# ประเทศโปรตุเกส

| สาธารณรัฐโปรตุเกส*República Portuguesa* (โปรตุเกส) |
| --- |
|
ธงชาติ

 ตราแผ่นดิน

 |
| **คำขวัญ:Esta é a ditosa Pátria minha amada* ("นี่คือบ้านเกิดแสนสุขอันเป็นที่รักของฉัน") |
| **เพลงชาติ:**  อาปูร์ตูเกซา |
|   ที่ตั้งของประเทศโปรตุเกส  ประเทศโปรตุเกสภายในสหภาพยุโรป |
| เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด | ลิสบอน ﻿ / ﻿ |
| ภาษาราชการ | โปรตุเกส |
| ภาษาพื้นเมือง | มีรังดา |
| กลุ่มชาติพันธุ์ (ค.ศ. 2021) | * 88.5% โปรตุเกส
* 11.5% อื่น ๆ
 |
| เดมะนิม | ชาวโปรตุเกส |
| การปกครอง | รัฐเดี่ยว สาธารณรัฐระบอบกึ่งประธานาธิบดี |
|  |
| • ประธานาธิบดี  | อังตอนิว จูแซ ซือกูรู |
| • นายกรัฐมนตรี  | ลูวิช มงตึเนกรู |
|  |
| สภานิติบัญญัติ | สมัชชาสาธารณรัฐ |
| การก่อตั้ง |
|  |
| • เทศมณฑลแรก  | ค.ศ. 868 |
| • อธิปไตย  | 24 มิถุนายน ค.ศ. 1128 |
| • ราชอาณาจักร  | 25 กรกฎาคม ค.ศ. 1139 |
| • สนธิสัญญาซาโมรา  | 5 ตุลาคม ค.ศ. 1143 |
| • การฟื้นฟู  | 1 ธันวาคม ค.ศ. 1640 |
|  |
| พื้นที่ |
| • รวม | 92,230 ตารางกิโลเมตร (35,610 ตารางไมล์) (อันดับ 109) |
| • แหล่งน้ำ (%) | 1.2 (ค.ศ. 2015) |
| ประชากร |
| • สำมะโนประชากร |  10,343,066 |
| • ความหนาแน่น | 116.6 ต่อตารางกิโลเมตร (302.0 ต่อตารางไมล์) |
| จีดีพี (อำนาจซื้อ) | ประมาณ ค.ศ. 2025 |
| • รวม |  5.352 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับ 51) |
| • ต่อหัว |  49,753 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับ 42) |
| จีดีพี (ราคาตลาด) | ประมาณ ค.ศ. 2025 |
| • รวม |  3.379 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (อันดับ 45) |
| • ต่อหัว |  31,415 ดอลลาร์สหรัฐ (อันดับ 40) |
| จีนี (ค.ศ. 2024) |  31.9 ความเหลื่อมล้ำปานกลาง |
| เอชดีไอ (ค.ศ. 2023) |  0.890 สูงมาก (อันดับ 40) |
| สกุลเงิน | ยูโร (€) (EUR) |
| เขตเวลา | UTC  (WET) UTC−1 (แอตแลนติก/อะโซร์ส) |
| • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC+1 (WEST) UTC (แอตแลนติก/อะโซร์ส) |
|  | หมายเหตุ: โปรตุเกสแผ่นดินใหญ่และมาเดราใช้เวลา WET/WEST โดยที่อะโซร์สช้ากว่า 1 ชั่วโมง |
| รูปแบบวันที่ | วว/ดด/ปปปป |
| รหัสโทรศัพท์ | +351 |
| รหัส ISO 3166 | PT |
| โดเมนบนสุด | .pt |

**โปรตุเกส** (โปรตุเกส: *Portugal* [puɾtuˈɣaɫ] *ปุรตุกาล*) หรือชื่อทางการคือ **สาธารณรัฐโปรตุเกส** (โปรตุเกส: *República Portuguesa*) เป็นรัฐเอกราชซึ่งมีแผ่นดินใหญ่ตั้งอยู่บนคาบสมุทรไอบีเรียทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปยุโรป มีพรมแดนติดกับประเทศสเปนทางทิศเหนือและทิศตะวันออกซึ่งถือเป็นพรมแดนที่ต่อเนื่องกันที่ยาวที่สุดในสหภาพยุโรป และติดกับมหาสมุทรแอตแลนติกทางทิศตะวันตกและทิศใต้ อาณาเขตของโปรตุเกสยังรวมถึงหมู่เกาะอะโซร์ส และมาเดราบริเวณมหาสมุทรแอตแลนติกซึ่งมีสถานะเป็นเขตพื้นที่ปกครองตนเอง โปรตุเกสมีสภาพเป็นรัฐเดี่ยวซึ่งปกครองด้วยระบบกึ่งประธานาธิบดี มีประชากรประมาณ 11 ล้านคน ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาราชการ ในขณะที่ภาษามีรังดาได้รับการรับรองโดยรัฐให้เป็นภาษาถิ่น โปรตุเกสมีเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดคือลิสบอน และยังเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางด้านการท่องเที่ยวร่วมกับโปร์ตูและอัลการ์วึ

โปรตุเกสเป็นหนึ่งในประเทศที่เก่าแก่ที่สุดในทวีปยุโรป อาณาเขตทั้งหมดเริ่มมีมนุษย์เข้ามาตั้งรกรากตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ในเวลาต่อมาได้กลายเป็นที่อยู่อาศัยของชาวเคลต์, ฟินิเชีย และพ่อค้าชาวกรีกโบราณ ก่อนจะถูกปกครองโดยชาวโรมัน ตามด้วยการรุกรานของชาววิซิกอทซึ่งเป็นกลุ่มชนเจอร์แมนิก และหลังจากคาบสมุทรไอบีเรียถูกรุกรานโดยชาวมัวร์ พื้นที่ส่วนใหญ่ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของอัลอันดะลุสกซึ่งปกครองโดยอาหรับและชาวมุสลิมในแอฟริกาเหนือ โปรตุเกสในฐานะประเทศได้ก่อตั้งขึ้นในสมัยเรกองกิสตา เคาน์ตีแห่งโปรตุเกสซึ่งหมายถึงสองมณฑลในยุคกลางที่ต่อเนื่องกันในภูมิภาครอบ ๆ บรากาและโปร์ตูได้ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 868 และมีชื่อเสียงจากเหตุการณ์สมรภูมิเซามาเมเดใน ค.ศ. 1128 ราชอาณาจักรโปรตุเกสได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1139 และปลดแอกจากราชอาณาจักรเลออนใน ค.ศ. 1143

ในศตวรรษที่ 15 และ 16 จักรวรรดิโปรตุเกสกลายเป็นมหาอำนาจและเป็นศูนย์กลางทางการค้า การเมือง และการทหารของโลก ในช่วงเวลาดังกล่าวซึ่งเป็นยุคแห่งการสำรวจ นักสำรวจชาวโปรตุเกสได้บุกเบิกการสำรวจทางทะเลด้วยการค้นพบบราซิลสมัยอาณานิคม ใน ค.ศ. 1500 โปรตุเกสยังได้ผูกขาดการค้าเครื่องเทศในช่วงเวลานี้ และส่งผลต่อวัฒนธรรมบางส่วนของชาวเอเชียมาจนถึงปัจจุบัน สนธิสัญญาตอร์เดซิยัสแบ่งเขตอิทธิพลในดินแดนที่ค้นพบใหม่นอกยุโรประหว่างจักรวรรดิโปรตุเกสกับราชบัลลังก์กัสติยา และยังขยายอิทธิพลทางการทหารและวัฒนธรรมไปสู่ทวีปเอเชีย อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ต่าง ๆ ในศตวรรษที่ 18 อาทิ แผ่นดินไหวในลิสบอน ค.ศ. 1755 การยึดครองของประเทศในช่วงสงครามนโปเลียน และเอกราชของบราซิล ส่งผลให้ความยิ่งใหญ่ของโปรตุเกสเสื่อมถอยลง ซึ่งตามมาด้วยสงครามเสรีนิยมระหว่างฝ่ายเสรีนิยมกับผู้นิยมระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ในการสืบราชสันตติวงศ์ซึ่งกินเวลาตั้งแต่ ค.ศ. 1828 ถึง 1834 การปฏิวัติใน ค.ศ. 1910 ได้โค่นล้มระบอบราชาธิปไตยที่ยาวนานมาหลายศตวรรษ ก่อนที่สาธารณรัฐที่ 1 ซึ่งเป็นประชาธิปไตยจะก่อตั้งขึ้นในช่วงเวลาสั้น ๆ และถูกแทนที่ด้วย อึชตาดูโนวู หรือสาธารณรัฐที่ 2 ซึ่งเป็นระบอบเผด็จการ กระนั้น ระบอบประชาธิปไตยก็ได้รับการฟื้นฟูอีกครั้งภายหลังการปฏิวัติคาร์เนชัน ใน ค.ศ. 1974 และเป็นจุดสิ้นสุดของสงครามอาณานิคมโปรตุเกสซึ่งตามมาด้วยการได้รับเอกราชของดินแดนโพ้นทะเลเกือบทั้งหมด

โปรตุเกสได้ทิ้งอิทธิพลทางวัฒนธรรม สถาปัตยกรรม และภาษาไปทั่วโลก โดยมีผู้พูดภาษาโปรตุเกสประมาณ 300 ล้านคน โปรตุเกสเป็นประเทศพัฒนาแล้ว พร้อมด้วยระบบเศรฐกิจที่มั่นคงและคุณภาพชีวิตที่ดีของประชากร รายได้หลักมาจากการบริการและการท่องเที่ยว ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีปริมาณทองคำสำรองในธนาคารกลางมากที่สุดของโลก และยังเต็มไปด้วยทรัพยากรที่สำคัญรวมถึงมีปริมาณลิเทียมมากเป็นอันดับ 8 ของโลก ซึ่งคิดเป็นปริมาณการส่งออกสูงถึง 49% ของจีดีพีรวมใน ค.ศ. 2022 โปรตุเกสยังได้รับการจัดอันดับสูงในด้านดัชนีสันติภาพโลก ประชาธิปไตย เสรีภาพสื่อ ดัชนีรัฐบอบบาง และทักษะทางภาษาอังกฤษ โปรตุเกสเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ สหภาพยุโรป พื้นที่เชงเกน สภายุโรป และเป็นสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งของเนโท ยูโรโซน องค์การเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ และประชาคมผู้ใช้ภาษาโปรตุเกสโลก

## ภูมิศาสตร์

แผนที่ภูมิประเทศและเขตการปกครองของโปรตุเกสโปรตุเกสตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของยุโรป บนชายฝั่งตะวันตกของคาบสมุทรไอบีเรีย โดยโปรตุเกสภาคพื้นทวีปมีพรมแดนทางบกติดกับสเปนทางเหนือและตะวันออก ส่วนทางตะวันตกและใต้จรดมหาสมุทรแอตแลนติก ประเทศยังประกอบด้วยเขตปกครองตนเองสองแห่งในมหาสมุทรแอตแลนติก คืออะซอเรสและมาเดรา

ภูมิประเทศภาคพื้นทวีปมีความแตกต่างชัดเจนระหว่างภาคเหนือกับภาคใต้ โดยแม่น้ำเตฌู (โปรตุเกส: *Tejo*; อังกฤษ: Tagus) ซึ่งไหลจากสเปนลงสู่อ่าวปากแม่น้ำที่ลิสบอนมักถูกใช้เป็นเส้นแบ่งโดยกว้าง ภาคเหนือและภาคกลางตอนในมีภูเขาและที่ราบสูงจำนวนมาก ขณะที่ทางใต้ โดยเฉพาะอาเล็งแตฌูและอัลการ์วึ มีที่ราบและพื้นที่ลูกคลื่นมากกว่า แม่น้ำสายสำคัญอื่น ได้แก่ แม่น้ำดูรู (โปรตุเกส: *Douro*), แม่น้ำมีญู (โปรตุเกส: *Minho*), แม่น้ำกวาดีอานา (โปรตุเกส: *Guadiana*), แม่น้ำมงเดกู (โปรตุเกส: *Mondego*), แม่น้ำซาดู (โปรตุเกส: *Sado*) และแม่น้ำวูกา (โปรตุเกส: *Vouga*)

จุดสูงสุดของโปรตุเกสคือมงตาญาดูปีกู (โปรตุเกส: *Montanha do Pico*) บนเกาะปีกูในอะโซร์ส มีความสูง 2,351 เมตร ส่วนจุดสูงสุดของโปรตุเกสภาคพื้นทวีปอยู่ที่ตอร์เร (โปรตุเกส: *Torre*) ในแซร์ราดาอึชเตรลา (โปรตุเกส: *Serra da Estrela*) สูงประมาณ 1,993 เมตร อะโซร์สเป็นหมู่เกาะภูเขาไฟกลางมหาสมุทรแอตแลนติก ประกอบด้วยเกาะหลักเก้าเกาะและยังมีประวัติการปะทุของภูเขาไฟในยุคประวัติศาสตร์ ส่วนมาเดราเป็นหมู่เกาะภูเขาไฟในแอตแลนติกตะวันออก ใกล้ชายฝั่งแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือมากกว่าโปรตุเกสภาคพื้นทวีป

ประเทศมีชายฝั่งยาวและมีความสัมพันธ์กับทะเลอย่างลึกซึ้ง ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ การประมง การท่องเที่ยว และการคมนาคมทางทะเล พื้นที่ชายฝั่งมีทั้งหาดทราย หน้าผา ปากแม่น้ำ และลากูน ตัวอย่างสำคัญคือรีอาดึอาไวรู (โปรตุเกส: *Ria de Aveiro*) บริเวณใกล้เมืองอาไวรู ซึ่งเป็นระบบลากูนและปากแม่น้ำที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศชายฝั่ง โปรตุเกสยังมีเขตเศรษฐกิจจำเพาะขนาดใหญ่ในมหาสมุทรแอตแลนติก ครอบคลุมราว 1.7 ล้านตารางกิโลเมตร ซึ่งเป็นหนึ่งในเขตเศรษฐกิจจำเพาะที่ใหญ่ที่สุดของยุโรป

### ภูมิอากาศ

โปรตุเกสมีภูมิอากาศโดยรวมแบบเมดิเตอร์เรเนียน โดยฤดูร้อนค่อนข้างแห้งและมีแดดมาก ส่วนฤดูหนาวโดยทั่วไปชื้นกว่าและอากาศเย็นลง ความแตกต่างระหว่างพื้นที่ชายฝั่ง ภูเขา และพื้นที่ตอนในทำให้ภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงได้มากในระยะทางไม่ไกล ภาคเหนือและพื้นที่ภูเขามักเย็นและชื้นกว่า ขณะที่ภาคใต้และพื้นที่ตอนใน โดยเฉพาะอาเล็งแตฌู มีฤดูร้อนร้อนและแห้งกว่า

ข้อมูลภูมิอากาศทางการของสถาบันทะเลและบรรยากาศโปรตุเกส (โปรตุเกส: *Instituto Português do Mar e da Atmosfera*; IPMA) แสดงค่าปกติภูมิอากาศรายเดือนและรายปี เช่น อุณหภูมิ ปริมาณฝน และตัวแปรภูมิอากาศอื่น สำหรับช่วงมาตรฐานหลายช่วง รวมถึง ค.ศ. 1991–2020 หิมะพบได้เป็นประจำกว่าในพื้นที่สูงของภาคเหนือและภาคกลาง เช่น แซร์ราดาอึชเตรลา ขณะที่พื้นที่ชายฝั่งและภาคใต้มีฤดูหนาวอ่อนกว่า

### สิ่งมีชีวิต

ความแตกต่างด้านภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และที่ตั้งระหว่างมหาสมุทรแอตแลนติกกับเขตเมดิเตอร์เรเนียนทำให้โปรตุเกสมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ทั้งบนบก ชายฝั่ง และทะเล พื้นที่คุ้มครองของประเทศครอบคลุมทั้งอุทยานแห่งชาติ อุทยานธรรมชาติ เขตสงวนธรรมชาติ ภูมิทัศน์คุ้มครอง และพื้นที่ในเครือข่ายนาตูรา 2000 แหล่งข้อมูลของ ICNF ระบุว่าโปรตุเกสมีพื้นที่ราว 22% ของอาณาเขตอยู่ในเครือข่ายนาตูรา 2000 และมีชนิดพืชและสัตว์ที่บันทึกไว้ราว 35,000 ชนิด

พืชพรรณเด่นของโปรตุเกสภาคพื้นทวีปสัมพันธ์กับป่าเมดิเตอร์เรเนียนและแอตแลนติก เช่น โอ๊กคอร์ก (*Quercus suber*), โอ๊กโฮล์ม (*Quercus ilex*), โอ๊กโปรตุเกส (*Quercus faginea*), สนทะเล (*Pinus pinaster*), สนหิน (*Pinus pinea*) และเกาลัดยุโรป (*Castanea sativa*) ในขณะเดียวกันยูคาลิปตัส ซึ่งปลูกเพื่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมกระดาษ ก็เป็นส่วนสำคัญของภูมิทัศน์ป่าไม้ร่วมสมัย แต่เป็นประเด็นถกเถียงด้านสิ่งแวดล้อมและการจัดการไฟป่า

สัตว์ป่าของโปรตุเกสมีทั้งชนิดที่พบทั่วไปในยุโรปตะวันตกและชนิดเฉพาะของคาบสมุทรไอบีเรีย เช่น หมาป่าไอบีเรีย, ลิงซ์ไอบีเรีย, สุนัขจิ้งจอก, แบดเจอร์, พังพอน, ชะมด และสัตว์เลื้อยคลานหลายชนิด โปรตุเกสยังเป็นพื้นที่สำคัญบนเส้นทางอพยพของนกระหว่างยุโรปกับแอฟริกา โดยเฉพาะบริเวณชายฝั่งและปลายแหลมทางใต้ เช่น แหลมเซาวีเซนตึ (โปรตุเกส: *Cabo de São Vicente*)

ระบบนิเวศทะเลของโปรตุเกสได้รับอิทธิพลจากมหาสมุทรแอตแลนติก กระแสน้ำ และปรากฏการณ์น้ำผุดตามชายฝั่งตะวันตก ซึ่งนำสารอาหารจากน้ำลึกขึ้นสู่ผิวน้ำและช่วยสนับสนุนความอุดมสมบูรณ์ของสิ่งมีชีวิตทะเล สัตว์ทะเลและทรัพยากรประมง เช่น ปลาซาร์ดีน ปลาทูน่า และปลาแมกเคอเรล มีความสำคัญทั้งต่อเศรษฐกิจ อาหาร และวัฒนธรรมการกินของประเทศ อย่างไรก็ตาม ความหลากหลายทางชีวภาพของโปรตุเกสเผชิญแรงกดดันจากการเปลี่ยนแปลงการใช้ที่ดิน ไฟป่า มลพิษ การรุกรานของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการใช้ทรัพยากรชายฝั่งอย่างหนาแน่น

## ประวัติศาสตร์

### ชนกลุ่มแรก

วิหารโรมันแห่งเอโวราในเอโวรา สร้างขึ้นในสมัยการปกครองของโรมัน
ยุคก่อนประวัติศาสตร์ของโปรตุเกสมีความเกี่ยวพันกับประวัติศาสตร์ของคาบสมุทรไอบีเรียโดยรวม หลักฐานมนุษย์สมัยใหม่ตอนต้นที่สำคัญแห่งหนึ่งคือโครงกระดูกจากอาบรีกู ดู ลาการ์ เวลยู (โปรตุเกส: *Abrigo do Lagar Velho*) ซึ่งมีอายุราว 24,500 ปีก่อนปัจจุบัน และเป็นหลักฐานสำคัญต่อการศึกษาการปรากฏของมนุษย์สมัยใหม่ในไอบีเรียและความสัมพันธ์กับมนุษย์นีแอนเดอร์ทัล ภาพรวมของประวัติศาสตร์โปรตุเกสช่วงต้นสะท้อนการทับซ้อนของสังคมพื้นเมืองไอบีเรีย วัฒนธรรมเมดิเตอร์เรเนียน และการขยายอำนาจของโรมัน

ในยุคหินใหม่และยุคโลหะตอนต้น พื้นที่โปรตุเกสปัจจุบันมีการตั้งถิ่นฐานของกลุ่มก่อนเคลต์และเคลต์ ต่อมาปรากฏชื่อชนกลุ่มต่าง ๆ ในแหล่งโบราณ เช่น ชาวกัลไลกี, ชาวลูซิทาเนีย และชาวโคนี ชายฝั่งยังติดต่อกับชาวฟีนีเชีย ชาวคาร์เทจ และกลุ่มการค้าเมดิเตอร์เรเนียนอื่นผ่านเส้นทางทะเลแอตแลนติกตะวันออก

โรมันค่อย ๆ ผนวกดินแดนนี้เข้าในจักรวรรดิโรมัน โดยจัดพื้นที่ตอนกลางและตอนใต้เป็นลูซิทาเนีย การต่อต้านโรมันที่มีชื่อเสียงที่สุดคือการต่อสู้ของกลุ่มชนลูซิทาเนียภายใต้การนำของ วีเรียทุส (ละติน: *Viriathus*) ในคริสต์ศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล ในคริสต์ศตวรรษที่ 3 การปฏิรูปของจักรพรรดิไดโอคลีเชียนทำให้เกิดมณฑลกัลไลเซีย ทางตอนเหนือของแม่น้ำดูรู ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ทางเหนือของโปรตุเกสและมีศูนย์กลางสำคัญที่บราการาออกัสตา (ละติน: *Bracara Augusta*; ปัจจุบันคือเมืองบรากา) จักรวรรดิโรมันทิ้งมรดกไว้เป็นกฎหมาย เมือง ถนน สะพานส่งน้ำ ศาสนา โดยเฉพาะภาษาละติน ซึ่งเป็นรากฐานของภาษาโปรตุเกสในเวลาต่อมา

เมื่อจักรวรรดิโรมันตะวันตกเข้าสู่ยุคเสื่อมตั้งแต่ ค.ศ. 409 เป็นต้นมา กลุ่มชนเจอร์แมนิกหลายกลุ่มเข้าสู่คาบสมุทรไอบีเรีย เช่น เผ่าแวนดัล, เผ่าอลัน, เผ่าซูวี และต่อมาคือเผ่าวิซิกอท เผ่าซูวีตั้งราชอาณาจักรในกัลไลเซียโดยมีศูนย์กลางที่บรากา ก่อนที่อำนาจของชนชาววิซิกอทซึ่งมีศูนย์กลาง ณ​เมืองโตเลโด จะขยายครอบคลุมคาบสมุทรส่วนใหญ่

### อัลอันดะลุส

รัฐเคาะลีฟะฮ์กอร์โดบาในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 10
รูปปั้นอบู อัลกอซิม อะห์มัด อิบน์ อัลฮุซัยน์ อิบน์ กอซี หน้าปราสาทแมร์ตอลาในอาเล็งแตฌู
โปรตุเกสภาคพื้นทวีปในปัจจุบัน เช่นเดียวกับพื้นที่ส่วนใหญ่ของสเปนปัจจุบัน เคยเป็นส่วนหนึ่งของอัลอันดะลุสหลังการพิชิตคาบสมุทรไอบีเรียของมุสลิมในคริสต์ศตวรรษที่ 8 ระยะเวลาของการปกครองมุสลิมแตกต่างกันไปตามภูมิภาค โดยกินเวลาเพียงไม่กี่ทศวรรษในภาคเหนือ แต่ยาวนานหลายศตวรรษในภาคใต้

รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์เอาชนะพวกวิซิกอทได้อย่างรวดเร็ว และขยายการปกครองครอบคลุมดินแดนส่วนใหญ่ของคาบสมุทรไอบีเรีย ต่อมาพื้นที่นี้อยู่ภายใต้รัฐเคาะลีฟะฮ์กอร์โดบา ก่อนแตกออกเป็นรัฐย่อย (ฏออิฟะฮ์) หลังปี ค.ศ. 1031 พื้นที่ทางตะวันตกของอัลอันดะลุส มีเมืองสำคัญ เช่น ลิสบอน, ซังตาเร็ง, เบฌา, เอโวรา และซิลวึช

ชายฝั่งโปรตุเกสยังถูกโจมตีโดยชาวไวกิงในคริสต์ศตวรรษที่ 9 และ 10 โดยเฉพาะเมืองชายฝั่งอย่างลิสบอนซึ่งเป็นเมืองสำคัญทางการค้า การโจมตีเหล่านี้เกิดขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันกับการขยายตัวของไวกิงในมหาสมุทรแอตแลนติกและยุโรปตะวันตก

อัลอันดะลุสประกอบด้วยประชากรหลายกลุ่ม ทั้งมุสลิม ชาวคริสต์ ชาวยิว ชาวเบอร์เบอร์ และชาวไอบีเรียที่เปลี่ยนมานับถืออิสลาม (มูวัลลัด) ร่องรอยสมัยมุสลิมยังเห็นได้จากชื่อสถานที่ต่าง ๆ ระบบน้ำ ป้อมปราการ และแหล่งบราณคดีทางภาคใต้ของโปรตุเกส

### เรกองกิสตา

การล้อมลิสบอน ค.ศ. 1147
แผนที่การเมืองของตะวันตกเฉียงเหนือของคาบสมุทรไอบีเรียปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12ปราสาทกีมาไรช์ สร้างขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ถือเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติของประเทศโปรตุเกส
ใน ค.ศ. 868 ระหว่างเรกองกิสตา ขุนศึกวีมารา เปเรช (โปรตุเกส: *Vímara Peres*) ตั้งฐานอำนาจบริเวณปอร์ตกาเล ซึ่งต่อมากลายเป็นแกนสำคัญของการก่อรูปประเทศโปรตุเกส ในระยะแรกแคว้นนี้เกี่ยวพันกับราชอาณาจักรคริสต์ทางเหนือ เช่น อัสตูเรียส เลออน และกาลิเซีย ก่อนมีฐานะเป็นแคว้นปกครองที่ชัดเจนขึ้นภายใต้อังรีกือแห่งบูร์กอญ เคานต์แห่งปอร์ตกาเล (โปรตุเกส: *Henrique de Borgonha*)

บุตรชายของอังรีกือคืออาฟงซู อังรีกึช (โปรตุเกส: *Afonso Henriques*) ขยายอำนาจของตนและสถาปนาตนเป็นกษัตริย์ หลังยุทธการอูรีกึ (โปรตุเกส: *Ourique*) ใน ค.ศ. 1139 เขาได้รับการยอมรับในฐานะกษัตริย์ และใน ค.ศ. 1179 สมเด็จพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 3 ทรงรับรองสถานะกษัตริย์ของอาฟองซู

กองทัพยึดคืนดินแดนของโปรตุเกสขยายลงทางใต้โดยยึดเมืองสำคัญ เช่น ซังตาเร็งและลิสบอน โดยใน ค.ศ. 1147 การปิดล้อมเมืองลิสบอนประสบความสำเร็จด้วยความช่วยเหลือจากกองกำลังครูเสดที่มาจากยุโรปเหนือที่กำลังเดินทางไปร่วมสงครามครูเสดในตะวันออกกลาง โดยเมื่อยึดเมืองอัลการ์วึได้ใน ค.ศ. 1249 พรมแดนภาคพื้นทวีปของโปรตุเกสก็มีความใกล้เคียงกับประเทศโปรตุเกสในปัจจุบัน

### การสำรวจโลกและราชวงศ์ฟิลิป

การมาถึงของวัชกู ดา กามาที่กาลิกัต ประเทศอินเดีย วันที่ 20 พฤษภาคม ค.ศ. 1498
วิกฤตการณ์ ค.ศ. 1383–1385 หลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าแฟร์นันดูที่ 1 แห่งโปรตุเกสนำไปสู่ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายที่สนับสนุนอำนาจกัสติยากับฝ่ายที่ต้องการรักษาเอกราชโปรตุเกส วิกฤตสิ้นสุดด้วยชัยชนะของฝ่ายโปรตุเกสในยุทธการอัลฌูบาร์โรตา ค.ศ. 1385 และการขึ้นสู่อำนาจของพระเจ้าฌูเอาที่ 1 แห่งโปรตุเกสแห่งราชวงศ์อาวีช

หลังความมั่นคงทางการเมืองในสมัยราชวงศ์อาวีช โปรตุเกสเริ่มการขยายตัวทางทะเล การยึดเซวตาใน ค.ศ. 1415 มักถือเป็นจุดเริ่มต้นเชิงสัญลักษณ์ของการขยายอำนาจนอกยุโรปของโปรตุเกส เจ้าชายเฮนรีนักเดินเรือ มีบทบาทสำคัญในฐานะผู้อุปถัมภ์การสำรวจ การทำแผนที่ และการเดินเรือ แม้พระองค์ไม่ได้เป็นนักเดินเรือที่ออกสำรวจด้วยตนเองเป็นหลัก

ใน ค.ศ. 1434 นักเดินเรือ ฌิล เออานึช (โปรตุเกส: *Gil Eanes*) เดินเรือผ่านแหลมโบฌาดอร์ ทางแอฟริกาตะวันตกได้สำเร็จ เปิดทางให้การสำรวจชายฝั่งแอฟริกาตะวันตกดำเนินต่อไปอย่างเป็นระบบ ต่อมาบาร์ตูลูเมว ดีอัช (โปรตุเกส: *Bartolomeu Dias*) เป็นชาวยุโรปคนแรกที่เดินเรืออ้อมแหลมกู๊ดโฮปใน ค.ศ. 1488 และพิสูจน์ว่ามีเส้นทางทะเลจากมหาสมุทรแอตแลนติกไปมหาสมุทรอินเดีย ใน ค.ศ. 1497–1499 วัชกู ดา กามาเดินทางจากลิสบอนไปถึงเมืองกาลิกัต บนชายฝั่งมาลาบาร์ของอินเดีย เปิดเส้นทางเดินเรือโดยตรงระหว่างยุโรปกับเอเชียผ่านแอฟริกาใต้

แผนที่ดินแดนโพ้นทะเลที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิโปรตุเกส
ใน ค.ศ. 1500 กองเรือของปึดรู อัลวารึช กาบรัล (โปรตุเกส: *Pedro Álvares Cabral*) เดินทางถึงบราซิล ซึ่งต่อมากลายเป็นดินแดนสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจักรวรรดิโปรตุเกส ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 โปรตุเกสสร้างเครือข่ายทางทะเลที่ประกอบด้วยป้อม สถานีการค้า และท่าเรือในแอฟริกา เอเชีย และอเมริกา เครือข่ายนี้มิใช่จักรวรรดิภาคพื้นทวีปต่อเนื่อง แต่เป็นระบบอำนาจทางทะเลที่พึ่งพาการควบคุมจุดยุทธศาสตร์และเส้นทางการค้า

หลังยุทธการอัลกาซาร์กีวีร์ ค.ศ. 1578 พระเจ้าเซบัชเตียงแห่งโปรตุเกสและขุนนางโปรตุเกสจำนวนมากสิ้นพระชนม์หรือเสียชีวิต ต่อมาพระเจ้าอังรีกือที่ 1 แห่งโปรตุเกสสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1580 โดยไม่มีรัชทายาทโดยตรง เกิดวิกฤตสืบราชบัลลังก์ซึ่งนำไปสู่สหภาพไอบีเรีย โปรตุเกสและสเปนยังคงมีมงกุฎและสถาบันแยกกัน แต่มีพระมหากษัตริย์องค์เดียวกันระหว่าง ค.ศ. 1580–1640 ในช่วงดังกล่าว โปรตุเกสถูกดึงเข้าสู่ความขัดแย้งของสเปนกับคู่แข่งยุโรป เช่น ดัตช์และอังกฤษ ส่งผลให้จักรวรรดิโปรตุเกสสูญเสียฐานและผลประโยชน์ในบางภูมิภาค

### การฟื้นฟูเอกราช และขบวนการเสรีนิยม

การประกาศให้พระเจ้าฌูเอาที่ 4 แห่งโปรตุเกสเป็นกษัตริย์หลังวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1640
*ภาพเหมือนมาร์เกช ดึ ปงบัล* ค.ศ. 1766 โดยหลุยส์-มีแชล ฟัน โลและโกลด โฌแซ็ฟ แวร์เน
วันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1640 ขุนนางโปรตุเกสก่อการฟื้นฟูเอกราชและสถาปนาพระเจ้าฌูเอาที่ 4 แห่งโปรตุเกสแห่งราชวงศ์บรากังซาเป็นกษัตริย์ สงครามกับสเปนดำเนินต่อไปอีกหลายทศวรรษ ก่อนสเปนรับรองเอกราชโปรตุเกสอย่างเป็นทางการใน ค.ศ. 1668

ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 และครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 18 เป็นช่วงที่ทองคำและอัญมณีจากบราซิลมีบทบาทสำคัญต่อเศรษฐกิจจักรวรรดิโปรตุเกส ความมั่งคั่งดังกล่าวทำให้ราชสำนักพระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกสมีความโอ่อ่า แต่เศรษฐกิจโปรตุเกสยังพึ่งพาสินค้านำเข้าจากอังกฤษและการค้าต่างประเทศจำนวนมาก

แผ่นดินไหวลิสบอน ค.ศ. 1755 พร้อมสึนามิและเพลิงไหม้ ทำลายเมืองหลวงอย่างหนักและส่งผลกว้างขวางต่อการเมือง เศรษฐกิจ สถาปัตยกรรม และความคิดยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 18 มาร์เกช ดึ ปงบัล หรือเซบัชเตียง โฌแซ ดึ การ์วัลยู อี เมลู (โปรตุเกส: *Sebastião José de Carvalho e Melo*) มีบทบาทสำคัญในการบูรณะลิสบอนและปฏิรูปการบริหาร เศรษฐกิจ และการศึกษาในรัชสมัยพระเจ้าโฌแซที่ 1 แห่งโปรตุเกส

โปรตุเกสยังเป็นส่วนหนึ่งของระบบจักรวรรดิแอตแลนติกที่เกี่ยวข้องกับการค้าทาสและแรงงานทาส โดยเฉพาะในบราซิลและแอฟริกา แม้รัฐบาลสมัยปงบัลจะออกมาตรการจำกัดหรือเปลี่ยนสถานะของทาสบางกลุ่มในมหานครโปรตุเกส การเลิกทาสในจักรวรรดิโปรตุเกสเป็นกระบวนการยาวนานและไม่ควรสรุปว่าเกิดขึ้นพร้อมกันทั้งจักรวรรดิในคราวเดียว

### สมัยสงครามนโปเลียน

การเสด็จลงเรือของราชวงศ์โปรตุเกสไปบราซิลที่ท่าเรือเบเล็ง วันที่ 29 พฤศจิกายน ค.ศ. 1807
ราชอาณาจักรโปรตุเกสรักษาพันธมิตรกับอังกฤษและปฏิเสธเข้าร่วมระบบภาคพื้นทวีปของจักรพรรดินโปเลียน โบนาปาร์ตแห่งจักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 1 จึงถูกกองทัพนโปเลียนบุกใน ค.ศ. 1807 ราชสำนักและราชวงศ์โปรตุเกสย้ายไปประเทศบราซิล ทำให้ศูนย์กลางการปกครองของราชอาณาจักรย้ายจากลิสบอนไปรีโอเดจาเนโรจนถึง ค.ศ. 1821

การย้ายราชสำนักไปบราซิลเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างมหานครกับอาณานิคมอย่างมาก บราซิลได้รับสถานะสูงขึ้น และใน ค.ศ. 1822 จักรพรรดิเปดรูที่ 1 แห่งบราซิลประกาศเอกราชประเทศบราซิลจากจักรวรรดิโปรตุเกส หลังจากนั้นโปรตุเกสเผชิญความขัดแย้งระหว่างฝ่ายเสรีนิยมกับฝ่ายสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ซึ่งนำไปสู่สงครามเสรีนิยมในคริสต์ทศวรรษ 1830

ช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 19 โปรตุเกสเข้าสู่ยุคปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานและการเมืองแบบรัฐธรรมนูญ แต่ยังเผชิญความไม่มั่นคง เศรษฐกิจจำกัด และความท้าทายด้านอาณานิคม ปลายศตวรรษ ความทะเยอทะยานของโปรตุเกสในแอฟริกาชนกับผลประโยชน์ของอังกฤษ นำไปสู่วิกฤตคำขาดอังกฤษ ค.ศ. 1890 ซึ่งกระทบความชอบธรรมของระบอบกษัตริย์อย่างมาก ความไม่พอใจต่อราชาธิปไตยเพิ่มขึ้นหลังวิกฤตเศรษฐกิจและการเมือง จนเกิดเหตุการณ์ปลงพระชนม์ ค.ศ. 1908 และในวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910 มีการสถาปนาสาธารณรัฐโปรตุเกสที่หนึ่ง

### สาธารณรัฐที่หนึ่งและสอง

การประกาศสาธารณรัฐโดยโฌแซ เรลวัชที่ลิสบอนใน ค.ศ. 1910
การเดินขบวนรำลึกการปฏิวัติ 25 เมษายนในเมืองปอร์โต วันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1983
สาธารณรัฐโปรตุเกสที่หนึ่งสถาปนาเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1910 แต่เผชิญความไม่มั่นคงทางการเมือง การเปลี่ยนรัฐบาลบ่อยครั้ง ความขัดแย้งทางสังคม ปัญหาการเงิน และผลกระทบจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ใน ค.ศ. 1926 กองทัพก่อรัฐประหาร เปิดทางสู่ระบอบเผด็จการทหาร และต่อมาสู่อึชตาดูโนวูภายใต้อังตอนียู ดึ ออลีเวย์รา ซาลาซาร์

ซาลาซาร์เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังใน ค.ศ. 1928 และขึ้นเป็นประธานคณะรัฐมนตรีใน ค.ศ. 1932 เขาสถาปนาระบอบอำนาจนิยมแบบบรรษัทนิยมรัฐ มีการควบคุมสื่อ การเมือง และสหภาพแรงงานอย่างเข้มงวด เมื่อซาลาซาร์ล้มป่วยและออกจากอำนาจใน ค.ศ. 1968 มาร์แซลู กาเอตานูขึ้นสืบตำแหน่ง แต่ยังคงรักษาโครงสร้างหลักของระบอบเดิมไว้

ตั้งแต่ ค.ศ. 1961 โปรตุเกสทำสงครามอาณานิคมโปรตุเกสในแอฟริกา โดยเฉพาะในแองโกลา กินี-บิสเซา และโมซัมบิก สงครามยืดเยื้อทำให้เกิดภาระทางเศรษฐกิจและความไม่พอใจในกองทัพ กลุ่มนายทหารรุ่นใหม่จึงก่อตั้งขบวนการกองทัพหรือเอ็มเอฟเอ (โปรตุเกส: *Movimento das Forças Armadas*) และก่อการในวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1974 เหตุการณ์นี้รู้จักกันในชื่อการปฏิวัติคาร์เนชัน เพราะประชาชนนำดอกคาร์เนชันใส่ในปากกระบอกปืนของทหาร และกลายเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตย

หลังการปฏิวัติ โปรตุเกสเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านทางการเมืองที่ตึงเครียดและเกิดกระบวนการปลดปล่อยอาณานิคม อดีตอาณานิคมในแอฟริกาหลายแห่งได้รับเอกราชในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1970 ขณะเดียวกันรัฐธรรมนูญประชาธิปไตย ค.ศ. 1976 วางรากฐานให้สาธารณรัฐโปรตุเกสที่สาม

### การฟื้นฟูประชาธิปไตยและการบูรณาการยุโรป

ภาพหมู่ในพิธีลงนามสนธิสัญญาลิสบอน โปรตุเกสเป็นสมาชิกสหภาพยุโรปตั้งแต่ ค.ศ. 1986
หลังการปฏิวัติ ค.ศ. 1974 โปรตุเกสเผชิญช่วงเปลี่ยนผ่านที่มีความขัดแย้งระหว่างพลังการเมืองหลายฝ่าย เหตุการณ์วันที่ 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 1975 ซึ่งฝ่ายทหารสายกลางตอบโต้การเคลื่อนไหวของฝ่ายซ้ายรุนแรง ถูกมองว่าเป็นจุดสำคัญที่ช่วยให้การเมืองโปรตุเกสเคลื่อนไปสู่ประชาธิปไตยแบบรัฐสภามากขึ้น ใน ค.ศ. 1976 มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญประชาธิปไตยและจัดระบบการเมืองใหม่ รวมถึงอำนาจท้องถิ่นและเขตปกครองตนเองในอะโซร์สและมาเดรา

โปรตุเกสเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งเนโทใน ค.ศ. 1949 และหลังระบอบประชาธิปไตยมั่นคงขึ้น ได้เข้าเป็นสมาชิกประชาคมยุโรปพร้อมกับสเปนเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1986 การเข้าเป็นสมาชิกยุโรปส่งผลต่อเศรษฐกิจ โครงสร้างพื้นฐาน สถาบันประชาธิปไตย และบทบาทของประเทศในยุโรปตะวันตก

ใน ค.ศ. 1999 โปรตุเกสเข้าร่วมเขตยูโรโซนและส่งมอบอธิปไตยเหนือมาเก๊าให้สาธารณรัฐประชาชนจีน นับตั้งแต่เข้าร่วมสหภาพยุโรป โปรตุเกสดำรงตำแหน่งประธานคณะมนตรีแห่งสหภาพยุโรปหลายครั้ง และวาระ ค.ศ. 2007 มีความสำคัญจากพิธีลงนามสนธิสัญญาลิสบอน ซึ่งเป็นหนึ่งในสนธิสัญญาสำคัญของสหภาพยุโรปยุคปัจจุบัน

ประวัติศาสตร์ร่วมสมัยของโปรตุเกสจึงเชื่อมโยงกับสามกระบวนการใหญ่ ได้แก่ การสร้างประชาธิปไตยหลังระบอบอำนาจนิยม การสิ้นสุดจักรวรรดิอาณานิคม และการบูรณาการเข้ากับยุโรป ขณะเดียวกันมรดกด้านการเดินเรือและจักรวรรดิยังคงเป็นส่วนสำคัญของความทรงจำชาติ ทั้งในด้านความก้าวหน้าทางภูมิศาสตร์ การค้า และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม ตลอดจนด้านที่ต้องพิจารณาอย่างวิพากษ์ เช่น การค้าทาส ความรุนแรงของอาณานิคม และความไม่เสมอภาคในระบบจักรวรรดิ

## การเมืองปกครอง

อังตอนียู กอชตา
นายกรัฐมนตรี
ตั้งแต่ ค.ศ. 2015
โปรตุเกสเป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยกึ่งประธานาธิบดีนับตั้งแต่การให้สัตยาบันรัฐธรรมนูญปี 1976 โดยมีลิสบอนซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของประเทศมีฐานะเป็นเมืองหลวง รัฐธรรมนูญอนุญาตให้มีการแบ่งหรือแยกอำนาจระหว่างสี่ฝ่ายที่เรียกว่า "องค์กรแห่งอธิปไตย" ได้แก่ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐ รัฐบาล สมัชชาแห่งสาธารณรัฐ และศาล

ประธานาธิบดีซึ่งได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งห้าปีมีบทบาทในการบริหารประเทศ ประธานาธิบดีคนปัจจุบันคือ มาร์แซลู รึเบลู ดึ โซซา สมัชชาแห่งสาธารณรัฐเป็นสภาเดียวที่ประกอบด้วยผู้แทนสูงสุด 230 คนจากการเลือกตั้งในระยะสี่ปี รัฐบาลจะนำโดยนายกรัฐมนตรี (ปัจจุบันคือ อังตอนียู กอชตา) และรวมถึงรัฐมนตรีและเลขาธิการแห่งรัฐ ศาลแบ่งออกเป็นหลายระดับ ได้แก่ ฝ่ายตุลาการ ฝ่ายบริหาร และการคลัง ศาลฎีกาเป็นศาลสุดท้ายในการพิพากษา และมีศาลรัฐธรรมนูญที่มีสมาชิกสิบสามคนทำหน้าที่ดูแลความชอบธรรมตามรัฐธรรมนูญของกฎหมาย

ประมุขแห่งรัฐโปรตุเกสเป็นประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐ ซึ่งได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งห้าปีโดยการลงคะแนนเสียงแบบสากลโดยตรง อำนาจประธานาธิบดีรวมถึงการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและสมาชิกคนอื่น ๆ ของรัฐบาล (ซึ่งประธานาธิบดีคำนึงถึงผลการเลือกตั้งสภานิติบัญญัติ) การขับไล่นายกรัฐมนตรีให้พ้นจากตำแหน่ง และการยุบสภาแห่งสาธารณรัฐ (เพื่อเรียกการเลือกตั้งล่วงหน้า) การคัดค้านกฎหมาย (ซึ่งอาจถูกแทนที่โดยสมัชชา) และประกาศภาวะสงครามหรือการปิดล้อม ประธานาธิบดียังมีอำนาจกำกับดูแลและสำรองและเป็นอดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุดแห่งกองทัพ ประธานาธิบดีได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับประเด็นสำคัญ ๆ จากสภาแห่งรัฐ ซึ่งประกอบด้วยเจ้าหน้าที่พลเรือนอาวุโส 6 คน อดีตประธานาธิบดีคนใดก็ตามที่ได้รับการเลือกตั้งภายใต้รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1976 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 5 คนที่ได้รับเลือก และประธานาธิบดี 5 คนที่ได้รับเลือก

## การแบ่งเขตการปกครอง

สาธารณรัฐโปรตุเกสแบ่งออกเป็น 18 เขต (*distritos*) กับ 2 เขตปกครองตนเอง (*regiões autónomas*) ได้แก่

| เขต |
| --- |
|   | เขต | เนื้อที่ | จำนวนประชากร |  |   | เขต | เนื้อที่ | จำนวนประชากร |
| 1 | ลิสบอน (Lisbon) | 2,761 ตร.กม. | 2,250,533 คน | 10 | กวาร์ดา (Guarda) | 5,518 ตร.กม. | 160,939 คน |
| 2 | ไลรีอา (Leiria) | 3,517 ตร.กม. | 470,930 คน | 11 | กูอิงบรา (Coimbra) | 3,947 ตร.กม. | 430,104 คน |
| 3 | ซังตาไร (Santarém) | 6,747 ตร.กม. | 453,638 คน | 12 | อาไวรู (Aveiro) | 2,808 ตร.กม. | 714,200 คน |
| 4 | ซือตูบัล (Setúbal) | 5,064 ตร.กม. | 851,258 คน | 13 | วีเซว (Viseu) | 5,007 ตร.กม. | 377,653 คน |
| 5 | แบฌา (Beja) | 10,225 ตร.กม. | 152,758 คน | 14 | บรากังซา (Bragança) | 6,608 ตร.กม. | 136,252 คน |
| 6 | ฟารู (Faro) | 4,960 ตร.กม. | 451,006 คน | 15 | วีลาเรียล (Vila Real) | 4,328 ตร.กม. | 206,661 คน |
| 7 | แอวูรา (Évora) | 7,393 ตร.กม. | 166,706 คน | 16 | โปร์ตู (Porto) | 2,395 ตร.กม. | 1,817,117 คน |
| 8 | ปูร์ตาแลกรือ (Portalegre) | 6,065 ตร.กม. | 118,506 คน | 17 | บรากา (Braga) | 2,673 ตร.กม. | 848,185 คน |
| 9 | กัชแตลูบรังกู (Castelo Branco) | 6,675 ตร.กม. | 196,264 คน | 18 | เวียนาดูกัชแตลู (Viana do Castelo) | 2,255 ตร.กม. | 244,836 คน |

| เขตปกครองตนเอง |
| --- |
| เขตปกครองตนเอง | เนื้อที่ | จำนวนประชากร |
| อะโซร์ส (Azores) | 2,333 ตร.กม. | 246,772 คน |
| มาเดรา (Madeira) | 801 ตร.กม. | 267,785 คน |

## กฎหมาย

ระบบกฎหมายของโปรตุเกสเป็นส่วนหนึ่งของระบบกฎหมายแพ่ง หรือที่เรียกว่าระบบกฎหมายครอบครัวภาคพื้นทวีป กฎหมายหลัก ได้แก่ รัฐธรรมนูญ (1976 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม) ประมวลกฎหมายแพ่งของโปรตุเกส (1966 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม) และประมวลกฎหมายอาญาของโปรตุเกส (1982 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม) กฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่นๆ ได้แก่ ประมวลกฎหมายพาณิชย์ (1888 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม) และประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง (1961 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม) ศาลสูงสุดของประเทศ ได้แก่ ศาลฎีกาและศาลรัฐธรรมนูญ กระทรวงสาธารณะ นำโดยอัยการสูงสุดแห่งสาธารณรัฐ ประกอบขึ้นเป็นหน่วยงานอิสระของพนักงานอัยการ กฎหมายของโปรตุเกสถูกนำมาใช้ในอดีตอาณานิคมและดินแดนและยังคงเป็นอิทธิพลสำคัญสำหรับประเทศเหล่านั้น โปรตุเกสเป็นประเทศแรกในโลกที่ยกเลิกการจำคุกตลอดชีวิต (ใน ค.ศ. 1884) และเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ที่ยกเลิกโทษประหารชีวิต โทษจำคุกสูงสุดคือ 25 ปี

โปรตุเกสยังขึ้นชื่อในเรื่องการลดทอนความเป็นอาชญากรรมต่อการใช้ยาสามัญทั้งหมดในปี 2001 ซึ่งเป็นประเทศแรกในโลกที่ทำเช่นนั้น โปรตุเกสยกเลิกการครอบครองยาทั้งหมดที่ยังคงผิดกฎหมายในประเทศพัฒนาแล้วอื่น ๆ อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงกัญชา โคเคน เฮโรอีน และแอลเอสดี แม้ว่าการครอบครองจะเป็นเรื่องถูกกฎหมาย การค้ามนุษย์และการครอบครองที่ "เกิน 10 วัน" ยังคงมีโทษจำคุกและปรับ ผู้ที่ติดยาเสพติดในปริมาณเล็กน้อยจะได้รับเลือกให้ไปสถานบำบัดรักษา และอาจปฏิเสธการรักษาโดยไม่มีผลที่ตามมา แม้จะมีการวิพากษ์วิจารณ์จากประเทศอื่น ๆ ในยุโรปซึ่งระบุว่าการบริโภคยาของโปรตุเกสจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก แต่การใช้ยาโดยรวมลดลงพร้อมกับจำนวนผู้ติดเชื้อเอชไอวีซึ่งลดลง 50 เปอร์เซ็นต์ภายในปี 2009 การใช้ยาในกลุ่มบุคคลอายุ 16 ถึง 18 ปีก็เช่นกัน ลดลง

สิทธิของ LGBTI เพิ่มขึ้นอย่างมากในปีที่ผ่านมา เมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2003 โปรตุเกสได้เพิ่มกฎหมายการจ้างงานต่อต้านการเลือกปฏิบัติบนพื้นฐานของรสนิยมทางเพศ และเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2004 รัฐธรรมนูญได้เพิ่มรสนิยมทางเพศเป็นส่วนหนึ่งของการคุ้มครองจากการเลือกปฏิบัติ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2010 โปรตุเกสกลายเป็นประเทศที่หกในยุโรปและประเทศที่แปดในโลกที่รับรองการสมรสของคนเพศเดียวกันในระดับชาติอย่างถูกกฎหมาย กฎหมายมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน 2010

## นโยบายการต่างประเทศ

อังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติคนปัจจุบัน และอดีตนายกรัฐมนตรีของโปรตุเกส
ในปี 1996 โปรตุเกสร่วมก่อตั้ง Community of Portuguese Language Countries (CPLP) หรือที่รู้จักในชื่อ Lusophone Commonwealth ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศและสมาคมทางการเมืองของประเทศ Lusophone ในสี่ทวีป โดยที่ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาราชการ สำนักงานใหญ่ระดับโลกของ CPLP อยู่ใน Penafiel Palace ในลิสบอน

อังตอนียู กูแตรึช ซึ่งดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีโปรตุเกสตั้งแต่ปี 1995-2002 เข้ารับตำแหน่งเลขาธิการสหประชาชาติเมื่อวันที่ 1 มกราคม 2017 ทำให้เขาเป็นเลขาธิการคนแรกจากยุโรปตะวันตกตั้งแต่เคิร์ตวัลด์ไฮม์แห่งออสเตรีย (1972–1981) อดีตหัวหน้ารัฐบาลคนแรกที่ได้เป็นเลขาธิการและเป็นเลขาธิการคนแรกที่เกิดหลังจากการก่อตั้งองค์การสหประชาชาติเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 1945 โปรตุเกสและสหราชอาณาจักรมีความตกลงทางทหารที่เก่าแก่ที่สุดในโลก คือ สนธิสัญญาวินด์เซอร์ ซึ่งลงนามในปี ค.ศ. 1386

### ความสัมพันธ์กับประเทศไทย

ความสัมพันธ์โปรตุเกส – ไทย|  |
|  |
|  |  |
|  โปรตุเกส |  ไทย |
|  |

โปรตุเกสมีความสัมพันธ์กับประเทศไทยเป็นเวลายาวนานตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ชาวโปรตุเกสกลุ่มแรกเดินทางถึงประเทศไทยเมื่อ ค.ศ.1511 (พ.ศ. 2054) ซึ่งทำให้เกิดความสัมพันธ์ทางการค้า สังคม การเมืองและการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม สรุปแล้วโปรตุเกสเป็นชาติตะวันตกชาติแรกที่เริ่มเข้ามาติดต่อกับไทย มีการแลกเปลื่ยนการเยือนของบุคคลสำคัญระหว่างกันโดยตลอด

การค้าระหว่างไทย-โปรตุเกส ใน ค.ศ. 2012 มีมูลค่าการค้ารวม 182.7 ล้านดอลล่าร์ฯ ไทยส่งออกมูลค่า 113.73 ล้านดอลล่าร์ฯ และไทยนำเข้า 68.98 ล้านดอลล่าร์ฯ ทำให้ไทยได้เปรียบดุลการค้า 44.75 ล้านดอลล่าร์ โดยสินค้าสำคัญที่ไทยส่งออก ได้แก่ ผลิตภัณฑ์และเม็ดพลาสติก ผลิตภัณฑ์ยาง รองเท้า รถยนต์และส่วนประกอบรถยนต์ เครื่องรับวิทยุและส่วนประกอบ ส่วนสินค้าสำคัญที่ไทยนำเข้าจากโปรตุเกส ได้แก่ อุปกรณ์และส่วนประกอบอิเล็กทรอนิกส์ ชิ้นส่วนและอะไหล่รถยนต์ เครื่องนุ่งห่ม เครื่องจักรและส่วนประกอบ กระดาษและผลิตภัณฑ์กระดาษ

## กองทัพ

เครื่องบินขับไล่ เอฟ-16 ไฟทิงฟอลคอน ของกองทัพอากาศโปรตุเกส
กองทัพของโปรตุเกสมีสามเหล่าทัพ ได้แก่ กองทัพเรือ กองทัพบก และกองทัพอากาศ ทำหน้าที่เป็นกองกำลังป้องกันตนเองเป็นหลักซึ่งมีภารกิจในการปกป้องบูรณภาพแห่งดินแดนของประเทศ และให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและความมั่นคงทั้งในและต่างประเทศ ใน ค.ศ. 2008 กองทัพทั้งสามสาขามีเจ้าหน้าที่ประจำการอยู่ 39,200 นาย รวมทั้งสตรี 7,500 คน ค่าใช้จ่ายทางการทหารของโปรตุเกสในปี 2009 อยู่ที่ 5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็น 2.1% ของจีดีพี การเกณฑ์ทหารถูกยกเลิกในปี 2004 อายุขั้นต่ำสำหรับการรับสมัครโดยสมัครใจคือ 18 ปี

กองทัพบก (มีบุคลากร 21,000 นาย) ประกอบด้วยสามกองพลย่อย และหน่วยย่อยอื่น ๆ กองพลทหารราบ (ส่วนใหญ่ติดตั้ง Pandur II APC) กองพลยานยนต์ (ส่วนใหญ่ติดตั้งรถถัง เลโอพาร์ท 2 และ M113 APC) และ Rapid Reaction Brigade (ประกอบด้วยพลร่ม หน่วยคอมมานโด และเรนเจอร์) กองทัพเรือ (กำลังพล 10,700 นาย โดย 1,580 นายเป็นนาวิกโยธิน) ซึ่งเป็นกองทัพเรือที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังหลงเหลืออยู่ มีเรือรบ 5 ลำ เรือคอร์เวตต์ 7 ลำ เรือดำน้ำ 2 ลำ และเรือลาดตระเวนและช่วยอีก 28 ลำ กองทัพอากาศ (บุคลากร 7,500 นาย) มี เอฟ-16 ไฟทิงฟอลคอนเป็นเครื่องบินรบหลัก

นอกจากสามสาขาของกองทัพแล้ว ยังมี National Republican Guard ซึ่งเป็นกองกำลังรักษาความปลอดภัยที่อยู่ภายใต้กฎหมายและองค์กรทางการทหาร (กองทหารรักษาการณ์) ซึ่งประกอบด้วยบุคลากร 25,000 นาย กองกำลังนี้อยู่ภายใต้อำนาจของทั้งกระทรวงกลาโหมและกระทรวงมหาดไทย ได้จัดเตรียมกองกำลังสำหรับการเข้าร่วมปฏิบัติการระหว่างประเทศในอิรักและติมอร์ตะวันออก

ในศตวรรษที่ 20 โปรตุเกสมีส่วนร่วมในความขัดแย้งที่สำคัญสองเหตุการณ์ ได้แก่ สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และสงครามอาณานิคมโปรตุเกส (1961–1974) หลังการสิ้นสุดของจักรวรรดิโปรตุเกสในปี 1975 กองทัพโปรตุเกสได้เข้าร่วมในภารกิจรักษาสันติภาพในติมอร์ตะวันออก บอสเนีย คอซอวอ อัฟกานิสถาน โซมาเลีย อิรัก (นาซิริยาห์) เลบานอน มาลี และสาธารณรัฐแอฟริกากลาง โปรตุเกสยังได้ดำเนินการปฏิบัติการทางทหารฝ่ายเดียวที่เป็นอิสระในต่างประเทศหลายครั้ง เช่นเดียวกับกรณีของการแทรกแซงของกองกำลังโปรตุเกสในแองโกลาในปี 1992 และในกินี-บิสเซาในปี 1998 โดยมีวัตถุประสงค์หลักในการปกป้องและถอนตัวพลเมืองโปรตุเกสและชาวต่างชาติที่ถูกคุกคามโดยพลเรือนในท้องถิ่น

## เศรษฐกิจ

โปรตุเกสเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วและมีรายได้สูง โดยมีค่าจีดีพีต่อหัวอยู่ที่ 74% ของค่าเฉลี่ยในสหภาพยุโรป 27 ในปี 2021 (ลดลงจาก 76% ในปี 2011) และ HDI ที่ 0.864 (สูงสุดที่ 38) ในปี 2020 ภายในสิ้นปี 2021 จีดีพีของโปรตุเกสอยู่ที่ 36,381 ดอลลาร์ต่อหัว ตามรายงานของโออีซีดี สกุลเงินประจำชาติของโปรตุเกสคือยูโร ซึ่งแทนที่โปรตุเกสเอสคูโด และประเทศนี้เป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกดั้งเดิมของยูโรโซน ธนาคารกลางของโปรตุเกสคือ Banco de Portugal ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของระบบธนาคารกลางยุโรป อุตสาหกรรม ธุรกิจ และสถาบันการเงินส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในเขตเมืองลิสบอนและปอร์โต เช่น เขตเซตูบัล อาวีโร บรากา โกอิมบรา เลเรีย และฟาโร เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุดนอกพื้นที่หลักทั้งสองนี้ จากรายงานของ World Travel Awards โปรตุเกสเป็นจุดหมายปลายทางในการเล่นกอล์ฟชั้นนำของยุโรปในปี 2011 และ 2012

ในทศวรรษที่สองของศตวรรษที่ 21 เศรษฐกิจโปรตุเกสประสบกับภาวะถดถอยที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่ทศวรรษ 1970 ส่งผลให้ประเทศต้องได้รับการประกันตัวจากคณะกรรมาธิการยุโรป ธนาคารกลางยุโรป และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) เงินช่วยเหลือที่ตกลงในปี 2011 กำหนดให้โปรตุเกสต้องเข้าสู่มาตรการรัดเข็มขัดเพื่อแลกกับการสนับสนุนเงินทุนจำนวน 78,000,000,000 ยูโร ในเดือนพฤษภาคม 2014 ประเทศออกจากเงินช่วยเหลือแต่ยืนยันคำมั่นที่จะรักษาโมเมนตัมของนักปฏิรูป ในขณะที่ออกจากเงินช่วยเหลือ เศรษฐกิจหดตัว 0.7% ในไตรมาสแรกของปี 2014; ส่วนอัตราการว่างงานยังสูงอยู่ลดลงมาอยู่ที่ 15.3%

เงินเดือนเฉลี่ยในโปรตุเกสอยู่ที่ 1,011 ยูโรต่อเดือน ไม่รวมบุคคลที่ประกอบอาชีพอิสระ และค่าแรงขั้นต่ำซึ่งควบคุมโดยกฎหมายคือ 705 ยูโรต่อเดือน (จ่าย 14 ครั้งต่อปี) ณ ปี 2022 สภาเศรษฐกิจโลก จัดอันดับให้โปรตุเกสอยู่ในอันดับที่ 34 ของโลกในรายงานการแข่งขันด้านเศรษฐกิจ

### การท่องเที่ยว

โปรตุเกสเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจของชาวยุโรปเหนือ เนื่องจากโปรตุเกสเป็นประเทศที่สวยงาม มีอากาศอบอุ่น ฤดูหนาวไม่หนาวจัด และ ทางภาคใต้ของโปรตุเกสมีอากาศอบอุ่นตลอดปี รวมถึงความสะดวกสบายในการเดินทางทั้ง เครื่องบิน รถยนต์ และ รถไฟ

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นนักท่องเที่ยวจากยุโรป ได้แก่ สเปน อังกฤษ เยอรมนี ฝรั่งเศส เนเธอร์แลนด์ อิตาลี และ ไอร์แลนด์ ส่วนนักท่องเที่ยวจากนอกทวีปยุโรป ได้แก่ บราซิล สหรัฐอเมริกา

### พลังงาน

โปรตุเกสมีแหล่งพลังงานลมและแม่น้ำเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนที่คุ้มค่าที่สุดสองแหล่ง ตั้งแต่เปลี่ยนศตวรรษที่ 21 มีแนวโน้มในการพัฒนาอุตสาหกรรมทรัพยากรหมุนเวียนและการลดการบริโภคและการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ในปี 2006 โรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก คือ Moura Photovoltaic Power Station เริ่มดำเนินการใกล้กับ Moura ทางตอนใต้ ในขณะที่ฟาร์มพลังงานคลื่นเชิงพาณิชย์แห่งแรกของโลกคือ Aguçadoura Wave Farm ซึ่งเปิดในภูมิภาค Norte (2008) ในสิ้นปี 2006 การผลิตไฟฟ้าของประเทศ 66% มาจากโรงไฟฟ้าถ่านหินและเชื้อเพลิง ในขณะที่ 29% มาจากเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำ และ 6% จากพลังงานลม

ในปี 2008 แหล่งพลังงานหมุนเวียนผลิตไฟฟ้าได้ 43% ของการใช้ไฟฟ้าของประเทศ แม้ว่าการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำจะลดลงเมื่อเกิดภัยแล้งอย่างรุนแรง[231] ณ เดือนมิถุนายน 2010 การส่งออกไฟฟ้ามีมากกว่าการนำเข้า ในช่วงระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤษภาคม 2010 70% ของการผลิตพลังงานของประเทศมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน

## ประชากรศาสตร์

โปรตุเกสมีประชากรประมาณ 10,927,250 คน ในวันที่ 1 มีนาคม ค.ศ. 2013 ในจำนวนนี้ 3.13% เป็นผู้ย้ายถิ่นเข้าประเทศอย่างถูกกฎหมาย ซึ่งส่วนใหญ่มาจาก กาบูเวร์ดี บราซิล ยูเครน และ แองโกลา โดยส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกมีคนนับถือประมาณ 94% และยังมีนิกายโปรเตสแตนต์และอื่น ๆ รวม 6% โดยทุกศาสนาอยู่ด้วยกันอย่างสันติ

ประเทศกำเนิดของชาวต่างชาติ ซึ่งเปลี่ยนมาถือสัญชาติโปรตุเกส
ในสมัยจักรวรรดิ โปรตุเกสเคยมีอาณานิคมมากมายในทวีปต่าง ๆ จึงทำให้คนจากอาณานิคมเก่า ย้ายถิ่นเข้ามาอยู่ภายในประเทศ

### ผู้อพยพ

ในปี 2015 โปรตุเกสมีประชากร 10,341,330 คน โดยในจำนวนนี้ประมาณ 383,759 คนเป็นผู้อพยพอย่างถูกกฎหมาย คิดเป็น 3.7% ของประชากรทั้งหมด ในปี 2017 โปรตุเกสมีผู้อยู่อาศัยตามกฎหมายจากต่างประเทศ 416,682 คน โดยในจำนวนนี้ 203,753 คนระบุว่าเป็นชาย และ 212,929 คนเป็นผู้หญิง ณ ปี 2020 ชาวต่างประเทศ 32,147 คนได้รับสัญชาติโปรตุเกส โดยเป็นผู้หญิง 17,021 คนและผู้ชาย 15,126 คน

### ศาสนา

อารามเจโรนิโมส ในย่านเบเล็ง กรุงลิสบอน
จากการสำรวจสำมะโนประชากร ค.ศ. 2011 ร้อยละ 81.0% ของประชากรโปรตุเกสเป็นชาวคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก และมีประชากรนับถือโปรเตสแตนต์จำนวนไม่มากรนักรวมถึง มุสลิม ฮินดู ซิกข์ นิกายอีสเทิร์นออร์โธด็อกซ์ พยานพระยะโฮวา บาไฮ ชุมชนพุทธ ยิว และวิญญาณนิยม อิทธิพลจากศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาและศาสนาจีนดั้งเดิมนั้นสัมผัสได้ในหมู่คนจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านที่เกี่ยวข้องกับการแพทย์แผนจีนและการแพทย์แผนโบราณของแอฟริกา ประมาณ 6.8% ของประชากรประกาศตนว่าไม่นับถือศาสนา และ 8.3% ไม่ได้ให้คำตอบใด ๆ เกี่ยวกับศาสนาของพวกเขา

วันหยุด เทศกาล และประเพณีของชาวโปรตุเกสจำนวนมากมีต้นกำเนิดหรือความหมายแฝงจากวิถิชีวิตชาวคริสเตียน ในศตวรรษที่ 13 และ 14 คริสตจักรมีอำนาจอย่างใกล้ชิดกับชาตินิยมโปรตุเกสยุคแรก และเป็นรากฐานของระบบการศึกษาของโปรตุเกส รวมถึงมหาวิทยาลัยแห่งแรก การเติบโตของจักรวรรดิโปรตุเกสโพ้นทะเลทำให้มิชชันนารีเป็นตัวแทนของอาณานิคม โดยมีบทบาทสำคัญในการศึกษาและการประกาศข่าวแก่ผู้คนจากทุกทวีป การเติบโตของขบวนการเสรีนิยมในช่วงยุคต่างๆ ที่นำไปสู่การก่อตั้งสาธารณรัฐโปรตุเกสที่หนึ่ง (ค.ศ. 1910–ค.ศ. 1926) ได้เปลี่ยนบทบาทและความสำคัญของการจัดระเบียบศาสนา

โปรตุเกสเป็นรัฐฆราวาส โดยคริสตจักรและรัฐถูกแยกออกจากกันอย่างเป็นทางการในช่วงสาธารณรัฐโปรตุเกสที่หนึ่ง และมีการกล่าวย้ำในรัฐธรรมนูญโปรตุเกสปี 1976 นอกเหนือจากรัฐธรรมนูญแล้ว เอกสารที่สำคัญที่สุดสองฉบับที่เกี่ยวข้องกับเสรีภาพทางศาสนาในโปรตุเกสคือ Concordata ปี 1940 (แก้ไขภายหลังในปี 1971) ระหว่างโปรตุเกสกับสันตะสำนักและพระราชบัญญัติเสรีภาพทางศาสนาปี 2001

### ภาษา

ภาษาทางการของประเทศโปรตุเกสคือภาษาโปรตุเกส เป็นภาษาที่จัดอยู่ในกลุ่มภาษาโรมานซ์ ซึ่งในกลุ่มภาษานี้มีภาษาสเปน ฝรั่งเศส และ อิตาลี ด้วย มีผู้พูดภายในประเทศประมาณ 10,000,000 คน (ค.ศ. 2012) และประมาณ 203,349,200 คนทั่วโลก ภาษาโปรตุเกสมาจากภาษาละตินที่พูดโดยชาวโรมันในคาบสมุทรไอบีเรียเมื่อประมาณ 2000 ปีก่อน โดยเฉพาะชาวเคลต์ ในศตวรรษที่ 15 และ 16 ภาษาแพร่กระจายไปทั่วโลกเมื่อโปรตุเกสก่อตั้งอาณาจักรอาณานิคมและการค้าระหว่างปี 1415 ถึง 1999 ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาแม่ใน 5 ทวีป โดยบราซิลเป็นประเทศที่พูดภาษาโปรตุเกสมากที่สุด

ตามดัชนีความสามารถทางภาษาอังกฤษสากล (International English Proficiency Index) โปรตุเกสมีระดับความสามารถทางภาษาอังกฤษสูง สูงกว่าประเทศอื่น ๆ ในยุโรปที่พูดภาษาโรมานซ์ เช่น อิตาลี ฝรั่งเศส หรือสเปน

### สาธารณสุข

ตามรายงานของดัชนีพัฒนามนุษย์ อัตราการคาดหมายคงชีพของโปรตุเกสอยู่ที่ 82 ปีใน ค.ศ. 2017 และเป็นที่คาดหมายกันว่าอายุขัยโดยเฉลี่ยของประชากรโปรตุเกสจะเพิ่มสูงกว่า 90 ปี ใน ค.ศ. 2100 โปรตุเกสอยู่ในอันดับที่ 12 ในแง่ระบบสาธารณสุขที่ดีที่สุดในโลก แซงหน้าประเทศชั้นนำอื่น ๆ เช่น สหราชอาณาจักร เยอรมนี และสวีเดน

ระบบสุขภาพของโปรตุเกสมีลักษณะเฉพาะโดยระบบที่มีอยู่ร่วมกันสามระบบ คือ บริการสุขภาพแห่งชาติ (Serviço Nacional de Saúde, SNS) แผนประกันสุขภาพทางสังคมแบบพิเศษสำหรับบางวิชาชีพ (ระบบย่อยด้านสุขภาพ) และการประกันสุขภาพเอกชนโดยสมัครใจหรือ SNS ซึ่งให้ความคุ้มครองที่เป็นสากล นอกจากนี้ ประมาณ 25% ของประชากรอยู่ภายใต้ระบบย่อยด้านสุขภาพ 10% โดยโครงการประกันเอกชน และอีก 7% โดยกองทุนรวม

กระทรวงสาธารณสุขมีหน้าที่รับผิดชอบในการพัฒนานโยบายด้านสุขภาพ หน่วยงานด้านสุขภาพระดับภูมิภาค 5 แห่งมีหน้าที่ดำเนินการตามวัตถุประสงค์ของนโยบายสุขภาพแห่งชาติ พัฒนาแนวทางและระเบียบวิธีปฏิบัติ และกำกับดูแลการส่งมอบบริการด้านสุขภาพ ความพยายามกระจายอำนาจมุ่งเป้าไปที่การเปลี่ยนความรับผิดชอบทางการเงินและการจัดการไปสู่ระดับภูมิภาค อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ ความเป็นอิสระของการบริหารงานสุขภาพระดับภูมิภาคในการกำหนดงบประมาณและการใช้จ่ายถูกจำกัดไว้เฉพาะบริการปฐมภูมิเท่านั้น

### การศึกษา

มหาวิทยาลัยเอโวรา ถือเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสองของประเทศ
ระบบการศึกษาแบ่งออกเป็นเด็กก่อนวัยเรียน (สำหรับผู้ที่อายุต่ำกว่า 6 ปี), การศึกษาขั้นพื้นฐาน (9 ปี, ในสามขั้นตอน, ภาคบังคับ), มัธยมศึกษา (3 ปี, ภาคบังคับตั้งแต่ปี 2010) และการศึกษาระดับอุดมศึกษา (แบ่งย่อยในมหาวิทยาลัยและการศึกษาโปลีเทคนิค) มหาวิทยาลัยมักจะจัดเป็นคณะ สถาบันและโรงเรียนยังนิยมใช้ชื่อสามัญสำหรับเขตการปกครองตนเองของสถาบันอุดมศึกษาของโปรตุเกส

อัตราการรู้หนังสือของผู้ใหญ่ทั้งหมดคือ 99.4% การลงทะเบียนเรียนในโรงเรียนประถมศึกษาของโปรตุเกสคือ 100 เปอร์เซ็นต์ จากรายงานของ Program for International Student Assessment (PISA) ปี 2018 โปรตุเกสได้คะแนนเฉลี่ยโออีซีดีในด้านการอ่าน คณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ค่าเฉลี่ยประสิทธิภาพในปี 2018 ใกล้เคียงกับระดับที่สังเกตได้ในปี 2009 ถึง 2015 ในด้านวิทยาศาสตร์ ประสิทธิภาพเฉลี่ยในปี 2018 ต่ำกว่าปี 2015 และกลับมาใกล้เคียงกับระดับที่สังเกตได้ในปี 2009 และ 2012

โปรตุเกสยังเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดชั้นนำสำหรับนักศึกษาต่างชาติอีกด้วย นักศึกษาระดับอุดมศึกษาทั้งหมดทั้งในและต่างประเทศมีจำนวนทั้งสิ้น 380,937 คนในปี 2005

### กีฬา

คริสเตียโน โรนัลโด ได้รับการยกย่องในฐานะหนึ่งในนักฟุตบอลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล
กีฬาฟุตบอลถือว่าเป็นกีฬาที่นิยมที่สุดในโปรตุเกส ทีมที่มีชื่อเสียง เช่น สปอร์ลิชบัวอีไบฟีกา, สโมสรฟุตบอลโปร์ตู และสปอร์ติกกลูบีดีปูร์ตูกาล นักฟุตบอลโปรตุเกสระดับนานาชาติ เช่น ลูอิช ฟีกู และ คริสเตียโน โรนัลโด เจ้าของรางวัลบาลงดอร์ 5 สมัย และสถิติโลกอีกมากมาย ซึ่งได้รับการยกย่องในฐานะหนึ่งในผู้เล่นที่ยิ่งใหญ่ที่สุดตลอดกาล ผู้เล่นที่มีชื่อเสียงคนอื่น ๆ ในปัจจุบันได้แก่ บรูนู ฟือร์นังดึช, ดีโยกู ฌอตา, บือร์นาร์ดู ซิลวา, ฌูเวา แฟลิกส์ และ รูแบน ดียัช โปรตุเกสยังมีผู้จัดการทีมฟุตบอลที่โด่งดัง เช่น โชเซ มูรีนโย หนึ่งในผู้จัดการทีมที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดตลอดกาล โปรตุเกสได้รับเกียรติเป็นเจ้าภาพฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรป 2004

ฟุตบอลทีมชาติโปรตุเกส ชนะเลิศฟุตบอลชิงแชมป์แห่งชาติยุโรปหนึ่งสมัยใน ค.ศ. 2016 เอาชนะฝรั่งเศสเจ้าภาพในรอบชิงชนะเลิศด้วยผลประตู 1–0 ตามด้วยการชนะเลิศรายการยูฟ่าเนชันส์ลีก เอาชนะเนเธอร์แลนด์ 1–0 และทีมฟุตบอลระดับเยาวชนของโปรตุเกสยังประสบความสำเร็จหลายรายการ

โปรตุเกสยังมีชื่อเสียงในกีฬารักบี้ ทีมรักบี้ของโปรตุเกสมีส่วนร่วมในการแข่งขันชิงแชมป์โลก 2007 รวมถึงในด้านกรีฑา ซึ่งนักกรีฑาโปรตุเกสคว้าเหรียญรางวัลมากมายในการแข่งขันชิงแชมป์ทวีปและกีฬาโอลิมปิก โปรตุเกสยังมีชื่อเสียงในกีฬาอื่น ๆ เช่น ฟันดาบ ยูโด ไคท์เซิร์ฟ พายเรือ แล่นเรือใบ ยิงปืน เทควันโด ไตรกีฬา และวินด์เซิร์ฟ ซึ่งเป็นเจ้าของตำแหน่งในยุโรปและระดับโลกหลายรายการ นักกีฬาพาราลิมปิกยังได้รับเหรียญรางวัลมากมายในด้านกีฬา เช่น ว่ายน้ำ บอคเซีย กรีฑา ศิลปะการต่อสู้แบบผสมผสาน และมวยปล้ำ

## วัฒนธรรม

โปรตุเกสได้รับอิทธิพลจากหลากหลายอารยธรรมที่เข้ามาปกครองดินแดนโปรตุเกสทำให้เกิดเอกลักษณ์เฉพาะตัวขึ้น โปรตุเกสมีแหล่งมรดกโลกโดยยูเนสโกจำนวน 17 แห่ง มากที่สุดเป็นอันดับ 9 ในยุโรป และเป็นอันดับที่ 18 ของโลก

### ศิลปะ

พระเยซูในบ้านมาร์ธา ผลงานของ Grão Vasco
โปรตุเกสมีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการวาดภาพ จิตรกรชื่อดังคนแรกที่มีอายุย้อนไปถึงศตวรรษที่ 15 เช่น นูโน กอนซาลวึส และ วาสโก ฟือร์นังดึช เป็นส่วนหนึ่งของช่วงปลายยุคจิตรกรรมกอทิก ในช่วงยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ภาพวาดของโปรตุเกสได้รับอิทธิพลอย่างมากจากภาพวาดยุโรปเหนือ ในสมัยบาโรก โจเซฟา เดอ โอบิดอส และ วีไยรา ลูซีตานู เป็นจิตรกรที่มีผลงานมากที่สุด ฌูแซ มัลโยวา เป็นที่รู้จักจากผลงาน Fado และ กูลุงบานู โบร์ดาลู ปีไญรู (ผู้วาดภาพเหมือนของ Teófilo Braga และ Antero de Quental) เป็นข้อมูลอ้างอิงในภาพวาดนักธรรมชาติวิทยา

ศตวรรษที่ 20 ได้เห็นการมาถึงของลัทธิสมัยใหม่ และตามมาด้วยจิตรกรชาวโปรตุเกสที่โด่งดังที่สุด ได้แก่ อามาเดว ดึ โซซา-การ์โดซู ผู้ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างมากจากจิตรกรชาวฝรั่งเศส โดยเฉพาะชาว Delaunays (Robert and Sonia) ผลงานที่โด่งดังที่สุดของเขาคือ Canção Popular a Russa e o Fígaro จิตรกร/นักเขียนสมัยใหม่ผู้ยิ่งใหญ่อีกคนหนึ่งคือ การ์ลุช บูเตลยู และ อัลมาดา นึไกรรุช เพื่อนของกวี ฟือร์นังดู ปึโซวา ผู้วาดภาพเหมือนของ Pessoa เขาได้รับอิทธิพลอย่างมากจากทั้ง Cubist และ Futurist

บุคคลสำคัญระดับนานาชาติในด้านทัศนศิลป์ในปัจจุบัน ได้แก่ จิตรกร วีไยรา ดา ซิลวา, ฌูลียู ปูมาร์, เอเลนา อัลไมดา, ฌูวานา วัชกงแซลุช, ฌูลีเยา ซาร์เม็งตู และ Paula Rego

### อาหาร

ทาร์ตไข่โปรตุเกส หรือ ปัชแตลดึนาตา
อาหารโปรตุเกสมีหลากหลายชนิดและจากเนื้อสัตว์เกือบทุกประเภท นิยมรับประทานซุป และจานหลักที่มีข้าวและมันฝรั่งเป็นส่วนประกอบ นอกจากนี้ยังนำปลาค๊อดตากแห้งมาประกอบอาหารหลากหลายเมนู ทั้งนี้ขนมหวานโปรตุเกสยังมื่อเสียงด้วย โดยเฉพาะ ทาร์ตไข่ และขนมที่ทำจากไข่แดงและน้ำตาล ซึ่งนิยมรับประทานร่วมกับกาแฟ และชาวโปรตุเกสยังดื่มกาแฟมากถึง 5 - 8 แก้วเล็กต่อวัน

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Bliss, Christopher; Macedo, Jorge Braga de (1990). *Unity with Diversity in the European Economy: the Community's Southern Frontier*. London, England: Centre for Economic Policy Research. ISBN 978-0-521-39520-5.
* Juang, Richard M.; Morrissette, Noelle Anne (2008). *Africa and the Americas: Culture, Politics, and History: A Multidisciplinary Encyclopedia*. Vol. 2. ISBN 978-1-85109-441-7.
* Page, Melvin Eugene; Sonnenburg, Penny M. (2003). *Colonialism: An International, Social, Cultural, and Political Encyclopedia*. Vol. 2. ISBN 978-1-57607-335-3.
* Brockey, Liam Matthew (2008). *Portuguese Colonial Cities in the Early Modern World*. ISBN 978-0-7546-6313-3.
* Ribeiro, Ângelo; José Hermano (2004). *História de Portugal I — A Formação do Território* [*History of Portugal: The Formation of the Territory*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-106-6.
* Ribeiro, Ângelo; Saraiva, José Hermano (2004). *História de Portugal II — A Afirmação do País* [*History of Portugal II: An Affirmation of Nation*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-107-4.
* de Macedo, Newton; Saraiva, José Hermano (2004). *História de Portugal III — A Epopeia dos Descobrimentos* [*History of Portugal III: The Epoch of Discoveries*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-108-2.
* de Macedo, Newton; Saraiva, José Hermano (2004). *História de Portugal IV — Glória e Declínio do Império* [*History of Portugal IV: Glory and Decline of Empire*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-109-0.
* de Macedo, Newton; Saraiva, José Hermano (2004). *História de Portugal V — A Restauração da Indepêndencia* [*History of Portugal IV: The Restoration of Independence*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-110-4.
* Saraiva, José Hermano (2004). *História de Portugal X — A Terceira República* [*History of Portugal X: The Third Republic*] (ภาษาโปรตุเกส). QuidNovi. ISBN 989-554-115-5.
* Loução, Paulo Alexandre (2000). *Portugal, Terra de Mistérios* [*Portugal: Land of Mysteries*] (ภาษาโปรตุเกส) (3rd ed.). Ésquilo. ISBN 972-8605-04-8.
* Muñoz, Mauricio Pasto (2003). *Viriato, A Luta pela Liberdade* [*Viriato: The Struggle for Liberty*] (ภาษาโปรตุเกส) (3rd ed.). Ésquilo. ISBN 972-8605-23-4.
* *Grande Enciclopédia Universal*. Durclub. 2004.
* *Constituição da República Portuguesa* [*Constitution of the Portuguese Republic*] (ภาษาโปรตุเกส) (VI Revisão Constitucional ed.). 2004.
* สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ. *กาลครั้งหนึ่งของโปรตุเกส: ประวัติศาสตร์โปรตุเกสจากจักรวรรดิทางทะเลสู่สาธารณรัฐประชาธิปไตย*. กรุงเทพฯ: ศูนย์ยุโรปศึกษาแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2561.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ประเทศโปรตุเกส ที่เว็บไซต์ Curlie
* ดูข้อมูลทางภูมิศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ ประเทศโปรตุเกส ที่โอเพินสตรีตแมป
* Portugal at *UCB Libraries GovPubs*
* Portugal profile from the BBC News
* Portugal. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Portuguese Pamphlets Collection From the Rare Book and Special Collections Division at the Library of Congress
* Wikimedia Atlas of Portugal

รัฐบาล
* รัฐสภาโปรตุเกส
* รัฐบาลโปรตุเกส (ในภาษาอังกฤษและโปรตุเกส)

การค้า
* World Bank Summary Trade Statistics Portugal

การท่องเที่ยว
* Official Portuguese Government Travel/media website
* การท่องเที่ยวแห่งโปรตุเกส