# จักรพรรดิหงซี

| จักรพรรดิหงซี |
| --- |
| *จักรพรรดิจีน* |
| พระบรมสาทิสลักษณ์บนม้วนกระดาษแขวนผนัง ปัจจุบันเก็บรักษา ณ พิพิธภัณฑ์พระราชวังแห่งชาติในไทเป ไต้หวัน |
| จักรพรรดิแห่ง ราชวงศ์หมิง พระองค์ที่ 4 |
| ครองราชย์ | 7 September 1424 - 29 May 1425 |
| ก่อนหน้า | จักรพรรดิหย่งเล่อ |
| ถัดไป | จักรพรรดิซวนเต๋อ |
|  |
| ประสูติ | (1378-08-16)16 สิงหาคม ค.ศ. 1378 |
| สวรรคต | 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1425(1425-05-29) (46 ปี) |
| ฝังพระศพ | Xianling, Ming Dynasty Tombs, Beijing |
| จักรพรรดินี | สมเด็จพระจักรพรรดินีเฉิงเซี่ยวเจา พระบรมราชอัยยิกาพันปีหลวง |
| พระราชบุตร | Zhu Zhanji, Xuande Emperor |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| Family name: Zhu (朱) Given name: Gaochi (高熾) |
| รัชศก |
| Hongxi (洪熙) 20 January 1425 – 7 February 1426 |
| พระสมัญญานาม |
| **จักรพรรดิ** จิงเถียน Tidao Chuncheng จื้อเต๋อ หงเหวิน ฉินหวู่ Zhangsheng Daxiao **Zhao** 敬天體道純誠至德弘文欽武章聖達孝**昭皇帝** |
| พระอารามนาม |
| Ming Renzong 明仁宗 |

 |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์หมิง |
| ราชสกุล | House |
| พระราชบิดา | จักรพรรดิหย่งเล่อ |
| พระราชมารดา | Empress Ren Xiao Wen |

**สมเด็จพระจักรพรรดิหมิงเหยินจง จู เกาชื่อ** (อังกฤษ: *Hongxi Emperor*; จีน: 洪熙帝; xʊ̌ŋɕí) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 4 แห่งราชวงศ์หมิง ครองราชย์ระหว่าง ค.ศ. 1424 ถึง ค.ศ. 1425 พระองค์สืบราชบัลลังก์ต่อจากพระราชบิดาคือจักรพรรดิหย่งเล่อในปี ค.ศ. 1424 นามศักราชของพระองค์คือ "หงซี" แปลว่า "สว่างไสว" แม้จะครองราชย์เพียง 9 เดือนแต่ทรงได้รับการยกย่องในแง่การใช้เมตตาธรรมต่อราษฎรและใช้เหตุผลในการปกครองอย่างชัดเจน ผ่านนโยบายฟื้นฟูความเป็นอยู่ของราษฎรและนโยบายปฏิรูปที่ลดความฟุ่มเฟือยและความรุนแรงเด็ดขาดในรัชสมัยหย่งเล่อ เป็นจุดเริ่มต้นช่วงเวลา 11 ปีที่นักประวัติศาสตร์ยกย่องว่าเป็นยุคทองของราชวงศ์หมิงคือการปกครองแห่ง"รัชสมัยเหริน-ซวน" (仁宣之治)

## พระราชประวัติ

เจ้าชายจู เกาชื่อ ประสูติเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ. 1378 ในปีที่ 10 ในรัชสมัยของจักรพรรดิหงอู่ และได้รับการศึกษาจากอาจารย์ที่มีชื่อเสียง พระองค์มักจะทำหน้าที่เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในนานกิงหรือปักกิ่งในระหว่างการรบทางเหนือของพระราชบิดา โดยหย่งเล่อมักเสด็จฯนำทัพไปรบทางเหนือหรือตรวจราชการนอกเมืองหลวงเป็นเวลานาน(บางครั้งนานถึง 1-2 ปี) จู เกาชื่อในฐานะรัชทายาทถูกมอบหมายให้ดูแลราชการในหนานจิง(เมืองหลวงเดิม)ตั้งแต่ปี 1404 เป็นต้นมา โดยหมิงสื่อ(明史) บันทึกว่าหงซีทรงแก้ปัญหาการคลังและคดีความที่สะสมอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการสร้างสมดุลระหว่างนโยบายหย่งเล่อ หย่งเล่อเน้นการทหารและการใช้งบประมาณมหาศาล เช่น สร้างพระราชวังต้องห้าม หรือเดินเรือเจิ้งเหอ ซึ่งสร้างภาระหนี้สิน ขณะที่หงซีทรงเป็นฝ่ายรั้งไม่ให้โครงการเหล่านี้กระทบประชาชนเกินไป เช่น จัดระบบการเกณฑ์แรงงานให้เป็นธรรม ลดการทุจริตในท้องถิ่น อีกทั้งหย่งเล่อทรงไว้ใจขุนนางฝ่ายทหารและขันที แต่หงซีกลับสร้างความสัมพันธ์แน่นแฟ้นกับ ขุนนางนักปราชญ์สายขงจื๊อ เช่น "สามหยาง" (หยางหรง, หยางผู่, หยางสื้อฉี) ซึ่งต่อมากลายเป็นกำลังหลักในรัชสมัยของพระองค์และรัชสมัยซวนเต๋อ กลุ่มขุนนางเหล่านี้ช่วยประสานนโยบายของหย่งเล่อกับความเป็นจริงทางการคลัง เช่น การรวบรวมข้อมูลเพื่อจัดเก็บภาษีอย่างเหมาะสมเพื่อป้องกันวิกฤตเศรษฐกิจ

พระองค์ไม่สนพระทัยเรื่องการทหารแต่พระองค์สนพระทัยเรื่องการยิงธนู เนื่องจากปัญหาสุขภาพและความพิการส่วนขาตั้งแต่วัยเด็ก จู เกาชื่อจึงไม่มีโอกาสติดตามหย่งเล่อออกสู่สนามสนามรบดังเช่นพระอนุชาของพระองค์ แค่ก็เป็นโอกาสให้ฝึกฝนและใช้ความสามารถในด้านการบริหารราชการทดแทน โดยทรงตรัสกับพระราชบิดาว่า *"儿臣体胖，不擅骑射，然治国安民乃儿臣之志"* ("ลูกอ้วน ขี่ม้าไม่คล่อง แต่ตั้งใจจะปกครองให้ประชาชนสงบสุข")

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1421 ในรัชสมัยของพระราชบิดา มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ระงับการเดินเรือของเจิ้งเหอ เนื่องจากต้องเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมาก (แม้ว่าพระราชโองการดังกล่าวจะไม่ส่งผลกระทบต่อการเดินทางครั้งที่ 6 ของเจิ้งเหอ) ในวันราชาภิเษกเมื่อเดือนกันยายน ค.ศ. 1424 พระองค์รับสั่งให้ยกเลิกการเดินทางสำรวจทางทะเลของเจิ้งเหออย่างถาวร โดยเผากองเรือหรือทิ้งเรือให้ย่อยสลาย และให้ยกเลิกการค้าใบชาสำหรับม้าที่ชายแดน

จักรพรรดิหงซี ทรงได้รับการบันทึกในประวัติศาสตร์ว่ามีคุณธรรมสูง เมตตาต่อราษฎร และใช้เหตุผลในการปกครองอย่างชัดเจน แม้ตำนานบางส่วนอาจถูกเสริมเติมให้สมบูรณ์แบบตามอุดมคติของขงจื๊อ แต่หลักฐานทางประวัติศาสตร์ก็สนับสนุนว่าแนวทางปกครองของพระองค์สอดคล้องกับภาพลักษณ์ดังกล่าว ดังตัวอย่างเหตุการณ์เหล่านี้

1. ลดภาษี-บรรเทาทุกข์ผู้ประสบภัย ในปี ค.ศ. 1424 (ต้นรัชสมัย) พระองค์ทรงออกพระราชโองการ "ลดภาษี 3 ปี" ในมณฑลที่ประสบภัยธรรมชาติ เช่น เหอหนานและซานตง รวมทั้งสั่งแจกจ่ายข้าวจากคลังหลวงให้ผู้ยากไร้ รวมทั้งให้ทำสำมะโนประชากรใหม่เพื่อลดภาระภาษีของราษฎรที่ถูกเก็บเกินควร

2. คืนสถานะให้ขุนนางฝ่ายบุ๋น ที่ถูกกดดันและหลายคนถูกลงโทษอย่างรุนแรงในสมัยจักรพรรดิหย่งเล่อ (ผู้เน้นการทหาร) เช่น แต่งตั้งขุนนางสายปฏิรูปขึ้นเป็นที่ปรึกษาชั้นสูง เมื่อขุนนางบางกลุ่มคัดค้านการย้ายเมืองหลวงกลับหนานจิง พระองค์ไม่ทรงใช้พระราชอำนาจบังคับและลงโทษ แต่เปิดให้อภิปรายตามหลักการปกครองร่วมกันระหว่างจักรพรรดิและขุนนาง

3. ยุติโครงการใหญ่ของหย่งเล่อโดยใช้เหตุผลแก้ปัญหา โดยทรงวิจารณ์โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่และนโยบายขยายอำนาจผ่านสงครามว่าทำให้คลังร่อยหรอ กำลังราษฎรอ่อนล้า บั่นทอนประชาชนและทรัพย์สิน

4. ความอ่อนโยนแม้ต่อศัตรู แม้พระอนุชาจู เกาซู (朱高煦) พยายามแย่งชิงบัลลังก์หลายครั้งในสมัยหย่งเล่อ แต่แทนที่จะประหารหรือเนรเทศ จักรพรรดิหงซีกลับพระราชทานตำแหน่งและที่ดินให้

5. เรียบง่ายและใกล้ชิดประชาชน หมิงสื่อ(明史) บันทึกว่าพระองค์ ไม่โปรดงานเลี้ยงฟุ่มเฟือย ทรงใช้ชีวิตสมถะ และมักเสด็จฯ ตรวจสอบการทำงานของข้าราชการด้วยพระองค์เอง ครั้งหนึ่งมีขุนนางถวายเครื่องบรรณาการเป็นหยกหายาก พระองค์ทรงปฏิเสธพร้อมตรัสว่า "与其献玉，不如献稻谷" ("แทนที่จะถวายหยก ควรถวายข้าวให้ราษฎรมากกว่า")

6. ส่งเสริมหลักการปกครองที่เป็นธรรม ลดอำนาจขันทีที่เคยแทรกแซงการปกครองในสมัยหย่งเล่อ ยกเลิกบทลงโทษที่รุนแรงเช่นการทรมานและการประหารหมู่ของข้าราชการที่ถูกกล่าวหาว่ากบฏ ทรงให้ขุนนางฝ่ายปกครองเน้นความเมตตาและใช้เหตุผลในการบริหารประชาชน แทนที่จะใช้มาตรการที่รุนแรง

จักรพรรดิหงซีประชวรและสวรรคตอย่างกะทันหันในปี 1425 (พระชนมายุ 47 ปี) ด้วยพระโรคอ้วนและโรคเกาต์เรื้อรัง ร่วมกับความเหนื่อยล้าจากการแก้ปัญหาสืบทอดจากยุคพระราชบิดา ทำให้นโยบายหลายอย่างยังไม่บรรลุผลที่ชัดเจน อย่างไรก็ดีภาพรวมของพระองค์ยังคงเป็น "ปราชญ์ผู้เปี่ยมเมตตา" ตามที่ 明仁宗实录 (บันทึกประวัติศาสตร์รัชสมัยหงซี) ยกย่องว่า "在位虽短，德化深远" ("ครองราชย์สั้น แต่คุณธรรมแผ่ไพศาล")

## อ้างอิง

* Dreyer, Edward L. (2006), *Zheng He: China and the oceans in the early Ming dynasty, 1405–1433*, The library of world biography, Pearson Longman, ISBN 0-321-08443-8