Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# การโคลน

ดอกไม้ทะเลชนิด *Anthopleura elegantissima* กำลังโคลน
**การโคลน** (อังกฤษ: *cloning*) ในทางชีววิทยา หมายถึง กระบวนการผลิตประชากรที่มีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนกันซึ่งเกิดขึ้นในธรรมชาติเมื่อสิ่งมีชีวิต เช่น แบคทีเรีย, แมลง หรือพืชสืบพันธุ์โดยไม่อาศัยการปฏิสนธิ การโคลนในทางเทคโนโลยีชีวภาพ หมายถึง กระบวนการที่ใช้ในการสร้างสำเนาส่วนดีเอ็นเอ (การโคลนโมเลกุล), เซลล์ (การโคลนเซลล์) หรือสิ่งมีชีวิต คำว่า "การโคลน" ยังหมายถึงการผลิตสำเนาของผลิตภัณฑ์ เช่น สื่อดิจิตอลหรือซอฟต์แวร์ ขึ้นเป็นจำนวนมาก

คำว่า "โคลน" มาจากคำภาษากรีกโบราณว่า κλών (klōn, “กิ่ง”) โดยหมายถึง ขั้นตอนซึ่งพืชต้นใหม่สามารถถูกสร้างขึ้นจากกิ่งได้ โดยสัตว์ที่ถูกโคลนตัวแรกของโลกนั่นคือ แกะดอลลี่
# น้ำเลือด

**น้ำเลือด** หรือ **พลาสมา** (อังกฤษ: *plasma*) คือ ส่วนประกอบของเลือดที่เป็นของเหลว โดยปกติจะมีลักษณะเป็นสีเหลืองใส แต่ถ้าพบไขมันก็จะเห็นเป็นสีขาว มีสัดส่วนคิดเป็นร้อยละ 55 ในเลือด พลาสมาได้จากการนำเลือด (blood)ไปปั่นเหวี่ยงและเติมสารป้องกันการแข็งตัวของเลือดลงไป ทำให้พลาสมาสามารถแยกชั้นจากเซลล์เม็ดเลือดขาว เกล็ดเลือด และ เซลล์เม็ดเลือดแดง ไปอยู่ชั้นบนสุดได้ ส่วนซีรั่มก็คือพลาสมาที่ปราศจากไฟบริโนเจน (fibrinogen) หรือเป็นของเหลวที่เกิดจากการแข็งตัวของเลือด

## ๑โปรตีนในพลาสมา

ในพลาสมาสามารถพบโปรตีนได้หลายชนิด แต่ที่สำคัญได้แก่

* ไฟบริโนเจน สามารถเปลี่ยนเป็นสารที่เกี่ยวข้องกับการแข็งตัวของเลือดได้ จึงมีความสำคัญในการทำให้เลือดหยุดไหลหรือการปิดปากแผลเมื่อได้รับบาดเจ็บที่ผิวหนัง
* แอลบูมิน ช่วยรักษาปริมาตรเลือดและรักษาความดันให้คงที่ และยังช่วยขนส่งสานต่างๆเช่นฮอร์โมนเอสโตรเจน กรดไขมัน บิลิรูบิน เป็นต้น นอกจากนี้ยังช่วยทำลายพิษของโลหะหนักเพื่อไม่ให้เกิดการสะสมตามอวัยวะต่างๆของร่างกายอีกด้วย
* โกลบูลิน จัดเป็นไกลโคโปรตีนชนิดหนึ่ง โดยสามารถแบ่งย่อยได้เป็นหลายชนิด้วยกัน ทำหน้าที่ในการขนส่งลิปิด
# อัลอันดะลุส

ฮิสเปเนียของราชวงศ์อุมัยยฮ์ในช่วงสูงสุดเมื่อ ค.ศ. 719รัฐเคาะลีฟะฮ์กอร์โดบา ป. ค.ศ. 1000 ในรัชสมัยของอัลมันศูร
**อัลอันดะลุส** (อาหรับ: الأندلس; อังกฤษ: *Al-Andalus*) คือบริเวณคาบสมุทรไอบีเรียและเซ็พติเมเนียที่ปกครองโดยอาหรับและชาวมุสลิมในแอฟริกาเหนือ (ที่เรียกโดยทั่วไปว่ามัวร์) ในช่วงเวลาต่าง ๆ กันระหว่าง ค.ศ. 711 จนถึง ค.ศ. 1492

หลังจากการพิชิตคาบสมุทรไอบีเรีย อัลอันดะลุสก็ถูกแบ่งออกเป็นเขตบริหาร 5 เขตที่ใกล้เคียงกับเขตในปัจจุบันที่เป็นแคว้นอันดาลูซิอา, แคว้นกาลิเซียและลูซิตาเนีย, คาสตีลและเลออน, แคว้นอารากอนและแคว้นกาตาลุญญา และเซ็พติเมเนีย ซึ่งถือว่าเป็นเขตการบริหารของจักรวรรดิต่าง ๆ ที่ตามกันมา เริ่มด้วยจักรวรรดิกาหลิปอุมัยยะห์ที่ก่อตั้งโดยอัลวะลิดที่ 1 (ค.ศ. 711-ค.ศ. 750); อาณาจักรเอมีร์แห่งกอร์โดบา (ราว ค.ศ. 750-ค.ศ. 929); อาณาจักรกาหลิบแห่งกอร์โดบา (ค.ศ. 929-ค.ศ. 1031); และของราชอาณาจักรย่อย ๆ ที่ตามมาจากอาณาจักรกาหลิบแห่งกอร์โดบา

ในช่วงเวลาหลายร้อยปีต่อมาอัลอันดะลุสก็กลายเป็นจังหวัดของราชวงศ์เบอร์เบอร์มุสลิมแห่งอัลมอราวิยะห์และอัลโมฮัด ต่อมาก็แบ่งออกเป็นรัฐย่อย ๆ แต่สำคัญที่สุดคืออาณาจักรเอมีร์แห่งกรานาดา ตลอดช่วงเวลาต่าง ๆ ในประวัติศาสตร์โดยเฉพาะภายใต้การปกครองของอาณาจักรกาหลิบแห่งกอร์โดบา อัลอันดะลุสก็เป็นศูนย์กลางของการศึกษา และเมืองกอร์โดบาก็กลายเป็นเมืองศูนย์กลางทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจของทั้งบริเวณเมดิเตอเรเนียนและโลกอิสลาม

อัลอันดะลุสก็มีความขัดแย้งกับอาณาจักรของชาวคริสต์ทางตอนเหนือตลอดมาในสมัยประวัติศาสตร์ ในปี ค.ศ. 1085 พระเจ้าอัลฟอนโซที่ 6 แห่งคาสตีลก็ทรงยึดเมืองโตเลโดได้ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของความเสื่อมโทรมของอำนาจของมุสลิมในไอบีเรีย เมื่อมาถึง ค.ศ. 1236 หลังจากเสียกอร์โดบา ราชอาณาจักรกรานาดาก็กลายเป็นเพียงดินแดนเดียวที่ยังเหลือเป็นของมุสลิมในดินแดนที่มารู้จักกันในปัจจุบันว่าสเปน

การพิชิตดินแดนคืนของโปรตุเกสเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1249 โดยการยึดอัลการ์วีโดยพระเจ้าอัลฟอนโซที่ 3 ในปี ค.ศ. 1238 กรานาดาก็กลายเป็นอาณาจักรบริวารของราชอาณาจักรคาสตีลที่ขณะนั้นปกครองโดยพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 3 และเมื่อวันที่ 2 มกราคม ค.ศ. 1492 มุฮัมมัดที่ 12 แห่งกรานาดาก็ยอมแพ้ยกการปกครองกรานาดาให้แก่พระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งอารากอน และสมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลลาที่ 1 แห่งคาสตีล ผู้ทรงได้รับสมญานามร่วมกันว่า “Los Reyes Católicos” (พระมหากษัตริย์คาทอลิก)

## อ้างอิง
# ควินิน

ควินิน|  |
|  |
| ข้อมูลทางคลินิก |
| การอ่านออกเสียง | US: /ˈkwaɪnaɪn/, /kwɪˈniːn/ หรือ UK: /ˈkwɪniːn/ *KWIN-een*  |
| ชื่อทางการค้า | Qualaquin, Quinate, Quinbisul, อื่น ๆ |
| AHFS/Drugs.com | โมโนกราฟ |
| MedlinePlus | a682322 |
| ข้อมูลทะเบียนยา | * TH Ya&You: Quinine
* US FDA: Quinine
 |
| ระดับความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์ | * AU: D
* US: C (ยังไม่ชี้ขาด)
 |
| ช่องทางการรับยา | ปาก, กล้ามเนื้อ, หลอดเลือดดำ, ทวารหนัก |
| รหัส ATC | * M09AA01 (WHO) P01BC01
 |
| กฏหมาย |
| สถานะตามกฏหมาย | * AU: S4 (ต้องใช้ใบสั่งยา)
* CA:  ℞-only
* UK: POM (Prescription only)
* US: ℞-only
 |
| ข้อมูลเภสัชจลนศาสตร์ |
| การจับกับโปรตีน | 70–95% |
| การเปลี่ยนแปลงยา | ตับ (mostly CYP3A4 and CYP2C19-mediated) |
| ครึ่งชีวิตทางชีวภาพ | 8–14 ชั่วโมง (ผู้ใหญ่), 6–12 ชั่วโมง (เด็ก) |
| การขับออก | ไต (20%) |
| ตัวบ่งชี้ |
|
ชื่อตามระบบ IUPAC
* (*R*)-(6-Methoxyquinolin-4-yl)[(1*S*,2*S*,4*S*,5*R*)-5-vinylquinuclidin-2-yl]methanol
 |
| เลขทะเบียน CAS | * 130-95-0Y
 |
| PubChem CID | * 8549
 |
| IUPHAR/BPS | * 2510
 |
| DrugBank | * DB00468Y
 |
| ChemSpider | * 84989Y
 |
| UNII | * A7V27PHC7A
 |
| KEGG | * D08460Y
 |
| ChEBI | * CHEBI:15854N
 |
| ChEMBL | * CHEMBL170Y
 |
| ECHA InfoCard | 100.004.550  |
| ข้อมูลทางกายภาพและเคมี |
| สูตร | C20H24N2O2 |
| มวลต่อโมล | 324.424 g·mol−1 |
| แบบจำลอง 3D (JSmol) | * Interactive image
 |
| จุดหลอมเหลว | 177 องศาเซลเซียส (351 องศาฟาเรนไฮต์) |
|
SMILES
* O(c4cc1c(nccc1[C@@H](O)[C@H]2N3CC[C@@H](C2)[C@@H](/C=C)C3)cc4)C
 |
|
InChI
* InChI=1S/C20H24N2O2/c1-3-13-12-22-9-7-14(13)10-19(22)20(23)16-6-8-21-18-5-4-15(24-2)11-17(16)18/h3-6,8,11,13-14,19-20,23H,1,7,9-10,12H2,2H3/t13-,14-,19-,20+/m0/s1Y
* Key:LOUPRKONTZGTKE-WZBLMQSHSA-NY
 |
|  NY (what is this?)  (verify) |
|  **สารานุกรมเภสัชกรรม** |

**ควินิน** (อังกฤษ: *quinine*) เป็นสารแอลคาลอยด์ที่ได้จากการสกัดเปลือกต้นซิงโคนา (สกุล *Cinchona*) ซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นของทวีปอเมริกาใต้ ควินินมีสูตรเคมีคือ C20H24N2O2 ลักษณะเป็นผงผลึกสีขาว ไม่มีกลิ่น มีรสขม ละลายน้ำได้เล็กน้อย มีจุดหลอมเหลวที่ 177 °ซ. และจุดเดือดที่ 496 °ซ. ควินินถูกสกัดและตั้งชื่อครั้งแรกในปี ค.ศ. 1820 โดยปีแยร์ โฌแซ็ฟ แปลตีเย และโฌแซ็ฟ เบียงแนเม กาว็องตู เภสัชกรชาวฝรั่งเศส ตามคำ *quina* ในภาษาเกชัวซึ่งหมายถึงเปลือกต้นซิงโคนา

มีหลักฐานว่าชาวเกชัว ชนพื้นเมืองหนึ่งในอเมริกาใต้ใช้ควินินในการรักษาไข้ในรูปของน้ำโทนิก ก่อนที่คณะเยสุอิตจะนำเปลือกต้นซิงโคนาเข้ามายังทวีปยุโรปช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16 กระทั่งคริสต์ศตวรรษที่ 17 เริ่มมีการใช้เปลือกต้นซิงโคนาในการรักษาโรคมาลาเรียที่ระบาดรอบ ๆ กรุงโรม ความสำเร็จในการรักษาโรคมาลาเรียทำให้เปลือกต้นซิงโคนาเป็นสิ่งที่มีค่ามากและนำไปสู่การเพาะปลูกต้นซิงโคนาตามอาณานิคมต่าง ๆ ทั่วโลก

ควินินใช้เป็นยาหลักในการรักษาโรคมาลาเรียเรื่อยมาก่อนจะถูกแทนที่ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1940 ด้วยยาชนิดใหม่ เช่น คลอโรควีน ซึ่งให้ผลข้างเคียงน้อยกว่า อย่างไรก็ตาม ในบัญชียาหลักขององค์การอนามัยโลกยังประกาศให้ใช้ควินินเป็นหนึ่งในยารักษาโรคมาลาเรีย ในปี ค.ศ. 2006 สำนักงานอาหารและยาสหรัฐ (เอฟดีเอ) ประกาศห้ามใช้ควินินในการรักษาโรคตะคริวขาตอนกลางคืน เนื่องจากควินินอาจส่งผลต่อระบบหลอดเลือดหัวใจอย่างร้ายแรงหากได้รับในปริมาณมาก

## อ้างอิง
# เอกราช

13 อาณานิคมของราชอาณาจักรบริเตนใหญ่ทางชายฝั่งตะวันออกของอเมริกาประกาศอิสรภาพ ในปีค.ศ. 1776
**เอกราช** คือ ความเป็นอิสระในการปกครองตนเองของชาติ

## การประกาศเอกราช

บางครั้ง รัฐหนึ่งๆ ต้องการเอกราชจึงได้ประกาศเอกราช เช่น สกอตแลนด์ เป็นต้น โดยการลงคะแนนเสียง ถ้าชนะจะได้ประกาศเอกราช บางประเทศเมื่อเสร็จสิ้นจากสงครามก็ประกาศเอกราชทันที เช่น อินโดนิเซีย

## ดูเพิ่ม

* การให้เอกราช
* รัฐเอกราช