# ฌ้อปาอ๋อง

| เซี่ยงอวี่ 項羽 |
| --- |
| *ซีฉู่ป้าหวาง* |
|  |
| ผู้ปกครองรัฐฉู่ |
| ครองราชย์ | 206–202 ปีก่อนคริสต์ศักราช |
| ก่อนหน้า | จักรพรรดิอี้ |
|  |
| ประสูติ | 232 ปีก่อนคริสต์ศักราช Suqian มณฑลเจียงซู |
| สวรรคต | 202 ปีก่อนคริสต์ศักราช (29–30 ปี) เทศมณฑลเหอ มณฑลอานฮุย |
| พระชายา | หยูจี |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| * ชื่อสกุล: เซี่ยง (項)
* ชื่อตัว: จี่ (籍)
 |

 |
| พระราชบิดา | Xiang Chao |

| ฌ้อปาอ๋อง |
| --- |
|  |
| จีนตัวเต็ม | 項羽 |
| จีนตัวย่อ | 项羽 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Xiàng Yǔ |
| เวด-ไจลส์ | Hsiang4 Yü3 |
| IPA | [ɕjâŋ ỳ] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Hohng Yúh |
| ยฺหวิดเพ็ง | Hong6 Jyu5 |
| IPA | [hɔ̀ːŋ jy̬ː] |
| หมิ่นใต้ |
| ฮกเกี้ยน เป่อ่วยยี | Hāng Ú |

 |
| ซีฉู่ป้าหวาง |
| จีน | 西楚霸王 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Xī Chǔ Bà Wáng |
| เวด-ไจลส์ | Hsi1 Ch'u3 Pa4 Wang2 |
| IPA | [ɕí ʈʂʰù pâ wǎŋ] |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| ยฺหวิดเพ็ง | Sai1 Co2 Baa3 Wong4 |

 |
|  |

**ฌ้อปาอ๋อง** หรือ **ซีฉู่ป้าหวาง** (จีน: 西楚霸王; พินอิน: *Xī Chǔ Bà Wáng*; ป.  232–202 ปีก่อนคริสต์ศักราช) เป็นขุนศึกผู้ยิ่งใหญ่ในยุคปลายราชวงศ์ฉินที่มีชื่อเสียงในประวัติศาสตร์จีน เป็นคู่ปรับคนสำคัญของหลิวปังหรือจักรพรรดิฮั่นเกาจู่ ปฐมจักรพรรดิจีนราชวงศ์ฮั่น

ฌ้อปาอ๋อง มีชื่อเดิมว่า **เซี่ยงอวี่** (จีน: 項羽; พินอิน: *Xiàng Yǔ*) เกิดเมื่อ 232 ปีก่อนคริสตกาล ตรงกับยุคจ้านกว๋อ ที่แคว้นฌ้อ หรือ แคว้นฉู่ (ปัจจุบันครอบคลุมดินแดนของมณฑลหูหนาน, มณฑลหูเป่ย์, ฉงชิ่ง, มณฑลเหอหนาน, มณฑลอานฮุย และบางส่วนของมณฑลเจียงซูและมณฑลเจียงซี) เป็นบุคคลที่ได้รับการกล่าวขานว่ามีพละกำลังมหาศาล สามารถยกกระถางธูปที่มีน้ำหนักนับร้อยกิโลกรัมไว้บนเหนือหัวได้ เกิดในตระกูลขุนศึก ได้รับการเล่าเรียนวิชายุทธและการศึกจาก เซี่ยงเหลียง (Xiang Liang, 項梁) ผู้เป็นอา ต่อมาเมื่อปลายราชวงศ์ฉิน เกิดกบฏชาวนา และอีกหลายกบฏต่อต้านราชวงศ์ฉิน เซี่ยงอวี่ก็เป็นหนึ่งในนั้นด้วย และด้วยความสามารถ ทำให้ได้เป็นผู้นำระดับแม่ทัพ และได้ร่วมมือกับหลิวปังในการโจมตีหัวเมืองต่าง ๆ โดยวีรกรรมครั้งสำคัญคือ เมื่อ 206 ปีก่อนคริสตกาล เซี่ยงอวี่นำทัพไปที่เมืองเสียนหยาง เมืองหลวงของราชวงศ์ฉิน ทั้งที่มีกองกำลังน้อยกว่ามากถึง 10 ต่อ 1 หลังจากข้ามแม่น้ำจางเหอไปแล้ว เซี่ยง หวี่ได้สั่งการให้ทหารทั้งหมดที่พกเสบียงอาหารแห้งจำนวนที่จะพอรับประทานได้ 3 วัน และให้ทุบหม้อสำหรับปรุงอาหาร และให้เจาะรูให้เรือที่ข้ามแม่น้ำมาให้รั่วทั้งหมด เพื่อที่จะเอาชนะให้ได้ ไม่เช่นนั้นก็ตายกันหมด ซึ่งวีรกรรมตรงนี้ได้กลายมาเป็นภาษิตในภาษาจีนที่ว่า "ทุบหม้อจมเรือ" อันหมายถึง สิ่งสำคัญที่ตัดสินชะตากรรม

ซึ่งเซี่ยงอวี่ได้รับชัยชนะ แต่ปรากฏเป็นกองทัพของหลิวปังที่ได้เข้าสู่เมืองหลวงก่อน พร้อมกับได้นั่งบัลลังก์ฮ่องเต้ สร้างความไม่พอใจให้แก่เซียงอวี่ ต่อมา เซียงอวี่ได้ประกาศตนเองเป็น ฌ้อปาอ๋อง อันหมายถึง "อ๋องแห่งฌ้อผู้ยิ่งใหญ่" พร้อมกับได้สถาปนาให้หลิวปังมีบรรดาศักดิ์เป็น ฮั่นอ๋อง (King of Han, 汉王)

ต่อมาเซี่ยงอวี่กับหลิวปังก็แตกแยกกัน ทั้งคู่ทำสงครามแย่งชิงราชบัลลังก์กันนานถึง 4 ปี ที่เรียกกันว่า สงครามฉู่-ฮั่น (Chu–Han contention , 楚汉战争) ในระยะแรก ฌ้อปาอ๋องที่มีกองกำลังมากกว่าได้รับชัยชนะต่อเนื่องกันหลายครั้ง แต่หลิวปังซึ่งได้รับการช่วยเหลือจากที่ปรึกษาและขุนพลคนสำคัญ คือ เตียวเหลียง (Zhang Liang 張良), เซี่ยวเหอ (Xiao He, 蕭何) และ หาน ซิ่น (Han Xin, 韓信) ทำให้ได้เปรียบได้ตอนท้าย และกลายมาเป็นฝ่ายยกกองทัพปิดล้อมกองทัพฌ้อ จนฌ้อปาอ๋องและหยูจี ซึ่งเป็นนางสนมไม่มีทางหนี ขณะที่กำลังถูกปิดล้อมอยู่นั้น กล่าวกันว่าฝ่ายฮั่นได้เล่นเพลงของฌ้อดังไปถึงกองทัพของฌ้อเพื่อข่มขวัญ ทำให้ฌ้อปาอ๋องเกิดมุทะลุบุกขึ้นมาตีฝ่าวงล้อม ซึ่งทำให้ต้องเสียไพร่พลที่เหลือน้อยอยู่แล้วลงไปอีก และตัวเองต้องหนีไปจนมุมที่แม่น้ำไก่เซี่ย (ปัจจุบันอยู่ทางทิศตะวันตกของมณฑลอานฮุย) และฆ่าตัวตายด้วยการเชือดลำคอด้วยดาบในที่สุด จบชีวิตลงเมื่อปี 202 ปีก่อนคริสตกาล ขณะที่มีอายุเพียง 30 ปีเท่านั้น

เรื่องราวของฌ้อปาอ๋องได้รับการเล่าขานสืบต่อกันมาในวัฒนธรรมจีนจนถึงปัจจุบัน ซึ่งส่วนใหญ่บุคลิกของฌ้อปาอ๋อง จะเป็นไปในลักษณะของ ชายรูปร่างสูงใหญ่ บึกบึน ไว้หนวดไว้เครา อุปนิสัยโหดร้าย เจ้าอารมณ์ และมุทะลุดุดัน เนื่องจากการบุกเมืองเสียนหยาง ฌ้อปาอ๋องได้สั่งเผาและฝังทั้งเป็นทหารฉินถึง 200,000 นาย และต่อมาเมื่อมีอำนาจ ก็เป็นบุคคลเจ้าอารมณ์ไม่ฟังเสียงทัดทานของผู้คนรอบข้าง ผิดกับหลิวปัง ซึ่งใจเย็น สุขุม และมีเมตตากว่า จึงเป็นที่นิยมของราษฎร ขณะเดียวกันชีวิตส่วนตัวของฌ้อปาอ๋องกับนางสนมหยูจี ที่เป็นผู้หญิงที่สวยมาก ที่อยู่เคียงข้างจนวาระสุดท้าย ก็เป็นที่เล่าขานกัน ซึ่งก่อนที่ฌ้อปาอ๋องจะลุกขึ้นมานำทัพบุกฝ่าวงล้อมของกองทัพฮั่นนั้น ได้เข้าไปร่ำลานางหยูจี พร้อมกับตีกลองร้องเพลงที่มีความหมายถึงวาระสุดท้ายของชีวิตตนเอง ซึ่งเรียกว่า "เพลงแห่งไก่เซี่ย" (Song of Gaixia, 垓下歌) ที่อาจถอดความหมายได้ว่า

> 力拔山兮氣蓋世
>
>
> 時不利兮騅不逝
>
>
> 騅不逝兮可奈何
>
>
> 虞兮虞兮奈若何
>
>
> — คำแปล
>
> เรี่ยวแรงของข้า มหาศาลดุจขุนเขา
>
>
> จิตวิญญาณของข้าเคยหล่อเลี้ยงยุคสมัย
>
>
> ในเวลาอันมืดมิดนี้ แม้แต่ม้าของข้าก็พาข้าหนีไปไม่ได้
>
>
> แต่ยามนี้สิ่งเหล่านี้จะมีความหมายอันใด
>
>
>
> โอ้ หยูจีที่รักของข้า ชะตากรรมเจ้าจะเป็นเช่นใด

## ในวัฒนธรรมสมัยนิยม

หน้ากากอุปรากรฌ้อปาอ๋อง
เรื่องราวของฌ้อปาอ๋อง ได้บันทึกไว้ในวรรณคดีเรื่องสำคัญแห่งการสถาปนาราชวงศ์ฮั่น คือ ไซฮั่น และในยุคปัจจุบันได้กลายเป็นตัวละครสำคัญในวัฒนธรรมร่วมสมัยมากมาย เช่น

TV Series เรื่อง "เจาะเวลาหาจิ๋นซี (A Step into the Past)" มีบทบาทเป็นลูกชายตัวละครเอกอย่าง เซี่ยงเส้าหลง รวมถึงเนื้อเรื่องใหม่ที่สร้างในปี 2020

ภาพยนตร์เรื่อง *The Great Conqueror's Concubine* ในปี ค.ศ. 1993 นักแสดงผู้ที่รับบทฌ้อปาอ๋อง คือ หลี่ เหลียงเหว่ย หรือละครโทรทัศน์ทุนสร้างสูงในปี ค.ศ. 2011 ซึ่งผู้รับบทนี้ คือ เหอ ยุ่นตง

ภาพยนตร์เรื่อง *Farewell My Concubine* ในปี ค.ศ. 1993 ที่ชื่อในภาษาจีน คือ 霸王別姬 ซึ่งถอดความหมายได้ว่า "ซีฉูปาอ๋องลานางสนม" ซึ่งเป็นบทในการแสดงอุปรากร

ภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 2011 เรื่อง *White Vengeance* ผู้ที่รับบทฌ้อปาอ๋อง คือ เฝิง เส้าเฟิง

ภาพยนตร์ในปี ค.ศ. 2012 เรื่อง *The Last Supper* ผู้ที่รับบทฌ้อปาอ๋อง คือ อู๋ เอี้ยนจู่ หรือแม้แต่ดัดแปลงเป็นตัวละครในเกมคอมพิวเตอร์ เป็นต้น

ฌ้อปาอ๋อง ยังได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในสุดยอดขุนศึกที่รบเก่งที่สุดในประวัติศาสตร์จีน

## อ้างอิง