Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# โรมันคาทอลิก

**พระศาสนจักรคาทอลิก** (อังกฤษ: *Catholic Church*) หรือ **คริสตจักรโรมันคาทอลิก** (Roman Catholic Church) เป็นคริสตจักรที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีศาสนิกชนกว่า 1.3 พันล้านคนในปี ค.ศ. 2017 เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดที่ยังดำเนินกิจการอยู่ และมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์อารยธรรมตะวันตก พระสันตะปาปาทรงเป็นประมุขและปกครองศาสนจักรนี้ผ่านสันตะสำนัก ในศาสนจักรโรมันคาทอลิกประกอบด้วยคริสตจักรละตินและคริสตจักรคาทอลิกตะวันออก

ชาวคาทอลิกเชื่อว่าพระเยซูมีพระมหาบัญชาตั้งศาสนจักรขึ้นให้เป็นหนึ่งเดียว ศักดิ์สิทธิ์ สากล และสืบมาจากอัครทูต โดยมีมุขนายกสืบทอดหน้าที่จากอัครทูต และพระสันตะปาปาสืบตำแหน่งต่อจากนักบุญเปโตร ซึ่งพระเยซูทรงยกเป็นเอกในบรรดาอัครทูต

ศาสนจักรคาทอลิกให้ความสำคัญกับศีลมหาสนิทที่สุดในบรรดาศีลศักดิ์สิทธิ์ทั้งหมด และฉลองศีลนี้ในพิธีมิสซา โดยเชื่อว่าแผ่นปังและเหล้าองุ่นที่บาทหลวงเสกในพิธีนี้จะเปลี่ยนสารเป็นพระกายและพระโลหิตของพระเยซู และมีหลักคำสอนให้เคารพพระนางมารีย์พรหมจารีในฐานะที่เป็นพระมารดาพระเจ้าและราชินีแห่งสวรรค์ และเคารพบรรดานักบุญต่างๆ ในฐานะที่เป็นแบบอย่างในการดำเนินชีวิตความเชื่อ นอกจากนี้ยังเชื่อในพระเมตตา การชำระให้บริสุทธิ์โดยความเชื่อ การประกาศพระวรสาร และทำงานเพื่อสังคม ศาสนจักรคาทอลิกจึงเป็นองค์กรเอกชนที่ใหญ่ที่สุดในโลกที่จัดการศึกษาและบริการสุขภาพ

ในประเทศไทยเรียกคริสต์ศาสนิกชนนิกายโรมันคาทอลิกว่า "คริสตัง" ซึ่งมีที่มาจากภาษาโปรตุเกส คำว่า Cristão โดยศาสนิกชนนิกายโรมันคาทอลิกในไทยนั้นอยู่ภายใต้การดูแลของสภาประมุขแห่งบาทหลวงโรมันคาทอลิกแห่งประเทศไทย

## แผนภาพ

ตระกูลนิกายศาสนาคริสต์สำคัญ:

กล่องนี้: * ดู
* คุย
* แก้

*ศาสนาคริสต์ตะวันตก*
*ศาสนาคริสต์ตะวันออก*
โปรเตสแตนต์
อีวานเจลิคัล
แอนาแบปทิสต์
แองกลิคัน
คาลวิน
ลูเทอแรน
(คริสตจักรละติน)
คริสตจักรคาทอลิก
(คริสตจักรคาทอลิกตะวันออก)
อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์
ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์
คริสตจักรตะวันออก
เนสตอเรียน
สังฆเภท *(1552)*
คริสตจักรตะวันออกอัสซีเรีย
คริสตจักรตะวันออกโบราณ
การปฏิรูปศาสนาโปรเตสแตนต์
*(ศตวรรษที่ 16)*
สังฆเภทใหญ่
*(ศตวรรษที่ 11)*
สภาเอเฟซัส *(431)*
สภาแคลซิดอน *(451)*
*ศาสนาคริสต์ยุคแรก*
*ศาสนาประจำรัฐ
จักรวรรดิโรมัน*
*"คริสตจักรใหญ่"*
(เอกภาพสมบูรณ์)
(ไม่ได้แสดงนิกายที่มิใช่ไนซีน, ไม่ถือตรีเอกานุภาพ, และนิกายฟื้นฟูบางนิกาย)

## อ้างอิง

* อัครสังฆมณฑลกรุงเทพ
* ภาควิชาปรัชญาและศาสนา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร เก็บถาวร 2008-03-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* กระทรวงวัฒนธรรม เก็บถาวร 2011-07-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

## ดูเพิ่ม

* โรมันคาทอลิกในประเทศไทย
* คาทอลิกตะวันออก
* นิกายในศาสนาคริสต์
* การปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์
* การปฏิรูปสถาบันศาสนาคริสต์
# น็อกเทิร์น

**น็อกเทิร์น** (อังกฤษ: *Nocturne*) บทเพลงสำหรับเดี่ยวเปียโนในลักษณะโรแมนติก ให้บรรยากาศยามค่ำคืน ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าน็อกเทิร์นจะเป็นเพลงที่มีแต่ความหวานซึ้ง น็อกเทิร์นบางบทก็มีอารมณ์ที่รุนแรง อาทิ Nocturne op.48 no.1 in c minor, Nocturne op.9 no.3 ดังนั้นน็อกเทิร์นจึงมีความแตกต่างจากลัลลาบาย (lullaby) ซึ่งมีความหมายว่าเพลงกล่อมเด็ก

อย่างไรก็ตามผู้ที่ใช้คำว่า "น็อกเทิร์น" เป็นคนแรกหาใช่ชอแป็งแต่อย่างใด คนที่ใช้คนแรก คือ จอห์น ฟีลด์ (John Field) หากแต่น็อกเทิร์นของชอแป็งนั้นมีความไพเราะและเป็นที่รู้จักแพร่หลายมากกว่า คำที่ใช้แทนน็อกเทิร์นนั้นได้แก่ "นอตตูร์โน" (notturno)

เพลง Liebestraum no.3 ของฟรานซ์ ลิซท์ ก็เป็นเพลงประเภทนี้ที่อาจกล่าวได้ว่ารู้จักแพร่หลายมากที่สุด อีกเพลงคือ Nocturne op.9 no.2 ของชอแป็ง
# ฟรันซิสโก ตาร์เรกา

| ฟรันซิสโก ตาร์เรกา |
| --- |
| ฟรันซิสโก ตาร์เรกา (ก่อน ค.ศ. 1900) |
| เกิด | ฟรันซิสโก เด อาซิส ตาร์เรกา อี เอย์เชอา (1852-11-21)21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1852 บิยาร์เรอัล, จังหวัดกัสเตยอน, สเปน |
| เสียชีวิต | 15 ธันวาคม ค.ศ. 1909(1909-12-15) (57 ปี) บาร์เซโลนา, สเปน |
| ปีปฏิบัติงาน | ค.ศ. 1874–1909 |

**ฟรันซิสโก เด อาซิส ตาร์เรกา อี เอย์เชอา** (สเปน: *Francisco de Asís Tárrega y Eixea*; เกิด 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1852 – 15 ธันวาคม ค.ศ. 1909) เป็นนักแต่งเพลงและนักกีตาร์คลาสสิกชาวสเปน ในยุคโรแมนติก ผลงานที่สร้างชื่อเสียงให้เขามากที่สุดคือการแต่งเพลงบรรเลงกีตาร์คลาสสิก "เรกูเอร์โดสเดลาอาลัมบรา" และส่วนหนึ่งของเพลง "กรันบัลส์" ที่เขาแต่งขึ้นได้มีการนำมาทำเป็นเสียงเรียกเข้าพื้นฐานซึ่งเปรียบเสมือนสัญลักษณ์ของโทรศัพท์เคลื่อนที่โนเกีย โดยตาร์เรการับการยกย่องให้เป็น "บิดาแห่งกีตาร์คลาสสิก" และถูกจัดให้เป็นหนึ่งในนักกีตาร์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล

ในช่วงท้ายของชีวิตตาร์เรกาป่วยเป็นโรคอัมพาตที่ร่างกายซีกขวา โดยเขาได้แต่งเพลงสุดท้ายในชีวิตที่ชื่อว่า "โอเรมุส" (Oremus) ซึ่งแต่งเสร็จก่อนที่เขาจะเสียชีวิตในอีก 2 สัปดาห์ต่อมา

## ประวัติ

ตาร์เรกาเกิดเมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน ค.ศ. 1852 ที่บิยาร์เรอัล จังหวัดกัสเตยอน ประเทศสเปน มีชื่อเล่นในวัยเด็กว่า "กิเก" พ่อของเขาเป็นพนักงานดูแลสถานที่ในคอนแวนต์แห่งซานปัสกวล โดยพ่อของเขาชอบเล่นดนตรีแนวฟลาเมงโกและเล่นในแนวเพลงอื่น ๆ ด้วยกีตาร์ ทำให้ตาร์เรกามักจะหยิบกีตาร์ของพ่อมาเล่นอยู่เป็นประจำ

ในวัยเด็ก ฟรันซิสโก ตาร์เรกา ได้วิ่งหนีพี่เลี้ยงของตัวเองจนตกลงไปในคลองชลประทาน ทำให้ได้รับความกระทบกระเทือนที่ดวงตา และพ่อของเขามีความกังวลว่าลูกชายจะสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรและกลายเป็นคนตาบอด จึงได้พาครอบครัวย้ายมาอยู่ที่กัสเตยอนเดลาปลานาและให้เขาเรียนดนตรีกับเอวเฆนิ รุยซ์ และมานูเอล กอนซาเลซ ซึ่งเป็นครูสอนดนตรีที่พิการทางสายตา โดยพ่อของเขาหวังว่านอกเหนือจากความรู้เรื่องดนตรีแล้ว ครูสอนดนตรีทั้ง 2 จะช่วยสอนเรื่องการใช้ชีวิตหากจะต้องสูญเสียการมองเห็นด้วย

อนุสาวรีย์ของตาร์รากาที่บิยาร์เรอัล
# การเดินอากาศ

เที่ยวบินแรกของพี่น้องไรต์ เมื่อ 17 ธันวาคม 1903 ในรัฐนอร์ทแคโรไลนา
**การเดินอากาศ** หรือ **การบิน** (อังกฤษ: *Aviation*) หมายถึงลักษณะหรือศิลปะของการบิน ไมได้หมายถึงเฉพาะเครื่องบินที่บินได้เท่านั้น แต่เริ่มตั้งแต่การออกแบบ, พัฒนา, ผลิต, ดำเนินงานและใช้งานอากาศยาน คำว่า "Aviation" ในภาษาอังกฤษนั้น เป็นคำที่เขียนโดยอดีตทหารเรือชาวฝรั่งเศส *กาบริแอล ลา ลันเดอล์* ในปี 1873 ซึ่งเขารวมเอาคำว่า "avier" (บิน) เข้ากับคำละติน "avis" (นก) ตามด้วยรูปนาม "-ation"

## การดำเนินงานเดินอากาศ

*ดูเพิ่มเติมเกี่ยวกับบทความนี้ที่: ประวัติการเดินอากาศ*
### การบินพลเรือน

การบินพลเรือน หมายถึงการเดินอากาศทุกประเภทและทุกเที่ยวบินนอกเหนือการใช้งานทางทหาร

##### การขนส่งทางอากาศ

ในอุตสาหกรรมการบินพลเรือน มีผู้ผลิตอากาศยานอยู่ 5 บริษัทหลักด้วยกัน คือ:

* แอร์บัส มีฐานการผลิตในยุโรป
* โบอิง มีฐานการผลิตในสหรัฐอเมริกา
* บอมบาร์ดิเอร์ มีฐานการผลิตในแคนาดา
* เอ็มบราเออร์ มีฐานการผลิตในบราซิล
* ยูไนเต็ด แอร์คราฟ คอร์ปอเรชัน มีฐานการผลิตในรัสเซีย

## อ้างอิง
# แม่น้ำฮัดสัน

| แม่น้ำฮัดสัน Hudson River เมอห์-ฮี-คัน-เน-ทัก |
| --- |
| มองไปยังเหนือน้ำจากสะพานแบร์เมาน์เทน |
| ระบบอุทกวิทยา |
| แอ่งสมุทร | มหาสมุทรแอตแลนติก |
| ชื่อแหล่งน้ำ | แม่น้ำฮัดสัน Hudson River เมอห์-ฮี-คัน-เน-ทัก |
| ข้อมูลทั่วไป |
| ประเภท | แม่น้ำ |
| ไหลผ่าน |  รัฐนิวยอร์ก,  รัฐนิวเจอร์ซีย์  สหรัฐอเมริกา |
| ความยาว | 507 กม. |
| พื้นที่ลุ่มน้ำ | 36,260 ตร.กม. |
| ต้นน้ำ | ทะเลสาบเทียร์ออฟเดอะคลาวด์ |
| ที่ตั้งของต้นน้ำ | ภูเขามาร์ซี, เทือกเขาเอดิรอนแดค, รัฐนิวยอร์ก, สหรัฐอเมริกา |
| ระดับความสูงของต้นน้ำ | 1,309 เมตร/รทป |
| ท้ายน้ำ | อ่าวนิวยอร์กตอนบน |
| ระดับความสูงของท้ายน้ำ | 0.0 เมตร/รทป |
| ปริมาณน้ำเฉลี่ย | 425 ลบ.ม./วินาที (ทรอย)
606 ลบ.ม./วินาที (อ่าวนิวยอร์กตอนบน) |
| แผนที่ |
|  |

**แม่น้ำฮัดสัน** (อังกฤษ: *Hudson River*; ชนพื้นเมืองอิโรควอยส์:เมอห์-ฮี-คัน-เน-ทัก, แปลว่าโมเฮแกนใหญ่) เป็นแม่น้ำในรัฐนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา มีความยาว 507 กม. ไหลจากทิศเหนือไปยังทิศใต้ เป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างนครนิวยอร์กกับนิวเจอร์ซีย์ที่บริเวณปากแม่น้ำซึ่งไหลลงสู่มหาสมุทรแอตแลนติก ชื่อของแม่น้ำนี้ตั้งตามชื่อเฮนรี ฮัดสัน นักเดินเรือชาวอังกฤษของบริษัทดัชต์อีสต์อินเดียคอมปะนี ซึ่งค้นพบแม่น้ำสายนี้ในปี ค.ศ. 1609 แม่น้ำฮัดสันเดิมมีชื่อว่าแม่น้ำมอริเชียส ซึ่งอ้างโดยนายฮัดสันว่าเพื่อเป็นเกียรติแด่เจ้าชายมอเรียสแห่งนัสซอ บ้างก็ว่าเป็นชื่อที่ตั้งโดยนักผจญภัยชาวยุโรป นักสำรวจ และชาวประมงในศตวรรษที่ 16 ซึ่งรู้จักแม่น้ำนี้ในชื่อแม่น้ำมอริเชียส 'แม่น้ำแห่งภูเขา'

## ภูมิศาสตร์

ต้นกำเนิดของแม่น้ำฮัดสันคือทะเลสาบเทียร์ออฟเดอะคลาวด์บนเทือกเขาเอดิรอนแดค อย่างไรก็ตาม ทางน้ำที่ไหลจากทะเลสาบเป็นที่รู้จักในนามเฟลด์สปาร์บรูคและแม่น้ำโอปาเลสเซนท์ ไหลมารวมเป็นแม่น้ำฮัดสันที่ทาฮาวัส (หมู่บ้านแห่งหนึ่งในรัฐนิวยอร์ก) แม่น้ำฮัดสันโดยแท้จริงแล้วเริ่มต้นไปทางเหนือของทาฮาวัสอีกหลายไมล์ที่ทะเลสาบแฮนเดอร์สัน จากนั้นไหลมารวมกับแม่น้ำโมฮอว์คที่ทรอย (ทางตอนเหนือของเมืองอัลบานี) จากนั้นไหลผ่านหุบเขาฮัดสันลงใต้ไปยังมหาสมุทรแอตแลนติกบริเวณระหว่างเกาะแมนฮัตตันกับหน้าผานิวเจอร์ซีย์ (New Jersey Palisade)

## อ้างอิง