# ฮิเดโยะ โนงูจิ

| ฮิเดโยะ โนงูจิ 野口英世 |
| --- |
| ฮิเดโยะ โนงูจิ |
| เกิด | (1876-11-09)9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1876 อินาวาชิโระ จังหวัดฟูกูชิมะ จักรวรรดิญี่ปุ่น |
| เสียชีวิต | พฤษภาคม 21, 1928(1928-05-21) (51 ปี) อักกรา โกลด์โคสต์ จักรวรรดิอังกฤษ |
| สัญชาติ | ญี่ปุ่น |
| มีชื่อเสียงจาก | ซิฟิลิส *Treponema pallidum* |
| **อาชีพทางวิทยาศาสตร์** |
| สาขา | วิทยาแบคทีเรีย |
|  |

| ฮิเดโยะ โนงูจิ |
| --- |
|  |
| ชื่อภาษาญี่ปุ่น |
| คันจิ | 野口 英世 |
| ฮิรางานะ | のぐち ひでお |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| โรมาจิ | Noguchi Hideyo |

 |
|  |

ฮิเดโยะ โนงูจิ และมารดา
**ฮิเดโยะ โนงูจิ** (野口英世 (*Noguchi Hideyo*); 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2419 – 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2471) นักวิทยาแบคทีเรียชาวญี่ปุ่น ผู้สามารถเพาะเชื้อก่อโรคซิฟิลิส ได้รับปริญญาดุษฎีบัณฑิตสาขาแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเกียวโต ในปี 2454 และสาขาวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโตเกียวในปี 2457 และรัฐบาลญี่ปุ่นได้ออกธนบัตรแบบหนึ่งพันเยนชุดใหม่โดยมีรูปเหมือนของเขาอยู่ที่ด้านหน้าธนบัตรในปี 2547

ฮิเดโยะ โนงูจิบนธนบัตรหนึ่งพันเยนซึ่งออกใช้เมื่อปี พ.ศ. 2547
## ชีวิตวัยเยาว์

โนงูจิเกิดมาในครอบครัวชาวนาฐานะยากจนที่เมืองอินาวาชิโระ จังหวัดฟูกูชิมะ เดิมเคยใช้ชื่อตามที่บิดามารดาตั้งให้ว่า **เซซากุ โนงูจิ** (野口清作 (*Noguchi Seisaku*)) ตอนอายุประมาณ 1 ขวบครึ่ง เขาได้พลัดตกลงไปในเตาหลุม ทำให้มือซ้ายถูกไฟลวกอย่างรุนแรงจนไม่สามารถใช้การได้ เมื่อเข้าเรียนชั้นประถมในโรงเรียนประถมมิตสึวะ โนงูจิจึงต้องอดทนกับการถูกเพื่อนๆ กลั่นแกล้งและล้อเลียนเรื่องมือซ้ายทุกวัน แต่เขาก็ตั้งใจเล่าเรียนจนสามารถสอบได้คะแนนสูงสุดของชั้น และได้เข้าเรียนต่อในชั้นประถมปลายอินาวาชิโระด้วยความช่วยเหลือจากคุณครูซากาเอะ โคบายาชิ (小林 栄 (*Kobayashi Sakae*)) ในปี 2432

จากนั้นในปี 2434 คุณครูโคบายาชิและเพื่อนร่วมชั้นของโนงูจิก็ช่วยกันเรี่ยไรเงินเป็นค่าผ่าตัดรักษามือซ้ายให้กับโนงูจิ โดยผู้ที่ทำการผ่าตัดให้เขาคือคานาเอะ วาตานาเบะ (渡部 鼎 (*Watanabe Kanae*)) นายแพทย์ที่สำเร็จการศึกษาจากสหรัฐอเมริกา ซึ่งจากการผ่าตัดในครั้งนี้ ทำให้โนงูจิรู้สึกชื่นชมในอาชีพแพทย์ และตัดสินใจว่าในอนาคตจะประกอบอาชีพเป็นแพทย์เพื่อช่วยเหลือผู้คนยากไร้ที่เจ็บไข้ได้ป่วย

## การทำงาน

เมื่อเรียนจบชั้นประถมปลายในปี 2436 โนงูจิก็เดินทางไปที่เมืองไอซูวากามัตสึ และขอร้องให้คานาเอะ วาตานาเบะรับเขาไว้ทำงานที่โรงพยาบาลไกโย โดยระหว่างที่ทำงานอยู่ที่โรงพยาบาล โนงูจิได้ศึกษาวิชาแพทย์ อีกทั้งยังหัดเรียนภาษาเยอรมัน อังกฤษ ฝรั่งเศสด้วยตัวเองควบคู่ไปด้วย

ทว่าในปี 2439 เนื่องจากไม่มีเงินทุนเรียนต่อในระดับมหาวิทยาลัย โนงูจิจึงเดินทางเข้าโตเกียว มาหาโมริโนซูเกะ ชิวากิ (血脇守之助 (*Chiwaki Morinosuke*)) ทันตแพทย์จากโรงเรียนทันตแพทย์ทากายามะ (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยทันตแพทย์โตเกียว) ที่เคยได้พบกันที่โรงพยาบาลไกโย ชิวากิช่วยให้โนงูจิได้เข้าศึกษาวิชาแพทย์ที่โรงเรียนกวดวิชาไซเซ เพื่อเข้ารับการทดสอบความรู้ทางด้านแพทยศาสตร์ภาคแรก ซึ่งโนงูจิสามารถสอบผ่านโดยทำคะแนนได้เป็นอันดับที่ 1 และต่อมาในปีเดียวกัน โนงูจิก็ผ่านการทดสอบในภาคหลัง เขาจึงได้เป็นแพทย์อย่างเต็มตัวในขณะที่มีอายุเพียงแค่ 20 ปีเท่านั้น

ปี 2440 โนงูจิทำงานเป็นอาจารย์สอนอยู่ที่โรงเรียนทันตแพทย์ทากายามะ ต่อมาก็เข้าทำงานเป็นผู้ช่วยที่โรงพยาบาลจุนเท็นโด แต่ทำได้ไม่นานก็ได้ไปทำงานที่สถาบันวิจัยโรคระบาดของชิบาซาบูโร คิตาซาโตะซึ่งเป็นสถานที่ที่เต็มไปด้วยนักวิจัยชั้นหัวกะทิจากมหาวิทยาลัยโตเกียวเตโกกุ (มหาวิทยาลัยโตเกียวในปัจจุบัน) ทำให้โนงูจิผู้ไม่ได้เรียนจบจากมหาวิทยาลัยไม่ได้รับการยอมรับและถูกปฏิบัติอย่างเย็นชาจากเพื่อนร่วมสถาบัน แต่ระหว่างที่ทำงานอยู่ที่นั่น เขาก็ได้มีโอกาสทำหน้าที่เป็นล่ามให้กับไซมอน เฟลกซ์เนอร์ ศาสตราจารย์ทางด้านพยาธิวิทยา แห่งมหาวิทยาลัยจอห์น ฮอปกินส์ ซึ่งเดินทางมาดูงานที่ญี่ปุ่น เฟลกซ์เนอร์รู้สึกถูกใจในตัวโนงูจิ และได้ชักชวนให้เขาไปที่สหรัฐอเมริกาหากมีโอกาส

## เปลี่ยนชื่อ ไปอเมริกา

ปี 2441 โนงูจิได้ทราบข่าวว่าภรรยาของซากาเอะ โคบายาชิ คุณครูผู้มีพระคุณได้ล้มป่วย เขาจึงรีบกลับไปยังบ้านเกิด ซึ่งในระหว่างรอดูอาการนั้น โนงูจิมีโอกาสได้อ่านนิยายเรื่อง “จิตใจนักเรียนในยุคปัจจุบัน” (当世書生気質) ที่ประพันธ์โดย โชโย สึโบอูจิ และได้พบว่า เซซากุ โนโนงูจิ (野々口精作 (*Nonoguchi Seisaku*)) ตัวเอกในนิยายเรื่องนี้มีชื่อที่คล้ายคลึงกับเขามาก ทว่ากลับเป็นคนชอบเที่ยวเตร่และไม่เอาการเอางาน โนงูจิรู้สึกทนไม่ได้ที่ชื่อของเขาไปคล้ายกับตัวละครตัวนี้ ซากาเอะ โคบายาชิ ครูผู้มีพระคุณในสมัยเด็กจึงได้ตั้งชื่อใหม่ให้กับเขาว่า **ฮิเดโยะ** ซึ่งมีความหมายตรงตัวว่า ผู้เก่งกล้าของโลก

หลังจากนั้นไม่นาน โนงูจิก็ถูกส่งไปทำงานที่ด่านกักกันโรค เมืองท่าโยโกฮามะ และได้ตรวจพบตรวจเชื้อกาฬโรคในเลือดของผู้ป่วย ทำให้ชื่อเสียงของโนงูจิเริ่มเป็นที่รู้จักของผู้คน และจากผลงานในครั้งนี้ โนงูจิจึงได้ถูกรับเลือกให้เป็น 1 ในคณะแพทย์จากนานาประเทศ เดินทางไปยังประเทศจีน เพื่อยับยั้งกาฬโรคที่กำลังระบาดอย่างหนัก เมื่อกลับมาญี่ปุ่นในปี 2443 โนงูจิก็ตัดสินใจที่จะเดินทางไปสหรัฐอเมริกา

ที่นั่น โนกุจิได้รับมอบหมายจาก ดร.เฟลกซ์เนอร์ ให้ศึกษาวิจัยเรื่องพิษงู และเขาก็สามารถวิจัยพิษงูออกมาเป็นผลสำเร็จภายในระยะเวลาเพียง 1 ปี หลังจากนั้นชื่อของโนกุจิก็เป็นที่ยอมรับไปทั่วสหรัฐอเมริกาและในระดับโลก โนกุจิยังคงศึกษาวิชาการแพทย์อย่างต่อเนื่องโดยเฉพาะด้านระบาดวิทยา โดยในปี 2454 เขาประสบความสำเร็จในการเพาะเชื้อ Spirochete ของโรคซิฟิลิศได้เป็นคนแรกของโลก

ปี 2461 โนกุจิเดินทางไปยังเอกวาดอร์ และพบกับเชื้อโรคไข้เหลือง (Yellow Fever) จึงได้ศึกษาวิจัยและพัฒนายารักษาโรคนี้จนสำเร็จ แต่แล้วในปี 2470 โรคไข้เหลืองก็ระบาดไปทั่วทั้งทวีปแอฟริกาอีกครั้งและรุนแรงกว่าเดิม ยารักษาโรคก็ใช้ไม่ได้ผล ทำให้โนกุจิต้องเดินทางไปทวีปแอฟริกาเพื่อวิจัยให้แน่ชัดว่าเพราะเหตุใด แม้ว่าก่อนเดินทางจะมีคนคัดค้านเพราะเป็นห่วงเรื่องความปลอดภัยก็ตาม หลังจากเดินทางมาที่ทวีปแอฟริกา โนกุจิก็พบว่าโรคไข้เหลืองที่กำลังระบาดนั้นเป็นเชื้อโรคคนละตัวกับครั้งก่อน เขาจึงเริ่มลงมือค้นคว้าวิจัยอย่างหนักจนกระทั่งตัวเองได้รับเชื้อไข้เหลืองไปด้วย และเสียชีวิตในเวลาต่อมาด้วยโรคดังกล่าว ในปี 2471 ที่เมืองอักกรา (Accra) ประเทศกานา

## บรรณานุกรม

### ภาษาไทย

* คุณหมอนักสู้ โนกุจิ ฮิเดโยะ, มาซาโอะ บาบะ (ผู้แต่ง) , พรอนงค์ นิยมค้า (ผู้แปล) , สำนักพิมพ์ ส.ส.ท. เยาวชน, 2542

### ภาษาญี่ปุ่น

* 野口英世の青春 เก็บถาวร 2007-05-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาญี่ปุ่น)
* 野口清作から野口英世へ เก็บถาวร 2007-05-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ในภาษาญี่ปุ่น)

### ภาษาอังกฤษ

* D'Amelio, Dan. *Taller Than Bandai Mountain: The Story of Hideyo Noguchi.* New York: Viking Press. 10-ISBN 9-997-50238-8; 13-ISBN 978-9-997-50238-4 (cloth) [OCLC 440466]
* Flexner, James Thomas. (1996). *Maverick's Progress.* New York: Fordham University Press. 10-ISBN 0-823-21661-6; 13-ISBN 978-0-823-21661-1 (cloth)
* Flexner, Simon. (1929). "Hideyo Noguchi: A Bographical Sketch," in *Science,* Vol. 69, p. 653.
* Kita, Atsushi. (2005). *Dr. Noguchi's Journey: A Life of Medical Search and Discovery* (tr., Peter Durfee). Tokyo: Kodansha. 10-ISBN 4-770-02355-3; 13-ISBN 978-4-770-02355-1 (cloth)
* Noguerea, J J (October 2007). "[Hideyo Noguchi and trachoma (Inawashiro, Japan, 1876--Accra, Ghana, 1928]". *Archivos de la Sociedad Española de Oftalmología*. Spain. **82** (10): 661–2. ISSN 0365-6691. PMID 17929213.
* Liu, Pinghui V (September 2004). "Noguchi's contributions to science". *Science*. United States. **305** (5690): 1565. doi:10.1126/science.305.5690.1565a. PMID 15361606.
* Takeda, Yoshifumi (November 2003). "[Great Japanese bacteriologists in the Meiji, Taisho and Showa era]". *Nippon Saikingaku Zasshi*. Japan. **58** (4): 645–55. ISSN 0021-4930. PMID 14699855.
* Takazoe, Ichiro (October 2002). "[Achievement by Hideyo Noguchi]". *Nippon Naika Gakkai Zasshi*. Japan. **91** (10): 2887–90. ISSN 0021-5384. PMID 12451642.
* Haniu, J. "Dr. Noguchi's laboratory". *Scalpel & tongs : American journal of medical philately*. UNITED STATES. **44**: 97. ISSN 0048-9255. PMID 11624705.
* Koide, S S (May 2000). "Hideyo Noguchi's last stand: the Yellow Fever Commission in Accra, Africa (1927-8)". *Journal of Medical Biography*. ENGLAND. **8** (2): 97–101. ISSN 0967-7720. PMID 11042776.
* Misawa, M (1991). "[Dr. Hideyo Noguchi and Hajime Hoshi] (Jpn)". *Yakushigaku zasshi. The Journal of Japanese history of pharmacy*. JAPAN. **26** (2): 113–20. ISSN 0285-2314. PMID 11623303.
* Misawa, M (1991). "[Dr. Hideyo Noguchi and Hajime Hoshi]". *Yakushigaku zasshi. The Journal of Japanese history of pharmacy*. JAPAN. **26** (2): 113–20. ISSN 0285-2314. PMID 11623302.
* Lederer, S E (March 1985). "Hideyo Noguchi's luetin experiment and the antivivisectionists". *Isis; an international review devoted to the history of science and its cultural influences*. UNITED STATES. **76** (281): 31–48. doi:10.1086/353736. ISSN 0021-1753. PMID 3888912.
* Bendiner, E (February 1984). "Noguchi: many triumphs and a brilliant failure". *Hosp. Pract. (Off. Ed.)*. UNITED STATES. **19** (2): 222–3, 227, 231 passim. ISSN 8750-2836. PMID 6421835.
* Masaki, T (1978). "[Hideyo Noguchi and oral spirochaete]". *Shikai tenbo = Dental outlook*. AUSTRALIA. **51** (6): 1265. ISSN 0011-8702. PMID 394992.
* Dolman, C E. "Hideyo Noguchi (1876-1928): his final effort". *Clio medica (Amsterdam, Netherlands)*. ENGLAND. **12** (2–3): 131–45. ISSN 0045-7183. PMID 72623.
* "[Hideyo Noguchi--pioneer bacteriologist]". *Orvosi hetilap*. HUNGARY. **118** (4): 213–5. January 1977. ISSN 0030-6002. PMID 319394.
* CLARK, P F. "Hideyo Noguchi, 1876-1928". *Bulletin of the history of medicine*. Not Available. **33** (1): 1–20. ISSN 0007-5140. PMID 13629181.
* Sri Kantha S. Hideyo Noguchi's research on yellow fever (1918-1928) in the pre-electron microscopic era. *Kitasato Archives of Experimental Medicine*, April 1989; 62(1): 1-9.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* สถาบันวิจัยโนงูจิ ในสหรัฐอเมริกา (ในภาษาญี่ปุ่น)
* มูลนิธิรำลึก ฮิเดโยะ โนงูจิ ในสหรัฐอเมริกา (ในภาษาญี่ปุ่น)
* หอรำลึก ฮิเดโยะ โนงูจิ (ในภาษาญี่ปุ่น)
* Hideyo Noguchi Memorial at Find A Grave
* Japanese Government Internet TV: streaming video, "Hideyo Noguchi Africa Prize," 2007/04/26 (5 mins.)
* Fukushima Prefecture: "The Dreamer, Hideyo Noguchi," slide show เก็บถาวร 2015-08-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Cabinet Office, Government of Japan: Hideyo Noguchi Africa Prize เก็บถาวร 2009-11-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Japan Society for the Promotion of Science (JSPS): Purpose and Description of the Noguchi Prize
* National Diet Library: NDL portrait
* Yomiuri Shimbun: Noguchi -- slightly less than 90% name recognition amongst primary school students in Japan เก็บถาวร 2013-05-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, 2008.