# ดาวบริวารของดาวพฤหัสบดี

ดาวพฤหัสบดีกับดาวบริวารบริวารที่ใหญ่ที่สุด 4 ดวง
ดาวพฤหัสบดีมีดาวบริวารเท่าที่ค้นพบและยืนยันแล้ว 101 ดวง จึงเป็นดาวเคราะห์ที่มีดวงจันทร์บริวารมากเป็นอันดับ 2 รองจากดาวเสาร์ ดาวบริวารที่มีมวลมากที่สุด 4 ดวงหรือดวงจันทร์ของกาลิเลโอ ถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1610 ถือเป็นวัตถุในระบบสุริยะกลุ่มแรก ๆ ที่ถูกค้นพบว่าโคจรรอบดาวดวงอื่นที่ไม่ใช่โลกหรือดวงอาทิตย์ นับตั้งแต่สิ้นสุดคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีดาวบริวารขนาดเล็กอีกเป็นจำนวนมากที่ถูกค้นพบและได้รับการตั้งชื่อตามชื่อคนรักหรือธิดาของเทพเจ้าจูปิเตอร์ของโรมัน (หรือเทพเจ้าซุสของกรีก)

ดาวบริวาร 8 ดวงของดาวพฤหัสบดีเป็นบริวารที่มีวงโคจรปกติ กล่าวคือ มีวงโคจรเกือบเป็นวงกลมไปในทางเดียวกับดาวดวงอื่น ๆ และเอียงทำมุมกับเส้นศูนย์สูตรของดาวพฤหัสบดีไม่มากนัก ดาวบริวารของกาลิเลโอทั้ง 4 ดวงมีลักษณะเป็นทรงกลม ดังนั้นดาวบริวารเหล่านี้อาจได้รับการจัดเป็นดาวเคราะห์แคระหากพวกมันโคจรรอบดวงอาทิตย์โดยตรง ส่วนดาวบริวารอีก 4 ดวงมีขนาดเล็กกว่าและอยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดีมากกว่าดาวบริวารของกาลิเลโอ เป็นแหล่งกำเนิดฝุ่นซึ่งคอยเสริมความหนาแน่นให้กับวงแหวนของดาวพฤหัสบดี

ดาวบริวารอื่น ๆ ที่เหลือเป็นบริวารขนาดเล็กซึ่งอยู่ห่างไกลจากดาวพฤหัสบดีมากกว่า จัดเป็นดาวบริวารผิดปกติ คือ มีความเอียงและความเยื้องศูนย์กลางของวงโคจรสูง (วงโคจรไม่มีจุดศูนย์กลางจุดเดียวกันสม่ำเสมอ) บางดวงโคจรไปในทางเดียวกันและบางดวงโคจรสวนทางกับบริวารดวงอื่น ๆ ดาวบริวารเหล่านี้อาจเคยเป็นดาวเคราะห์น้อยที่โคจรรอบดวงอาทิตย์มาก่อน แต่ถูกอำนาจแรงโน้มถ่วงของดาวพฤหัสบดีจับไว้ในภายหลัง มีดาวบริวารที่เพิ่งถูกค้นพบ 16 ดวงในกลุ่มนี้ยังไม่ได้รับการตั้งชื่อ

## ลักษณะ

ลักษณะทางกายภาพและลักษณะวงโคจรของดาวบริวารต่าง ๆ มีความแตกต่างกันอย่างมาก ดาวบริวารของกาลิเลโอทั้ง 4 ดวงมีเส้นผ่านศูนย์กลางยาวกว่า 3,000 กิโลเมตร ดวงที่ใหญ่ที่สุดคือ แกนีมีด เป็นวัตถุที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ (เมื่อไม่นับรวมดวงอาทิตย์และดาวเคราะห์ชั้นเอกทั้ง 8 ดวง) ในขณะที่ดาวบริวารดวงอื่น ๆ ทั้งหมดมีเส้นผ่านศูนย์กลางยาวน้อยกว่า 250 กิโลเมตรและส่วนใหญ่ยาวไม่เกิน 5 กิโลเมตร แม้แต่ยูโรปาซึ่งเป็นดาวบริวารที่เล็กที่สุดในกลุ่มกาลิเลโอ ยังมีมวลมากกว่ามวลของดาวบริวารนอกกลุ่มทั้งหมดรวมกันถึง 5,000 เท่า วงโคจรก็มีทั้งเกือบเป็นวงกลมสมบูรณ์ เอียง และเป็นวงรี หลายดวงยังโคจรไปในทิศทางตรงกันข้ามกับการหมุนของดาวพฤหัสบดีอีกด้วย เวลาที่ใช้โคจรรอบดาวพฤหัสบดีก็ต่างกันตั้งแต่ 7 ชั่วโมงโลก (ซึ่งน้อยกว่าเวลาที่ดาวพฤหัสบดีใช้หมุนรอบตัวเอง) จนถึงประมาณ 3 ปีโลกในดาวพฤหัสมีทอนาโดที่เราสามารถเห็นได้เป็นจุดๆและยังเป็นก๊าสอีกด้วย

## ตารางรายชื่อดาวบริวาร

รายชื่อด้านล่างเป็นรายชื่อของดาวบริวารของดาวพฤหัสบดีเรียงตามคาบดาราคติ

| อันดับ  | ลำดับ ค้นพบ  | ชื่อ  | ภาษาอังกฤษ | ภาพ | เส้นผ่านศูนย์กลาง (ก.ม.) | มวล (1016 ก.ก.) | กึ่งแกนเอก (ก.ม.)  | คาบดาราคติ (วัน)  | ความเอียงของวงโคจร (°)  | ความเยื้องศูนย์กลาง  | ปีที่ค้นพบ  | ผู้ค้นพบ  | กลุ่ม  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | XVI | มีทิส | Metis |  | 60×40×34 | ~3.6 | 127 690 | +7h 4m 29s | 0.06° | 0.000 02 | 1979 | ซินนอตต์ (วอยเอเจอร์ 1) | รอบใน |
| 2 | XV | แอดรัสเทีย | Adrastea |  | 20×16×14 | ~0.2 | 128 690 | +7h 9m 30s | 0.03° | 0.0015 | 1979 | จิวอิตต์ (วอยเอเจอร์ 2) | รอบใน |
| 3 | V | อมัลเทีย | Amalthea |  | 250×146×128 | 208 | 181 366 | +11h 57m 23s | 0.374° | 0.0032 | 1892 | บาร์นาร์ด | รอบใน |
| 4 | XIV | ทีบี | Thebe |  | 116×98×84 | ~43 | 221 889 | +16h 11m 17s | 1.076° | 0.0175 | 1979 | ซินนอตต์ (วอยเอเจอร์ 1) | รอบใน |
| 5 | I | **ไอโอ** | Io |  | 3660.0×3637.4 ×3630.6 | 8 900 000 | 421 700 | +1.769 137 786 | 0.050° | 0.0041 | 1610 | กาลิเลโอ | กาลิเลโอ |
| 6 | II | **ยูโรปา** | Europa |  | 3121.6 | 4 800 000 | 671 034 | +3.551 181 041 | 0.471° | 0.0094 | 1610 | กาลิเลโอ | กาลิเลโอ |
| 7 | III | **แกนีมีด** | Ganymede |  | 5262.4 | 15 000 000 | 1 070 412 | +7.154 552 96 | 0.204° | 0.0011 | 1610 | กาลิเลโอ | กาลิเลโอ |
| 8 | IV | **คัลลิสโต** | Callisto |  | 4820.6 | 11 000 000 | 1 882 709 | +16.689 018 4 | 0.205° | 0.0074 | 1610 | กาลิเลโอ | กาลิเลโอ |
| 9 | XVIII | เทมิสโต | Themisto |  | 8 | 0.069 | 7 393 216 | +129.87 | 45.762° | 0.2115 | 1975/2000 | โควาลและโรเมอร์/ เชปเพิร์ดและคณะ | *เทมิสโต* |
| 10 | XIII | เลดา | Leda |  | 16 | 0.6 | 11 187 781 | +241.75 | 27.562° | 0.1673 | 1974 | โควาล | ฮิมาเลีย |
| 11 | VI | ฮิมาเลีย | Himalia |  | 170 | 670 | 11 451 971 | +250.37 | 30.486° | 0.1513 | 1904 | เพอร์รีน | ฮิมาเลีย |
| 12 | X | ไลซิเทีย | Lysithea |  | 36 | 6.3 | 11 740 560 | +259.89 | 27.006° | 0.1322 | 1938 | นิโคลสัน | ฮิมาเลีย |
| 13 | VII | เอลารา | Elara |  | 86 | 87 | 11 778 034 | +261.14 | 29.691° | 0.1948 | 1905 | เพอร์รีน | ฮิมาเลีย |
| 14 | — | ดีอา | Dia |  | 4 | 0.009 0 | 12 570 424 | +287.93 | 27.584° | 0.2058 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | ฮิมาเลีย |
| 15 | XLVI | คาร์โป | Carpo |  | 3 | 0.004 5 | 17 144 873 | +458.62 | 56.001° | 0.2735 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | *คาร์โป* |
| 16 | — | S/2003 J 12 |  |  | 1 | 0.000 15 | 17 739 539 | −482.69 | 142.680° | 0.4449 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | *?* |
| 17 | XXXIV | ยูพอเรีย | Euporie |  | 2 | 0.001 5 | 19 088 434 | −538.78 | 144.694° | 0.0960 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 18 | — | S/2003 J 3 |  |  | 2 | 0.001 5 | 19 621 780 | −561.52 | 146.363° | 0.2507 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 19 | — | S/2003 J 18 |  |  | 2 | 0.001 5 | 19 812 577 | −569.73 | 147.401° | 0.1569 | 2003 | แกล็ดแมนและคณะ | อะแนงคี |
| 20 | XLII | เทลซิโนอี | Thelxinoe |  | 2 | 0.001 5 | 20 453 753 | −597.61 | 151.292° | 0.2684 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 21 | XXXIII | ยูแอนที | Euanthe |  | 3 | 0.004 5 | 20 464 854 | −598.09 | 143.409° | 0.2000 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 22 | XLV | เฮลิกี | Helike |  | 4 | 0.009 0 | 20 540 266 | −601.40 | 154.586° | 0.1374 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 23 | XXXV | ออร์ทอเซีย | Orthosie |  | 2 | 0.001 5 | 20 567 971 | −602.62 | 142.366° | 0.2433 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 24 | XXIV | ไอโอแคสตี | Iocaste |  | 5 | 0.019 | 20 722 566 | −609.43 | 147.248° | 0.2874 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 25 | — | S/2003 J 16 |  |  | 2 | 0.001 5 | 20 743 779 | −610.36 | 150.769° | 0.3184 | 2003 | แกล็ดแมนและคณะ | อะแนงคี |
| 26 | XXVII | แพรกซิดิกี | Praxidike |  | 7 | 0.043 | 20 823 948 | −613.90 | 144.205° | 0.1840 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 27 | XXII | ฮาร์แพลิกี | Harpalyke |  | 4 | 0.012 | 21 063 814 | −624.54 | 147.223° | 0.2440 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 28 | XL | นีมี | Mneme |  | 2 | 0.001 5 | 21 129 786 | −627.48 | 149.732° | 0.3169 | 2003 | แกล็ดแมนและคณะ | อะแนงคี |
| 29 | XXX | เฮอร์มิปพี | Hermippe |  | 4 | 0.009 0 | 21 182 086 | −629.81 | 151.242° | 0.2290 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี? |
| 30 | XXIX | ไทโอนี | Thyone |  | 4 | 0.009 0 | 21 405 570 | −639.80 | 147.276° | 0.2525 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี |
| 31 | XII | อะแนงคี | Ananke |  | 28 | 3.0 | 21 454 952 | −642.02 | 151.564° | 0.3445 | 1951 | นิโคลสัน | อะแนงคี |
| 32 | — | S/2003 J 17 |  |  | 2 | 0.001 5 | 22 134 306 | −672.75 | 162.490° | 0.2379 | 2003 | แกล็ดแมนและคณะ | คาร์มี |
| 33 | XXXI | ไอต์นี | Aitne |  | 3 | 0.004 5 | 22 285 161 | −679.64 | 165.562° | 0.3927 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 34 | XXXVII | เคลี | Kale |  | 2 | 0.001 5 | 22 409 207 | −685.32 | 165.378° | 0.2011 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 35 | XX | เทย์จิที | Taygete |  | 5 | 0.016 | 22 438 648 | −686.67 | 164.890° | 0.3678 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 36 | — | S/2003 J 19 |  |  | 2 | 0.001 5 | 22 709 061 | −699.12 | 164.727° | 0.1961 | 2003 | แกล็ดแมนและคณะ | คาร์มี |
| 37 | XXI | แคลดีนี | Chaldene |  | 4 | 0.007 5 | 22 713 444 | −699.33 | 167.070° | 0.2916 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 38 | — | S/2003 J 15 |  |  | 2 | 0.001 5 | 22 720 999 | −699.68 | 141.812° | 0.0932 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | อะแนงคี? |
| 39 | — | S/2003 J 10 |  |  | 2 | 0.001 5 | 22 730 813 | −700.13 | 163.813° | 0.3438 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี? |
| 40 | — | S/2003 J 23 |  |  | 2 | 0.001 5 | 22 739 654 | −700.54 | 148.849° | 0.3930 | 2004 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 41 | XXV | แอรินอมี | Erinome |  | 3 | 0.004 5 | 22 986 266 | −711.96 | 163.737° | 0.2552 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 42 | XLI | เออีดี | Aoede |  | 4 | 0.009 0 | 23 044 175 | −714.66 | 160.482° | 0.6011 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 43 | XLIV | คาลลิคอรี | Kallichore |  | 2 | 0.001 5 | 23 111 823 | −717.81 | 164.605° | 0.2041 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี? |
| 44 | XXIII | แคลิกี | Kalyke |  | 5 | 0.019 | 23 180 773 | −721.02 | 165.505° | 0.2139 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 45 | XI | คาร์มี | Carme |  | 46 | 13 | 23 197 992 | −721.82 | 165.047° | 0.2342 | 1938 | นิโคลสัน | คาร์มี |
| 46 | XVII | คาลลีโรอี | Callirrhoe |  | 9 | 0.087 | 23 214 986 | −722.62 | 139.849° | 0.2582 | 2000 | แกล็ดแมนและคณะ | พาซิเฟอี |
| 47 | XXXII | ยูริโดมี | Eurydome |  | 3 | 0.004 5 | 23 230 858 | −723.36 | 149.324° | 0.3769 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี? |
| 48 | XXXVIII | พาซิเทีย | Pasithee |  | 2 | 0.001 5 | 23 307 318 | −726.93 | 165.759° | 0.3288 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 49 | XLVIII | ซิลีนี | Cyllene |  | 2 | 0.001 5 | 23 396 269 | −731.10 | 140.148° | 0.4115 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 50 | XLVII | ยูเคลาดี | Eukelade |  | 4 | 0.009 0 | 23 483 694 | −735.20 | 163.996° | 0.2828 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 51 | — | S/2003 J 4 |  |  | 2 | 0.001 5 | 23 570 790 | −739.29 | 147.175° | 0.3003 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 52 | VIII | พาซิเฟอี | Pasiphaë |  | 60 | 30 | 23 609 042 | −741.09 | 141.803° | 0.3743 | 1908 | แกล็ดแมนและคณะ | พาซิเฟอี |
| 53 | XXXIX | ฮิเจมอนี | Hegemone |  | 3 | 0.004 5 | 23 702 511 | −745.50 | 152.506° | 0.4077 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 54 | XLIII | อาร์คี | Arche |  | 3 | 0.004 5 | 23 717 051 | −746.19 | 164.587° | 0.1492 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 55 | XXVI | ไอซอโนอี | Isonoe |  | 4 | 0.007 5 | 23 800 647 | −750.13 | 165.127° | 0.1775 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 56 | — | S/2003 J 9 |  |  | 1 | 0.000 15 | 23 857 808 | −752.84 | 164.980° | 0.2761 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 57 | — | S/2003 J 5 |  |  | 4 | 0.009 0 | 23 973 926 | −758.34 | 165.549° | 0.3070 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | คาร์มี |
| 58 | IX | ซิโนพี | Sinope |  | 38 | 7.5 | 24 057 865 | −762.33 | 153.778° | 0.2750 | 1914 | นิโคลสัน | พาซิเฟอี |
| 59 | XXXVI | สปอนดี | Sponde |  | 2 | 0.001 5 | 24 252 627 | −771.60 | 154.372° | 0.4431 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 60 | XXVIII | ออทอโนอี | Autonoe |  | 4 | 0.009 0 | 24 264 445 | −772.17 | 151.058° | 0.3690 | 2002 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 61 | XLIX | คอรี | Kore |  | 2 | 0.001 5 | 23 345 093 | −776.02 | 137.371° | 0.1951 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 62 | XIX | เมกาไคลตี | Megaclite |  | 5 | 0.021 | 24 687 239 | −792.44 | 150.398° | 0.3077 | 2001 | เชปเพิร์ดและคณะ | พาซิเฟอี |
| 63 | — | S/2003 J 2 |  |  | 2 | 0.001 5 | 30 290 846 | −1 077.02 | 153.521° | 0.1882 | 2003 | เชปเพิร์ดและคณะ | *?* |

## อ้างอิง