# โอเทลโล่

ตัวอย่างกระดานโอเทลโล่
กระดานโอเทลโล่มาตรฐานที่ใช้แข่งขัน
**โอเทลโล่** (อังกฤษ: *Othello*) เป็นหมากกระดานชนิดหนึ่ง ซึ่งมีรูปแบบและกติกาที่เรียบง่าย ตัวหมากมีสีขาวและสีดำ คล้ายกับหมากล้อม ต่างกันที่วิธีการเล่น กระดาน และตัวหมาก

## อุปกรณ์

* **กระดาน** กระดานโอเทลโล่มาตรฐานจะมีลักษณะเป็นตารางขนาด 8x8 (64 ช่อง) คล้ายกระดาน หมากรุก หรือ หมากฮอส
* **ตัวหมาก** ตัวหมากโอเทลโล่จะมีทั้งหมด 64 ตัว ตามจำนวนช่อง โดยมีลักษณะกลมแบน ด้านหนึ่งเป็นสีดำอีกด้านหนึ่งเป็นสีขาว

## ประวัติ

โอเทลโล่ เป็นหมากกระดานที่ถูกคิดค้นในราวปี ค.ศ. 1880 โดยชาวอังกฤษ นามว่า **ลูอิส วอเตอร์แมน** แรกเริ่มมีชื่อว่า รีเวอร์ซี่ (Reversi) ต่อมาในปี ค.ศ. 1898 บริษัท ราเวนส์เบอร์เกอร์ (Ravensburger) ประเทศเยอรมัน ได้ทำการซื้อลิขสิทธิ์ และทำการจำหน่ายหมากกระดานชนิดนี้เป็นครั้งแรก ในชื่อเกมว่า รีเวอร์ซี่

ต่อมาในราวปี ค.ศ. 1970 ชาวญี่ปุ่น **โกโร่ ฮาเซกาว่า** (Goro Hasegawa) ได้ทำการปรับเปลี่ยนกฎ และกติกาใหม่ โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจาก หมากล้อม และละครที่สร้างจากบทประพันธ์ของ วิลเลี่ยม เช็คสเปียร์ (William Shakesphere) ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับโศกนาฏกรรมของคนดำและคนขาว จึงเป็นที่มาของชื่อหมากกระดาน "โอเทลโล่" ตามชื่อของละครดังกล่าว

ในปี ค.ศ. 1973 โกโร่ ฮาเซกาว่า ได้ทำการจำหน่ายหมากกระดานโอเทลโล่ โดยใช้ชื่อ **"โอเทลโล่"** เป็นครั้งแรก จัดจำหน่ายโดยบริษัท ซึคุดะ ออริจินัล (Tsukada Original) หมากกระดานโอเทลโล่จึงเริ่มเผยแพร่ และเป็นที่นิยมตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

## วัตถุประสงค์ของเกม

การทำให้จำนวนหมากของสีที่ตนเล่น มีจำนวนมากกว่าฝ่ายตรงกันข้าม เมื่อจบเกม

## วิธีการเล่น

### การเริ่มต้นเกม

1. ผู้เล่นทำการแบ่งจำนวนหมากฝ่ายละ 32 ตัว และทำการเลือกสีที่ต้องการเล่น

2. นำหมากของแต่ละฝ่ายมาวางในตำแหน่งเริ่มต้น ดังรูปที่ 1

รูปที่ 1.** แสดงตำแหน่งเริ่มต้นเกม*

3. การเดินหมากในเกมโอเทลโล่ ผู้เล่นจะต้องทำการหนีบหมากของฝ่ายตรงข้ามเสมอ (ดูรูปที่ 2 และ 3 ประกอบ) โดยหมากที่ถูกหนีบจะถูกพลิกให้เป็นสีของฝ่ายที่หนีบ

รูปที่ 2.** หมากดำต้องการเดินในตำแหน่งดังรูป*

รูปที่ 3.** หลังจากลงตำแหน่งดังกล่าว หมากขาวที่อยู่ระหว่างหมากดำจะถูกพลิกเป็นสีดำ*

### กฎ และกติกา

1. ผู้เล่นผลัดกันเดิน โดยฝ่ายที่เล่นสีดำเดินก่อนเสมอ

2. กรณีที่ผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มีตาเดิน (ไม่มีหมากให้หนีบได้) ผู้เล่นฝ่ายนั้นจำเป็นต้องผ่าน เพื่อให้ผู้เล่นอีกฝ่ายหนึ่งเดิน จนกว่าผู้เล่นฝ่ายที่ผ่านจะมีตาเดินจึงสามารถเดินต่อไปได้

3. การเดินหมาก หมากที่ถูกหนีบจะถูกพลิกเปลี่ยนสีทุกแนว และไม่จำกัดจำนวน

รูปที่ 4.** หมากดำต้องการเดินในตำแหน่ง E8 ดังรูป*

รูปที่ 5.** แสดงภาพหลังจากหมากดำเดินที่ตำแหน่ง E8 แล้ว หมากขาวจะถูกพลิกทุกแนว ทั้งแนวนอน แนวตั้ง แนวทแยง*

4. ไม่สามารถหนีบข้ามหมากสีของตนเองได้

รูปที่ 6.** หมากขาวต้องการเดินในตำแหน่งดังรูป*

รูปที่ 7.** หมากดำจะถูกพลิกเฉพาะหมากที่อยู่ระหว่าง C1-H1 เท่านั้น โดยหมากดำในตำแหน่ง B1 จะไม่ถูกพลิก*

5. ในการเดินหมากแต่ละครั้ง หมากที่ถูกพลิกจะพลิกเฉพาะตัวที่ถูกหนีบจากตำแหน่งที่ผู้เล่นเดินในตาเดินล่าสุดเท่านั้น

รูปที่ 8.** หมากขาวต้องการเดินในตำแหน่ง A4 ดังรูป*

รูปที่ 9.** หลังจากหมากขาวเดินที่ A4 หมากดำจะถูกพลิกเฉพาะหมากที่อยู่ระหว่าง A4-E4 เท่านั้น หมากดำในตำแหน่งอื่นๆ แม้ว่าจะอยู่ระหว่างหมากขาวเช่นกัน แต่จะไม่ถูกพลิก*

6. หมากที่ถูกหนีบในแต่ละตาเดินจะต้องถูกพลิก แม้ว่าผู้เล่นจะไม่ต้องการพลิกก็ตาม

7. หากผู้เล่นลืมพลิกหมากในบางตำแหน่ง หรือ พลิกผิด ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามสามารถโต้แย้ง เพื่อให้ทำการแก้ไขได้ แต่หากผู้เล่นฝ่ายตรงกันข้ามได้ทำการเดินในตาต่อไปแล้ว จะสายเกินไปไม่สามารถกลับมาแก้ไขได้อีก

8. เมื่อได้ทำการเดินหมากลงบนกระดานในตำแหน่งใดๆแล้วก็ตามจะไม่สามารถเปลี่ยนไปยังตำแหน่งอื่นได้อีกตลอดทั้งเกม

9. หากผู้เล่นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตัวหมากที่มีหมด แต่ยังมีตาเดินต่อ ให้ผู้เล่นฝ่ายตรงข้ามแบ่งตัวหมากให้ฝ่ายนั้น เพื่อทำการเดินต่อจนจบเกม

10. เกมจะสิ้นสุดลงเมื่อทั้งสองฝ่ายไม่มีตาเดิน โดยฝ่ายที่มีจำนวนหมากบนกระดานมากกว่าจะเป็นฝ่ายชนะ

รูปที่ 10.** จบเกมหมากดำชนะ 49-15*

### หมายเหตุ

* เกมอาจสิ้นสุดลงได้โดยการเสมอ หากทั้งสองฝ่ายมีจำนวนหมากเท่ากัน
* ในบางครั้ง เกมสามารถสิ้นสุดลงได้โดยที่ยังเหลือช่องว่างอยู่บนกระดาน ดังรูปที่ 11

รูปที่ 11.** จบเกมหมากขาวชนะ 10-52\ ตามกติกาการแข่งขันสากลจะนับช่องว่างที่เหลือบนกระดานเพิ่มเป็นคะแนนให้กับฝ่ายที่ชนะ ดังนั้นรูปที่ 11 หมากขาวจะชนะ 10-54\*

## อ้างอิง

* ชมรมหมากกระดานโอเทลโล่ (ประเทศไทย)
* วิธีการเล่นโอเทลโล่ เก็บถาวร 2009-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Othello Rules (English) เก็บถาวร 2014-05-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Worldwide Othello News (English)