Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# รอเบิร์ต ออลต์แมน

| รอเบิร์ต ออลต์แมน |
| --- |
| รอเบิร์ต ออลต์แมน ปี ค.ศ. 1982 |
| เกิด | Robert Bernard Altman (1925-02-20)20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1925 Kansas City, Missouri, U.S. |
| เสียชีวิต | พฤศจิกายน 20, 2006(2006-11-20) (81 ปี) Los Angeles, California, U.S. |
| อาชีพ | ผู้สร้างภาพยนตร์ |
| ปีปฏิบัติงาน | 1947–2006 |
| คู่สมรส | LaVonne Elmer (สมรส 1946–1951) Lotus Corelli (สมรส 1954–1957) Kathryn Reed (สมรส 1959) |
| บุตร | 6 |

**รอเบิร์ต เบอร์นาร์ด ออลต์แมน** (อังกฤษ: *Robert Bernard Altman*; 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1925 – 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 2006) เป็นผู้กำกับภาพยนตร์ชาวอเมริกันผู้เขียนบทและโปรดิวเซอร์ ได้เข้าชิงรางวัลออสการ์ สาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมถึงห้าครั้ง เขาได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในผู้สร้างภาพยนตร์ที่ยิ่งใหญ่และมีอิทธิพลมากที่สุดในวงการภาพยนตร์อเมริกัน
# อายัน

วันที่และเวลาของการเกิดอายันและวิษุวัตตามเวลาสากล| เหตุการณ์ | วิษุวัต | อายัน | วิษุวัต | อายัน |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เดือน | มีนาคม | มิถุนายน | กันยายน | ธันวาคม |
| ปี | วัน | เวลา | วัน | เวลา | วัน | เวลา | วัน | เวลา |
| 2021 | 20 | 09:37 | 21 | 03:32 | 22 | 19:21 | 21 | 15:59 |
| 2022 | 20 | 15:33 | 21 | 09:14 | 23 | 01:04 | 21 | 21:48 |
| 2023 | 20 | 21:25 | 21 | 14:58 | 23 | 06:50 | 22 | 03:28 |
| 2024 | 20 | 03:07 | 20 | 20:51 | 22 | 12:44 | 21 | 09:20 |
| 2025 | 20 | 09:01 | 21 | 02:42 | 22 | 18:19 | 21 | 15:03 |
| 2026 | 20 | 14:46 | 21 | 08:25 | 23 | 00:06 | 21 | 20:50 |
| 2027 | 20 | 20:25 | 21 | 14:11 | 23 | 06:02 | 22 | 02:43 |
| 2028 | 20 | 02:17 | 20 | 20:02 | 22 | 11:45 | 21 | 08:20 |
| 2029 | 20 | 08:01 | 21 | 01:48 | 22 | 17:37 | 21 | 14:14 |
| 2030 | 20 | 13:51 | 21 | 07:31 | 22 | 23:27 | 21 | 20:09 |
| 2031 | 20 | 19:41 | 21 | 13:17 | 23 | 05:15 | 22 | 01:56 |

**อายัน** (สันสกฤต: अयन, ayana, อังกฤษ: *solstice*) คือปรากฏการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการโคจรรอบโลกของดวงอาทิตย์ เกิดขึ้นปีละ 2 ครั้ง โดยเกิดขึ้นทุกปีระหว่างวันที่ 20 หรือ 21 มิถุนายนเรียกว่า ครีษมายัน และในวันที่ 22 หรือ 23 ธันวาคมเรียกว่า เหมายัน หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า *ตะวันอ้อมข้าว* นอกจากนี้โลกยังมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เท่ากันตลอดทั้งปี ช่วงที่ใกล้ที่สุดเกิดขึ้นในต้นเดือนมกราคม (147 ล้านกิโลเมตร) และช่วงที่ไกลที่สุดเกิดขึ้นในต้นเดือนกรกฎาคม (152 ล้านกิโลเมตร)

เฉพาะแกนหมุนของโลกที่เอียง เมื่อโคจรรอบดวงอาทิตย์ จึงมีผลสลับขั้วโลกเหนือ กับ ขั้วโลกใต้ เข้าหาดวงอาทิตย์ ทำให้เกิดฤดูกาลต่าง ๆ ขึ้น ส่วนการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ที่มีระยะใกล้บ้าง ไกลบ้าง นั้น เป็นอัตราส่วนที่น้อยมากเมื่อเทียบกับระยะห่างจากดวงอาทิตย์ จึงไม่ได้มีผลต่อการเกิดฤดูกาลแต่อย่างใด

## คลังภาพ

* แผนภูมิแสดงฤดูกาลของโลกมองจากโลกซีกเหนือ ขวาสุด: เหมายัน
* แผนภูมิแสดงฤดูกาลของโลกมองจากโลกซีกใต้ ซ้ายสุด: ครีษมายัน

## ดูเพิ่ม

* วิษุวัต

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น
# นโยบาย

**นโยบาย** คือระบบแนวทางที่กำหนดขึ้นโดยมีเจตนาเพื่อใช้ชี้นำการตัดสินใจ และให้บรรลุผลลัพธ์ที่สมเหตุสมผล และจะมีการนำไปปฏิบัติในรูปแบบของกระบวนการหรือระเบียบปฏิบัติ โดยทั่วไปแล้ว นโยบายมักมีการกำกับดูแลภายในองค์กร นโยบายสามารถช่วยใน การตัดสินใจ ทั้ง *แบบอัตนัย* และ *แบบวัตถุวิสัย* นโยบายที่ใช้ในการตัดสินใจแบบอัตนัยมักจะช่วยผู้บริหารระดับสูงในการตัดสินใจที่ต้องพิจารณาจากข้อดีของปัจจัยหลายประการ และด้วยเหตุนี้ จึงมักเป็นเรื่องที่ยากจะทดสอบอย่างเป็นวัตถุวิสัย เช่น นโยบายความสมดุลระหว่างงานกับชีวิตส่วนตัว (work–life balance policy) นอกจากนี้ รัฐบาลและสถาบันอื่น ๆ ก็มักมีนโยบายในรูปแบบของกฎหมาย ระเบียบ ขั้นตอนการปฏิบัติ การดำเนินการทางปกครอง มาตรการจูงใจ หรือแนวทางปฏิบัติโดยสมัครใจ ทั้งนี้ การจัดสรรทรัพยากรก็มักสะท้อนการตัดสินใจเชิงนโยบายเช่นกัน

ส่วนนโยบายที่มุ่งช่วยในการตัดสินใจเชิงวัตถุวิสัย มักจะมีลักษณะเป็นการดำเนินงาน (*operational*) และสามารถทดสอบได้อย่างชัดเจน เช่น นโยบายการใช้รหัสผ่าน

## อ้างอิง
# เหตุฆาตกรรมชารีบูกีน อัลตันตูยา

| เหตุฆาตกรรมชารีบูกีน อัลตันตูยา |
| --- |
| อัลตันตูยาเมื่อปี 2001 ที่อูลานบาตาร์ ประเทศมองโกเลีย |
| ศาล | ศาลสูงชะฮ์อาลัม |
| ตัดสิน | 9 เมษายน 2009 |
| สมาชิกศาล |
| ผู้พิพากษา | Mohd. Zaki Mohd. Yasin |
| คำสำคัญ |
| ฆาตกรรม |

**ชารีบูกีน อัลตันตูยา** (มองโกเลีย: Шаарийбуугийн Алтантуяа; Shaariibuugiin Altantuyaa; ชารีโบกีง อัลตันตุยา หรือ อัลตันตูยา ชารีบู; *Altantuya Shaariibuu*, 6 พฤษภาคม 1978 – 18 ตุลาคม 2006) เป็นสตรีชาวมองโกเลียและเหยื่อฆาตกรรมที่เสียชีวิตจากระเบิด PETN กับ RDX หรือไม่ก็จากการฆาตกรรมทางอื่นแล้วอำพรางศพทิ้งด้วยการระเบิด ในวันที่ 18 ตุลาคม 2006 พบศพของเธอมนพื้นที่รกร้างแห่งหนึ่งในเมืองชะฮ์อาลัม ประเทศมาเลเซีย กรณีการเสียชีวิตของเธอมีความสำคัญมากในการเมืองร่วมสมัยของมาเลเซียอันเป็นผลจากข้อกล่าวหาว่าผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการฆาตกรรมนี้เป็นบุคคลใกล้ชิดของอดีตนายกรัฐมนตรีมาเลเซีย นาจิบ ราซัก

ในตอนแรก ศาลสูงชะฮ์อาลัมมีคำตัดสินให้ผู้ต้องหา อับดุล ราซัก บากินดา พ้นโทษ และลดหย่อนโทษประหารชีวิตให้กับผู้ถูกต้องหาอีกสองคน คือหัวหน้าสายตรวจ อาซีละฮ์ ฮาดรี (Chief Inspector Azilah Hadri) และ สิบโท ซีรุล อัซฮาร์ อูมาร์ (Corporal Sirul Azhar Umar) ในวันที่ 9 เมษายน 2009 หลังการตัดสินคดีความยาวนาน 159 วัน ต่อมา ในวันที่ 23 สิงหาคม 2013 ทั้ง ซีรุล และ ฮาซีละฮ์ ถูกตัดสินพ้นโทษโดยศาลอุทธรณ์ นำมาสู่การถกเถียงอย่างหนักไปทั่วมาเลเซีย ในวันที่ 13 มกราคม 2015 ศาลสหพันธรัฐมาเลเซีย ซึ่งเป็นศาลสูงสุดของประเทศ ได้ย้อนคำตัดสินพ้นโทษของทั้งสองบุคคล และตัดสินอีกครั้งว่าทั้งคู่มีผิดฐานฆาตกรรม ต้องโทษประหารชีวิต อย่างไรก็ตาม ซีรุลหลบหนีไปยังประเทศออสเตรเลีย และความพยายามของทางการมาเลเซียในการขอส่งตัวนักโทษข้ามแดนถูกระงับลงตากกฎหมายของออสเตรเลียที่ห้ามการส่งนักโทษข้ามแดนไปยังประเทศที่ยังมีโทษประหารชีวิตอยู่

หลังการเลือกตั้งทั่วไปในมาเลเซีย ปี 2018 ที่ซึ่งอดีตพรรคผู้นำ บารีซันเนซันนัลพ่ายแพ้เป็นครั้งประวัติศาสตร์ ผู้ชนะการเลือกตั้ง นายกรัฐมนตรี มาฮาตีร์ โมฮามัด และคณะ ซึ่งรวมบิดาของอัลคันตูยา มีความหวังว่าจะมีการตรวจสอบกรณีฆาตกรรมของเธอเพิ่มเติมอีกครั้งเพื่อหามูลเหตุจูงใจในการฆาตกรรม และเพื่อทวงคืนความยุติธรรมให้กับเธอ ซีรุลระบุว่าเขาจะยินยอมเปิดเผยว่ามีอะไรเกิดขึ้นจริงบ้างในการฆาตกรรม ก็ต่อเมื่อเขาได้รับการอภัยโทษโดยสมบูรณ์เพื่อให้เขาเดินทางกลับมาเลเซียได้ ในวันที่ 16 ธันวาคม 2019 ฆาตกร อาซีละฮ์ ฮาดรี ขณะถูกคุมขังรอโทษประหารชีวิตในเรือนจำกาจัง กล่าวหาว่าเขาได้รับคำสั่งฆ่าอัลตันตูยามาจากนายกรัฐมนตรีนาจิบ ราซัก และ อับดุล ราซัก บากินดา พรรคพวกของนาจิบ

## อ้างอิง
# พลาสมา (ฟิสิกส์)

หลอดไฟพลาสมา แสดงปรากฏการณ์ที่ซับซ้อนบางประการ รวมทั้งปรากฏการณ์ "ฟิลาเมนเตชั่น" (filamentation)
ในทางฟิสิกส์และเคมี **พลาสมา** (อังกฤษ: *plasma*) คือแก๊สที่มีสภาพเป็นไอออนและมักจะถือเป็นสถานะหนึ่งของสสาร การมีสภาพเป็นไอออนดังกล่าวนี้ หมายความว่า จะมีอิเล็กตรอนอย่างน้อย 1 ตัว ถูกดึงออกจากโมเลกุล ประจุไฟฟ้าอิสระทำให้พลาสมามีสภาพการนำไฟฟ้าเกิดขึ้น

สถานะที่ 4 ของสสารนี้ มีการเอ่ยถึงครั้งแรก โดยเซอร์ วิลเลียม ครูกส์ (Sir William Crookes) เมื่อ ค.ศ. 1879 และในปี ค.ศ. 1928 นั้น เออร์วิง แลงเมียร์ (Irving Langmuir) คิดคำว่าพลาสมา (plasma) ขึ้นมาแทนสถานะของสสารนี้เนื่องจากเขานึกถึงพลาสมาของเลือด

พลาสมาจัดได้ว่าเป็นสถานะที่ 4 ของสสาร เนื่องจากมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างไปจากสถานะอื่นอย่างชัดเจน พลาสมาประกอบด้วยอนุภาคที่มีประจุทั้งประจุบวกและลบ ในสัดส่วนที่ทำให้ประจุสุทธิเป็นศูนย์ การอยู่รวมกันของอนุภาคเหล่านี้เป็นแบบประหนึ่งเป็นกลาง (quasineutral) ซึ่งหมายความว่าอิเล็กตรอนและไอออนในบริเวณนั้น โดยรวมแล้วมีจำนวนเท่า ๆ กัน และแสดงพฤติกรรมร่วม (collective behavior)

พฤติกรรมร่วมนี้หมายถึง การเคลื่อนที่ของอนุภาคในพลาสมา ไม่เพียงแต่จะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขในบริเวณนั้น ๆ เท่านั้น แต่เป็นผลโดยรวมจากพลาสมาส่วนใหญ่ มากกว่าจะเป็นผลมาจากการชนกันของอนุภาคที่อยู่ใกล้เคียงกัน เนื่องจากอนุภาคในพลาสมาที่สถานะสมดุล จะมีการสั่นด้วยความถี่ที่สูงกว่าความถี่ในการชนกันของอนุภาค 2 ตัวที่อยู่ใกล้กัน ดังนั้นอาจกล่าวได้ว่าพฤติกรรมร่วมนี้เป็นพฤติกรรมที่กลุ่มพลาสมาแสดงออกมาร่วมกัน

พลาสมาสามารถเกิดได้โดย การให้สนามไฟฟ้าปริมาณมากแก่ก๊าซที่เป็นกลาง เมื่อพลังงานส่งผ่านไปยังอิเล็กตรอนอิสระมากพอ จะทำให้อิเล็กตรอนอิสระชนกับอะตอม และทำให้อิเล็กตรอนหลุดออกจากอะตอม กระบวนการนี้เรียกว่าการแตกตัวเป็นไอออน (ionization) ซึ่งจะเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้จำนวนอิเล็กตรอนที่หลุดออกมานี้เพิ่มจำนวนขึ้นอย่างมากซึ่งจะทำให้ก๊าซแตกตัวและกลายเป็นพลาสมาในที่สุด พลาสมามีความแตกต่างจากสถานะของแข็ง สถานะของเหลว และสถานะก๊าซ โดยมีเงื่อนไข 3 ประการ ในเรื่องดังต่อไปนี้คือ ความยาวคลื่นเดอบาย จำนวนอนุภาค และความถี่พลาสมา ซึ่งทำให้พลาสมามีความจำเพาะเจาะจงที่แตกต่างจากสถานะอื่นออกไป
# โรคตับแข็ง

| โรคตับแข็ง (Cirrhosis) |
| --- |
| ภาพตับที่เป็นมะเร็งตับซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงอย่างหนึ่งของตับแข็ง |
| บัญชีจำแนกและลิงก์ไปภายนอก |
| ICD-10 | K70.3, K71.7, K74 |
| ICD-9 | 571 |
| DiseasesDB | 2729 |
| eMedicine | me/3183 radio/175 |
| MeSH | D008103 |

**โรคตับแข็ง** (อังกฤษ: *Cirrhosis*) เป็นภาวะซึ่งเป็นผลจากโรคตับเรื้อรัง มีลักษณะเฉพาะคือการมีเนื้อเยื่อพังผืดเกิดขึ้นในเนื้อตับ ดึงรั้งเนื้อตับดีจนเป็นผิวตะปุ่มตะป่ำเรียกว่า regenerative nodule ทำให้ตับเสียการทำงานลงไป ตับแข็งมักเกิดขึ้นเป็นผลจากพิษสุราเรื้อรัง ตับอักเสบจากไวรัส (โดยเฉพาะจากไวรัสตับอักเสบบีและซี) และโรคตับคั่งไขมัน รวมถึงสาเหตุอื่น ๆ อีกหลายอย่าง

ภาวะแทรกซ้อนจากตับแข็งที่พบบ่อยคือภาวะท้องมาน ซึ่งมีความสัมพันธ์อย่างมากกับการสูญเสียคุณภาพชีวิต เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ และผลเสียในระยะยาว ภาวะแทรกซ้อนอื่นที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตคือโรคสมองที่เกิดจากตับ (hepatic encephalopathy) และการมีเลือดออกจากหลอดเลือดขอดในหลอดอาหาร (esophageal varices) ตับแข็งนั้นเมื่อเกิดแล้วมักไม่สามารถกลับเป็นปกติได้ การรักษาจึงมักมุ่งไปที่การยับยั้งการดำเนินโรคและป้องกันภาวะแทรกซ้อน หากเป็นมากอาจมีทางเลือกในการรักษาเพียงทางเดียวคือการผ่าตัดเปลี่ยนตับ

## อาการ

อาการของผู้ป่วยที่เป็นโรคตับแข็ง จะมีอาการอ่อนเพลีย ตาเหลือง ปัสสาวะเหลือง ท้องโตขึ้น ขาบวม แต่ในรายที่มีอาการยังไม่มากอาจมีแค่อ่อนเพลีย แต่อาจยังไม่มีตาเหลือง ท้องโตขึ้นก็ได้ บางรายอาจจะมีผื่นสีแดงขึ้นที่ลำตัว หรือใยแมงมุม บางรายมีผลข้างเคียง ผู้ชายจะมีหน้าอกโตและเจ็บ

## สาเหตุ

ตับแข็งมีสาเหตุที่สำคัญดังต่อไปนี้

* โรคตับอักเสบเรื้อรังจากไวรัสชนิดB หรือ C
* การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิด
* ภาวะไขมันสะสมในตับ พบได้ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน, โรคอ้วน,ไขมันในเลือดสูง
* การรับประทานยาบางชนิดที่ทำให้เกิดภาวะตับอักเสบเป็นระยะเวลานาน ๆ

## อ้างอิง
# เขตนิเวศบรรจบ

แนวพงกก เป็นรูปแบบที่พบได้บ่อยของเขตนิเวศบรรจบ บริเวณริมทะเลสาบ พื้นที่พงกกเหล่านี้มักสะสมอินทรียวัตถุ เมื่อเวลาผ่านไปต้นไม้จะเข้ามาเจริญเติบโตในบริเวณนั้น ทำให้พงกกค่อย ๆ ถูกดันให้ขยายออกไปลึกเข้าไปในทะเลสาบมากขึ้น
**เขตนิเวศบรรจบ** หรือ **เขตรอยต่อ** (อังกฤษ: *ecotone*) คือพื้นที่เปลี่ยนผ่านระหว่างชุมพืชสองแบบ ที่ซึ่งชุมพืชเหล่านี้มาพบกันและผสมผสานกัน ตัวอย่างเช่น พื้นที่ระหว่างทุ่งหญ้ากับป่าไม้ ชะวากทะเลกับทะเลสาบ และน้ำจืดกับน้ำเค็ม เขตนิเวศบรรจบอาจมีความแคบหรือกว้างก็ได้ และอาจเกิดในระดับท้องถิ่น (เช่น บริเวณระหว่างทุ่งกับป่า) หรือระดับภูมิภาค (เช่น การเปลี่ยนผ่านระหว่างระบบนิเวศป่าไม้กับทุ่งหญ้า) เขตนิเวศบรรจบอาจปรากฏบนพื้นดินเป็นการผสมกลมกลืนกันอย่างค่อยเป็นค่อยไปของสองชุมชนในพื้นที่กว้าง หรืออาจปรากฏเป็นเส้นขอบเขตที่ชัดเจนก็ได้

## อ้างอิง