# ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย

| ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย- มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย |
| --- |
| * ภาษาโครเอเชีย
* ภาษาเซอร์เบีย
* ภาษาบอสเนีย
* ภาษามอนเตเนโกร
 |
| * *srpskohrvatski* / *hrvatskosrpski*
* српскохрватски / хрватскосрпски
 |
| ประเทศที่มีการพูด | คอซอวอ, โครเอเชีย, เซอร์เบีย, บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา, มอนเตเนโกร |
| ชาติพันธุ์ | ชาวโครแอต, ชาวเซิร์บ, ชาวบอสนีแอก, ชาวมอนเตเนโกร |
| ผู้พูด | 21 ล้านคน (2011) |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* บอลต์-สลาฟ
	+ สลาฟ
		- สลาฟใต้
			* สลาฟใต้ตะวันตก
				+ **ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย- มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย**
 |
| รูปแบบมาตรฐาน | * ภาษาเซอร์เบีย
* ภาษาโครเอเชีย
* ภาษาบอสเนีย
* ภาษามอนเตเนโกร
 |
| ภาษาถิ่น | * **ภาษาย่อยของภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย**:
* ภาษาย่อยชทอคาเวียน (มาตรฐาน)
* ภาษาย่อยชาคาเวียน (อาจเป็นภาษาต่างหาก)
* ภาษาย่อยไคคาเวียน (ใกล้เคียงกับภาษาสโลวีเนียมากกว่า)
* ภาษาย่อยทอร์ลาเคียน
 |
| ระบบการเขียน | * อักษรละติน (กาย)
* อักษรซีริลลิก (เซอร์เบียและมอนเตเนโกร)
* อักษรเบรลล์ยูโกสลาฟ
 |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ | * คอซอวอ (ในชื่อภาษาเซอร์เบีย)
* โครเอเชีย (ในชื่อภาษาโครเอเชีย)
* เซอร์เบีย (ในชื่อภาษาเซอร์เบีย)
* บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา (ในชื่อภาษาบอสเนีย, ภาษาโครเอเชีย, ภาษาเซอร์เบีย)
* มอนเตเนโกร (ในชื่อภาษามอนเตเนโกร)
* สหภาพยุโรป (ในชื่อภาษาโครเอเชีย)
 |
| ภาษาชนกลุ่มน้อย ที่รับรองใน | * เช็กเกีย
* มาซิโดเนีย
* โรมาเนีย (ในเทศบาลการอชอวา, เทศบาลลูปัตส์)
* สโลวาเกีย
* ออสเตรีย (รัฐบูร์เกนลันด์)
* อิตาลี (แคว้นโมลีเซ)
* ฮังการี (ในเทศมณฑลบอรอญอ)
 |
| ผู้วางระเบียบ | * สถาบันภาษาและภาษาศาสตร์โครเอเชีย (ในโครเอเชีย)
* คณะกรรมการสร้างมาตรฐานภาษาเซอร์เบีย (ในเซอร์เบีย)
* มหาวิทยาลัยซาราเยโว (ในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา)
 |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `sh` (ไม่แนะนำให้ใช้) |
| ISO 639-2 | `scr, scc` (ไม่แนะนำให้ใช้) |
| ISO 639-3 | `hbs` – รหัสรวม รหัสเอกเทศ: `bos` – ภาษาบอสเนีย `cnr` – ภาษามอนเตเนโกร `hrv` – ภาษาโครเอเชีย `kjv` – ภาษาย่อยไคคาเวียน `srp` – ภาษาเซอร์เบีย `svm` – ภาษาย่อยสลาฟโมลีเซ |
| *Glottolog* | `sout1528` |
| Linguasphere | `53-AAA-g` |
|   พื้นที่ที่มีการพูดภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียเป็นภาษาหลัก (ข้อมูลใน ค.ศ. 2005)

---

**หมายเหตุ:** aเอกราชของคอซอวอยังเป็นที่โต้แย้ง |

**ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย** (อังกฤษ: *Bosnian-Croatian-Montenegrin-Serbian, BCMS*), **ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-เซอร์เบีย** (อังกฤษ: *Bosnian-Croatian-Serbian, BCS*), **ภาษาเซิร์บ-โครแอต-บอสเนีย** (อังกฤษ: *Serbo-Croat-Bosnian, SCB*), **ภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชีย** (อังกฤษ: *Serbo-Croatian*), **ภาษาโครเอเชีย-เซอร์เบีย** (อังกฤษ: *Croato-Serbian*), **ภาษาเซิร์บ-โครแอต** (อังกฤษ: *Serbo-Croat*; บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย: srpskohrvatski, српскохрватски) หรือ **ภาษาโครแอต-เซิร์บ** (อังกฤษ: *Croato-Serb*; บอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบีย: hrvatskosrpski, хрватскoсрпски) เป็นภาษาหนึ่งในกลุ่มสลาฟใต้และภาษาหลักของประเทศเซอร์เบีย, โครเอเชีย, บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และมอนเตเนโกร เป็นภาษาพหุศูนย์ซึ่งมีวิธภาษามาตรฐานที่สามารถเข้าใจกันได้ สี่วิธภาษา

บรรดาภาษาย่อยในกลุ่มสลาฟใต้ในอดีตได้ก่อตัวเป็นแนวต่อเนื่องของภาษา ประวัติศาสตร์ที่ปั่นป่วนของภูมิภาคบอลข่าน (โดยเฉพาะอย่างยิ่งเนื่องจากการขยายตัวของจักรวรรดิออตโตมัน) ก่อให้เกิดความแตกต่างทางภาษาและศาสนา เนื่องจากการอพยพของประชากร ชทอคาเวียนจึงกลายเป็นภาษาย่อยที่แพร่หลายมากที่สุดในภาคตะวันตกของคาบสมุทรบอลข่าน โดยรุกเข้าไปทางทิศตะวันตกในพื้นที่ที่ก่อนหน้านี้ใช้ภาษาย่อยชาคาเวียนและไคคาเวียน (ซึ่งจะผสมกลมกลืนต่อไปเป็นภาษาสโลวีเนียในภาคตะวันตกเฉียงเหนือ) แม้ว่าชาวบอสนีแอก ชาวโครแอต และชาวเซิร์บจะมีความแตกต่างกันในด้านศาสนาและในอดีตมักเป็นส่วนหนึ่งของวงวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน แต่ชนชาติเหล่านี้ส่วนใหญ่ก็อาศัยอยู่เคียงข้างกันภายใต้การปกครองจากมหาอำนาจภายนอก ในช่วงเวลานั้น ภาษาที่พวกเขาพูดได้รับการอ้างถึงด้วยชื่อที่หลากหลาย เช่น "ภาษาสลาฟ" ในภาพรวม หรือ "ภาษาเซอร์เบีย" "ภาษาโครเอเชีย" หรือ "ภาษาบอสเนีย" โดยเฉพาะเจาะจง และบางครั้งก็ถูกเรียกว่า "ภาษาอิลลิเรีย" ในเชิงคลาสสิก

กระบวนการสร้างมาตรฐานทางภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชียเริ่มขึ้นตามข้อตกลงวรรณกรรมเวียนนาช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยนักเขียนและนักปรัชญาชาวโครเอเชียและชาวเซอร์เบีย นับเป็นเวลาหลายทศวรรษก่อนที่รัฐยูโกสลาเวียจะได้รับการสถาปนา จากจุดเริ่มต้นแรกสุด มาตรฐานวรรณกรรมเซอร์เบียและวรรณกรรมโครเอเชียมีความแตกต่างกันเล็กน้อย แม้ว่ามาตรฐานทั้งสองจะมีพื้นฐานร่วมกันจากสำเนียงเฮอร์เซโกวีนาตะวันออกซึ่งเป็นสำเนียงย่อยของชทอคาเวียนก็ตาม ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชียเป็นภาษาราชการของราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย (ในช่วงนั้นมีชื่อเรียกว่า "ภาษาเซิร์บ-โครแอต-สโลวีน") และต่อมาเป็นหนึ่งในภาษาราชการของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย การล่มสลายของยูโกสลาเวียส่งผลกระทบไปยังเจตคติต่อภาษา ดังนั้นแนวคิดของสังคมที่มีต่อภาษานี้จึงแบ่งแยกออกตามพรมแดนของกลุ่มชาติพันธุ์และทางการเมือง ในทำนองเดียวกัน นับตั้งแต่การล่มสลายของยูโกสลาเวีย "ภาษาบอสเนีย" ก็ได้รับการกำหนดเป็นมาตรฐานทางการในบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา และยังมีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องเพื่อสร้างมาตรฐานของ "ภาษามอนเตเนโกร" แยกต่างหาก ดังนั้น โดยทั่วไปแล้ว ภาษาเซอร์เบีย-โครเอเชียหรือภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียจึงมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป ตั้งแต่ภาษาเซอร์เบีย ภาษาโครเอเชีย ภาษาบอสเนีย ไปจนถึงภาษามอนเตเนโกรและภาษาบูเญฟซีในบางครั้ง

เช่นเดียวกับภาษาสลาฟใต้อื่น ๆ ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียมีระบบเสียงที่เรียบง่าย โดยมีเสียงสระห้าเสียงและเสียงพยัญชนะยี่สิบห้าเสียง ไวยากรณ์ของภาษามีวิวัฒนาการมาจากภาษาสลาฟร่วม โดยมีระบบการผันคำที่ซับซ้อนซึ่งยังคงรักษาการกทั้งเจ็ดในคำนาม คำสรรพนาม และคำคุณศัพท์ คำกริยาแสดงการณ์ไม่สมบูรณ์ (imperfective aspect) หรือการณ์สมบูรณ์ (perfective aspect) โดยมีระบบกาล (tense) ที่ซับซ้อนปานกลาง ภาษาบอสเนีย-โครเอเชีย-มอนเตเนโกร-เซอร์เบียยังเป็นภาษาละสรรพนามที่มีลำดับคำยืดหยุ่น แต่ใช้การเรียงลำดับประธาน–กริยา–กรรมเป็นค่าเริ่มต้น ภาษานี้สามารถเขียนด้วยอักษรซีริลลิกเซอร์เบียหรืออักษรละตินของกาย ทั้งสองระบบมีตัวอักษรสามสิบตัวที่เทียบกันได้แบบหนึ่งต่อหนึ่งและยังสอดคล้องกับหน่วยเสียงอย่างมากในทุกมาตรฐาน

## หมายเหตุ

## อ้างอิง