# ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด

**ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด** (อังกฤษ: *Intimacy coordinator*) เป็นอาชีพในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และโทรทัศน์ ทำหน้าที่ให้การสนับสนุน เป็นตัวกลางประสานงานระหว่างนักแสดงกับทีมผู้สร้าง เป็นผู้ฝึกสอนการเคลื่อนไหว และ/หรือออกแบบท่าทางที่เกี่ยวข้องกับฉากโป๊เปลือย และการจำลองการมีเพศสัมพันธ์ รวมถึงฉากที่มีความใกล้ชิดและเปิดเผยเนื้อตัวมากกว่าฉากอื่น ๆ

ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมีความแตกต่างจากผู้กำกับฉากใกล้ชิด (Intimacy directors) ซึ่งเกี่ยวข้องกับบทบาทในการแสดงสด เช่น ละครเวที การเต้นรำ ละครสัตว์ ศิลปะการแสดง และแฟชั่นโชว์

## ความเป็นมา

แม้ว่าผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดจะมีอยู่แล้วในแวดวงละครเวที แต่ความต้องการในบทบาทหน้าที่นี้ ได้รับความสนใจอย่างมากในฮอลลีวูด ช่องโทรทัศน์ และสตรีมมิงแพลตฟอร์ม ภายหลังเรื่องอื้อฉาวของไวน์สตีนในปี 2017 และการเติบโตของขบวนการมีทูในเวลาต่อมา เหตุการณ์เหล่านี้ได้เน้นย้ำให้เห็นถึงการล่วงละเมิดทางเพศและการประพฤติมิชอบที่มักเกิดขึ้นเป็นประจำ และกลายเป็นเรื่องปกติ ซึ่งนักแสดง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้หญิง ต้องเผชิญอยู่เสมอในอุตสาหกรรมนี้ นักแสดงหญิงอย่าง เอมิลี มีด เริ่มออกมาเรียกร้องให้มีมาตรการคุ้มครองทางวิชาชีพเพื่อสวัสดิภาพของพวกเธอในกองถ่าย พวกเธอชี้ให้เห็นถึงพลวัตทางอำนาจที่ไม่สมดุล ซึ่งมักพบเห็นได้ในการถ่ายทำ อาจทำให้นักแสดงโดยเฉพาะผู้ที่อายุน้อยและขาดประสบการณ์ รู้สึกไร้อำนาจเกินกว่าจะกล้าส่งเสียงออกมา หากผู้กำกับ ทีมงาน หรือนักแสดงคนอื่น ๆ เพิกเฉยต่อความยินยอม หรือข้อตกลงที่เคยทำไว้ก่อนหน้านี้เกี่ยวกับฉากที่มีความใกล้ชิด

### ฮอลลีวูด

ด้วยความนิยมของขบวนการมีทู นักแสดงในฮอลลีวูดจำนวนมากได้เข้าร่วมขบวนการนี้และส่งเสริมให้เกิดสภาพแวดล้อมใหม่ ซึ่งนักแสดงเริ่มออกมาบอกเล่าเรื่องราวของตนเกี่ยวกับการถูกล่วงละเมิดทางเพศระหว่างการถ่ายทำ ขบวนการขนาดใหญ่นี้ได้เปิดโปงถึงกรณีการล่วงละเมิดทางเพศทั่วฮอลลีวูด กรณีที่โดดเด่นที่สุดคือ การเปิดเผยเรื่องราวของ ฮาร์วีย์ ไวน์สตีน โปรดิวเซอร์ภาพยนตร์ ซึ่งมีข้อกล่าวหาเรื่องการล่วงละเมิดทางเพศถึง 80 ข้อหา หลังจากช่วงเวลานั้น เสียงเรียกร้องให้อุตสาหกรรมภาพยนตร์เข้ามาจัดการและปกป้องนักแสดงก็ชัดเจนยิ่งขึ้น และเป็นที่ประจักษ์ว่าจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นในอุตสาหกรรม

### ช่องโทรทัศน์และสตรีมมิงแพลตฟอร์ม

ในปี 2017 บริษัทตัวแทนนักแสดงในลอนดอนชื่อ แครี ดอดด์ แอสโซซิเอตส์ เป็นแกนนำในการรณรงค์ให้มีมาตรฐานอุตสาหกรรมในการจัดการกับฉากที่มีความใกล้ชิด โดยใช้แนวทางที่พัฒนาโดยไอตา โอไบรอัน ในเดือนตุลาคม 2018 เครือข่ายโทรทัศน์ เอชบีโอ ได้นำนโยบายการใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมาใช้กับซีรีส์และภาพยนตร์ทุกเรื่อที่มีฉากดังกล่าว ไม่นานหลังจากนั้น สตรีมมิงแพลตฟอร์มอื่น ๆ เช่น เน็ตฟลิกซ์ ฮูลู และแอมะซอน ก็เริ่มสำรวจการใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด และภายในปี 2020 มีละครโทรทัศน์ที่ได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลเอมมี สาขาบทโทรทัศน์ยอดเยี่ยมถึง 23 รายการที่ทำงานร่วมกับผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด ในเดือนมกราคม 2019 เน็ตฟลิกซ์ได้เปิดตัวเรื่อง *เพศศึกษา (หลักสูตรเร่งรัก)* ซึ่งเป็นผลงานแรกของบริษัทที่ใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด คือ ไอตา โอไบรอัน

ระหว่างการถ่ายทำ *มหาศึกชิงบัลลังก์* ของเอชบีโอ เอมีเลีย คลาร์ก มักจะพูดถึงความรู้สึกที่ว่า เธอเป็นนักแสดงที่ยังอ่อนประสบการณ์เกินกว่าจะต่อต้านข้อกำหนดเรื่องการเปลือยกาย จากสิ่งนี้ นักแสดงหญิงอีกหลายคนในทีมนักแสดง ได้พูดถึงความรู้สึกไม่สบายใจในทำนองเดียวกันเมื่อต้องถ่ายทำฉากเปลือย ตั้งแต่นั้นมา เอชบีโอก็ได้นำผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมาใช้ในฉากใกล้ชิดทุกฉาก รวมถึงในซีรีส์ใหม่ล่าสุดในแฟรนไชส์อย่าง *ตระกูลแห่งมังกร*  เอมิลี แครี นักแสดงซึ่งรับบทเป็น อลิเซนต์ ไฮทาวเวอร์ วัยสาวในซีรีส์ ได้เล่าถึงความรู้สึกประหม่าของตนเมื่อต้องถ่ายทำฉากใกล้ชิดกับ แพดดี คอนซีดีน ระหว่างการถ่ายทำ แต่พวกเขาก็ให้เครดิตกับมีเรียม ลูเซีย ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดของซีรีส์ ที่ช่วยให้พวกเขารู้สึกปลอดภัยในขณะที่ถ่ายทำฉากใกล้ชิดเหล่านี้

## หน้าที่

ตามข้อมูลของ Intimacy Directors International องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2016 ซึ่งผลักดันและสนับสนุนวิชาชีพนี้ ระบุว่า ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมีหน้าที่ต้องดูแลให้แน่ใจว่า

* ทีมงานและนักแสดงทุกคนตระหนักถึงบริบทของความใกล้ชิดในฐานะส่วนหนึ่งของเรื่องราว
* มีการสื่อสารเกี่ยวกับความใกล้ชิดเกิดขึ้นระหว่างผู้เข้าร่วม และมีช่องทางสำหรับการรายงานการล่วงละเมิด
* นักแสดงให้ความยินยอมต่อฉากที่มีความใกล้ชิดทุกฉากอย่างต่อเนื่อง
* ฉากที่มีความใกล้ชิดทุกฉากได้รับการแสดงตามการออกแบบท่าทางที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้า และ
* นักแสดงได้รับการสนับสนุนให้ส่งสัญญาณการสิ้นสุดของแต่ละฉาก ด้วยช่วงเวลาที่ส่งสัญญาณ จนถึงการกลับไปสู่ปฏิสัมพันธ์ในชีวิตจริง

### การนำไปปฏิบัติ

มีหลายกรณีที่กองถ่ายจำเป็นต้องมีผู้ประสานงานฉากใกล้ชิด งานของผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดไม่ได้มีไว้เพื่อทำลายความคิดสร้างสรรค์ของเรื่องราว แต่เพื่อช่วยสร้างสรรค์ผลงานนั้นในลักษณะที่ปลอดภัยสำหรับทุกคนที่เกี่ยวข้อง ฉากที่เกี่ยวข้องกับการจำลองการมีเพศสัมพันธ์และ/หรือการจูบ พลวัตทางอำนาจ การเคลื่อนไหวที่ส่อไปในทางเพศ และบาดแผลทางใจเรื่องเพศ จะเป็นกรณีที่ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมีความจำเป็นระหว่างการถ่ายทำ หลังขบวนการมีทู และการเปลี่ยนแปลงกฎหมายล่าสุดเกี่ยวกับมาตรฐานการถ่ายทำฉากใกล้ชิด การใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดได้กลายมาเป็นมาตรฐานอุตสาหกรรมที่ได้รับการยอมรับแล้ว

## มาตรฐานและระเบียบปฏิบัติที่แนะนำ

สมาคมนักแสดงภาพยนตร์–สหพันธ์ศิลปินวิทยุโทรทัศน์อเมริกา ได้ระบุชุดความเชี่ยวชาญและความคาดหวังในการฝึกอบรม รวมถึงข้อกำหนดเพิ่มเติมสำหรับผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดเอาไว้ดังนี้

### ความเชี่ยวชาญและการฝึกอบรม

* การฝึกอบรมเรื่องความยินยอม
* การฝึกอบรมต่อต้านการล่วงละเมิดและการล่วงละเมิดทางเพศ
* การฝึกสอนการเคลื่อนไหวและเทคนิคการพรางตา
* การใช้เครื่องนุ่งห่มปกปิดร่างกายและอุปกรณ์ป้องกันอย่างเหมาะสม
* การฝึกอบรมการไกล่เกลี่ยหรือการแก้ไขข้อขัดแย้ง
* การฝึกอบรมเรื่องอัตลักษณ์ทางเพศและรสนิยมทางเพศ
* การฝึกอบรมต่อต้านการเหยียดเชื้อชาติ ความหลากหลาย ความเสมอภาค และการอยู่ร่วมกัน
* การเข้าแทรกแซงของผู้เห็นเหตุการณ์
* การปฐมพยาบาลด้านสุขภาพจิต การจัดการกับบาดแผลทางใจ หรือการฝึกอบรมที่เกี่ยวข้อง

### ข้อกำหนดเพิ่มเติม

* การตรวจสอบประวัติอาชญากรรมระดับรัฐและรัฐบาลกลาง
* ประสบการณ์และความสามารถในการปรับตัวและนำบทบาท ความรับผิดชอบ หน้าที่ และระเบียบปฏิบัติไปใช้ในกองถ่ายที่หลากหลาย
* การรักษาความลับของการทำงานและประสบการณ์ของนักแสดงในการแสดงฉากที่มีความละเอียดอ่อนสูง เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากนักแสดงให้เปิดเผยข้อมูลนี้ต่อสาธารณะ

## ภูมิหลัง

ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมาจากภูมิหลังที่หลากหลาย บางคนมีพื้นฐานมาจากการเป็นผู้กำกับคิวบู๊และการเคลื่อนไหว บางคนเป็นครูสอนการต่อสู้บนเวที และนักแสดงสตันต์ หรือมีประสบการณ์ในฐานะนักกายกรรมกลางอากาศ นักออกแบบท่าเต้น และนักเต้น สำหรับคนอื่น ๆ แนวปฏิบัติเชิงสร้างสรรค์ของพวกเขาอาจอยู่ในการแสดงหรือเป็นผู้ฝึกสอนการแสดง ซึ่งบ่อยครั้งกองถ่ายจะใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดควบคู่ไปกับผู้ประสานงานด้านสุขภาพจิต หรือบางคนก็ทำหน้าที่ทั้งสองอย่าง นอกจากนี้ บางคนยังมีพื้นฐานมาจากการเป็นโค้ชด้านเพศและความสัมพันธ์ หรือเป็นนักจิตบำบัด

## ประเทศไทย

ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์และโทรทัศน์ของประเทศไทย อาชีพผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดถือเป็นสายงานที่ค่อนข้างใหม่ แต่เริ่มเข้ามามีบทบาทสำคัญและได้รับการยอมรับมากขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 2020 ปัจจัยหลักที่ขับเคลื่อนให้เกิดตำแหน่งนี้ในประเทศไทย มาจากมาตรฐานการผลิตของแพลตฟอร์มสตรีมมิง เช่น เน็ตฟลิกซ์ ที่เข้ามาลงทุนสร้างภาพยนตร์และซีรีส์ต้นฉบับในไทย ซึ่งมีนโยบายบังคับใช้ผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดอย่างเข้มงวด เพื่อดูแลสวัสดิภาพ ความปลอดภัยทางร่างกาย และสภาพจิตใจของนักแสดงในฉากที่มีความล่อแหลม โป๊เปลือย หรือการจำลองการร่วมเพศ

ผลงานซีรีส์และภาพยนตร์ไทยที่เริ่มนำผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดมาใช้อย่างเป็นรูปธรรม ได้แก่ *เรื่องตลก 69 เดอะซีรีส์*, *ดอกเตอร์ไคลแมกซ์ ปุจฉาพาเสียว*, และ *สืบสันดาน* โดยมีทีมงานในอุตสาหกรรมหลายท่าน ที่ผ่านการฝึกอบรมและเข้ามาทำหน้าที่นี้ร่วมกับการเป็นผู้ฝึกสอนการแสดง เช่น ร่มฉัตร ธนาลาภพิพัฒน์ หรือ วราวรรณ สินจิตร์ เป็นต้น

แม้ในปัจจุบันจะยังไม่มีกฎหมายของภาครัฐที่บังคับให้ต้องมีผู้ประสานงานฉากใกล้ชิดในทุกกองถ่ายของไทย แต่กลุ่มนักแสดง ผู้กำกับ และองค์กรขับเคลื่อนสิทธิแรงงาน ได้ออกมารณรงค์และผลักดันให้ตำแหน่งนี้กลายเป็นมาตรฐานใหม่ของอุตสาหกรรมเพื่อสร้างพื้นที่ปลอดภัย ป้องกันการล่วงละเมิดในกองถ่าย และป้องกันไม่ให้นักแสดงเกิดบาดแผลทางใจหลังจากการปฏิบัติงาน

## อ้างอิง