# ผิวตรา (มุทราศาสตร์)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **en** | บทความนี้ใช้ภาษาที่เป็นศัพท์เฉพาะทางที่ความหมายส่วนใหญ่ต่างจากพจนานุกรมโดยทั่วไป จึงกรุณาอย่าลบภาษาอังกฤษที่ปรากฏออกแม้ว่าจะมีบทความที่เป็นภาษาไทย ทั้งนี้เพื่อช่วยในการอ่านบทความที่มีศัพท์ที่ว่านี้ หรือแปลบทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง |

 |
| **คำปลุกขวัญประคองข้างประคองข้างเครื่องยอดแพรประดับพู่ประดับหมวกเกราะจุลมงกุฎพื้นตรา / ผิวตราเรขลักษณ์แบ่ง** / เส้นแบ่ง
**เครื่องหมายโล่อิสริยาภรณ์ฐานรองคำขวัญ/คติพจน์องค์ประกอบของตราอาร์ม** (ดูรายละเอียดในนิยามของตรา) |

**ผิวตรา** (อังกฤษ: *tincture*) ในภาษามุทราศาสตร์ “ผิวตรา” เป็นองค์ประกอบของการให้คำนิยามตราอาร์มหรือธงที่หมายถึงสีที่ใช้หรือลักษณะของผิวของตรา ผิวตราแบ่งออกเป็นหลายกลุ่ม กลุ่มที่มีสีอ่อนเรียกว่า “โลหะ”, กลุ่มที่มีสีแก่เรียกว่า “สี”, กลุ่มที่มีสีต่างจากสีหลักเรียกว่า “สีเพี้ยน” (stains), กลุ่ม “ขนสัตว์” (furs), กลุ่ม “ธรรมชาติ” (proper หรือ natural) สีกลุ่มหลังเป็นสีที่พบตามธรรมชาติ กฎพื้นฐานสองสามข้อของมุทราศาสตร์คือผิวตราในกลุ่มเดียวกันจะไม่ใช้ด้วยกัน เช่น สีทองและสีเงินจะไม่ใช้ด้วยกันเพราะทั้งสองสีเป็นสีในกลุ่ม “โลหะ” แต่ผิวตราจากต่างกลุ่มกันใช้ด้วยกันได้ เช่นผิวตราจากกลุ่ม “ขนสัตว์” ใช้กันได้กับผิวตราจากกลุ่ม “ธรรมชาติ” เป็นต้น กฎเหล่านี้บรรยายในบทความกฎของผิวตรา กลุ่ม “สีเพี้ยน” มาเริ่มใช้กันในยุคกลางตอนปลายแต่ก็ไม่เป็นที่ยอมรับกันเท่าใดนักเพราะไม่ตรงกับปรัชญาของการใช้สีของมุทราศาสตร์ที่เน้นการใช้ภาพที่เด่นและสีที่สด ในสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาก็เกิดความนิยมที่ค่อนข้างแปลกที่จับคู่ระหว่างสีตรากับดาวเคราะห์ อัญมณี ดอกไม้ สัญลักษณ์โหราศาสตร์ หรืออื่น ๆ แต่ก็เลิกทำกันไปและถือกันว่าเป็นเรื่องนอกขอบเขตของมุทราศาสตร์ ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ก็เริ่มมีการใช้ “ภูมิทัศน์” และผิวตรากลุ่มสี “ธรรมชาติ” โดยเฉพาะในการประยุกต์ตรา โดยเฉพาะในมุทราศาสตร์เยอรมันมากกว่าในมุทราศาสตร์อังกฤษ แต่ความนิยมนี้ก็เช่นกันถือว่าทำให้คุณค่าของมุทราศาสตร์ลดลง

## ผิวตราพื้นฐาน

มุทราศาสตร์อังกฤษมีผิวตราหลักเจ็ดสี สองสีอยู่ในกลุ่ม “โลหะ” หรือกลุ่มสีอ่อนที่รวมทอง/เหลือง และ เงิน/ขาว และอีกห้าสีเป็นผิวกลุ่มสีหนัก หรือ กลุ่มที่เรียกว่า “สี” ที่รวมทั้งน้ำเงิน แดง ม่วง ดำ และ เขียว

บนแผ่นดินใหญ่ยุโรปโดยเฉพาะในเยอรมนีและกลุ่มนอร์ดิค ม่วง และ ขนเออร์มิน ไม่ใช้บนโล่แต่สงวนไว้เพื่อใช้สำหรับเป็นศาลา, บุมงกุฎกษัตริย์หรือจุลมงกุฎขอขุนนางชั้นสูง ธรรมเนียมมุทราศาสตร์ของแผ่นดินใหญ่ยุโรปบางอย่างแยกสีขาวจากสีเงิน นักประพันธ์บางท่านเสนอโทนสีต่างกันภายในสีหนึ่งสีใด แต่สีหลักของมุทราศาสตร์ไม่เปลี่ยนโทน ยกเว้นเมื่อมาถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เมื่อมีการเริ่มใช้สี “ธรรมชาติ” ที่เรียกว่า “สีเพี้ยน” แต่ก็ไม่เป็นที่นิยมกันมากเท่าใดนัก

| ผิวตรา | ชื่อเดิม | ชื่ออังกฤษ | ชื่อไทย |
| --- | --- | --- | --- |
|  | Or | Gold/yellow | สี: ทอง/เหลือง พิมพ์:ลายประ |
|  | Argent | Silver/White | สีเงิน หรือ ขาว พิมพ์:ไม่มีลาย แต่ตามหลักแล้ว Argent จะเป็นคนละสีกับสีขาว |
|  | Azure | Blue | น้ำเงิน พิมพ์:เส้นขีดแนวนอน |
|  | Gules | Red | แดง พิมพ์:เส้นขีดแนวตั้ง |
|  | Purpure | Purple | ม่วง พิมพ์:เส้นขีดแนวทแยงจากซ้ายล่างขึ้นขวาบน (ของผู้ถือโล่) |
|  | Sable | Black | ดำ พิมพ์:ตาราง |
|  | Vert | Green | เขียว พิมพ์:แผงเส้นแนวทแยงซ้ายลงขวา |
|  |  | Ermine | ขนเออร์มิน |
|  |  | Ermines | ขนเออร์มินกลับสี |
|  |  | Erminois | ขนเออร์มินพื้นทองแทนที่จะเป็นพื้นเงิน |
|  |  | Pean | ขนเออร์มินพื้นดำลายทอง |
|  |  | Vair | ขนกระรอก |
|  |  | Counter-vair | ขนกระรอกกลับสี |
|  |  | Potent | ขนกระรอกเหมือนขนกระรอกแต่เป็นรูปตัวทีแทนที่จะเป็นตัวยูตามปกติ |
|  |  | Counter-potent | ขนกระรอกตัวทีกลับสี |

## กลับสี

ตราอาร์มของเบห์นสดอร์ฟ: "per pale Argent and Vert a tilia eradicated counterchanged" (แบ่งสอง ครึ่งซ้ายเงิน ครึ่งขวาเขียว ต้นไม้คาบสองส่วนกลับสี)
เมื่อเครื่องหมายคาบช่องแบ่งของโล่, พื้นตราซับซ้อน หรือ เรขลักษณ์ คำนิยามอาจจะระบุลักษณะว่าเป็น “counterchanged” ซึ่งเป็นการกลับสีของเครื่องหมายกับสีของพื้นตรา แต่วิธีนี้ใช้กับพื้นตราเช่นลายหมากรุกไม่ได้

ตัวอย่างการกลับสีก็ได้แก่คำนิยามว่า *Per fess vert and argent, a lion counterchanged* ซึ่งหมายความว่าโล่แบ่งตามแนวนอน ครึ่งบนเป็นสีเขียว และครึ่งล่างเป็นสีเงิน ลายตรงกลางบนพื้นตราที่เป็นสิงโตท่อนบนที่อยู่บนพื้นตราสีเขียวจะเป็นสีเงิน และท่อนล่างที่อยู่บนพื้นตราสีเงินจะเป็นสีเขียว

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* มุทราศาสตร์
* ตราอาร์ม
* นิยามของตรา
* เครื่องอิสริยาภรณ์

## แหล่งข้อมูลอื่น

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ผิวตรา
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ขนสัตว์ในมุทราศาสตร์
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ตราอาร์มเรียงตามสี