# กรรม

ปมที่ไม่มีที่สิ้นสุดปมที่ไม่มีที่สิ้นสุดบนกงล้ออธิษฐานในวิหารประเทศเนปาลสัญลักษณ์กรรม เช่น ปมที่ไม่มีที่สิ้นสุด (ข้างบน) มักพบในทวีปเอเชีย ปมที่ไม่มีที่สิ้นสุดสื่อถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผล วัฏจักรกรรมยังคงดำเนินไปตลอด โดยสามารถพบสัญลักษณ์นี้ที่ใจกลางของกงล้ออธิษฐาน
**กรรม** (สันสกฤต: कर्म, สัทอักษรสากล: [ˈkɐɽmɐ] ; บาลี: *kamma*) หมายถึงการกระทำ ซึ่งเป็นหลักธรรมสำคัญในพระพุทธศาสนาและศาสนาอื่น ๆ ในอินเดีย

"กรรม" ในภาษาไทย หมายถึง หลักแห่งกรรม คำนี้สามารถกล่าวถึงหลักการทางจิตวิญญาณของเหตุภาพ ซึ่งส่วนใหญ่เรียกว่า **กฎแห่งกรรม** เมื่อเจตนาและการกระทำของบุคคลหนึ่ง (เหตุ) ส่งผลต่ออนาคตของบุคคลนั้น (ผล)

หลักปรัชญาของกรรมมีความใกล้ชิดกับแนวคิดการกลับชาติมาเกิดในศาสนาแบบอินเดียหลายสำนัก (โดยเฉพาะศาสนาฮินดู, ศาสนาพุทธ, ศาสนาเชน และศาสนาซิกข์) ซึ่งกล่าวไว้ว่า กรรมในปัจจุบันส่งผลต่อชีวิตในชาติหน้าใน *สังสารวัฏ*

กฎแห่งกรรมอธิบายถึงหลักการของ เหตุและผล ในทางศีลธรรมและการกระทำ กล่าวคือทำดีได้ดี การกระทำที่ดี มีเจตนาดี จะนำมาซึ่งผลที่ดี ความสุข และความเจริญ ส่วนทำชั่วได้ชั่ว การกระทำที่ไม่ดี มีเจตนาไม่ดี จะนำมาซึ่งผลที่ไม่ดี ความทุกข์ และความเสื่อม

กรรมไม่ได้หมายถึงแค่การกระทำทางกาย วาจา เท่านั้น แต่ยังรวมถึง เจตนา ที่อยู่เบื้องหลังการกระทำนั้นด้วย เจตนาเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดในการกำหนดผลของกรรม

ลักษณะของกฎแห่งกรรมเป็นกฎธรรมชาติ กฎแห่งกรรมไม่ใช่การลงโทษหรือให้รางวัลจากพระเจ้าหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ภายนอก แต่เป็นกฎธรรมชาติที่ทำงานด้วยตัวของมันเอง เหมือนกับกฎทางวิทยาศาสตร์อื่น ๆ

กรรมที่เราทำจะถูกสะสมไว้ และจะส่งผลเมื่อถึงเวลาและปัจจัยที่เหมาะสม

กรรมเป็นสิ่งที่จำแนกความแตกต่างของชีวิตสัตว์โลก ทำให้แต่ละคนมีรูปร่างหน้าตา สติปัญญา ฐานะ และประสบการณ์ชีวิตที่แตกต่างกัน

แม้ว่ากรรมเก่าจะส่งผล แต่กรรมใหม่ที่เราทำในปัจจุบันก็สามารถเปลี่ยนแปลงหรือบรรเทาผลของกรรมเก่าได้ การทำความดีอย่างสม่ำเสมอสามารถนำมาซึ่งผลดีที่ยิ่งใหญ่กว่าผลของกรรมชั่วในอดีต

ความสำคัญของกฎแห่งกรรม คือเป็นพื้นฐานของศีลธรรม ความเชื่อในกฎแห่งกรรมเป็นแรงจูงใจสำคัญให้ผู้คนทำความดี ละเว้นความชั่ว เพราะเชื่อว่าการกระทำของตนเองจะส่งผลต่อตนเองในอนาคต ช่วยให้เข้าใจถึงเหตุผลของความแตกต่างและความไม่เท่าเทียมกันในชีวิต สอนให้แต่ละคนมีความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง

การเข้าใจกฎแห่งกรรมสามารถนำไปสู่การปรับปรุงพฤติกรรม เจตนา และการดำเนินชีวิต เพื่อสร้างกรรมดีและหลีกเลี่ยงกรรมชั่ว

กฎแห่งกรรมไม่ใช่การกำหนดโชคชะตาตายตัว แม้ว่ากรรมในอดีตจะมีผล แต่การกระทำในปัจจุบันก็สำคัญ กรรมไม่ใช่การลงโทษ แต่เป็นผลตามธรรมชาติของการกระทำ กรรมไม่สามารถลบล้างได้ด้วยพิธีกรรม ไม่มีพิธีกรรมใดสามารถลบล้างผลของกรรมได้ สิ่งสำคัญคือการแก้ไขที่เจตนาและการกระทำ

กฎแห่งกรรมเป็นหลักธรรมที่ลึกซึ้งและมีความสำคัญอย่างยิ่งในการดำเนินชีวิตตามหลักศาสนา สอนให้เราตระหนักถึงผลของการกระทำ และมุ่งมั่นสร้างกรรมดีเพื่อความสุขและความเจริญทั้งในปัจจุบันและอนาคต

## ดูเพิ่ม

* Adrsta
* อาโมร์ ฟาตี (Amor fati)
* อนันตริยกรรม
* เหตุแห่งกรรม
* ผลของการกระทำนิยม
* โชคชะตา
* การลงโทษของพระผู้เป็นเจ้า
* ธรรม
* กฎทอง
* โฮโอโปโนโปโน (ส่วนของกรรม)
* สมมติฐานโลกยุติธรรม
* กรรมโยคะ
* โชค
* โมกษะ
* Nishkam Karma
* ปฏิจจสมุปบาท
* คำทำนายที่ตอบสนองตนเอง
* ระบบเครดิตจากสังคม (Social Credit System)
* ประเภทของกรรม
* ผลลัพธ์ที่ไม่ได้ตั้งใจ (Unintended consequence)
* ผลงาน (เทววิทยาศาสนาคริสต์)
* สังขาร

## อ้างอิง

### อ้างอิง

### แหล่งที่มา

* Bhikkhu Thanissaro (2010), *Wings to Awakening: Part I* (PDF), Metta Forest Monastery, Valley Center, CA
* Bronkhorst, Johannes (1998), "Did the Buddha Believe in Karma and Rebirth?", *Journal of the International Association of Buddhist Studies*, **21** (1): 1–20
* Buswell, Robert E. (ed.) (2004), *Encyclopedia of Buddhism*, Macmillan Reference USA `{{citation}}`: `|first=` มีชื่อเรียกทั่วไป (help)
* Buswell, Robert E.; Lopez Jr., Donald S., บ.ก. (2013), *The Princeton Dictionary of Buddhism*, Princeton University Press
* Chapple, Christopher (1986), *Karma and Creativity*, State University of New York Press, ISBN 0-88706-250-4
* Dargyay, Lobsang (1986), "Tsong-Kha-Pa's Concept of Karma", ใน Neufeldt (บ.ก.), *Karma and Rebirth: Post Classical Developments*, State University of New York Press, ISBN 0-87395-990-6
* Dasgupta, Surendranath (1991), *A History of Indian Philosophy, Volume 4*, Motilal Banarsidass Publ.
* Gethin, Rupert (1998), *Foundations of Buddhism*, Oxford University Press
* Gombrich, Richard F. (1997), *How Buddhism Began. The Conditioned Genesis of the Early Teachings*, New Delhi: Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.
* Gombrich, Richard (2009), *What the Buddha Thought*, Equinox
* Harvey, Peter (1990), *Introduction to Buddhism*, Cambridge University Press
* Jaini, Padmanabh S. (1998) [1979], *The Jaina Path of Purification*, Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 978-81-208-1578-0
* Kalupahana, David (1975), *Causality: The Central Philosophy of Buddhism*, University of Hawaii Press
* Kalupahana, David J. (1992), *The Principles of Buddhist Psychology*, Delhi: ri Satguru Publications
* Keown, Damien (2000), *Buddhism: A Very Short Introduction*, Oxford University Press, Kindle Edition
* Mark Juergensmeyer; Wade Clark Roof (2011). *Encyclopedia of Global Religion*. SAGE Publications. ISBN 978-1-4522-6656-5.
* Khandro Rinpoche (2003), *This Precious Life*, Shambhala
* Klostermaier, Klaus K. (1986), "Contemporary Conceptions of Karma and Rebirth Among North Indian Vaisnavas", ใน Neufeldt, Ronald W. (บ.ก.), *Karma and Rebirth: Post-classical Developments*, Sri Satguru Publications
* Kopf, Gereon (2001), *Beyond Personal Identity: Dōgen, Nishida, and a Phenomenology of No-self*, Psychology Press
* Kragh, Ulrich Timme (2006), *Early Buddhist Theories of Action and Result: A Study of Karmaphalasambandha, Candrakirti's Prasannapada, verses 17.1–20*, Arbeitskreis für tibetische und buddhistische Studien, Universität Wien, ISBN 3-902501-03-0
* Lamotte, Etienne (1987), *Karmasiddhi Prakarana: The Treatise on Action by Vasubandhu*, Asian Humanities Press
* Lichter, David; Epstein, Lawrence (1983), "Irony in Tibetan Notions of the Good Life", ใน Keyes, Charles F.; Daniel, E. Valentien (บ.ก.), *Karma: An Anthropological Inquiry*, University of California Press
* Matthews, Bruce (1986), "Chapter Seven: Post-Classical Developments in the Concepts of Karma and Rebirth in Theravada Buddhism", ใน Neufeldt, Ronald W. (บ.ก.), *Karma and Rebirth: Post Classical Developments*, State University of New York Press, ISBN 0-87395-990-6
* Obeyesekere, Gananath (2005). Wendy Doniger (บ.ก.). *Karma and Rebirth: A Cross Cultural Study*. Motilal Banarsidass. ISBN 978-8120826090.
* Padmakara Translation group (1994), "Translators' Introduction", *The Words of My Perfect teacher*, HarperCollins Publishers India
* Schmithausen, Lambert (1986), *Critical Response. In: Ronald W. Neufeldt (ed.), "Karma and rebirth: Post-classical developments"*, SUNY
* Vetter, Tilmann (1988), *The Ideas and Meditative Practices of Early Buddhism*, BRILL

## แหล่งข้อมูลอื่น

* กรรม ที่เว็บไซต์ Curlie