# กริดไอเอิร์นฟุตบอล

แผนภาพสนามอเมริกันฟุตบอล แสดงตัวเลขบนสนามที่บ่งบอกระยะทางเป็นหลาไปยังเขตปลายที่ใกล้ที่สุด
แผนภาพสนามฟุตบอลแคนาดา ซึ่งมีขนาดกว้างและยาวกว่าสนามอเมริกันฟุตบอล
**กริดไอเอิร์นฟุตบอล** (อังกฤษ: *Gridiron football*) หรือที่บางครั้งเรียกว่า **นอร์ธอเมริกันฟุตบอล** (อังกฤษ: *North American football*) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า **ฟุตบอล** เป็นกีฬาฟุตบอลที่ส่วนใหญ่เล่นในสหรัฐอเมริกา และแคนาดา โดยทีมผู้เล่น 11 คนเป็นรูปแบบที่เล่นในสหรัฐอเมริกา และเป็นที่รู้จักมากที่สุดทั่วโลก ในขณะที่ฟุตบอลแคนาดามีทีมผู้เล่น 12 คน

กีฬานี้เกิดขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 จากเกมดั้งเดิมที่พัฒนามาจากรักบี้สมัยใหม่และฟุตบอลสมาคม โดยฟุตบอลอเมริกันและแคนาดาพัฒนาขึ้นพร้อมกันและแตกต่างกันอย่างชัดเจน ก่อนที่ทีมแคนาดาจะเริ่มนำลักษณะบางอย่างของเกมอเมริกันมาปรับใช้ ทั้งสองแตกต่างจากกีฬาฟุตบอลอื่น ๆ ด้วยการใช้หมวกกันน็อกและแผ่นรองไหล่แบบแข็ง การผ่านบอลไปข้างหน้า ระบบการดาวน์ กฎและตำแหน่งที่เฉพาะตัว การวัดเป็นหน่วยหลาตามธรรมเนียม และลูกหนังสีน้ำตาลที่มีรูปทรงกลมปลายแหลมที่โดดเด่น

สำหรับสมาพันธ์ฟุตบอลอเมริกันนานาชาติ (International Federation of American Football; IFAF) แม้ว่าองค์กรจะจัดการแข่งขันระดับนานาชาติทั้งหมดภายใต้กฎของอเมริกันฟุตบอล แต่ก็ใช้คำจำกัดความของเกมที่กว้างพอที่จะรวมฟุตบอลแคนาดาภายใต้การควบคุมของสมาคมฟุตบอลแคนาดา ซึ่งเป็นสมาชิกของ IFAF

## ที่มาของชื่อ

แผนผังสนามอเมริกันฟุตบอล ปี ค.ศ. 1904 แสดงให้เห็นว่าช่วงเวลานั้นสนามถูกตีเส้นทั้งตามความยาวและความกว้าง จนเกิดลวดลายเป็นตาราง
กีฬานี้ในประเทศต้นกำเนิดมักเรียกสั้น ๆ ว่า "ฟุตบอล" (football) ไม่ว่าจะแข่งขันในรูปแบบใดก็ตาม ส่วนในยุโรปมักเรียกว่า "อเมริกันฟุตบอล" (American football) เพราะคำว่า "ฟุตบอล" (football) โดยทั่วไปหมายถึงฟุตบอลสมาคมหรือ "ซอกเกอร์" (soccer) แหล่งข้อมูลบางแห่งใช้คำว่า "นอร์ธอเมริกันฟุตบอล" (North American football) เมื่อต้องการกล่าวถึงการแข่งขันของสหรัฐและแคนาดาพร้อมกัน แต่คำนี้ไม่ค่อยพบในการใช้งานทั่วไป ส่วนสมาพันธ์ฟุตบอลอเมริกันนานาชาติใช้คำว่า "อเมริกันฟุตบอล" ครอบคลุมทั้งฟุตบอลแคนาดาและรูปแบบอื่น ๆ ด้วย

กีฬาทั้งสองชนิดนี้บางครั้งก็เรียกว่า "กริดไอเอิร์นฟุตบอล" (gridiron football) ชื่อนี้มาจากลักษณะสนามแข่งขันที่เคยเป็นเอกลักษณ์ของกีฬานี้ เดิมทีสนามฟุตบอลอเมริกันและฟุตบอลแคนาดาจะตีเส้นขนานหลายเส้นทั้งแนวกว้างและแนวยาว จนเกิดลวดลายเป็นตารางคล้ายตะแกรงย่างอาหารแบบไขว้ และบอลจะถูกสแนป (snap) ในช่องตารางเดียวกับจุดที่บอลถูกหยุดจากการเล่นครั้งก่อน ต่อมาในปี ค.ศ. 1920 ได้ยกเลิกระบบกริด และเปลี่ยนมาใช้ระบบเส้นหลา (yard lines) และเส้นกำกับระยะ (hash marks) ที่ใช้มาจนถึงปัจจุบัน ในออสเตรเลีย กีฬาที่คนอเมริกันเรียกว่า American football มักถูกเรียกว่า "gridiron" หรือในบางบริบททางการจะใช้ว่า "American football" เนื่องจากคำว่า "football" มักหมายถึงกีฬาฟุตบอลออสเตรเลียนรูลส์ รักบี้ลีก หรือรักบี้ยูเนียน คล้ายกับที่คำว่า association football มักถูกเรียกว่า "soccer" ในภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลีย โดยองค์กรที่กำกับดูแลกีฬาอเมริกันฟุตบอลที่นั่นคือ Gridiron Australia

## ลีกอาชีพ

| ลีก | กีฬา | ปี ก่อตั้ง | ทีม | Revenue US$ (bn) | เฉลี่ย ผู้ชม | เฉลี่ย salary |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เนชันแนลฟุตบอลลีก | อเมริกันฟุตบอล | 1920 | 32 | $9.0 | 67,604 | $1,900,000 |
| แคเนเดียนฟุตบอลลีก | ฟุตบอลแคนาดา | 1958 | 9 | $0.2 | 27,005 | $80,000 |
| อารีนาฟุตบอลลีก | อารีนาฟุตบอล | 1987 | 4 |  | 9,248 | $15,000 |

## การเปรียบเทียบ

| Code | ฤดูกาลดั้งเดิม | ความยาวสนาม (หลา) | End zones (หลา) | ความกว้างสนาม (หลา) | ผู้เล่นในสนาม (ต่อทีม) | ผู้เล่นใน แนวแข่งขัน | จำนวน ดาวน์ | ระยะห่าง ระหว่างดาวน์แรก | การเคลื่อนที่ไปข้างหน้า ก่อนสแนป? | เสาประตู |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อเมริกัน | ฤดูใบไม้ร่วง | 100 | 10 | 531/3 | 11 | 7 | 4 | 10 | No | At back of end zones 181/2 to 231/3 ft. wide |
| แคนาดา | ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง | 110 | 20 | 65 | 12 | 7 | 3 | 10 | Yes | On goal lines 181/2 ft. wide |
| ในร่ม | ฤดูใบไม้ผลิ | 50 | 8 | 281/3 | 8 | 4 | 4 | 10 | Yes | At back of end zones, 9 to 10 ft. wide Rebound nets on sides optional |
| 6 คน | ฤดูใบไม้ร่วง | 80 | 10 | 40 | 6 | 3 | 4 | 15 | No | At back of end zones 231/3 wide |

## การเล่นเกม

## ดูเพิ่ม

* การเปรียบเทียบระหว่างอเมริกันฟุตบอลกับฟุตบอลแคนาดา
* อภิธานศัพท์ของอเมริกันฟุตบอล
* อภิธานศัพท์ของฟุตบอลแคนาดา

## อ้างอิง