# ราชวงศ์อุมัยยะฮ์

| ราชวงศ์อุมัยยะฮ์ |
| --- |
|  |
| ตระกูลบรรพบุรุษ | บะนูอัด์ชัมส์ของเผ่ากุร็อยช์ |
| ประเทศ | รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ (661–750) อัลอันดะลุส (สเปนสมัยอิสลาม) (756–1031)  |
| ถิ่นกำเนิด | มักกะฮ์ คาบสมุทรอาหรับ |
| ก่อตั้ง | ค.ศ. 661 |
| ต้นตระกูล | มุอาวิยะฮ์ที่ 1 |
| ตำแหน่ง | เคาะลีฟะฮ์ (รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์) เอมีร์ (เอมิเรตแห่งกอร์โดบา) เคาะลีฟะฮ์ (รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ) |

**ราชวงศ์อุมัยยะฮ์** (อาหรับ: بَنُو أُمَيَّةَ, อักษรโรมัน: *Banū Umayya*) หรือ **อัลอุมะวียูน** (อาหรับ: الأمويون, อักษรโรมัน: *al-Umawiyyūn*) เป็นตระกูลผู้ปกครองรัฐเคาะลีฟะฮ์ในช่วง ค.ศ. 661 ถึง 750 และภายหลังในอัลอันดะลุสในช่วง ค.ศ. 756 ถึง 1031 ในสมัยก่อนอิสลาม ตระกูลนี้ถือเป็นตระกูลเด่นของเผ่ากุร็อยช์แห่งมักกะฮ์ ซึ่งสืบเชื้อสายจากอุมัยยะฮ์ อิบน์ อับด์ชัมส์ แม้ว่าในช่วงแรกจะต่อต้านศาสดามุฮัมมัดอย่างมาก แต่ภายหลังหันมาเข้ารับอิสลามก่อนที่ท่านจะเสียชีวิตใน ค.ศ. 632 อุษมาน ผู้ติดตามช่วงแรกของมุฮัมมัดจากตระกูลอุมัยยะฮ์ เป็นเคาะลีฟะฮ์รอชิดีนองค์ที่ 3 ซึ่งครองราชย์ใน ค.ศ. 644–656 ในขณะที่สมาชิกอื่น ๆ ในตระกูลดำรงตำแหน่งผู้ว่าการหลายตำแหน่ง หนึ่งในนั้นคือมุอาวิยะฮ์ที่ 1 แห่งซีเรีย ผู้มีความเห็นต่างในบางเรื่องกับเคาะลีฟะฮ์อะลีในสงครามกลางเมืองมุสลิมครั้งที่หนึ่ง (656–661) และหลังจากนั้นได้จัดตั้งรัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ โดยมีดามัสกัสเป็นเมืองหลวง นี่จึงเป็นจุดเริ่มต้นของราชวงศ์อุมัยยะฮ์ ราชวงศ์แบบสืบสันตติวงศ์ราชวงศ์แรกในประวัติศาสตร์อิสลาม และเป็นราชวงศ์เดียวที่ปกครองโลกอิสลามทั้งหมดในเวลานั้น

มีการท้าทายอำนาจราชวงศ์อุมัยยะฮ์ในสงครามกลางเมืองมุสลิมครั้งที่สอง ซึ่งจบลงที่สายซุฟยานถูกแทนที่โดยมัรวานที่ 1 ผู้ก่อตั้งสายมัรวานใน ค.ศ. 684 ซึ่งฟื้นฟูการปกครองของราชวงศ์ต่อ ฝ่ายอุมัยยะฮ์นำทางสู่การพิชิตดินแดนโดยมุสลิม โดยพิชิตแอฟริกาเหนือ, ฮิสเปเนีย, เอเชียกลาง และแคว้นสินธ์ แต่การทำสงครามอย่างต่อเนื่องทำให้ทรัพยากรทางทหารของรัฐหมดไป ในขณะที่การก่อกบฏของตระกูลอะลีกับเคาะวาริจญ์และการชิงดีชิงเด่นระหว่างชนเผ่าทำให้รัฐอ่อนแอจากภายใน ท้ายที่สุด ใน ค.ศ. 750 ฝ่ายอับบาซียะฮ์โค่นล้มเคาะลีฟะฮ์มัรวานที่ 2 และสังหารเชื้อพระองค์ส่วนใหญ่ โดยอับดุรเราะห์มาน หนึ่งในผู้รอดชีวิต ผู้มีศักดิ์เป็นพระราชนัดดาในเคาะลีฟะฮ์ ฮิชาม อิบน์ อับดุลมะลิก อพยพหนีไปยังสเปนของมุสลิม โดยพระองค์จัดตั้งเอมิเรตแห่งกอร์โดบา ซึ่งภายหลังอับดุรเราะห์มานที่ 3 ยกสถานะเป็นรัฐเคาะลีฟะฮ์ใน ค.ศ. 929 หลังผ่านยุคทองในช่วงสั้น ๆ รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะจึงแตกออกเป็นอาณาจักร *ฏออิฟะฮ์* อิสระหลายอาณาจักรใน ค.ศ. 1031 ทำให้อำนาจทางการเมืองของราชวงศ์อุมัยยะฮ์สิ้นสุดลง

## ประวัติ

### ต้นกำเนิดก่อนอิสลาม

ตระกูลอุมัยยะฮ์ หรือบะนูอุมัยยะฮ์ เป็นตระกูลของของเผ่ากุร็อยช์ที่ปกครองมักกะฮ์ในสมัยก่อนอิสลาม เผ่ากุร็อยช์ได้รับเกียรติในกลุ่มชนเผ่าอาหรับผ่านการคุ้มครองและการบำรุงรักษากะอ์บะฮ์ ณ เวลานั้นเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของชาวอาหรับที่มีความเชื่อแบบพหุเทวนิยมส่วนใหญ่ทั่วคาบสมุทรอาหรับ อับด์มะนาฟ อิบน์ กุศ็อย ผู้นำกุร็อยช์ที่น่าจะมีชีวิตในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 5 (ตามบันทึกในธรรมเนียมลำดับวงศ์ตระกูล) ทำหน้าที่บำรุงรักษาและป้องกันกะอ์บะฮ์กับผู้แสวงบุญ ภายหลังมีการยกสถานะนี้ให้กับอับด์ชัมส์, ฮาชิม และคนอื่น ๆ อับด์ชัมส์เป็นบิดาของอุมัยยะฮ์ บรรพบุรุษของตระกูลอุมัยยะฮ์

อุมัยยะฮ์สืบทอดตำแหน่ง*กออิด* (ผู้บัญชาการในช่วงสงคราม) แห่งมักกะฮ์ต่อจากอับด์ชัมส์ ตำแหน่งนี้น่าจะเป็นตำแหน่งทางการเมืองเป็นครั้งคราว โดยผู้ถือครองทำหน้าที่คุมทิศทางกิจการทางทหารของมักกะฮ์ในยามสงคราม แทนที่จะเป็นกองบัญชาการภาคสนามจริง ๆ ประสบการณ์ในการเป็นผู้นำทางทหารในช่วงต้นนี้ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นประโยชน์ เนื่องจากตระกูลอุมัยยะฮ์ภายหลังเป็นที่รู้จักจากการมีทักษะในการจัดองค์กรทางการเมืองและการทหารอย่างมาก Giorgio Levi Della Vida นักประวัติศาสตร์ กล่าวแนะว่าข้อมูลภาษาอาหรับยุคแรกเกี่ยวกับอุมัยยะฮ์ กับบรรพบุรุษสมัยโบราณของชนเผ่าอาหรับ "ได้รับการยอมรับด้วยความระมัดระวัง" เขายืนยันว่า เนื่องจากตระกูลอุมัยยะฮ์ที่ปรากฏในประวัติศาสตร์อิสลามเมื่อช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 7 เป็นลูกหลานของอุมัยยะฮ์ไม่เกิน 3 รุ่น ทำให้การมีตัวตนของลูกหลานมีความเป็นไปได้สูง

เมื่อประมาณ ค.ศ. 600 เผ่ากุร็อยช์ได้พัฒนาเครือข่ายการค้าข้ามคาบสมุทรอาหรับ โดยจัดคาราวาทไปทางเหนือที่ซีเรีย และทางใต้ที่เยเมน บะนูอุมัยยะฮ์กับบะนูมัคซูม ตระกูลสำคัญของกุร็อยช์อีกตระกูล เป็นผู้กุมเครือข่ายการค้านี้ ทั้งสองคระกูลำด้พัฒนาพันธมิตรทางเศรษฐกิจและการทหารกับชนเผ่าอาหรับร่อนเร่ที่ควบคุมทะเลทรายอาหรับที่กว้างใหญ่ทางเหนือและตอนกลาง ทำให้พวกเขามีอำนาจทางการเมืองในอาระเบีย

### ต่อต้านและเข้ารับอิสลาม

เมื่อศาสดามุฮัมมัดจากบะนูฮาชิมเริ่มเผยแผ่ศาสนาในมักกะฮ์ สมาชิกเผ่ากุร็อยช์ส่วนใหญ่ปฏิเสธท่าน ท่านได้รับการสนับสนุนจากผู้อยู่อาศัยในมะดีนะฮ์ และย้ายไปที่นั่นกับผู้ติดตามใน ค.ศ. 622 ลูกหลานของอับด์ชัมส์ (รวมตระกูลอุมัยยะฮ์) อยู่ในกลุ่มผู้นำหลักของฝ่ายกุร็อยช์ที่ต่อต้านมุฮัมมัด ตระกูลอุมัยยะฮ์เข้ามาแทนที่บะนูมัคซูมที่นำโดยอะบูญะฮัล ซึ่งเป็นผลจากการสูญเสียอย่างหนักจากการสู้รบในยุทธการที่บะดัรที่นำโดยผู้นำของบะนูมัคซูมต่อชาวมุสลิมใน ค.ศ. 624 ภายหลัง อะบูซุฟยาน หัวหน้าตระกูลอุมัยยะฮ์ กลายเป็นผู้นำกองทัพมักกะฮ์ที่สู้รบต่อมุสลิมภายใต้การบัญชาของมุฮัมมัดที่อุฮุดกับสนามเพลาะ

หลังการพิชิตมักกะฮ์ของมุสลิม อะบูซุฟยานกับบรรดาลูกชาย และสมาชิกตระกูลอุมัยยะฮ์ส่วนใหญ่ หันมาเข้ารับอิสลามในช่วงปลายชีวิตขิงมุฮัมมัดเพื่อรักษาความจงรักภักดีของผู้นำอุมัยยะฮ์ที่มีชื่อเสียง (รวมถึงอะบูซุฟยาน) มุฮัมมัดมอบของขวัญและตำแหน่งสำคัญในรัฐมุสลิมที่เพิ่งเกิดใหม่แก่พวกเขา ท่านแต่งตั้งให้อัตตาบ อิบน์ อะซีด สมาชิกตระกูลอุมัยยะฮ์อีกคน เป็นผู้ว่าการมักกะฮ์คนแรก ถึงแม้ว่ามักกะฮ์จะรักษาความยิ่งใหญ่ในฐานะศูนย์กลางทางศาสนา แต่มะดีนะฮ์ยังคงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางการเมืองของมุสลิม อะบูซุฟยานกับบะนูอุมัยยะฮ์ย้ายไปยังมะดีนะฮ์เพื่อรักษาอิทธิพลทางการเมืองที่เพิ่มขึ้นของพวกเขา

## รายพระนามผู้ปกครอง

### เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ฐานซีเรีย

|  |
| --- |
| **รัฐเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์** |
| เคาะลีฟะฮ์ | ครองราชย์ |
| มุอาวิยะฮ์ที่ 1 อิบน์ อะบีซุฟยาน | 28 กรกฎาคม 661 – 27 เมษายน 680 |
| ยะซีดที่ 1 อิบน์ มุอาวิยะฮ์ | 27 เมษายน 680 – 11 พฤศจิกายน 683 |
| มุอาวิยะฮ์ที่ 2 อิบน์ ยะซีด | 11 พฤศจิกายน 683 – มิถุนายน 684 |
| มัรวานที่ 1 อิบน์ อัลฮะกัม | มิถุนายน 684 – 12 เมษายน 685 |
| อับดุลมะลิก อิบน์ มัรวาน | 12 เมษายน 685 – 8 ตุลาคม 705 |
| อัลวะลีดที่ 1 อิบน์ อับดุลมะลิก | 8 ตุลาคม 705 – 23 กุมภาพันธ์ 715 |
| สุลัยมาน อิบน์ อับดุลมะลิก | 23 กุมภาพันธ์ 715 – 22 กันยายน 717 |
| อุมัร อิบน์ อับดุลอะซีซ | 22 กันยายน 717 – 4 กุมภาพันธ์ 720 |
| ยะซีดที่ 2 อิบน์ อับดุลมะลิก | 4 กุมภาพันธ์ 720 – 26 มกราคม 724 |
| ฮิชาม อิบน์ อับดุลมะลิก | 26 มกราคม 724 – 6 กุมภาพันธ์ 743 |
| อัลวะลีดที่ 2 อิบน์ ยะซีด | 6 กุมภาพันธ์ 743 – 17 เมษายน 744 |
| ยะซีดที่ 3 อิบน์ อัลวะลีด | 17 เมษายน 744 – 4 ตุลาคม 744 |
| อิบรอฮีม อิบน์ อัลวะลีด | 4 ตุลาคม 744 – 4 ธันวาคม 744 |
| มัรวานที่ 2 อิบน์ มุฮัมมัด | 4 ธันวาคม 744 – 25 มกราคม 750 |
| **ราชวงศ์สิ้นสุดหลังถูกโค่นล้มโดยฝ่ายอับบาซียะฮ์** |

### เอมีร์และเคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา

|  |
| --- |
| **ผู้ปกครองอัลอันดะลุส** |
| **เอมิเรตแห่งกอร์โดบา** |
| เอมีร์ | ครองราชย์ |
| อับดุรเราะห์มานที่ 1 อิบน์ มุอาวิยะฮ์ อัลอุมะวี | 15 พฤษภาคม 756 – 30 กันยายน 788 |
| ฮิชามที่ 1 อิบน์ อับดุรเราะห์มาน อัลอุมะวี | 6 ตุลาคม 788 – 16 เมษายน 796 |
| อัลฮะกัมที่ 1 อิบน์ ฮิชาม อัลอุมะวี | 12 มิถุนายน 796 – 21 พฤษภาคม 822 |
| อับดุรเราะห์มานที่ 2 อิบน์ อัลฮะกัม อัลอุมะวี | 21 พฤษภาคม 822 – 852 |
| มุฮัมมัดที่ 1 อิบน์ อับดุรเราะห์มาน อัลอุมะวี | 852 – 886 |
| อัลมุนษิร อิบน์ มุฮัมมัด อัลอุมะวี | 886 – 888 |
| อับกุลลอฮ์ อิบน์ มุฮัมมัด อัลอุมะวี | 888 — 15 ตุลาคม 912 |
| อับดุรเราะห์มานที่ 3 อิบน์ มุฮัมมัด อัลอุมะวี | 16 ตุลาคม 912 – 16 มกราคม 929 |
| **เปลี่ยนชื่อหลังอับดุรเราะห์มานที่ 3 ประกาศตนเองเป็นเคาะลีฟะฮ์แห่งกอร์โดบา** |
| **รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ** |
| เคาะลีฟะฮ์ | ครองราชย์ |
| อับดุรเราะห์มานที่ 3 อันนาศิร ลิดีนิลลาฮ์ | 16 มกราคม 929 – 15 ตุลาคม 961 |
| อัลฮะกัมที่ 2 อัลมุสตันศิร บิลลาฮ์ | 15 ตุลาคม 961 – 16 ตุลาคม 976 |
| ฮิชามที่ 2 อัลมุอัยยัด บิลลาฮ์ | 16 ตุลาคม 976 – 1009 |
| มุฮัมมัดที่ 2 อัลมะฮ์ดี บิลลาฮ์ | 1009 |
| สุลัยมาน อัลมุสตะอีน บิลลาฮ์ | 1009 – 1010 |
| ฮิชามที่ 2 อัลมุอัยยัด บิลลาฮ์ | 1010 – 19 เมษายน 1013 |
| สุลัยมาน อัลมุสตะอีน บิลลาฮ์ | 1013 – 1016 |
| อับดุรเราะห์มานที่ 4 อัลมุรตะฎอ บิลลาฮ์ | 1017 |
| **ราชวงศ์สิ้นสุดโดยราชวงศ์ฮัมมูด (1017–1023)** |
| **รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ (ฟื้นฟู)** |
| อับดุรเราะห์มานที่ 5 อัลมุสตัซฮิร บิลลาฮ์ | 1023 – 1024 |
| มุฮัมมัดที่ 3 อัลมุสตักฟี บิลลาฮ์ | 1024 – 1025 |
| **ช่วงว่างระหว่างรัชกาลของราชวงศ์ฮัมมูด (1025–1026)** |
| **รัฐเคาะลีฟะฮ์กุรฏุบะ (ฟื้นฟู)** |
| ฮิชามที่ 3 อัลมัวะอ์ตัด บิลลาฮ์ | 1026 – 1031 |
| **ราชวงศ์ถูกโค่นล้ม** |

## ตารางพงศาวลี

| ยุบพระราชพงศาวลีผู้นำอุมัยยะฮ์ และความสัมพันธ์กับบะนูฮาชิม ตระกูลของศาสดามุฮัมมัด, ตระกูลอะลี และเคาะลีฟะฮ์อับบาซียะฮ์ |
| --- |
|   เคาะลีฟะฮ์ อุษมาน (ไม่ได้อยู่ในราชวงศ์)
  เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์ (ฐานซีเรีย)
  เอมีร์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา
  เคาะลีฟะฮ์อุมัยยะฮ์แห่งกอร์โดบา

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับด์มะนาฟ |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับด์ชัมส์ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ฮาชิม |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | อุมัยยะฮ์ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุลมุฏฏอลิบ |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | ฮัรบ์ |  |  |  |  |  |  |  |  | อะบูลอาศ |  |  |  |  | อับดุลลอฮ์ |  | อะบูฏอลิบ |  | อับบาส |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  | อะบูซุฟยาน |  |  |  |  |  | อัฟฟาน |  |  |  | อัลฮะกัม |  | ศาสดามุฮัมมัด |  | อะลี (ค. 656–661) |  | อับดุลลอฮ์ |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  | มุอาวิยะฮ์ที่ 1 (ค. 661–680) |  |  |  |  |  | อุษมาน (ค. 644–656) |  |  |  | มัรวานที่ 1 (ค. 684–685) |  |  |  |  |  | *ตระกูลอะลี* |  | *อับบาซียะฮ์* (ค. 750–1258) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | ยะซีดที่ 1 (ค. 680–683) |  | อับดุลมะลิก (ค. 685–705) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุลอะซีซ |  |  | มุฮัมมัด |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | มุอาวิยะฮ์ที่ 2 (ค. 683–684) |  | อัลวะลีดที่ 1 (ค. 705–715) |  | สุลัยมาน (ค. 715–717) |  | ยะซีดที่ 2 (ค. 720–724) |  | ฮิชาม (ค. 724–743) |  | อุมัรที่ 2 (ค. 717–720) |  |  | มัรวานที่ 2 (ค. 744–750) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  | ยะซีดที่ 3 (ค. 744–744) |  | อิบรอฮีม (ค. 744–744) |  |  |  | อัลวะลีดที่ 2 (ค. 743–744) |  | มุอาวิยะฮ์ |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุรเราะห์มานที่ 1 (ค. 756–788) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | ฮิชามที่ 1 (ค. 788–796) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อัลฮะกัมที่ 1 (ค. 796–822) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุรเราะห์มานที่ 2 (ค. 822–852) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | มุฮัมมัดที่ 1 (ค. 852–886) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุลลอฮ์ (ค. 888–912) |  | อัลมุนษิร (ค. 886–888) |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | มุฮัมมัด |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | อับดุรเราะห์มานที่ 3 (ค. 912–961) |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | อับดุลมะลิก |  |  |  | สุลัยมาน |  |  | อัลฮะกัมที่ 2 (ค. 961–976) |  |  | อับดุลญับบาร |  |  |  | อุบัยดุลลอฮ์ |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|
|  |  |  |  | มุฮัมมัด |  |  |  | อัลฮะกัม |  |  | ฮิชามที่ 2 (ค. 976–1009, 1010–1013) |  |  | ฮิชาม |  |  |  | อับดุรเราะห์มาน |
|
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | อับดุรเราะห์มานที่ 4 (ค. 1018–1019) |  | ฮิชามที่ 3 (ค. 1026–1031) |  | สุลัยมาน (ค. 1009–1010) |  |  |  |  |  | มุฮัมมัดที่ 2 (ค. 1009–1009) |  | อับดุรเราะห์มานที่ 5 (ค. 1023–1024) |  | มุฮัมมัดที่ 3 (ค. 1024–1025) |
|

 |

## ดูเพิ่ม

* สถาปัตยกรรมอุมัยยะฮ์
* มัสยิดอุมัยยะฮ์

## อ้างอิง

## ข้อมูล

* Ahmed, Asad Q. (2010). *The Religious Elite of the Early Islamic Ḥijāz: Five Prosopographical Case Studies*. Oxford: University of Oxford Linacre College Unit for Prosopographical Research. ISBN 978-1-900934-13-8.
* Bacharach, Jere L. (1996). "Marwanid Umayyad Building Activities: Speculations on Patronage". *Muqarnas Online*. Brill. **13**: 27–44. doi:10.1163/22118993-90000355. ISSN 2211-8993. JSTOR 1523250.
* Becker, C. H. (1960). "ʿAbd Allāh b. ʿAbd al-Malik". ใน Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume I: A–B*. Leiden: E. J. Brill. p. 42. OCLC 495469456.
* Bosworth, C.E. (1991). "Marwān I b. al-Ḥakam". ใน Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Pellat, Ch. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VI: Mahk–Mid*. Leiden: E. J. Brill. pp. 621–623. ISBN 978-90-04-08112-3.
* Crone, Patricia (1980). *Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-52940-9.
* Donner, Fred M. (1981). *The Early Islamic Conquests*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05327-8.
* Della Vida, Giorgio Levi (2000). "Banu Umayya". ใน Bearman, P. J.; Bianquis, Th.; Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Heinrichs, W. P. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume X: T–U*. Leiden: E. J. Brill. pp. 837–838. ISBN 978-90-04-11211-7.
* Donner, Fred M. (2012) [2010]. *Muhammad and the Believers, at the Origins of Islam*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-05097-6.
* Eisener, R. (1997). "Sulaymān b. ʿAbd al-Malik". ใน Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume IX: San–Sze*. Leiden: E. J. Brill. pp. 821–822. ISBN 978-90-04-10422-8.
* Gibb, H. A. R. (1960). "ʿAbd al-Malik b. Marwān". ใน Gibb, H. A. R.; Kramers, J. H.; Lévi-Provençal, E.; Schacht, J.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume I: A–B*. Leiden: E. J. Brill. pp. 76–77. OCLC 495469456.
* Hawting, G. R. (2000a). *The First Dynasty of Islam: The Umayyad Caliphate AD 661–750* (2nd ed.). London and New York: Routledge. ISBN 0-415-24072-7.
* Hawting, G. R. (2000). "Umayyad Caliphate". ใน Bearman, P. J.; Bianquis, Th.; Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Heinrichs, W. P. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume X: T–U*. Leiden: E. J. Brill. pp. 841–844. ISBN 978-90-04-11211-7.
* Kennedy, Hugh (1996). *Muslim Spain and Portugal. A Political History of al-Andalus*. London: Longman. ISBN 0-582-49515-6.
* Kennedy, Hugh N. (2002). "Al-Walīd (I)". ใน Bearman, P. J.; Bianquis, Th.; Bosworth, C. E.; van Donzel, E. & Heinrichs, W. P. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume XI: W–Z*. Leiden: E. J. Brill. pp. 127–128. ISBN 978-90-04-12756-2.
* Kennedy, Hugh N. (2004). *The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century* (2nd ed.). Harlow: Pearson Education. ISBN 0-582-40525-4.
* Lewis, Bernard (2002). *Arabs in History*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-164716-1.
* Madelung, Wilferd (1997). *The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-56181-7.
* Poonawala, Ismail, บ.ก. (1990). *The History of al-Ṭabarī, Volume IX: The Last Years of the Prophet: The Formation of the State, A.D. 630–632/A.H. 8–11*. SUNY Series in Near Eastern Studies. Albany, New York: State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-691-7.
* Scales, Peter C. (1994). *The Fall of the Caliphate of Córdoba: Berbers and Andalusis in Conflict*. Leiden, New York and Koln: Brill. ISBN 90-04-09868-2.
* Shaban, M. A. (1971). *Islamic History: Volume 1, AD 600–750 (AH 132): A New Interpretation*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-08137-5.
* Watt, W. Montgomery (1986). "Kuraysh". ใน Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Lewis, B. & Pellat, Ch. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume V: Khe–Mahi*. Leiden: E. J. Brill. pp. 434–435. ISBN 978-90-04-07819-2.
* Wellhausen, Julius (1927). *The Arab Kingdom and its Fall*. แปลโดย Margaret Graham Weir. Calcutta: University of Calcutta. OCLC 752790641.