# การ์ตูนล้อการเมือง

โรสเวลต์เสนอแทฟต์เป็นมกุฎราชกุมาร: หน้าปกนิตยสาร *Puck*, ค.ศ. 1906
**การ์ตูนล้อการเมือง** (อังกฤษ: *Political Cartoon*) หรือ **การ์ตูนบรรณาธิการ** (อังกฤษ: *Editorial Cartoon*) คือภาพการ์ตูนที่วาดและตีพิมพ์ลงสื่อสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ โดยใช้ทักษะทางศิลปะ, อติพจน์ และการเสียดสีเพื่อตั้งคำถามถึงผู้มีอำนาจและดึงดูดความสนใจต่อการทุจริต, ความรุนแรงทางการเมือง และประเด็นสังคมอื่น ๆ

ผู้บุกเบิกการ์ตูนล้อการเมืองคือเจมส์ กิลเรย์ ผู้อาศัยอยู่ในอังกฤษช่วงหลังคริสต์ศตวรรษที่ 18

## ประวัติ

### จุดเริ่มต้น

การ์ตูนล้อการเมือง เกิดขึ้นครั้งแรกที่ประเทศอังกฤษ โดยชาวอังกฤษ ชื่อ เจมส์ กิลล์เรย์ (ค.ศ. 1757-1815) ได้เขียนภาพล้อเลียนพระบรมวงศานุวงศ์ของประเทศอังกฤษ ที่ใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ศีลธรรมของชนชั้นสูง และการทำงานของรัฐบาล ทำให้ประชาชนคลายความเครียดจากภาวะสงครามในขณะนั้น

### ในประเทศไทย

สำหรับในประเทศไทย การ์ตูนล้อการเมืองเริ่มขึ้นมาพร้อม ๆ กับวิวัฒนาการการ์ตูนในประเทศไทย ยิ่งโดยเฉพาะในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่สื่อสิ่งพิมพ์และประชาธิปไตยเฟื่องฟู ในยุคนี้มีการ์ตูนล้อการเมืองเริ่มเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย

นักเขียนการ์ตูนการเมืองคนแรกของไทยคือ ขุนปฏิภาคพิมพ์ลิขิต (เปล่ง ไตรปิ่น) ซึ่งมีโอกาสเดินทางไปศึกษาวิชาศิลปะการวาดภาพที่ยุโรป ได้นำเทคนิคจากต่างประเทศ วาดภาพการ์ตูนเป็นลายเส้น ได้รับรางวัลการประกวดภาพล้อจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยการเขียนการ์ตูนล้อเลียนนักการเมืองสำคัญ ๆ ในยุคนั้น นอกจากนี้ ชาวญี่ปุ่นที่ชื่อ ไอ เคียว คาวา ซึ่งอาศัยอยู่ในเมืองไทย ยังสนับสนุนให้นักเขียนการ์ตูนวาดภาพการ์ตูนลงในหนังสือพิมพ์ยาโมโต

หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ใน พ.ศ. 2475 วงการการ์ตูนเริ่มฟื้นฟูขึ้นพร้อมกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง แต่ก็มีการ์ตูนที่วาดล้อเลียนจนเกินขอบเขต ทำให้มีกฎหมายของคณะราษฎรออกมาควบคุม แต่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร การ์ตูนเริ่มซบเซาเนื่องจากเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง เกิดปัญหาการขาดแคลนกระดาษพิมพ์

หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ประยูร จรรยาวงศ์ ได้วาดภาพการ์ตูนที่มีตัวแสดงชื่อ *"ศุขเล็ก"* ใช้เป็นสัญลักษณ์ประจำตัว เขียนการ์ตูนขำขันและการ์ตูนล้อการเมือง ได้รับรางวัลจากการประกวดการ์ตูนสันติภาพโลก เมื่อ พ.ศ. 2503 ที่นิวยอร์ก ชื่อภาพ *การทดลองระเบิดปรมาณูลูกสุดท้าย* (The Last Nuclear Test) และได้รับรางวัลแมกไซไซ ที่ประเทศฟิลิปปินส์

## ดูเพิ่ม

* การ์ตูนไทย

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Adler, John, and Hill, Draper. *Doomed by Cartoon: How Cartoonist Thomas Nast and the New York Times Brought Down Boss Tweed and His Ring of Thieves* (2008)
* Gocek, Fatma Muge. *Political Cartoons in the Middle East: Cultural Representations in the Middle East* (Princeton series on the Middle East) (1998)
* Hess, Stephen, and Sandy Northrop. *American Political Cartoons, 1754–2010: The Evolution of a National Identity* (2010)
* Keller, Morton. *The Art and Politics of Thomas Nast* (1975)
* Knieper, Thomas. "Caricature and cartoon". *Encyclopædia Britannica*.
* Krauss, Jerelle. *All the Art That’s Fit to Print (And Some That Wasn’t): Inside The New York Times Op-Ed Page* (2009). excerpt ISBN 978-0-231-13825-3
* "It's No Laughing Matter". Classroom Materials: Presentations and Activities. Library of Congress.
* Mateus, Samuel. ""Political Cartoons as communicative weapons – the hypothesis of the 'Double Standard Thesis' in three Portuguese cartoons", Communication Studies, nº23, pp. 195–221 (2016)
* McKenna, Kevin J. *All the Views Fit to Print: Changing Images of the U.S. in 'Pravda' Political Cartoons, 1917–1991* (2001)
* Morris, Frankie. *Artist of Wonderland: The Life, Political Cartoons, and Illustrations of Tenniel* (Victorian Literature and Culture Series) (2005)
* Navasky, Victor S. (2013). *The Art of Controversy: Political Cartoons and Their Enduring Power*. ISBN 978-0307957207.
* Nevins, Allan. *A Century of Political Cartoons: Caricature in the United States from 1800 to 1900* (1944)
* Press, Charles. *The Political Cartoon* (1981)
* ข้อมูลจากฝ่ายวารสารและเอกสาร คณะกรรมการจัดทำเว็บไซต์ สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยรามคำแหง ปีการศึกษา 2546

## แหล่งข้อมูลอื่น