# คัตสึชิกะ โฮกูไซ

| คัตสึชิกะ โฮกูไซ 北斎 |
| --- |
| ภาพเหมือนตนเอง ค.ศ. 1839 |
| เกิด | Tokitarō 時太郎 ตุลาคม หรือ พฤศจิกายน ค.ศ. 1760 โตเกียว ประเทศญี่ปุ่น |
| เสียชีวิต | 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1849 ประเทศญี่ปุ่น |
| สัญชาติ | ญี่ปุ่น |
| มีชื่อเสียงจาก | ภาพพิมพ์แกะไม้ |
| ผลงานเด่น | “*คลื่นยักษ์นอกฝั่งคานางาวะ*” |
| แบบแผนการกล่าวถึง | จิตรกรรม และภาพอูกิโยะ |

**โฮกูไซ** หรือ **คัตสึชิกะ โฮกูไซ** (ญี่ปุ่น: 葛飾北斎?, อังกฤษ: Hokusai หรือ Katsushika Hokusai) (ตุลาคม หรือ พฤศจิกายน ค.ศ. 1760 - 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1849) เป็นจิตรกรภาพอูกิโยะและภาพพิมพ์แกะไม้ชาวญี่ปุ่นของสมัยเอโดะของคริสต์ศตวรรษที่ 18 และ 19 ผู้มีความเชี่ยวชาญทางการเขียนจิตรกรรมจีน

โฮกูไซเกิดที่เอโดะ (ปัจจุบันคือโตเกียว) งานที่มีชื่อเสียงของโฮกูไซที่เป็นที่รู้จักกันดีคือภาพพิมพ์แกะไม้ชุด “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” (富嶽三十六景) ที่รวมภาพ “คลื่นยักษ์นอกฝั่งคานางาวะ” ซึ่งเป็นภาพสัญลักษณะอันเป็นที่รู้จักกันดีไปทั่วโลกที่เขียนในคริสต์ทศวรรษ 1820

โฮกูไซได้วาดภาพ “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” เพื่อเป็นการตอบสนองความต้องการของกิจการท่องเที่ยวภายในประเทศที่ขยายตัวขึ้นอย่างรวดเร็ว และความหลงใหลส่วนตัวในการวาดภาพภูเขาฟูจิ ภาพชุดนี้และโดยเฉพาะภาพ “คลื่นยักษ์” และภาพ “ภูเขาฟูจิวันอากาศดี” เป็นภาพที่สร้างความมีชื่อเสียงให้แก่โฮกูไซทั้งภายในและภายนอกประเทศ นักประวัติศาสตร์ริชาร์ด เลนสรุปว่า “อันที่จริงแล้ว ถ้าจะให้เลือกงานชิ้นหนึ่งที่สร้างชื่อเสียงให้แก่โฮกูไซทั้งในญี่ปุ่นและต่างประเทศแล้ว ก็เห็นจะเป็นงานชิ้นใหญ่ชุดนี้...” โดยเฉพาะภาพ “คลื่นยักษ์” ที่เป็นภาพที่สร้างความประทับใจให้แก่โลกตะวันตก

## ชีวิตเบื้องต้นและการฝึกงานทางด้านศิลปะ

โฮกูไซเกิดเมื่อวันที่ 23 ของเดือนที่เก้าของปีที่สิบของสมัยโฮเรกิ (ตุลาคม หรือ พฤศจิกายน ค.ศ. 1760) ในครอบครัวช่างฝีมือในตำบลคัตสึชิกะในเอโดะ เมื่อยังเด็กโฮกูไซมีชื่อว่าโทกิตาโร 時太郎 (*Tokitarō*) เชื่อกันว่าบิดาชื่อนากาจิมะ อิเซะ เป็นช่างทำกระจกสำหรับโชกุน แต่บิดาไม่ได้ให้โฮกูไซเป็นทายาท ซึ่งทำให้สันนิษฐานว่าแม่ของโฮกูไซอาจจะเป็นภรรยาน้อย โฮกูไซเริ่มเรียนการเขียนภาพเมื่อมีอายุได้หกขวบ อาจจะเรียนจากบิดา ที่งานการทำกระจกรวมทั้งการเขียนภาพรอบกระจกด้วย

โฮกูไซมีนามที่เป็นที่รู้จักกันอย่างน้อยก็ 30 ชื่อระหว่างที่ยังมีชีวิตอยู่ แม้ว่าการใช้ชื่อหลายชื่อจะเป็นเรื่องปกติที่ทำกันโดยจิตรกรญี่ปุ่นในยุคนั้น และจำนวนชื่อของโฮกูไซก็ยังถือว่ามีมากกว่าผู้อื่นมาก ชื่อที่เปลี่ยนบ่อยมักจะพ้องกับการเปลี่ยนลักษณะการเขียน ที่มีประโยชน์ในการแบ่งสมัยงานของโฮกูไซ

“*คลื่นยักษ์นอกฝั่งคานางาวะ*” งานชิ้นที่มีชื่อเสียงที่สุดของโฮกูไซซึ่งเป็นภาพแรกของภาพชุด “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
เมื่ออายุได้ 12 ปี บิดาก็ส่งโฮกูไซให้ไปทำงานกับร้านหนังสือและห้องสมุดให้ยืมหนังสือ ซึ่งเป็นสถาบันที่เป็นที่นิยมมีกันในเมืองใหญ่ ๆ ของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นสถานที่ที่สำหรับอ่านหนังสือที่พิมพ์จากภาพพิมพ์แกะไม้ สำหรับคนชั้นกลางและชนชั้นสูง เมื่ออายุได้ 14 ปีโฮกูไซก็ไปฝึกงานกับช่างแกะไม้เป็นเวลาสี่ปีจนอายุ 18 ปีเมื่อได้รับให้เข้าทำงานกับห้องศิลป์ของคัตสึกาวะ ชุนโช ผู้เป็นศิลปินผู้เขียนภาพอูกิโยะซึ่งเป็นงานพิมพ์แกะไม้และจิตรกรรมประเภทที่โฮกูไซกลายมาเป็นปรมาจารย์ต่อมา และเป็นผู้นำของตระกูลงานทำนองที่เรียกว่าตระกูลงานศิลปะแบบคัตสึกาวะ (Katsukawa school) ภาพอูกิโยะที่เขียนโดยจิตรกรเช่นชุนโชจะเน้นการเขียนภาพสตรีในราชสำนักหรือนักแสดงคาบูกิที่มีชื่อเสียงตามเมืองต่าง ๆ ในญี่ปุ่นในขณะนั้น

หลังจากนั้นปีหนึ่งโฮกูไซก็เปลี่ยนชื่อเป็นครั้งแรกโดยอาจารย์ว่า “ชุนโร” (Shunrō) ขณะที่ใช้ชื่อนี้โฮกูไซก็ได้สร้างภาพพิมพ์ของตนเองเป็นครั้งแรกซึ่งเป็นภาพชุดของนักแสดงคาบูกิในปี ค.ศ. 1779 ระหว่างช่วงสิบปีที่ทำงานกับห้องแกะไม้ของชุนโช โฮกูไซก็แต่งงานเป็นครั้งแรกแต่ก็ไม่มีรายละเอียดเกี่ยวกับภรรยาซึ่งเสียชีวิตเมื่อต้นคริสต์ทศวรรษ 1790 โฮกูไซแต่งงานครั้งที่สองในปี ค.ศ. 1797 ผู้เสียชีวิตไม่นานหลังจากนั้น โฮกูไซมีบุตรสองคนและมีบุตรีสามคนกับภรรยาสองคน ลูกสาวคนเล็กสุดซากาเอะ (Sakae) หรือ โออิ (Ōi) ต่อมาเป็นศิลปินเหมือนพ่อ

เมื่อชุนโชเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1793 โฮกูไซก็เริ่มศึกษาลักษณะงานศิลปะประเภทต่าง ๆ ที่รวมทั้งลักษณะแบบยุโรป ที่มีโอกาสได้เห็นภาพพิมพ์ทองแดงของฝรั่งเศสและดัตช์ ต่อมาโฮกูไซถูกขับออกจากตระกูลงานศิลปะแบบคัตสึกาวะโดยชุงโก (Shunkō) ผู้เป็นผู้นำในบรรดาผู้ติดตามงานของชุนโช ที่อาจจะเป็นเพราะโฮกูไซไปศึกษากับโรงเรียนคู่แข่งสำนักคาโนะ (Kanō school) ก็เป็นได้ เหตุการณ์ครั้งนี้เป็นสิ่งที่เป็นแรงผลักดันทางกำลังใจโฮกูไซกล่าวว่า “สิ่งที่ทำให้ผมพัฒนางานเขียนของผมก็คือความอับอายที่ได้รับจากน้ำมือของชุงโก”

ภาพพิมพ์ “*ภูเขาฟูจิสีแดง*” จากภาพชุด “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
ภาพพิมพ์ “*นักเดินทางข้ามแม่น้ำโออิ*” ภาพที่โฮกูไซเพิ่มเติมเข้าไปในภาพชุด “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” ในภายหลัง เพราะความนิยมที่แพร่หลายของภาพชุดแรก
ต่อมาโฮกูไซก็เปลี่ยนหัวข้องานเขียนจากการวาดภาพของสตรีภายในราชสำนักและนักแสดงที่มักจะเป็นหัวเรื่องของการวาดภาพอูกิโยะ ไปวาดภาพภูมิทัศน์และภาพชีวิตประจำวันของชาวญี่ปุ่นจากชนระดับต่าง ๆ การเปลี่ยนแปลงหัวข้อเป็นการสร้างแนวเขียนภาพอูกิโยะแบบใหม่และแนวการเขียนใหม่ของโฮกูไซเอง *Fireworks at Ryōgoku Bridge* (1790) dates from this period of Hokusai's life.

## จุดสูงสุดของการเป็นจิตรกร

ช่วงต่อมาของงานเขียนเป็นช่วงที่เป็นงานเขียนแบบตระกูลทาวารายะ (Tawaraya School) เมื่อโฮกูไซได้นามใหม่ว่า “ทาวารายะ โซริ” (Tawaraya Sōri) ในช่วงนี้งานที่เขียนเป็นการเขียนด้วยแปรงแบบที่เรียกว่า “*ซูริโมโนะ*” และภาพประกอบสำหรับ “*เกียวกะ เอฮง*” (kyōka ehon) ซึ่งเป็นหนังสือประกอบภาพของกวีนิพนธ์ชวนขัน ในปี ค.ศ. 1798 โฮกูไซก็มอบชื่อตนเองให้แก่ลูกศิษย์และออกไปตั้งตัวเป็นศิลปินอิสระ โดยไม่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนการเขียนใดใดเป็นครั้งแรก และเริ่มใช้ชื่อ “โฮกูไซ โทมิซะ”

เมื่อมาถึงปี ค.ศ. 1800 โฮกูไซก็แปลงการเขียนภาพอูกิโยะที่นอกไปจากการเขียนภาพเหมือน และเปลี่ยนชื่อใหม่ที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักเป็น “คัตสึชิกะ โฮกูไซ” ส่วนแรกหมายถึงบริเวณในเอโดะที่เป็นที่เกิดและส่วนที่สองแปลว่า “ห้องเขียนภาพทางเหนือ” ในปีนั้นโฮกูไซก็พิมพ์งานชุดภูมิทัศน์สองชิ้น “*ทัศนียภาพอันงดงามของทางตะวันออกของเมืองหลวง*” และ “*ทัศนียภาพ 8 มุมของเอโดะ*” ในช่วงนี้ โฮกูไซก็เริ่มมีผู้ต้องการจะมาเป็นลูกศิษย์ ในชั่วชีวิตก็มีนักเรียนถึง 50 คนที่ได้ร่ำเรียนกับโฮกูไซ

นกกระยางจาก “*บทเรียนการเขียนภาพง่าย ๆ*”
ภ่าพคนอาบน้ำใน “*โฮกูไซ มังงะ*”
ในช่วงสิบปีต่อมาโฮกูไซก็มีชื่อเสียงมากขึ้นทุกขณะ ทั้งจากงานเขียนที่ทำและความความสามารถในการเผยแพร่ชื่อเสียงของตนเอง ระหว่างงานเทศกาลในโตเกียวในปี ค.ศ. 1804 โฮกูไซเขียนภาพพระโพธิธรรมที่กล่าวกันว่ายาวถึง 180 ฟุต (600 เมตร) โดยใช้ไม้กวาดและถังหมึกเขียน อีกเรื่องหนึ่งกล่าวถึงโฮกูไซว่าได้รับเชิญโดยสำนักโชกุนอิเอนาริ ให้ไปเปรียบเทียบผลงานกับศิลปินของสำนักผู้เขียนงานด้วยแปรงที่มีลักษณะแบบดั้งเดิม งานเขียนของโฮกูไซที่เขียนต่อหน้าโชกุนเป็นงานเขียนเส้นโค้งสีน้ำเงินบนกระดาษ เสร็จแล้วโฮกูไซก็ไล่ไก่ที่ขาข้างหนึ่งจุ่มสีแดงให้วิ่งไปบนกระดาษที่เขียนเส้นไว้ โฮกูไซบรรยายต่อโชกุนว่าเป็นภาพภูมิทัศน์ของแม่น้ำทัตสึตะที่มีใบเมเปิลแดงลอยตามสายน้ำ ซึ่งเป็นภาพที่ทำให้โฮกูไซได้รับรางวัลในการแข่งขัน

ในปี ค.ศ. 1807 โฮกูไซก็ร่วมมือกับนักเขียนนวนิยายผู้มีชื่อเสียงทากิซาวะ บากิง (Takizawa Bakin) ในการเขียนภาพประกอบในหนังสือหลายเล่ม แต่ศิลปินสองคนนี้ก็ไม่ลงรอยกันเพราะมีความคิดเห็นทางศิลปะที่ต่างกัน ซึ่งทำให้ความร่วมมือมาหยุดชะงักลงในหนังสือเล่มที่สี่ เจ้าของสำนักพิมพ์ต้องเลือกระหว่างโฮกูไซหรือบากิงไว้ทำโครงการต่อ ซึ่งทางสำนักพิมพ์ก็เลือกโฮกูไซ ซึ่งแสดงถึงการเน้นความสำคัญของภาพประกอบสำหรับงานพิมพ์ในยุคนั้น

ในปี ค.ศ. 1811 เมื่อมีอายุได้ 51 ปีโฮกูไซก็เปลี่ยนชื่อเป็น “ไทโตะ” (Taito) ซึ่งเป็นช่วงที่เขียนงานแบบที่เรียกว่า “*โฮกูไซ มังงะ*” (Hokusai Manga) และ “etehon” หรือตำราศิลปะต่าง ๆ โฮกูไซเริ่มงานเขียนตำราในปี ค.ศ. 1812 ด้วย “*บทเรียนเขียนภาพเบื้องต้น*” ซึ่งเป็นงานเขียนเพื่อหาเงินและหาลูกศิษย์เพิ่มเติม หนังสือ “*มังงะ*” เล่มแรกตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1814 ต่อมาก็มีอีก 12 เล่มที่ตีพิมพ์ก่อนปี ค.ศ. 1820 และอีกสามเล่มที่พิมพ์หลังจากที่เสียชีวิตไปแล้ว ที่รวบรวมภาพเขียนเป็นจำนวนพันของสัตว์, บุคคลในศาสนา และบุคคลทั่วไป ที่มักจะแซกอารมณ์ขัน และเป็นงานที่นิยมกันแพร่หลายในยุคนั้น

ในปี ค.ศ. 1820 โฮกูไซก็เปลี่ยนชื่ออีกเป็น “อีตสึ” (Iitsu) ซึ่งเป็นช่วงที่มีความมั่นคงในฐานะจิตรกรไปทั่วญี่ปุ่น (ในขณะนั้นเป็นสมัยญี่ปุ่นปิดประเทศ (Sakoku) จากโลกภาพนอก ฉะนั้นชื่อเสียงของโฮกูไซจึงมิได้เป็นที่เลื่องลือไปยังโลกตะวันตกจนกระทั่งเสียชีวิตไปแล้ว) โฮกูไซมามีชื่อเสียงถึงจุดสุดยอดในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1820 งานเขียนชุดสำคัญ “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” ที่รวมทั้งภาพ “คลื่นยักษ์นอกฝั่งคานางาวะ” ก็เป็นงานที่เขียนในช่วงที่ว่านี้ และเป็นที่นิยมจนกระทั่งโฮกูไซตัดสินใจเพิ่มภาพอีกสิบภาพเข้าไปในชุด ภาพชุดอื่น ๆ ที่เป็นที่นิยมที่พิมพ์ในช่วงนี้ก็ได้แก่ชุด “*การเที่ยวชมน้ำตกในจังหวัดต่าง ๆ*” และชุด “*ทัศนียภาพที่แตกต่างของสะพานอันงดงามของจังหวัดต่าง ๆ*” นอกจากนั้นแล้วโฮกูไซก็ยังผลิตก็ยังเขียนงานดอกไม้และนกแบบที่มีรายละเอียดอีกหลายภาพ ที่รวมทั้งภาพที่เด่นชื่อ “*ดอกฝิ่น*” และ “*ฝูงไก่*”

## ชีวิตช่วงต่อมา

“*ชาวต่างประเทศคนแรกในญี่ปุ่น*” โดยโฮกูไซ ค.ศ. 1817 คำบรรยาย: “*เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1543 ชาวต่างประเทศกลุ่มนี้มาขึ้นที่เกาะทาเนงาชิมะ แคว้นจังหวัดโอกูมะ ตามด้วย “มูราชูกูชะ” (Murashukusha - ไม่ทราบว่าเป็นผู้ใด) และ “กิริชิโมตะ” (อันโตนิโอ ดา โมตา หรือ คริสโตเฟอร์ ดา โมตา)*
ช่วงการเขียนต่อมาเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1834 ซึ่งเป็นช่วงที่ใช้ชื่อ “Gakyō Rōjin Manji” (ชายแก่ผู้คลั่งเขียนภาพ) ในช่วงนี้เป็นช่วงที่เขียน “*ทัศนียภาพ ร้อยมุมของภูเขาฟูจิ*” ซึ่งเป็นงานเขียนชุดภูมิทัศน์ที่สำคัญอีกชุดหนึ่ง

โฮกูไซเขียนคำลงท้ายสำหรับงานชุดนี้ว่า:

> ตั้งแต่อายุได้หกขวบผมก็ชอบร่างภาพจากแบบจริง ผมเป็นจิตรกร และตั้งแต่อายุได้ห้าสิบปีเป็นต้นมาก็ได้เขียนงานที่ทำให้มีชื่อเสียงบ้าง แต่งานที่เขียนก่อนอายุได้เจ็บสิบก็ไม่มีชิ้นใดที่มีคุณค่าที่ควรจะกล่าวถึง เมื่ออายุได้เจ็ดสิบสามปีผมก็เริ่มเข้าใจโครงสร้างของนกและสัตว์, แมลงและปลา, และการเติบโตของพันธุ์ไม้ ถ้าผมพยายามต่อไปผมก็คงจะเข้าใจยิ่งขึ้นไปอีกเมื่อไปถึงอายุแปดสิบหก ซึ่งพอถึงอายุเก้าสิบผมก็คงจะเข้าถึงหัวใจของธรรมชาติได้ ถ้าอายุได้ร้อยปีผมก็อาจจะมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับสิ่งเหล่านี้ยิ่งขึ้นไปอีก ขณะที่เมื่ออายุไปถึงร้อยสามสิบ, ร้อยสี่สิบ หรือกว่านั้นผมก็คงจะถึงจุดที่ทุกจุดทุกฝีแปรงที่ผมเขียนก็คงมีชีวิตจิตใจขึ้นมาได้ ขอให้สวรรค์ให้ผมมีอายุยืนเพื่อให้ผมได้มีโอกาสพิสูจน์ได้ว่าสิ่งที่ผมพูดมานี้ไม่ใช่เรื่องเท็จ
>
>

ในปี ค.ศ. 1839 ห้องเขียนภาพและภาพเขียนเป็นจำนวนมากของโฮกูไซถูกเพลิงไหม้ เมื่อมาถึงช่วงนี้ชื่อเสียงของโฮกูไซก็เริ่มจะลดถอยลง เมื่อมีศิลปินรุ่นเด็กกว่าเช่นฮิโรชิเงะที่มามีชื่อเสียงแทนที่ แต่โฮกูไซก็ไม่ได้หยุดเขียนภาพ เช่นยังคงเขียนภาพ “เป็ดในสระ” เมื่ออายุ 87 ปี

โฮกูไซพยายามอยู่ตลอดเวลาที่จะเขียนที่ดีกว่าเดิม เล่ากันว่าเมื่อใกล้จะเสียชีวิต โฮกูไซอุทานว่า “ถ้าสวรรค์จะให้เวลาอีกสิบปีเท่านั้น...หรือเพียงอีกห้าปี ผมก็ได้กลายเป็นจิตรกรที่แท้จริง” โฮกูไซเสียชีวิตเมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม ค.ศ. 1849 และถูกฝังไว้ที่วัดเซเกียวในโตเกียว

สี่ปีหลังจากที่โฮกูไซเสียชีวิต กองเรืออเมริกันที่นำโดยแมทธิว ซี. เพอร์รีย์ก็สามารถบังคับให้ญี่ปุ่นเปิดประตูติดต่อกับทางตะวันตกได้ โฮกูไซเป็นจิตรกรผู้มีชื่อเสียงของญี่ปุ่นในช่วงสุดท้ายก่อนที่จะมีการติดต่อกับชาวตะวันตกที่เป็นการเปลี่ยนโฉมหน้าของญี่ปุ่นไปโดยสิ้นเชิง

## งานและอิทธิพล

“Hodogaya on the Tokaido”
“ควันลอยออกจากภูเขาฟูจิ”
“ปลาตะเพียนกระโดดในน้ำตก”
“ภาพเหมือนสตรีถือพัด”
โฮกูไซเป็นจิตรกรอยู่เป็นเวลานานแต่งานชิ้นสำคัญ ๆ เขียนหลังจากที่อายุ 60 แล้ว งานที่มีชื่อเสียงที่สุดชุด “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” เขียนระหว่าง ค.ศ. 1826 ถึง ค.ศ. 1833 ที่อันที่จริงแล้วมีด้วยกันทั้งหมด 46 ภาพ (10 ภาพเป็นภาพที่มาเขียนเพิ่มภายหลัง) งานเขียนภาพอูกิโยะของโฮกูไซเปลี่ยนแปลงจากการเขียนภาพของสตรีในราชสำนักและนักแสดงที่เป็นที่นิยมกันในสมัยเอโดะ มาเป็นการเขียนที่กว้างขึ้นที่รวมภูมิทัศน์, ต้นไม้ และสัตว์เข้าไปด้วย

ทั้งการเลือก “ชื่อ” และการเขียนภาพภูเขาฟูจิมาจากความเชื่อทางศาสนา ชื่อโฮกูไซที่แปลว่า “ห้องเขียนภาพเหนือ” ซึ่งเป็นคำย่อของ “Hokushinsai” (北辰際）หรือ “ห้องเขียนภาพดาวเหนือ” โฮกูไซนับถือ Nichiren ซึ่งเป็นลัทธิหนึ่งของพุทธศาสนาที่เห็นว่าดาวเหนือ เกี่ยวข้องกับ Myōken (妙見菩薩) ภูเขาฟูจิตามธรรมเนียมแล้วมีความเชื่อมโยงกับความเป็นอมตะ ความเชื่อนี้ย้อนหลังไปถึงเรื่อง “ตำนานคนตัดไผ่” (竹取物語?) ของคริสต์ศตวรรษที่ 10 ที่เล่ากันว่าเป็นที่พระจักรพรรดินำยาอายุวัฒนะไปไว้บนยอดเขา เฮนรี สมิธอธิบายว่า “ฉะนั้นตั้งแต่โบราณกาลเป็นต้นมาภูเขาฟูจิจึงถือกันว่าเป็นแหล่งของความลับของความเป็นอมตะ ซึ่งเป็นหัวใจของความผูกพันอันล้ำลึกของโฮกูไซกับภูเขา”

งานชิ้นใหญ่ที่สุดของโฮกูไซคืองานเขียน “โฮกูไซ มังงะ*” (北斎漫画) ที่มีด้วยกันทั้งหมด 15 เล่มที่ประกอบด้วยภาพราว 4,000 ภาพ ที่ได้รับการตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1814 งานมังงะของโฮกูไซมักจะเข้าใจผิดกันว่าเป็นที่มาของมังงะสมัยใหม่ แต่มังงะของโฮกูไซเป็นภาพวาดชุด (ของสัตว์, คน, สิ่งของ หรืออื่น ๆ) ซึ่งต่างจากหนังสือคอมมิคที่เป็นเรื่องราว*

### อิทธิพลทางด้านศิลปะและวัฒนธรรม

โฮกูไซเป็นแรงบันดาลใจให้แก่งานรวมเรื่องสั้น “*24 มุมของภูเขาฟูจิโดยโฮกูไซ*” ที่ได้รับรางวัลฮิวโกโดยนักเขียนนวนิยายเชิงวิทยาศาสตร์โรเจอร์ เซลาซนี ในเรื่องนี้ตัวเอกของเรื่องเดินทางรอบบริเวณภูเขาฟูจิและทุกที่ที่หยุดเป็นที่เดียวกับที่โฮกูไซเขียนภาพ

อิทธิพลของโฮกูไซมีต่อจิตกรร่วมสมัยของยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่กำลังนิยมแนวเขียนใหม่ที่เรียกว่าอาร์ตนูโวหรือที่เรียกว่า “Jugendstil” ในเยอรมนีที่ได้รับอิทธิพลจากงานเขียนของโฮกูไซและศิลปะญี่ปุ่นโดยทั่วไป และเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการศิลปะอิมเพรสชันนิสม์ ที่จะเห็นได้จากงานเขียนในหัวข้อที่คล้ายคลึงกันกับโฮกูไซในงานเขียนของโคลด โมเนท์ และ ปีแยร์-ออกุสต์ เรอนัวร์ นอกจากนั้นก็ยังจะเห็นได้ในงานเขียน “Peitschenhieb” ของแฮร์มัน โอบริสท์ซึ่งเป็นแนวการเขียนใหม่ที่มีอิทธิพลโดยตรงจากงานเขียนของโฮกูไซอย่างเห็นได้ชัด

### งานเขียนบางชิ้น

งานเขียนในรายการข้างล่างเรียงตามลำดับเวลาที่เขียน งานเขียนแต่ละชิ้นได้รับการกล่าวถึงหรือใช้เป็นภาพประกอบในงานชีวประวัติชิ้นหนึ่งชิ้นใด ที่อาจจะเป็นงานที่ถือว่าเป็นงานชิ้นเด่นหรืองานที่เป็นตัวแทนของแต่สมัยการเขียนของโฮกูไซ

* “*Lady and Attendants*” (c. 1779) ภาพเขียนบนไหม
* “*Asakusa Shrine, Edo*” (c. 1780) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Four Courtesans of the House of Chojiya*” (1782) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Seyawa Kikujuro Acting Woman's Part*” (1783) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Actor Danjurō*” (1784) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Chinese Boys at Play*” (1789) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Attack on Moranoa's Castle* from *Chusingura*” (1789–1806) ภาพพิมพ์แกะไม้
* “*A Ferryboat with Passengers Bearing New Year's Gifts*” (c. 1800) Surinomo
* “*Portrait of the Artist* from *The Tactics of General Oven*” (1800) ภาพพิมพ์แกะไม้ประกอบนวนิยาย
* “*Amusements of the Eastern Capital*” (1800–1802) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Shower at Shin-Yangi Bridge* from *Both Banks of the Sumida River*” (1803) ภาพพิมพ์แกะไม้ในหนังสือตำรา
* “*สถานี 53 สถานีบนเส้นทางโตไกโดะ*” (1806) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Chinese Tortures* from Bakin's *Cruelties of Dobki*” (1807) ภาพพิมพ์แกะไม้ in novel
* “*Quick Lessons on Simplified Drawing*” (1812) ภาพเขียนในหนังสือตำรา
* “*โฮกูไซ มังงะ*” (1814–1834) ภาพร่าง, 15 เล่ม
* “*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*” (1823–1829) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Painting in Three Forms*” (1816) ภาพเขียนในหนังสือตำรา
* “*ความฝันของเมียคนหาปลา*” (1820) Famous erotic wood block print
* “*Designs with a single stroke of the brush*” (1823) ภาพเขียนในหนังสือตำรา
* “*การเที่ยวชมน้ำตกในจังหวัดต่าง ๆ*” (1827–1830) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้ น้ำตก
* “*ทัศนียภาพที่แตกต่างของสะพานอันงดงามของจังหวัดต่าง ๆ*” (1827–1830) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Small Flowers*” (1830) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*Large Flowers (Hokusai)* ” (1830) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*มหาสมุทรแห่งปัญญา*” (1833) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*ทัศนียภาพ 100 มุมของภูเขาฟูจิ*” (1834)
* “*Book of Warriors*” (1836) ภาพชุดภาพพิมพ์แกะไม้
* “*ภาพเหมือนตนเอง*” (1839) ภาพวาดลายเส้น
* “*Willow and Young Crows*” (1842) ภาพเขียนบนไหม
* “*A Wood Gatherer*” (1849) ภาพเขียนบนไหม

## ระเบียงภาพ

* ไอริส
* ภาพหนึ่งในชุดกวีร้อยคน
* ภาพเหมือนผู้เกิดในสกุลดีกับหนังสือ
*
* “Suzume Odori-zu”
รำนกกระจอก
จาก “*โฮกูไซ มังงะ*”
* “*ความฝันของเมียคนหาปลา*”
ราว ค.ศ. 1820
* "ลมใต้, ฟ้าใส" หรือ
"ฟูจิแดง"
ภาพหนึ่งในชุด
“*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
* ภาพหนึ่งในชุด
“*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
ราว ค.ศ. 1823
* ภาพหนึ่งในชุด
“*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
ราว ค.ศ. 1823
* ภาพหนึ่งที่มาเพิ่มในชุด
“*ทัศนียภาพ 36 มุมของภูเขาฟูจิ*”
ราว ค.ศ. 1831

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Richard Douglas Lane (1989). *Hokusai: Life and Work.* E.P. Dutton, New York. ISBN 0-525-24455-7.
* Nagata, Seiji (1995). "Hokusai: Genius of the Japanese Ukiyo-e." Kodansha International, Tokyo.
* Smith, Henry D. II (1988). *Hokusai: One Hundred Views of Mt. Fuji.* George Braziller, Inc., Publishers, New York. ISBN 0-8076-1195-6.
* Weston, Mark (1999). *Giants of Japan: The Lives of Japan's Most Influential Men and Women.* New York: Kodansha International. ISBN 1-56836-286-2.
* Ray, Deborah Kogan (2001). "Hokusai : the man who painted a mountain" Frances Foster Books, New York. ISBN 0-374-33263-0

## ดูเพิ่ม

### ประวัติ

* Bowie, Theodore (1964). *The Drawings of Hokusai.* Indiana University Press, Bloomington.
* Forrer, Matthi (1988). *Hokusai* Rizzoli, New York. ISBN 0-8478-0989-7.
* Forrer, Matthi; van Gulik, Willem R., and Kaempfer, Heinz M. (1982). *Hokusai and His School: Paintings, Drawings and Illustrated Books.* Frans Halsmuseum, Haarlem. ISBN 90-70216-02-7
* Hillier, Jack (1955). *Hokusai: Paintings, Drawings and Woodcuts.* Phaidon, London.
* Hillier, Jack (1980). *Art of Hokusai in Book Illustration.* Sotheby Publications, London. ISBN 0-520-04137-2.
* Lane, Richard (1989). *Hokusai: Life and Work.* E.P. Dutton. ISBN 0-525-24455-7.
* van Rappard-Boon, Charlotte (1982). *Hokusai and his School: Japanese Prints c. 1800–1840 (Catalogue of the Collection of Japanese Prints, Rijksmuseum, Part III).* Rijksmuseum, Amsterdam.

### งานศิลปะ

For readers who want more information on specific works of art by Hokusai, these particular works are recommended.

* Hillier, Jack, and Dickens, F.W. (1960). *Fugaku Hiyaku-kei (One Hundred Views of Fuji by Hokusai).* Frederick, New York.
* Kondo, Ichitaro (1966). Trans. Terry, Charles S. *The Thirty-six Views of Mount Fuji by Hokusai.* East-West Center, Honolulu.
* Michener, James A. (1958). *The Hokusai Sketch-Books: Selections from the 'Manga'.* Charles E. Tuttle, Rutland.
* Morse, Peter (1989). *Hokusai: One Hundred Poets.* George Braziller, New York. ISBN 0-8076-1213-8.
* Narazaki, Muneshige (1968). Trans. Bester, John. *Masterworks of Ukiyo-E: Hokusai — The Thirty-Six Views of Mt. Fuji.* Kodansha, Tokyo.

## ดูเพิ่ม

* ภาพพิมพ์แกะไม้
* ภาพพิมพ์แกะไม้ในประเทศญี่ปุ่น

## แหล่งข้อมูลอื่น

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โฮกูไซ

* Hokusai's works at Tokyo Digital Museum เก็บถาวร 2008-10-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Site with almost 3000 high-quality images of Hokusai prints เก็บถาวร 2012-03-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The Metropolitan Museum of Art's (New York) entry on "The Great Wave at Kanagawa."
* Hokusai-Museum in Obuse, Japan
* Katsushika Hokusai at Hill-Stead Museum, Farmington Connecticut เก็บถาวร 2007-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Academic site on Hokusai's "Great Wave" print เก็บถาวร 2010-03-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Good images of his *manga* etc
* External links from the Hokusai museum
* A complete Hokusai Book, Hokusai Manga Vol 12 in Touch & Turn format เก็บถาวร 2008-05-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Museum of Fine Arts, Boston เก็บถาวร 2008-10-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Database with approximately 760 images of Hokusai prints. Go to Collections and do a search.
* Hokusai's Working Method Discovered เก็บถาวร 2009-08-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Hokusai's prints in the Minneapolis Museum of Art