# ภาษาเซอร์เบีย

| ภาษาเซอร์เบีย |
| --- |
| српски језик / *srpski jezik* |
| ออกเสียง | [sr̩̂pskiː] |
| ประเทศที่มีการพูด | เซอร์เบีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา มอนเตเนโกร คอซอวอ |
| ภูมิภาค | ยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ |
| ชาติพันธุ์ | ชาวเซิร์บ |
| ผู้พูด | ป. 12 ล้านคน (2009) |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* บอลต์-สลาฟ
	+ สลาฟ
		- สลาฟใต้
			* เซอร์โบ-โครเอเชีย
				+ ชโตกาเวีย
					- ชโตกาเวียใหม่
						* เฮอร์เซโกวีนาตะวันออกและชูมาดียา-วอยวอดีนา
							+ **ภาษาเซอร์เบีย**
 |
| ระบบการเขียน | * อักษรซีริลิกเซอร์เบีย
* อักษรละตินเซอร์เบีย
* อักษรเบรลล์ยูโกสลาฟ
 |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ | * เซอร์เบีย
* คอซอวอ (ร่วมทางการ)
* บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (ร่วมทางการ)
* มอนเตเนโกร (ร่วมทางการ)
 |
| ภาษาชนกลุ่มน้อย ที่รับรองใน | * โครเอเชีย
* ฮังการี
* สโลวาเกีย
* เช็กเกีย
* มาซิโดเนียเหนือ
* โรมาเนีย
 |
| ผู้วางระเบียบ | คณะกรรมาธิการมาตรฐานภาษาเซอร์เบีย |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `sr` |
| ISO 639-2 | `srp` |
| ISO 639-3 | `srp` |
| *Glottolog* | `serb1264` |
| Linguasphere | ส่วนหนึ่งของ 53-AAA-g |
|   ประเทศ/ภูมิภาคที่ภาษาเซอร์เบียเป็นภาษาราชการ
  ประเทศ/ภูมิภาคที่ภาษาเซอร์เบียเป็นภาษาชนกลุ่มน้อย |
|

**ภาษาเซอร์เบีย** (เซอร์เบีย: српски / *srpski*, ออกเสียง: [sr̩̂pskiː]; อังกฤษ: *Serbian language*) เป็นวิธภาษามาตรฐานของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียที่ส่วนใหญ่ใช้งานโดยชาวเซิร์บ ถือเป็นภาษาราชการและภาษาประจำชาติของประเทศเซอร์เบีย หนึ่งใน 3 ภาษาราชการของประเทศบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และภาษาราชการร่วมในประเทศมอนเตเนโกรและคอซอวอ ภาษานี้เป็นภาษาชนกลุ่มน้อยที่ได้รับการยอมรับในประเทศโครเอเชีย, มาซิโดเนียเหนือ, โรมาเนีย, ฮังการี, สโลวาเกีย และเช็กเกีย

ภาษาเซอร์เบียมาตรฐานอิงจากภาษาย่อยชโตกาเวีย (เฉพาะเจาะจงที่ภาษาย่อยชูมาดียา-วอยวอดีนาและเฮอร์เซโกวีนาตะวันออก) ภาษาย่อยบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียที่แพร่หลายที่สุด ซึ่งภาษาย่อยนี้ก็อิงจากวิธภาษาโครเอเชีย, บอสเนีย และมอนเตเนโกรมาตรฐาน และดังนั้น จึงมีการตีพิมพ์ปฏิญญาว่าด้วยภาษากลางของชาวโครแอต บอสนีแอก เซิร์บ และมอนเตเนโกรใน ค.ศ. 2017 ภาษาย่อยอื่นที่ชาวเซิร์บพูดด้วยคือตอร์ลาเกียในเซอร์เบียตะวันออกเฉียงใต้

ภาษาเซอร์เบียเป็นภาษามาตรฐานในยุโรปภาษาเดียวที่ผู้พูดใช้งานรูปเขียนสองแบบ (digraphic) โดยใช้ทั้งอักษรซีริลลิก และอักษรละติน ชุดตัวอักษรซีริลลิกเซอร์เบียได้รับการประดิษฐ์ใน ค.ศ. 1814 โดยวูก คารัดฌิช (Vuk Karadžić) นักภาษาศาสตร์ชาวเซอร์เบียที่สร้างขึ้นตามหลักการเชิงหน่วยเสียง ส่วนชุดตัวอักษรละตินสำหรับภาษาเซอร์เบีย (*latinica*) ได้รับการออกแบบโดยลูเดวิต กาย (Ljudevit Gaj) นักภาษาศาสตร์ชาวโครแอตในคริสต์ทศวรรษ 1830 ตามระบบภาษาเช็กที่มีความสัมพันธ์ระหว่างหน่วยอักขระ-หน่วยเสียงหนึ่งต่อหนึ่งระหว่างอักขรวิธีซีริลลิกกับละติน ทำให้เกิดระบบคู่ขนาน

ภาษาเซอร์เบียเป็นวิธภาษามาตรฐานของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย ภาษาที่อยู่ในกลุ่มย่อยสลาฟใต้ในภาษากลุ่มสลาฟ (อินโด-ยูโรเปียน) ส่วนรูปมาตรฐานอื่นของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียได้แก่ภาษาบอสเนีย โครเอเชีย และมอนเตเนโกร "การตรวจสอบ 'ระดับ' ภาษาหลัก ๆ ทั้งหมดแสดงให้เห็นว่า ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-เซอร์เบีย (BCS) เป็นภาษาเดียวที่มีระบบไวยากรณ์เดียวอย่างชัดเจน" ผู้พูดภาษาเซอร์เบียสามารถเข้าใจภาษาบัลแกเรียและภาษามาซิโดเนีย ภาษากลุ่มสลาฟใต้ฝั่งตะวันออก ได้น้อยกว่าภาษาสโลวีเนีย (ภาษาสโลวีเนียเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มย่อยสลาฟใต้ฝั่งตะวันตก แต่มีความแตกต่างทางคำศัพท์ ไวยากรณ์ และรูปสะกดต่างจากรูปมาตรฐานของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย แม้ว่าจะมีความใกล้ชิดกับภาษาย่อย Kajkavian และ Chakavian ของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียก็ตาม)

## ระบบการเขียน

ภาษาเซอร์เบียมาตรฐานใช้งานทั้งอักษรซีริลลิก (ћирилица, *ćirilica*) และอักษรละติน (*latinica*, латиница) สื่อและผู้จัดพิมพ์มักเลือกตัวอักษรตัวใดตัวหนึ่ง โดยทั่วไป จะมีการใช้งานอักษรใดก็ได้ ยกเว้นในขอบเขตทางกฎหมายที่ต้องใช้อักษรซีริลลิก ไม่มีบริบทที่อักษรใดมีอำนาจเหนือกว่า

ถึงแม้ว่าผู้วางระเบียบภาษาเซอร์เบียยอมรับสถานะทางการของอักษรทั้งสองในภาษาเซอร์เบียมาตรฐานร่วมสมัยเป็นเวลามากกว่าศตวรรษครึ่ง อักษรซีริลลิกได้รับการทำให้เป็นอักษรราชการในฝ่ายการปกครองของเซอร์เบียตามรัฐธรรมนูญฉบับ ค.ศ. 2006 ด้วยเหตุผลทางประวัติศาสตร์

อักษรละตินยังคงใช้ในบริบทที่เป็นทางการ แม้ว่ารัฐบาลจะแสดงความปรารถนาที่จะยุติสิ่งนี้เนื่องจากทัศนคติของชาติ กระทรวงวัฒนธรรมเชื่อว่าอักษรซีริลลิกเป็น "อักษรอัตลักษณ์" ของประเทศเซอร์เบีย

อย่างไรก็ตาม กฏหมายไม่ได้ควบคุมการใช้อักษรในภาษามาตรฐานหรือตัวภาษาเอง ทำให้การใช้งานอักษรนั้นเป็นเรื่องของความชอบส่วนบุคคลและมีเจตจำนงเสรีในทุกด้านของชีวิต (สิ่งพิมพ์ สื่อ การค้าและพาณิชย์ ฯลฯ) ยกเว้นการผลิตเอกสารของรัฐบาลและการสื่อสารเป็นลายลักษณ์อักษรอย่างเป็นทางการกับเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งจำเป็นต้องใช้อักษรซีริลลิก

### การใช้งาน

สำหรับชาวเซอร์เบียส่วนใหญ่ อักษรละตินมีแนวโน้มที่จะสื่อถึงทัศนคติที่เป็นสากลหรือเป็นกลาง ในขณะที่อักษรซีริลลิกดึงดูดความรู้สึกแบบดั้งเดิมหรือแบบสมัยก่อนมากกว่า

การสำรวจใน ค.ศ. 2014 แสดงให้เห็นว่าประชากรเซอร์เบียร้อยละ 47 นิยมอักษรละติน ส่วนร้อยละ 36 นิยมอักษรซีริลลิก

อักษรซีริลลิกกลายเป็นที่นิยมในเซอร์เบียมากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจากสามารถพิมพ์ลงในโทรศัพท์และคอมพิวเตอร์ได้ง่าย

### ลำดับอักษร

ลำดับอักษรสำหรับชุดตัวอักษร *ćirilica* (ћирилица):

* ลำดับอักษรซีริลลิกมีชื่อเรียกว่า *Azbuka* (азбука): А Б В Г Д Ђ Е Ж З И Ј К Л Љ М Н Њ О П Р С Т Ћ У Ф Х Ц Ч Џ Ш

ลำดับอักษรสำหรับชุดตัวอักษร *latinica* (латиница):

* ลำดับอักษรละตินมีชื่อเรียกว่า *Abeceda* (абецеда): A B C Č Ć D Dž Đ E F G H I J K L Lj M N Nj O P R S Š T U V Z Ž

## ตัวอย่าง

*ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน*ข้อที่ 1 เขียนในภาษาเซอร์เบีย อักษรซีริลลิก:

> Сва људска бића рађају се слободна и једнака у достојанству и правима. Она су обдарена разумом и свешћу и треба једни према другима да поступају у духу братства.
>
>

*ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน*ข้อที่ 1 เขียนในภาษาเซอร์เบีย อักษรละติน:

> *Sva ljudska bića rađaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i svešću i treba jedni prema drugima da postupaju u duhu bratstva.*
>
>

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Appendix:Swadesh lists)
* Standard language as an instrument of culture and the product of national history – an article by linguist Pavle Ivić at *Project Rastko*
* A Basic Serbian Phrasebook เก็บถาวร 2008-12-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน