# จังหวัดของประเทศจีน

| เขตการปกครองระดับจังหวัด |
| --- |
|  |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวย่อ | 地级行政区 |
| จีนตัวเต็ม | 地級行政區 |
| ความหมายตามตัวอักษร | เขตการปกครองระดับพื้นที่ |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Dì Jí Xíngzhèngqū |

 |
| Alternative Chinese name |
| จีนตัวย่อ | 地区 |
| จีนตัวเต็ม | 地區 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Dìqū |

 |
| ชื่อภาษาทิเบต |
| ทิเบต | ས་ཁུལ་ |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ไวลี | sa khul |
| พินอินทิเบต | Sakü |

 |
| ชื่อภาษาจ้วง |
| จ้วง | Dagih |
| ชื่อภาษามองโกเลีย |
| อักษรซิริลลิกมองโกเลีย | ภาษาอังกฤษใช้คำว่า League ภาษาจีนใช้คำว่า 盟 (เหมิง) ᠠᠶᠢᠮᠠᠭ |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| SASM/GNC | ayimaɣ |

 |
| ชื่อภาษาอุยกูร์ |
| อุยกูร์ | ۋىلايىت‎ |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ละตินเยซีกี | Wilayit |
| เยงีเยซิก | Vilayit |
| SASM/GNC | Vilayit |

 |
| ชื่อภาษาแมนจู |
| อักษรแมนจู | ᠪᠠ |
|  |

| ชื่อเดิม (1949-1971) |
| --- |
|  |
| ชื่อภาษาจีน |
| จีนตัวย่อ | 专级行政区 |
| จีนตัวเต็ม | 專級行政區 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhuān Jí Xíngzhèngqū |

 |
| ชื่อเดิม (1949-1971) |
| จีนตัวย่อ | 专区 |
| จีนตัวเต็ม | 專區 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Zhuānqū |

 |
| ชื่อเดิม (1932-1949) |
| จีนตัวย่อ | 行政督察区 |
| จีนตัวเต็ม | 行政督察區 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Xíngzhèng Dūcháqū |

 |
| เฉพาะทิเบต (1910-1960) |
| จีน | 基巧 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Jīqiǎo |

 |
| ชื่อภาษาทิเบต |
| ทิเบต | སྤྱི་ཁྱབ |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ไวลี | spyi khyab |
| พินอินทิเบต | Jikyab |

 |
|  |

**เขตการปกครองระดับจังหวัด** (จีน: 地级行政区) เป็นหน่วยการปกครองของประเทศจีนระดับที่สองรองจากมณฑล มีทั้งหมด 339 แห่ง แบ่งเป็น 7 จังหวัด, 299 นครระดับจังหวัด, 30 จังหวัดปกครองตนเอง และ 3 เหมิงหรือแอมัก (จังหวัดของมองโกเลียใน)

## ประเภทของเขตการปกครองระดับจังหวัด

| มณฑล | นครระดับจังหวัด | จังหวัดปกครองตนเอง | จังหวัด | เหมิง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| รวมทั่วประเทศ | **299** | **30** | **7** | **3** |
| ปักกิ่ง | 0 | 0 | 0 | 0 |
| เทียนจิน | 0 | 0 | 0 | 0 |
| เหอเป่ย์ | 11 | 0 | 0 | 0 |
| ชานซี | 11 | 0 | 0 | 0 |
| มองโกเลียใน | 9 | 0 | 0 | 3 |
| เหลียวหนิง | 14 | 0 | 0 | 0 |
| จี๋หลิน | 8 | 1 | 0 | 0 |
| เฮย์หลงเจียง | 12 | 0 | 1 | 0 |
| เซี่ยงไฮ้ | 0 | 0 | 0 | 0 |
| เจียงซู | 13 | 0 | 0 | 0 |
| เจ้อเจียง | 11 | 0 | 0 | 0 |
| อานฮุย | 16 | 0 | 0 | 0 |
| ฝูเจี้ยน | 9 | 0 | 0 | 0 |
| เจียงซี | 11 | 0 | 0 | 0 |
| ชานตง | 16 | 0 | 0 | 0 |
| ไต้หวัน | 6 | 0 | 0 | 0 |
| เหอหนาน | 17 | 0 | 0 | 0 |
| หูเป่ย์ | 12 | 1 | 0 | 0 |
| หูหนาน | 13 | 1 | 0 | 0 |
| กวางตุ้ง | 21 | 0 | 0 | 0 |
| กว่างซี | 14 | 0 | 0 | 0 |
| ไหหลำ | 4 | 0 | 0 | 0 |
| ฉงชิ่ง | 0 | 0 | 0 | 0 |
| เสฉวน | 18 | 3 | 0 | 0 |
| กุ้ยโจว | 6 | 3 | 0 | 0 |
| ยูนนาน | 8 | 8 | 0 | 0 |
| ทิเบต | 6 | 0 | 1 | 0 |
| ฉ่านซี | 10 | 0 | 0 | 0 |
| กานซู่ | 12 | 2 | 0 | 0 |
| ชิงไห่ | 2 | 6 | 0 | 0 |
| หนิงเซี่ย | 5 | 0 | 0 | 0 |
| ซินเจียง | 4 | 5 | 5 | 0 |

### จังหวัด

จังหวัดเป็นหน่วยการปกครองย่อยรองลงมาจากเขตการปกครองระดับมณฑล

**คณะกรรมการการปกครอง** (จีน: 行政公署; พินอิน: *xíngzhèng gōngshǔ*) เป็นสำนักงานสาขาทางการปกครองที่มีระดับเทียบเท่ากับกระทรวง (จีน: 司级) และถูกส่งมาประจำอยู่ในจังหวัดโดยคณะปกครองของมณฑล หัวหน้าคณะปกครองของจังหวัด เรียกว่า **กรรมการปกครองจังหวัด** (จีน: 行政公署专员; พินอิน: *xíngzhèng gōngshǔ zhūanyūan*) ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากคณะปกครองของมณฑล แทนที่จะใช้สภาประชาชนในท้องถิ่น คณะกรรมการสภาประชาชนประจำมณฑลจะส่งคณะกรรมการประจำจังหวัดไปกำกับดูแลคณะปกครองของจังหวัด และไม่สามารถเลือกตั้งหรือปลดคณะปกครองของจังหวัดได้ คณะทำงานจังหวัดของคณะกรรมการสภาที่ปรึกษาทางการเมืองประชาชนจีน (CPPCC) ประจำมณฑล เป็นส่วนหนึ่งของคณะกรรมการ CPPCC ประจำจังหวัด ซึ่งหมายความว่าคณะทำงานจังหวัดของ CPPCC เป็นสาขาของคณะกรรมการ CPPCC ประจำมณฑล ไม่ใช่หน่วยงานที่แยกเป็นเอกเทศ เช่นเดียวกับคณะกรรมการ CPPCC ประจำมณฑล ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของคณะกรรมการ CPPCC ระดับชาติ

คำว่า **จังหวัด** เดิมมาจากคำว่า 道 (พินอิน: *dào* *เต้า*) ซึ่งอยู่ในระดับระหว่างมณฑลและอำเภอในสมัยราชวงศ์ชิง ในปี 1928 รัฐบาลของสาธารณรัฐจีนได้ยกเลิกเต้า ทำให้อำเภออยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลโดยตรง แต่หลังจากนั้นไม่นานก็พบว่าไม่สามารถทำได้เนื่องจากบางมณฑลมีหลายร้อยอำเภอ ด้วยเหตุนี้ ในปี 1932 มณฑลต่าง ๆ จึงถูกแบ่งออกเป็นจังหวัดอีกครั้ง และได้มีการจัดตั้งสำนักงานการปกครองส่วนภูมิภาคขึ้น

จนถึงช่วงเวลาหนึ่ง จังหวัดถือได้ว่าเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดประเภทหนึ่งที่พบได้ทั่วไป ในปัจจุบัน จังหวัดส่วนใหญ่ได้เปลี่ยนสถานะมาเป็นนครระดับจังหวัด และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ โดยประเทศจีนมีเขตการปกครองที่เรียกว่าจังหวัดเหลืออยู่เพียง 7 จังหวัด

| ชื่อ | อักษรจีน | เขตการปกครอง ระดับมณฑล | ประชากร (2010) | พื้นที่ (ตร.กม.) | เขตที่ตั้งศาลากลาง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| จังหวัดต้าซิงอันหลิ่ง | 大兴安岭地区 | เฮย์หลงเจียง | 511,564 | 46,755 | เขตเจียเก๋อต๋าฉี (โดยพฤตินัย), นครมั่วเหอ (โดยนิตินัย) |
| จังหวัดงารี่ | 阿里地区 | ทิเบต | 95,465 | 304,683 | เมืองเซงเขคาบั้บ (ชือชวันเหอ) ในอำเภอก๋าร์ |
| จังหวัดอัลไต | 阿勒泰地区 | ซินเจียง | 603,280 | 117,988 | นครอัลไต |
| จังหวัดถ่าเฉิง | 塔城地区 | ซินเจียง | 1,219,212 | 94,891 | นครถ่าเฉิง |
| จังหวัดคัชการ์ | 喀什地区 | ซินเจียง | 3,979,362 | 112,058 | นครคัชการ์ |
| จังหวัดอักซู | 阿克苏地区 | ซินเจียง | 2,370,887 | 128,099 | นครอักซู |
| จังหวัดโฮตัน | 和田地区 | ซินเจียง | 2,014,365 | 248,946 | นครโฮตัน |

### นครระดับจังหวัด

นครระดับจังหวัด (地级市 พินอิน: dìjíshì) เป็นเทศบาลนครที่ได้รับสถานะจังหวัดและสิทธิ์ในการปกครองอำเภอโดยรอบ ในทางปฏิบัติ นครระดับจังหวัดนั้นมีเนื้อที่ใหญ่เหมือนกับเขตการปกครองระดับจังหวัดประเภทอื่น ๆ และไม่ตรงกับความหมายสากลของคำว่า "นคร" กล่าวคือ ไม่ได้หมายความว่าจะมีลักษณะความเป็นเมืองทั้งพื้นที่

นครระดับจังหวัดเป็นเขตการปกครองระดับจังหวัดที่พบมากที่สุดในจีนแผ่นดินใหญ่ในปัจจุบัน

### เหมิง

### จังหวัดปกครองตนเอง

จังหวัดปกครองตนเอง (自治州; *zìzhìzhōu*; *จื้อจื้อโจว*) เป็นพื้นที่ที่มีประชากรเป็นชนกลุ่มน้อย หรือเคยเป็นที่อยู่อาศัยของชนกลุ่มน้อยอย่างมีนัยสำคัญ แต่จำนวนประชากรส่วนใหญ่ในจังหวัดปกครองตนเองทั้งหมดถูกครอบงำโดยชาวจีนฮั่น ชื่อทางการของจังหวัดปกครองตนเองจะประกอบด้วยชื่อชนชาติของชนกลุ่มน้อยที่มีประชากรมากที่สุดในพื้นที่นั้น บางแห่งก็ตั้งชื่อคู่กัน 2 ชนชาติ หรือ 3 ชนชาติก็มีแต่พบได้น้อย ตัวอย่างเช่น ชนชาติคาซัค ก็จะเรียกว่า *คาซัคจื้อจื้อโจว*

จังหวัดปกครองตนเองแบ่งออกเป็นเขตการปกครองระดับอำเภอ เช่นเดียวกับเขตการปกครองระดับจังหวัดประเภทอื่น ๆ แต่มีข้อยกเว้น คือ จังหวัดปกครองตนเองชนชาติคาซัค อีหลี จะมี 2 จังหวัดที่อยู่ภายใต้การปกครองของตน

ตามรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน จังหวัดปกครองตนเองไม่สามารถยุบเลิกได้ อย่างไรก็ตาม เคยมีการยุบจังหวัดปกครองตนเอง 2 แห่ง เพื่อจัดตั้งมณฑลใหม่ เช่น จังหวัดปกครองตนเองชนชาติหลีและเหมียว ไห่หนาน ถูกยุบเพื่อจัดตั้งมณฑลไหหลำในปี 1988 และจังหวัดปกครองตนเองชนชาติถู่เจียและเหมียว เฉียนเจียง ถูกยุบเพื่อจัดตั้งเทศบาลนครปกครองโดยตรงฉงชิ่งในปี 1997

## ดูเพิ่ม

* เขตการปกครองของประเทศจีน
* รายชื่อจังหวัดในประเทศจีน
* นครระดับจังหวัด

## อ้างอิง