# ชื่อของประเทศอินเดีย

อนุทวีปอินเดีย
สาธารณรัฐอินเดียมีชื่ออย่างสั้นสองชื่อทั้งในภาษาทางการและในการใช้งานในภาษาอังกฤษ "อินเดีย" และ "ภารตะ" ในมาตราหนึ่งของรัฐธรรมนูญอินเดียระบุว่า "อินเดีย ซึ่งคือภารตฺ พึงเป็นสหภาพแห่งรัฐ" ซึ่งตีความได้ว่า "อินเดีย" และ "ภารตะ" มีศักดิ์เท่ากันในฐานะชื่อโดยสั้นอย่างเป็นทางการของสาธารณรัฐอินเดีย

"ภารตะ", "ภารัต" หรือ "ภารตฺ" เป็นชื่อเรียกประเทศอินเดียในหลายภาษาทางการของอินเดีย เชื่อกันว่าได้มาจากชื่อของพระภรต บุตรของท้าวทุษยันต์ในมหาภารตะ หรือมาจากพระเจ้าภรตจักรวรรดิ บุตรของพระฤษภนาถในศาสนาเชน ส่วน "อินเดีย" มาจากชื่อของแม่น้ำสินธุ (ภาษาอังกฤษคือแม่น้ำอินดัส; Indus) และปรากฏใช้ในภาษากรีกตั้งแต่สมัยของเฮรอดอตัส (500 ปีก่อนคริสต์กาล) ก่อนจะปรากฏในภาษาอังกฤษเก่าอย่างน้อยในศตวรรษที่ 9

## อินเดีย

อินเดีย ด้านล่างของที่ราบลุ่มแม่น้ำสินธุ (อินดัส) ในมุมมองโลกของเฮรอดอตัส
คำในภาษาอังกฤษว่า "อินเดีย" มาจากภาษากรีกโบราณ: Ἰνδικά (อินดิกา) เช่นในงานเขียนของนักประวัติศาสตร์มิกาสธินีส (Indica) หรือจาก *Indía* (Ἰνδία) ผ่านทางการทับศัพท์เป็นภาษาละติน *India*

คำนี้มาจาก *สินธุ* (सिन्धु) ชื่อของแม่น้ำสินธุ และพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ (ปัจจุบันคือแคว้นสินธ์ ในประเทศปากีสถาน) คำเทียบเท่าของ "สินธุ" ในภาษาเปอร์เซียเก่าคือ *Hindu* (ฮินดู) หลังกษัตริย์ดาริอัสที่หนึ่งปกครองสินธ์ได้ใน 516 ก่อนคริสต์กาล คำเทียบเท่าในตอนนั้นคือ *Hinduš* ในภาษาเปอร์เซียถูกนำมาใช้เรียกพื้นที่ด้านล่างของแม่น้ำสินธุ เป็นไปได้ว่า สกีลักซ์แห่งการ์ยานดาผู้เดินทางสำรวจพื้นที่แถบแม่น้ำสินธุให้แก่กษัตริย์เปอร์เซียนำชื่อนี้มาจากเปอร์เซียและส่งผ่านไปยังกรีก คำว่า *Indos* (Ἰνδός) เพื่อแทนแม่น้ำสินธุปรากฏในภูมิศาสตร์ของเฮรอดอตัส พยัญชนะธนิต /h/ ที่ตกไปในภาษากรีกอาจเป็นเพราะสำเนียงกรีกที่พูดในแถบเอเชียไมเนอร์ เฮรอดอตัสยังใช้คำว่า "Indian" ซึ่งดั้งเดิมเพื่อแทนผู้คนที่อาศัยอยู่ทางตอนล่างของแม่น้ำสินธุ ไปใช้แทนทั้งหมดที่อยู่ทางตะวันออกของเปอร์เซีย ทั้ง ๆ ที่เค้าไม่ทราบอะไรเกี่ยวกับภูมิศาสตร์ในแถบนั้นด้วยซ้ำ

## ฮินด์ / ฮินดูสถาน

𓉔𓈖𓂧𓍯𓇌
*H-n-d-wꜢ-y*
"India" เขียนด้วยไฮโรกลิฟอียิปต์บนรูปปั้นของดาริอัสที่หนึ่ง ราว 500 ปีก่อน ค.ศ.
คำว่า ฮินดู (*Hindū*; เปอร์เซีย: هندو) และ ฮินด์ (*Hind*; เปอร์เซีย: هند) มาจากแม่น้ำสินธุ จักรพรรดิแห่งอาร์เคเมนิด ดาริอัสที่หนึ่งพิชิตลุ่มแม่น้ำสินธุได้ในราว 516 ปีก่อน ค.ศ. ช่วงที่ซึ่งคำเรียกสินธุอย่าง "*Hindush*" (𐏃𐎡𐎯𐎢𐏁, *H-i-du-u-š*) ถูกใช้เรียกพื้นที่ตอนล่างของแม่น้ำสินธุ ชื่อนี้ยังปรากฏในอียิปต์ ซึ่งพบจารึกว่า 𓉔𓈖𓂧𓍯𓇌 (*H-n-d-wꜣ-y*) บนรูปปั้นของดาริอัสที้หนึ่ง ราว 500 ปี ก่อน ค.ศ.

ในภาษาเปอร์เซียยุคกลาง คำต่อท้าย "สตาน" หรือ "สถาน" (*-stān*; เปอร์เซีย: ستان) ได้ถูกเติมเข้ามาเพื่อใช้เรียกประเทศหรือดินแดน เกิดเป็นคำว่า "ฮินดูสตาน" หรือ "ฮินดูสถาน" (*Hindūstān*) ดังที่ปรากฏเรียกว่า *Hindūstān* ในจารึก Naqsh-e-Rustam ของจักรพรรดิแห่งซาสซานิด ชาปุระที่หนึ่งเมื่อ ป. ค.ศ. 262

ส่วน "ฮินด์" (*Hind*) มาจากภาษาอาหรับ รูปย่อของ *Al-Hind* (الهند) ดังเช่นปรากฏในงานเชียนจากศตวรรษที่ 11 *Tarikh Al-Hind* ('ประวัติศาสตร์อินเดีย') และปรากฏใช้แทนที่อินเดียได้ในบางโอกาส เช่น ไจฮินด์ (ฮินดี: जय हिन्द; ไชหินท์ หรือ ชัยหินท์) หรือ ฮินดมหาสาคร หรือ หินทมหาสาคร (*Hind Mahāsāgar*; हिन्द महासागर) ชื่อเรียกมหาสมุทรอินเดียในภาษาฮินดีมาตรฐาน

## ภารตะ

รูปปั้นพระเจ้าภรตจักรพรรติที่ศรวนเพโคล
ภารตะถูกเลือกเป็นชื่อแทนของอินเดียในปี 1950

คำว่า ภารตะ (Bhārata) และรูปเกี่ยวเนื่อง ภารัต หรือ ภารตฺ และ ภารตวรรษ (Bhārata-varṣa หรือ Bharata-varsha) เข้าใจว่ามาจากชื่อของพระภรตในมหาภารตะ หรือพระเจ้าภรตจักรพรรดิในคติศาสนาเชน หลายปุราณะระบุว่าภารตะมาจากพระเจ้าภรตจักรพรรดิซึ่งเป็นบุตรของพระฤษภนาถ แต่บางปุราณะก็ระบุว่ามาจากภารตะ ซึ่งเป็นอีกชื่อหนึ่งของบรรพชนของพระฤษภนาถ นามว่าศรัทธาเทวมณู ส่วนปุราณะอื่น ๆ ระบุว่าภารตะเป็นชื่อเรียกของชนชาวภารตะ ผู้สืบทอดของพระภรต บุตรของท้าวทุษยันต์ในมหาภารตะ ตัวอย่างของปุราณะที่มีการกล่าวอ้าง เช่น

วิษณุปุราณะ:

ऋषभो मरुदेव्याश्च ऋषभात भरतो भवेत्
भरताद भारतं वर्षं, भरतात सुमतिस्त्वभूत्
ฤษภะ เกิดแก่ มรุเทวี, ภารตะ เกิดแต่ ฤษภะ,
ภารตวรรษา (Bharatavarsha; "อินเดีย") เกิดจาก ภารตะ และ สุมตี เกิดจาก ภารตะ
—วิษณุปุราณะ (2,1,31)
उत्तरं यत्समुद्रस्य हिमाद्रेश्चैव दक्षिणम् ।
वर्षं तद् भारतं नाम भारती यत्र संततिः ।।
"ดินแดน (*วรรษัม*) ซึ่งอยู่เหนือต่อ มหาสมุทร และใต้ต่อภูเขาแห่งหิมะ ("หิมาลัย") เรียกว่า *ภารตัม* (Bhāratam) ที่อยู่ของผู้สืบทอดแห่งภารตะ"
—วิษณุปุราณะ
## ชมพูทวีป

ชื่อ **Jambudīpasi** ภาษาปรากฤตหมายถึง "อินเดีย" (อักษรพราหมี) ในสหัสรัม (จารึก Minor Rock Edict ของพระเจ้าอโศก), ประมาณ 250 ปีก่อนพุทธกาล
## เทียนจู๋

เทียนจู๋ (*Tiānzhú*) หรือ เท็นจิกุ (*Tenjiku*; จีน: 天竺 และerror: {{nihongo}}: ต้องการข้อความภาษาญี่ปุ่นหรือโรมาจิ (help); ดั้งเดิมออกเสียง *xien-t'juk*) เป็นชื่อดั้งเดิมในภาษาของเอเชียตะวันออก มาจากการทับศัพท์เป็นจีนของ *Hindu* ในภาษาเปอร์เซีย ซึ่งเป็นคำที่รับมาจาก *Sindhu* ในภาษาสันสกฤตอีกทอดหนึ่ง เทียนจูเป็นการทับศัพท์ *Sindhu* ในภาษาจีนหนึ่งในหลายแบบ คำอื่นเช่น จวนตู๋ (身毒 , *Juāndú*) ปรากฏในเอกสารฉื่อจี้ของซือหม่า เชียน และ เทียนตู่ (天篤 , *Tiāndǔ*) ในหนังสือประวัติศาสตร์ โฮ่วฮั่นชู (後漢書 , *Hòu Hànshū*) ส่วนคำว่าอิ้นเท่อเจีย (印特伽 , *Yìntèjiā*) หรือ *Indəkka* รับมาจากคำว่า Indaka ในภาษาคูชา (Kuchean) ซึ่งเป็นการทับศัพท์อีกทอดหนึ่งจากคำว่า *Hindu*

## โฮดู

โฮดู (Hodu; ฮีบรู: הֹדּוּ; *Hoddû*) เป็นคำในภาษาฮีบรูไบเบิลใช้เรียกอินเดีย ปรากฏใน *หนังสือเอสเธอร์* (ฮีบรู: מְגִלַּת אֶסְתֵּר, *Megillat Esther*) ของทานักค์ของยิว และพันธสัญญาเดิมของคริสต์ ในเอสเธอร์ 1:1 และ 8.9 บรรยายว่าอาหสุเอรัส (เซอร์ซีส) เป็นกษัตริย์แห่ง 127 แคว้น จาก *Hodu* (อินเดีย) ถึง *เอธิโอเปีย*.

## ดูเพิ่ม

* ประวัติศาสตร์อินเดีย
* แม่น้ำสินธุ
* ภารตมาตา

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Eggermont, Pierre Herman Leonard (1975), *Alexander's Campaigns in Sind and Baluchistan and the Siege of the Brahmin Town of Harmatelia*, Peeters Publishers, ISBN 978-90-6186-037-2.
* Ray, Niharranjan; Chattopadhyaya, Brajadulal, บ.ก. (2000), *A Sourcebook of Indian Civilization*, Orient Blackswan, ISBN 978-81-250-1871-1.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Lewis, B; Ménage, V L; Pellat, Ch; Schacht, J, บ.ก. (1971). "Hind". *The Encyclopaedia of Islam*. **Ⅲ**: H–Iram (New ed.). Leiden: E. J. Brill. OCLC 495469525.