Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ทือโก ปราเออ

| ทือโก ปราเออ |
| --- |
|  |
| เกิด | 14 ธันวาคม พ.ศ. 2089 เดนมาร์ก–นอร์เวย์ |
| เสียชีวิต | 24 ตุลาคม พ.ศ. 2144 ปราก จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |
| สัญชาติ | ชาวเดนมาร์ก |
| อาชีพ | นักดาราศาสตร์ |

**ทือโก ปราเออ** (เดนมาร์ก: *Tycho Brahe*, ออกเสียง: [ˈtsʰyko ˈpʁɑːə]) เป็นนักดาราศาสตร์ผู้หนึ่งที่มีบทบาทสำคัญในการแสดงว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ เป็นอาจารย์ของโยฮันเนส เคปเลอร์ ผู้สร้างกฎของเคปเลอร์ และได้จดบันทึกข้อมูลสำคัญ ๆ ทางดาราศาสตร์เอาไว้มากมาย เช่น มหานวดารา ตำแหน่งดาวเคราะห์เป็นต้น ซึ่งข้อมูลส่วนหนึ่งนั้นเองที่เป็นรากฐานสำคัญให้เคปเลอร์สร้างกฎของเคปเลอร์ต่อไป

## ประวัติ

ทือโก ปราเออ เดิมชื่อ **ทือเยอ ออเตอเซิน ปราเออ** (*Tyge Ottesen Brahe*, ออกเสียง: [ˈtsʰyːjə ˈʌtəsn̩ ˈpʁɑːə]) เกิดที่ปราสาทคนูดสโตรป เดนมาร์ก–นอร์เวย์ บิดาชื่อโอเตอ ปราเออ มารดาชื่อปีเอเตอ ปีเลอ มีพี่ชายฝาแฝดอีกคนหนึ่งซึ่งเสียชีวิตลงขณะอายุยังน้อย มีพี่สาวหนึ่งคนชื่อเคียร์สตีเนอ ปราเออ และน้องสาวอีกหนึ่งคนชื่อ โซฟีเออ ปราเออ ราชตระกูลปราเออเป็นราชตระกูลสำคัญราชตระกูลหนึ่งในราชวงศ์เดนมาร์ก ตอนเด็ก ๆ ปราเออได้อาศัยอยู่กับลุงและป้าของเขาและศึกษาเล่าเรียนภาษาละติน

ในปี พ.ศ. 2102 เขาได้เรียนต่อในมหาวิทยาลัยโคเปนเฮเกนทางด้านกฎหมายและได้ศึกษาความรู้ด้านอื่น ๆ อีกด้วย ณ จุดนี้เองเขาก็เริ่มสนใจทางด้านดาราศาสตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเกิดเหตุการณ์สุริยุปราคาในวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2103 ซึ่งทำให้เขาประทับใจในปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์มาก

เขาเริ่มสนใจในวัตถุท้องฟ้าต่าง ๆ เช่น จักรราศี และพบว่าการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ในสมัยนั้นยังไม่ละเอียดพอ **ทือโก ปราเออ** ได้สนใจการเก็บข้อมูลทางดาราศาสตร์ อาทิ การหาใช้เทคนิคความเหลื่อมล้ำในการหาระยะห่างระหว่างดาว การใช้กล้องโทรทรรศน์แบบหักเหแสงของ กาลิเลโอ เป็นต้น และเก็บข้อมูลดาราศาสตร์อย่างมากมายที่ปราสาทคนูดสโตรป โดยมีโยฮันเนส เคปเลอร์เป็นลูกมือนั้นเอง

ในปี พ.ศ. 2115 ทือโก ปราเออ ได้แต่งงานกับเคียร์สเติน เยอร์เอินส์แตตอร์ (Kirsten Jørgensdatter) มีลูกด้วยกันแปดคน และย้ายไปอยู่ที่โคเปนเฮเกน และเสียชีวิตลงที่นั่นในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2144 เนื่องจากพิษของสารเคมีซึ่งเขาทดลอง ศพของเขาได้ถูกฝังไว้ที่เมืองปราก

## การบันทึกเหตุการณ์ทางดาราศาสตร์ครั้งสำคัญ

* การสังเกตเห็นมหานวดาราในกลุ่มดาวแคสซิโอเปีย ซึ่งปัจจุบันมีรหัส SN 1572 ในวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2115 นอกจากนั้นแล้ว ทือโก ปราเออ ได้บันทึกว่าดาวดวงนี้เป็นดาวประจำที่ (fixed star) ตามความเชื่อของทอเลมี
* การสร้างระบบดาวแบบทือโก โดยเชื่อว่าโลกเป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะ (และจักรวาล) โดยมีดวงจันทร์และดวงอาทิตย์โคจรรอบโลก และดาวเคราะห์อื่น ๆ โคจรรอบดวงอาทิตย์อีกที นำไปสู่แนวคิดว่าดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางของระบบสุริยะของโยฮันเนส เคปเลอร์ ลูกมือของเขา
* การคำนวณความเอียงของแกนโลกได้อย่างแม่นยำคือ 23 องศา 31.5 ลิปดา
* การบันทึกวงโคจรของดาวอังคาร ซึ่งทำให้เคปเลอสร้างกฎของเคปเลอร์ได้
* การสร้างสูตรเพื่อใช้คำนวณความคลาดเคลื่อนของตำแหน่งดาวเนื่องจากการหักเหของบรรยากาศ

## ดูเพิ่ม

* โยฮันเนส เคปเลอร์
# ลำโพงคอมพิวเตอร์

The "Speaker Icon"
**ลำโพงคอมพิวเตอร์** หรือ **ลำโพงมัลติมีเดีย** เป็นลำโพงภายนอก ที่ต่อเข้ากับคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล โดยผ่านช่องเสียบซึ่งต่อจากการ์ดเสียงภายในเครื่อง โดยอาจต่อเข้ากับแจ็คสเตอริโอธรรมดา หรือขั้วต่ออาร์ซีเอ (RCA connector) และยังมีจุดเชื่อมต่อยูเอสบี สำหรับใช้ในปัจจุบัน โดยมีแรงดันไฟจ่าย 5 โวลต์ ลำโพงคอมพิวเตอร์มักจะมีขุดขยายเสียงขนาดเล็ก และชุดแหล่งจ่ายไฟต่างหาก

ปัจจุบันลำโพงสำหรับคอมพิวเตอร์มีด้วยกันหลากหลายรูปแบบ ขนาด และราคา ปกติจะมีขนาดเล็ก ให้มาพร้อมกับคอมพิวเตอร์ แต่ก็มีการผลิตลำโพงคอมพิวเตอร์ที่ซับซ้อน สามารถปรับแต่งเสียงทุ้มแหลม หรือคุณลักษณะอื่น ๆ ได้

## ลักษณะทั่วไป

ลำโพงคอมพิวเตอร์แต่ละยี่ห้อแต่ละรุ่นมีคุณสมบัติแตกต่างกันไป แต่ปกติแล้วจะมีคุณสมบัติต่อไปนี้เป็นมาตรฐาน

* ไฟ LED บอกสถานะการเปิดเครื่อง
* แจ็คเสียบหูฟัง ขนาด 1/8" หรือ 1/4" ไว้สำหรับเสียบหูฟังหรือนำไปต่อเครื่องขยายอีกทีหนึ่ง
* ปุ่มปรับความดัง ทุ้ม แหลม (ลำโพงขนาดเล็กอาจไม่มี)
* รีโมทคอนโทรลแบบมีสาย หรือไร้สาย สำหรับปรับโวลลุ่ม หรือเปิดปิดลำโพง

## ผู้ผลิตลำโพงคอมพิวเตอร์รายใหญ่

* Altec Lansing
* Bose Corporation (Bose)
* Creative Labs (Creative)
* Cyber Acoustics
* Dell
* General Electric (GE)
* Harman Kardon
* JBL
* Klipsch
* Logitech

## ดูเพิ่ม

* ลำโพง
* การ์ดเสียง
* หูฟัง
* ไมโครโฟน

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Wireless Speakers เก็บถาวร 2007-10-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# ฟ็อกซ์คอนน์

โลโก้ของฟ็อกซ์คอนน์
**ฟ็อกซ์คอนน์อินเตอร์เนชั่นแนลโฮลดิงส์** (อังกฤษ: *Foxconn International Holdings Ltd.*) หรือ **หงไห่เคอจี้จี๋ถวาน** (จีนตัวย่อ: 鸿海科技集团; จีนตัวเต็ม: 鴻海科技集團; พินอิน: *Hónghǎi Kējì Jítuán*) เป็นเครือบริษัทที่นำโดย บริษัทหงไห่จิงมี่กงเย่จำกัด (อังกฤษ: *Hon Hai Precision Industry Co. Ltd.*) บริษัทสัญชาติไต้หวันที่เป็นผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ที่สุดในโลก และเป็นผู้ผลิตแผ่นวงจรพิมพ์รายใหญ่ และมีแผนการเข้าซื้อหน่วยธุรกิจการผลิตจอแอลซีดีของฮิตาชิในประเทศญี่ปุ่น

บริษัทหงไห่ก่อตั้งขึ้นในไต้หวันในปี 1974 เดิมเป็นผู้ผลิตหัวต่ออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับเครื่องคอมพิวเตอร์ เช่นที่พบในเครื่องเล่นเกมอาตาริ โดยใช้เครื่องหมายการค้า "ฟ็อกซ์คอนน์" บริษัทได้ตั้งฐานการผลิตในจีนแผ่นดินใหญ่ ที่เมืองเซินเจิ้นตั้งแต่ปี 1988 ปัจจุบันโรงงานแห่งนี้เป็นโรงงานขนาดใหญ่ที่สุด มีคนงานระหว่าง 300,000 ถึง 450,000 คน ปัจจุบันมีโรงงานอยู่ในสาธารณรัฐประชาชนจีน สาธารณรัฐเช็ก สโลวาเกีย โปแลนด์ อินเดีย เม็กซิโก และบราซิล โดยเป็นผู้ส่งออกรายใหญ่ที่สุดของจีน และรายใหญ่อันดับสองของสาธารณรัฐเช็ก

ฟ็อกซ์คอนน์ เป็นผู้รับช่วงผลิตไอโฟน ไอพอด ไอแพด ให้กับแอปเปิล เป็นผู้ผลิตแอมะซอน คินเดิลให้กับแอมะซอน.คอม

ในช่วงที่ผ่านมาชื่อของ Foxconn ผู้ผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์รายใหญ่ของโลกจากไต้หวัน ถูกพูดถึงอย่างมากในวงการยานยนต์ หลังจากมีข่าวออกมาว่า พวกเขากำลังจะทำตลาดรถยนต์ไฟฟ้าและประกาศจับมือกับปตท. ตั้งโรงงานผลิตรถยนต์ไฟฟ้าในไทยภายในปี 2022

ล่าสุดสื่อยานยนต์จากต่างประเทศ ได้มีการเผยภาพหลุดของรถยนต์ไฟฟ้าจาก Foxconn ออกมา ซึ่งคาดว่าจะเป็นรถที่จะเปิดตัวอย่างเป็นทางการในเดือนตุลาคมนี้

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ทางการ
* FOXCONN: Channel Business เก็บถาวร 2019-02-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# ภาษาอังกฤษแบบบริติช

| ภาษาอังกฤษแบบบริติช |
| --- |
| ภาษาอังกฤษ |
| ประเทศที่มีการพูด | สหราชอาณาจักร |
| ชาติพันธุ์ | ชาวบริติช |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* เจอร์แมนิก
	+ เจอร์แมนิกตะวันตก
		- เจอร์แมนิกทะเลเหนือ
			* แองโกล-ฟรีเชียน
				+ แองกลิก
					- ภาษาอังกฤษ
						* **ภาษาอังกฤษแบบบริติช**
 |
| รูปแบบก่อนหน้า | ภาษาอังกฤษเก่า
* ภาษาอังกฤษสมัยกลาง
	+ ภาษาอังกฤษสมัยใหม่ตอนต้น
 |
| รูปแบบมาตรฐาน | * การออกเสียงสำเนียงมาตรฐาน
* มาตรฐานภาษาอังกฤษแบบสกอต
* มาตรฐานภาษาอังกฤษแบบไอริช
 |
| ระบบการเขียน | ละติน (ชุดตัวอักษรอังกฤษ) |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ | * สหราชอาณาจักร ( อังกฤษ เดิม)
* สหประชาชาติ (ด้วยการสะกดฉบับออกซฟอร์ด)
 |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-3 | – |
| IETF | `en-GB` |

|  |
| --- |
| **ภาษาอังกฤษ** |
| **สำเนียง** |
| สำเนียงบริติช |
| สำเนียงในเครือจักรภพ |
| สำเนียงอังกฤษ |
| สำเนียงอเมริกัน |
| สำเนียงออสเตรเลีย |
|   |
| ทิงลิช |
| อิงริช |

**ภาษาอังกฤษแบบบริติช** (อังกฤษ: *British English, BrE*) หรือ **ภาษาอังกฤษแองโกล** (อังกฤษ: *Anglo-English*) เป็นคำที่ใช้แยกแยะรูปแบบของภาษาอังกฤษที่ใช้ในหมู่เกาะบริเตน (British Isles) และที่ใช้ในภูมิภาคอื่น ๆ

คำว่า "ภาษาอังกฤษแบบบริติช" นี้ ยังหมายรวมถึงภาษาถิ่นย่อยทั้งหมดของภาษาอังกฤษ ทั้งที่ใช้ในหมู่เกาะบริเตนทั้งหมด (รวมสกอตแลนด์ ไอร์แลนด์ และเวลส์ด้วย) คำนี้มักจะนิยมใช้เป็นพิเศษในหมู่ชาวอเมริกัน (รวมทั้งนักภาษาศาสตร์และนักเขียนพจนานุกรม) ส่วนชาวอังกฤษนั้น ปกติแล้วจะใช้คำว่า "ภาษาอังกฤษมาตรฐาน" (Standard English) หรือเรียกสั้น ๆ ว่า "ภาษาอังกฤษ" (English) เท่านั้น

ความแตกต่างเด่นที่สุดของภาษาอังกฤษแบบบริติชกับภาษาอังกฤษแบบอเมริกันคือ แบบบริติชจะออกเสียงคำอย่างตรงตัว a จะออกเป็น อา ตรง ๆ ไม่ออกว่า แอ อย่างแบบอเมริกัน เสียง t จะเน้นมาก และชาวสหราชอาณาจักรจะไม่นิยมการออกเสียงตัว r ท้ายคำ ถึงออกก็เพียงออกไปนิดเดียว นอกจากนั้นอังกฤษแบบบริติชจะออกเสียงลงคอดั่งเช่นภาษาเยอรมันและภาษาฝรั่งเศส เช่นคำว่า schedule ซึ่งภาษาอังกฤษแบบบริติชจะมีออกเสียงลงคอตรงท่อน sche ซึ่งเป็นเสียงควบระหว่าง ซ กับ ค
# การเพิ่มประชากร

**การเพิ่มประชากร** (อังกฤษ: population growth) คือการเพิ่มขึ้นของจำนวนคนในประชากรหรือกลุ่มคนที่กระจัดกระจาย ประชากรโลกเพิ่มขึ้นจาก 1 พันล้านคนในปี พ.ศ. 2343 เป็น 8.2 พันล้านคนในปี พ.ศ. 2568 การเพิ่มประชากรโลกที่แท้จริงอยู่ที่ประมาณ 70 ล้านคนต่อปี หรือ 0.85% ต่อปี องค์การสหประชาชาติคาดการณ์ว่าในปี พ.ศ. 2567 ประชากรโลกจะถึงจุดสูงสุดในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 2080 ที่ประมาณ 10.3 พันล้านคน การประมาณการขององค์การสหประชาชาติลดลงอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเนื่องจากอัตราการเกิดทั่วโลกลดลงอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ยังมีผู้ตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับการคาดการณ์ประชากรในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาว่าประเมินการเพิ่มประชากรต่ำเกินไป

ประชากรโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่สิ้นสุดเหตุการณ์กาฬมรณะราวปี พ.ศ. 1893 การพัฒนาทางเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มผลิตภาพทางการเกษตรและสุขอนามัย รวมถึงความก้าวหน้าทางการแพทย์ที่ช่วยลดอัตราการเสียชีวิต ส่งผลให้ประชากรเพิ่มขึ้น ในบางพื้นที่ การเพิ่มประชากรชะลอตัวลงผ่านกระบวนการที่เรียกว่าการเปลี่ยนผ่านทางประชากรศาสตร์ ซึ่งหลายประเทศที่มีมาตรฐานการครองชีพสูงได้เห็นการเพิ่มประชากรชะลอตัวลงอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งตรงกันข้ามกับบริบทที่พัฒนาน้อยซึ่งประชากรยังคงเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยรวมแล้ว อัตราการเพิ่มประชากรลดลงจากจุดสูงสุดที่ 2.2% ต่อปีในปี พ.ศ. 2506

การเพิ่มประชากรควบคู่กับการบริโภคที่เพิ่มขึ้นเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เนื่องจากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติมากเกินไปเพื่อการพัฒนาของมนุษย์ ดังนั้น การลดจำนวนประชากรจึงถูกนำมาพิจารณาเป็นกลยุทธ์เพื่อความยั่งยืน แม้ว่าศักยภาพในการลดจำนวนประชากรจะมีจำกัด ทำให้แต่ละบุคคลมีทางเลือกในการดำเนินชีวิตได้อย่างอิสระ นโยบายระหว่างประเทศที่มุ่งเน้นการบรรเทาผลกระทบจากการเพิ่มประชากรมนุษย์นั้น มุ่งเน้นไปที่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน ซึ่งมุ่งหวังที่จะยกระดับมาตรฐานการครองชีพทั่วโลก พร้อมทั้งลดผลกระทบของสังคมต่อสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีของมนุษย์

## อ้างอิง