Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# เม็นเรกิ

ภาพเม็นเรกิใน *กาซุเฮียกกิสึเรซูเระบูกูโระ*
**เม็นเรกิ** (面霊気 (*Menreiki*)) เป็นสัตว์ประหลาดชนิดหนึ่งในคติชนญี่ปุ่นที่ประกอบด้วยหน้ากากกิงากุ จัดอยู่ในบทสรุปรายการรวมเรื่องเหนือธรรมชาติของญี่ปุ่น ค.ศ. 1781 ชื่อว่า *กาซุเฮียกกิสึเรซูเระบูกูโระ*

มีการกล่าวถึงในคติชนว่าในสมัยของเจ้าชายโชโตกุ เจ้าชายได้สร้างหน้ากากกิงากุหลายแบบซึ่งใช้โดยฮาตะ โนะ คาวากัตสึ และหน้ากากเม็นเรกิก็อิงจากหน้ากากเหล่านั้น

## อ้างอิง
# ซาชิกิวาราชิ

**ซาชิกิวาราชิ** (座敷童子 (*Zashiki-warashi*)) ตามความเชื่อของญี่ปุ่นส่วนมากมักจะอยู่ในรูปเป็นเด็กผู้หญิงที่อายุน้อย ๆ ราว ๆ 5-14 ปี อาศัยอยู่ตามห้องของบ้านที่เก่า ๆ และตามอาคารต่าง ๆ บางครั้งจะวิ่งเล่นจนผู้อาศัยได้ยินเสียง บางครั้งจะออกมาเล่นกับเด็ก ๆ ซึ่งผู้ใหญ่จะมองไม่เห็น ซาชิกิวาราชิยังช่วยปกป้องเจ้าของบ้านจากภยันตรายต่าง ๆ รวมไปถึงสิ่งอัปมงคลที่จะมาย่างกรายเข้ามา ภายในบ้านที่ซาชิกิวาราชิอาศัยอยู่

เนื่องจากซาชิกิวาราชิจัดว่าเป็นผีประเภทหนึ่ง และมีพลังที่น่ากลัวของเทพอารักษ์ซึ่งมีทั้งคุณและโทษ มีเรื่องเล่าว่า หากซาชิกิวาราชิไปอาศัยอยู่ที่บ้านของใคร จะนำโชคลาภมหาศาล และความมั่งคั่งมาสู่บ้านหลังนั้น แต่เมื่อใดซาชิกิวาราชิจากบ้านนั้นไป ทรัพย์สมบัติและความเจริญรุ่งเรืองที่ซาชิกิวาราชินำมา จะมลายหายไปจนสิ้น และความพินาศจะมาเยือน

การที่ซาชิกิวาราชิจะเลือกอาศัยบ้านหลังไหนนั้น ไม่ทราบแน่ชัด แต่จะชอบเลือกบ้านที่ค่อนข้างเก่ามากกว่า สำหรับบ้านสมัยใหม่ซาชิกิวาราชิอาจจะเลือกเข้าอยู่บ้าง แต่ต้องไม่มีสำนักงานในตัวบ้าน เพราะซาชิกิวาราชิไม่ชอบกิจวัตรประจำวันที่อึกทึก ผู้คนพยายามที่จะสร้างห้องไว้ให้สำหรับซาชิกิวาราชิ โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามโรงแรมและสำนักงาน โดยจะเป็นห้องที่เต็มไปด้วยตุ๊กตาและของเล่น แต่ความพยายามดังกล่าวมักสูญเปล่า

การจะให้ซาชิกิวาราชิอยู่กับบ้านใดบ้านหนึ่งนาน ๆ ต้องการการดูแลที่เหมาะสม ซาชิกิวาราชิไม่ชอบการเอาใจที่มากเกินไป เพราะว่าซาชิกิวาราชิมีนิสัยเหมือนเด็ก บางครั้งก็สร้างปัญหาให้ได้เหมือนกัน การพูดคุยอย่างสุภาพเป็นวิธีที่ดีกว่าการแสดงอารมณ์โกรธ เพราะความโกรธจะขับไล่ซาชิกิวาราชิไปเหมือนกัน

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ข้อมูลซาชิกิวาราชิ จาก obakemono.com (13/10/2007) (ในภาษาอังกฤษ)
* ข้อมูลซาชิกิวาราชิ จาก youkai library เก็บถาวร 2007-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (13/10/2007) (ในภาษาอังกฤษ)
# พระเจ้าบีรยู

| พระเจ้าบีรยู |
| --- |
| ฮันกึล | 비류왕 |
| ฮันจา | 比流王 |
| อักษรโรมันฉบับปรับปรุง | Biryu-wang |

**พระเจ้าบีรยู** (Biyu) (?-344, r. 304-344) กษัตริย์องค์ที่ 11 แห่งอาณาจักรแพ็กเจหนึ่งในสามก๊กแห่งเกาหลี

ตามบันทึกซัมกุก ซากิ พระองค์เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่ 2 ในพระเจ้ากูซู กษัตริย์พระองค์ที่ 6 ของอาณาจักรแพ็กเจ และเป็นพระราชอนุชาในพระเจ้าซาบาน กษัตริย์พระองค์ที่ 7 แห่งอาณาจักรแพ็กเจ

หลังจากพระเจ้าบุนซอสวรรคตโดยที่พระราชโอรสของพระองค์ยังทรงพระเยาว์ ทำให้เหล่าขุนนางเชิญเจ้าชายบีรยูขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แทน แต่ก่อนที่พระองค์จะขึ้นครองราชย์นั้นต้องเกิดการแย่งชิงอำนาจของเชื้อพระวงศ์เชื้อสายพระเจ้าโชโกและพระเจ้าโกอี

ในปี ค.ศ. 312 พระองค์ทรงแต่งตั้งให้ แฮกู เป็นผู้ไปปราบกบฏองค์ชายอูบก สามารถปราบสำเร็จในปี ค.ศ. 327 และในปี ค.ศ. 337 ทรงได้ทำสงครามกับอาณาจักรซิลลา

ในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นได้กล่าวว่า พระเจ้าบีรยูและพระเจ้าซาบาน เป็นบรรพบุรุษของกษัตริย์ในยุคยามาโตของญี่ปุ่นด้วย แต่บันทึกทั้งหลายถูกทำลายไปกว่า 1,000 ปีแล้ว

## พงศาวลี

| พงศาวลีของพระเจ้าบีรยู |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระเจ้ากีรู |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าแกรู |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 4. พระเจ้าโชโก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 2. พระเจ้ากูซู |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **พระเจ้าบีรยู** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |
# คเยแบ็ก

**คเยแบ็ก** (เกาหลี: 계백; ? – 20 สิงหาคม 660) แม่ทัพคนสำคัญในช่วงปลายของอาณาจักรแพ็กเจ หนึ่งในสามก๊กแห่งเกาหลี ผู้มีชื่อเสียงจากการนำทหารแพ็กเจเพียง 5,000 นายต่อสู้กับทหารเกือบ 200,000 คนของชิลลาและต้าถังจนตัวตายพร้อมกับทหารทั้งหมดของตนเองในยุทธการที่ฮวังซันบ็อลเมื่อวันที่ 20 สิงหาคม ค.ศ. 660 จนกลายเป็นวีรบุรุษและเล่าขานเรื่องราวนี้สืบมาจนถึงทุกวันนี้ หลังจากนั้นไม่นานอาณาจักรแพ็กเจก็ยอมแพ้และล่มสลายในที่สุด

ก่อนหน้านั้นแม่ทัพคเยแบ็กได้สังหารลูกและเมียของตนเองเพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของชิลลา
# การจับสลาก

ศาลบางประเทศใช้วิธีสุ่มจับสลากเพื่อเลือกคณะลูกขุน
ในวิธีการปกครอง **การจับสลาก** (อังกฤษ: *sortition, demarchy, stochocracy*) เป็นการเลือกข้าราชการการเมืองจากการสุ่มตัวอย่างผู้สมัคร ระบบนี้ตั้งใจรับประกันว่าภาคีที่มีความสนใจและมีความสามารถทุกฝ่ายจะมีโอกาสเท่ากันในการรับตำแหน่งสาธารณะ นอกจากนี้ยังลดการแบ่งฝักแบ่งฝ่าย เพราะไม่มีประโยชน์ในการให้คำสัญญาแก่เขตเลือกตั้งสำคัญหากผู้ดำรงตำแหน่งมาจากการจับสลาก ในประชาธิปไตยแบบเอเธนส์โบราณ การจับสลากเป็นวิธีการตามประเพณีและวิธีการหลักในการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งการเมือง และถือเป็นคุณลักษณะสำคัญของประชาธิปไตย

ปัจจุบันการจับสลากใช้เพื่อเลือกคณะลูกขุนในระบบคอมมอนลอว์ และบางทีใช้ในการจัดกลุ่มพลเมืองที่มีอำนาจให้คำปรึกษาทางการเมือง เช่น ลูกขุนพลเมือง หรือสมัชชาพลเมือง

## อ้างอิง
# พระเจ้าชังซูแห่งโคกูรยอ

|  |
| --- |
| **พระเจ้าชังซู** |
| ฮันกึล | 장수왕 |
| ฮันจา | 長壽王 |

**พระเจ้าชังซู** (ค.ศ. 394-491) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 20 แห่งอาณาจักรโคกูรยอ เหนือสุดของ สามราชอาณาจักรเกาหลี พระองค์ประสูติในปี ค.ศ. 394 เป็นพระราชโอรสองค์โตใน พระเจ้าควังแกโทมหาราช พระองค์เป็นเจ้าชายรัชทายาทในปี ค.ศ. 408 และเมื่อพระราชบิดาเสด็จสวรรคตในปี ค.ศ. 413 พระองค์ขึ้นครองสิริราชสมบัติเมื่อพระชนมายุ 19 พรรษา

## พงศาวลี

| พงศาวลีของพระเจ้าชังซูแห่งโคกูรยอ |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระเจ้ามีช็อนแห่งโคกูรยอ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าโคกุกว็อนแห่งโคกูรยอ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 4. พระเจ้าโคกุกยัง |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 2. พระเจ้าควังแกโทมหาราช |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **พระเจ้าชังซูแห่งโคกูรยอ** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |

## อ้างอิง
# เทวราช

เทวราชในศาสนาต่าง ๆ|

|  |  |
| --- | --- |
| พระอินทร์ในศาสนาพราหมณ์-ศาสนาฮินดู | เง็กเซียนฮ่องเต้ในลัทธิเต๋า-ศาสนาชาวบ้านจีน |
| ซูสในศาสนากรีก | รา, อามุนในศาสนาอียิปต์โบราณ |

 |

ในคติพหุเทวนิยม **เทวราช** (บาลี: เทวราช) หมายถึง เทวดาผู้พระราชา หรือพระราชาแห่งเทวดา

## รายนามเทวราชในศาสนาต่าง ๆ

|  |  |
| --- | --- |
| **ศาสนา** | **พระนาม** |
| ศาสนาพราหมณ์ | พระอินทร์ |
| ศาสนาอียิปต์โบราณ | รา, อามุน |
| ศาสนานอร์สโบราณ | โอดิน |
| ศาสนากรีกโบราณ | ซูส |
| ศาสนาโรมันโบราณ | จูปิเตอร์ |
| ศาสนาชาวบ้านจีน | เง็กเซียนฮ่องเต้ |
| ศาสนาชินโต | อามาเตราซุ |

## อ้างอิง
# คุณธรรมนิยม

**ธรรมาธิปไตย** (อังกฤษ: *meritocracy*) หรือ **คุณธรรมนิยม** เป็นระบบการเมืองซึ่งเศรษฐทรัพย์และ/หรืออำนาจทางการเมืองถูกมอบให้กับบุคคลโดยขึ้นอยู่กับความสามารถ ความพยายาม หรือความสำเร็จ มิใช่ความมั่งคั่งหรือชนชั้นทางสังคม การเจริญก้าวหน้าในระบบเช่นนี้ขึ้นอยู่กับประสิทธิผลซึ่งถูกวัดด้วยการทดสอบหรือสัมฤทธิผลอันเป็นประจักษ์ แม้ว่าแนวคิดคุณธรรมนิยมจะดำรงอยู่มาแล้วหลายศตวรรษ คำว่า "meritocracy" ในภาษาอังกฤษเพิ่งถูกบัญญัติขึ้นใน ค.ศ. 1958 โดยนักสังคมวิทยาในหนังสือเสียดสีการเมืองดิสโทเปียชื่อว่า *The Rise of the Meritocracy*

สาระสำคัญของระบอบธรรมาธิปไตย ได้แก่ การจะบรรจุหรือแต่งตั้งบุคคลให้ดำรงตำแหน่งย่อมไม่กระทำโดยคำนึงถึงทักษะความสามารถและ/หรือประสบการณ์ของบุคคลนั้นเป็นที่ตั้ง หากแต่คำนึงถึงคุณธรรมของบุคคลนั้น กับทั้งสถานการณ์และความต้องการในขณะที่มีการยื่นขอเข้ารับการบรรจุหรือการแต่งตั้งเป็นหลัก นอกจากนี้ ย่อมไม่คำนึงถึงสิ่งดังต่อไปนี้โดยเด็ดขาด กล่าวคือ ความยากดีมีจน (เศรษฐยาธิปไตย) ความสัมพันธ์ทางครอบครัว (คติเห็นแก่ญาติ) ความสัมพันธ์ฉันมิตร (คติเห็นแก่มิตร) ชนชั้นวรรณะ (คณาธิปไตย) ความเต็มใจและ/หรือความต้องการของบุคคลนั้น (ประชาธิปไตย) และพื้นเพอื่น ๆ ตามแต่สถานการณ์เป็นต้นว่าอำนาจทางการเมืองหรือสถานะทางสังคม อย่างไรก็ดี ในความเป็นจริง การมักไม่ได้เป็นไปตามหลักดังกล่าวโดยครบถ้วนนัก กับทั้งการบรรจุและการแต่งตั้งบุคคลก็มักพิจารณาถึงความเหมาะสมกับงาน ทักษะความสามารถ และบุคลิกภาพของบุคคลนั้นเป็นที่ตั้ง

สังคมธรรมาธิปไตยมักยกย่องเชิดชูบุคคลที่กระทำคุณประโยชน์เป็นที่ประจักษ์

## อ้างอิง

* Burbank, Jane and Cooper, Frederick. (2010). *Empires in World History: Power and the Politics of Difference*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-12708-5.
* Kazin, Michael, Edwards, Rebecca, and Rothman, Adam. (2010). *The Princeton Encyclopedia of American Political History Volume 2*. Princeton University Press. ISBN 0-691-12971-1.
* Schwarz, Bill. (1996). *The expansion of England: race, ethnicity and cultural history*. Psychology Pres. ISBN 0-415-06025-7.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "Meritocracy and the Erosion of Self-Respect" เก็บถาวร 2012-03-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, lecture by Sjalling Swierstra und Evelien H. Tonkens (with a german introduction)
* World Wide Words — Michael Quinion writes about the changing use of the term, as does Progress Online เก็บถาวร 2008-06-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# เถรวาท

**เถรวาท** (บาลี: *Theravāda* แปลตรงตัว ''นิกายพระเถระ'') เดิมชื่อ **สถวีรวาท** เป็นนิกายในศาสนาพุทธ ฝ่ายมหายานเรียกนิกายนี้ว่า **หีนยาน** (บาลี/สันสกฤต: हीनयान)

นิกายเถรวาทเป็นนิกายหลักที่ได้รับการนับถือในประเทศศรีลังกา (ประมาณ 70% ของประชากรทั้งหมด) และประเทศในแผ่นดินเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ ไทย กัมพูชา ลาว และพม่า และเป็นส่วนน้อยในประเทศจีนและเวียดนาม โดยเฉพาะในมณฑลยูนนาน เนปาล บังกลาเทศที่ภาคจิตตะกอง เวียดนามทางตอนใต้ใกล้ชายแดนกัมพูชา อินโดนีเซีย มาเลเซียมีนับถือทางตอนเหนือของประเทศ มีศาสนิกส่วนใหญ่เป็นชาวไทยและชาวสิงหล ตัวเลขผู้นับถือศาสนาพุทธนิกายเถรวาทอยู่ที่ประมาณ 177,400,000 คน

สำหรับประเทศไทยมีผู้นับถือพุทธศาสนานิกายเถรวาทประมาณ 94% ของประชากรทั้งหมด นิกายเถรวาทได้รับการนับถือคู่กับนิกายอาจริยวาท (คือนิกายมหายาน ในปัจจุบัน)

## ความเป็นมาของนิกายเถรวาท

การแพร่กระจายของพุทธศาสนาเถรวาทลัทธิลังกาวงศ์เข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้
หลังจากพระโคตมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพานได้ 3 เดือน พระอรหันตสาวกผู้ได้เคยสดับสั่งสอนของพระองค์จำนวน 500 รูป ก็ประชุมทำปฐมสังคายนา ณ ถ้ำสัตบรรณคูหา ใกล้เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ ใช้เวลาสอบทานอยู่ 7 เดือน จึงประมวลคำสอนของพระพุทธเจ้าได้สำเร็จเป็นครั้งแรก นับเป็นบ่อเกิดของคัมภีร์พระไตรปิฎกภาษาบาลี คำสอนที่ลงมติกันไว้ในครั้งปฐมสังคายนาและได้นับถือกันสืบมา เรียกว่า **เถรวาท** แปลว่า คำสอนที่วางไว้เป็นหลักการโดยพระเถระ คำว่า **เถระ** ในที่นี้ หมายถึงพระเถระผู้ประชุมทำสังคายนาครั้งแรก และพระพุทธศาสนาซึ่งถือตามหลักที่ได้สังคายนาครั้งแรกดังกล่าว เรียกว่า **นิกายเถรวาท** อันหมายถึง คณะสงฆ์กลุ่มที่ยึดคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ทั้งถ้อยคำ และเนื้อความที่ท่านสังคายนาไว้โดยเคร่งครัด ตลอดจนรักษาแม้แต่ตัวภาษาดั้งเดิมคือภาษาบาลี

## คณะสงฆ์เถรวาท

คณะสงฆ์เถรวาทในแต่ละประเทศ ได้แบ่งย่อยออกเป็นหลายนิกาย โดยยังคงยึดถือพระธรรมวินัยเดียวกัน

* *ประเทศบังกลาเทศ*:
	+ สังฆราชนิกาย (Sangharaj Nikaya)
	+ มหาสถพีรนิกาย (Mahasthabir Nikaya)
* *ประเทศพม่า* :
	+ สุธัมมนิกาย (Thudhamma Nikaya)
	+ ชเวจินนิกาย (Shwekyin Nikaya)
	+ ทวารนิกาย (Dvara Nikaya)
* *ประเทศศรีลังกา*:
	+ สยามนิกาย (Siam Nikaya)
		- มัลวัตตะ (Malwaththa)
		- อัสคิริยะ (Asgiriya)
		- วาทุลวิลา (Waturawila) หรือ มหาวิหารวังศิกศยาโมปาลีวนาวาสนิกาย (Mahavihara Vamshika Shyamopali Vanavasa Nikaya)
	+ อมรปุรนิกาย (Amarapura Nikaya)
		- ธรรมรักษิต (Dharmarakshitha)
		- คันดุโบดา (Kanduboda) หรือ ชเวจินนิกาย (Swejin Nikaya)
		- ตโปวนะ (Tapovana) หรือ กัลยาณวงศ์ (Kalyanavamsa)
	+ รามัญนิกาย
		- กัลดุวา (Galduwa) หรือ ศรีกัลยาณีโยคาศรม สังสถา (Śrī Kalyāṇī Yogāśrama Saṃstha)
		- เดลดูวา (Delduwa)
* *ประเทศไทย, ประเทศกัมพูชา และประเทศมาเลเซีย (ในกลุ่มชาวไทย)*
	+ มหานิกาย (Maha Nikaya)
	+ ธรรมยุติกนิกาย (Dharmmayuttika Nikaya)

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

* พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช), *พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ ชุด **คำวัด, วัดราชโอรสาราม กรุงเทพฯ พ.ศ. 2548

## แหล่งข้อมูลอื่น

* พุทธศาสนาสอนอะไร
# อะละวี

อะละวี
*อะละวียะฮ์*| ษูลฟะกอร ดาบอะลีที่วาดแบบตามลวดลาย เป็นสัญลักษณ์สำคัญทั้งฝ่ายอะละวีกับชีอะฮ์แบบดั้งเดิม |
| ประชากรทั้งหมด |
| ประมาณ 3 ล้าน |
| ภูมิภาคที่มีประชากรอย่างมีนัยสำคัญ |
|  ซีเรีย | น้อยกว่า 3 ล้าน |
|  ตุรกี | 500,000-1 ล้าน |
|  เลบานอน | 100,000 |
|  เยอรมนี | 70,000 |
| เลบานอน/ที่ราบสูงโกลัน | 2200 คนอาศัยที่เฆาะญัร ส่วนใหญ่มีทั้งสิทธิพลเมืองซีเรียและอิสราเอล |
|  ออสเตรเลีย | 2% เป็นชาวเลบานอนในประเทศออสเตรเลีย |
| ภาษา |
| อาหรับ, ตุรกี |

**อะละวี** (อาหรับ: علوية *อะละวียะฮ์*) หรือ **นุซัยรี** (อาหรับ: نصيرية *นุศ็อยรียะฮ์*) เป็นสาขาของศาสนาอิสลามนิกายชีอะฮ์ กลุ่มอะละวียกย่องอะลี (อะลี อิบน์ อะบีฏอลิบ) เป็นอิหม่ามคนแรกของสำนักสิบสองอิมาม เชื่อว่ากลุ่มนี้ก่อตั้งในคริสต์ศตวรรษที่ 9 โดยอิบน์ นุศ็อยร์

รายงานจากงานวิจัยของเมฮร์ดาด อิซาดีย์ (Mehrdad Izady) มีอะละวีอยู่ในประชากรซีเรียร้อยละ 17.2 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 11.8 ใน ค.ศ. 2010 และเป็นชนกลุ่มน้อยสำคัญในจังหวัดฮาทัย ประเทศตุรกี และภาคเหนือของประเทศเลบานอน สาขานี้มักสับสนกับลัทธิแอเลวี ซึ่งเป็นลัทธิศาสนาต่างหากในประเทศตุรกี

เทววิทยาและพิธีกรรมของอะละวีมีความแตกต่างจากชีอะฮ์สายหลักหลายแบบ เช่น ในช่วงทำพิธี กลุ่มอะละวีดื่มไวน์ในฐานะการเปลี่ยนสภาพของอะลี ในขณะที่มุสลิมกลุ่มอื่น ๆ ห้ามดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อะละวีส่งเสริมให้ดื่มมันได้แค่พอเหมาะ และพวกเขาเชื่อในเรื่องการกลับชาติมาเกิด

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Bar-Asher, Meir M. (2003). "NOṢAYRIS". *Encyclopaedia Iranica*.
* Kazimi, Nibras. *Syria Through Jihadist Eyes: A Perfect Enemy*, Hoover Institution Press, 2010. ISBN 978-0-8179-1075-4.
* Friedman, Yaron (2010). *The Nuṣayrī-ʿAlawīs : An Introduction to the Religion, History and Identity of the Leading Minority in Syria* (PDF). Leiden, Boston: Brill. ISBN 978-90-04-178922. สืบค้นเมื่อ 31 July 2016.
* Halm, Heinz (1995). "Nuṣayriyya". ใน Bosworth, C. E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W. P. & Lecomte, G. (บ.ก.). *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition. Volume VIII: Ned–Sam*. Leiden: E. J. Brill. pp. 145–148. ISBN 978-90-04-09834-3.
* Procházka-Eisl, Gisela; Procházka, Stephan (11 August 2010). *The Plain of Saints and Prophets: The Nusayri-Alawi Community of Cilicia ...* Harrassowitz Verlag. ISBN 978-3-447-06178-0. RFWRfO2016
* Worth, Robert F. (2016). *A Rage for Order: The Middle East in Turmoil, from Tahrir Square to ISIS*. Pan Macmillan. p. 82. ISBN 9780374710712.
* Winter, Stefan (2016). *A History of the 'Alawis: From Medieval Aleppo to the Turkish Republic*. Princeton and Oxford: Princeton University Press. ISBN 9780691173894.
* Al Marouf, Emil Abbas (2016). *History of Alawites in the Levant* (ภาษาอาหรับ). Dar Al Amal & Al Salam.

## แหล่งข้อมูลอื่น
# กังดงแบล

สมาชิกกังดงแบลแต่งกายเป็นโอบา โอริชาตนหนึ่ง ขณะทำพิธีเข้าทรง การเข้าทรงโอริชาเป็นศูนย์กลางความเชื่อศาสนานี้
**กังดงแบล** (โปรตุเกส: *Candomblé*) เป็นศาสนาพลัดถิ่นแอฟริกาที่พัฒนาในบราซิลช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เกิดจากการผสานความเชื่อระหว่างศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาตะวันตกหลายศาสนา โดยเฉพาะศาสนาโยรูบา บันตูและกเบ นอกจากนี้ยังรับอิทธิพลบางส่วนจากนิกายโรมันคาทอลิกของศาสนาคริสต์ กังดงแบลไม่มีคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ และองค์กรกลาง แต่ดูแลจัดการโดย *ตึไรรู* (terreiros, ศาลเจ้า)

กังดงแบลเกี่ยวข้องกับการนับถือวิญญาณที่เรียกว่า *โอริชา* (orixás) ซึ่งรับชื่อและลักษณะมาจากเทพดั้งเดิมของแอฟริกาตะวันตก โอริชาแต่ละตนมีสถานะเทียบเท่านักบุญของนิกายโรมันคาทอลิก ตำนานหลายแหล่งเล่าว่าโอริชาเป็นผู้รับใช้พระผู้สร้างนาม *โอลูดูมาเร* (Oludumaré) กังดงแบลเชื่อว่ามนุษย์มีโอริชาคอยคุ้มครองมาตั้งแต่ก่อนกำเนิดและส่งผลต่อลักษณะนิสัยของแต่ละคน สมาชิกมักรวมตัวที่ตึไรรูที่ดูแลโดยนักบวช *บาบาโลริชา* (babalorixá) และนักบวชหญิง *อียาโลริชา* (iyalorixá) พิธีหลักคือการร้องรำทำเพลงเพื่อปลุกโอริชาให้เข้าสิง โดยสมาชิกเชื่อว่าพวกเขาสามารถติดต่อกับเทพเจ้าได้โดยตรงเมื่อโอริชาประทับร่าง ของเซ่นโอริชาคือผลไม้และสัตว์พลี นอกจากนี้ยังใช้สังเวยแก่วิญญาณอื่น ๆ เช่น *โบยาเดรู* (boiadero) *เปรตูแวญู* (preto velho) *กาโบกลู* (caboclos) และวิญญาณบรรพบุรุษที่เรียกว่า *เอกุน* (egun) มีการทำนายหลายแบบเพื่อแปลข้อความที่ได้รับจากโอริชา พิธีรักษาด้วยสมุนไพรและการทำเครื่องรางมีบทบาทสำคัญในศาสนานี้

กังดงแบลพัฒนาขึ้นในหมู่ชุมชนชาวบราซิลเชื้อสายแอฟริกาท่ามกลางการค้าทาสแอตแลนติกในคริสต์ศตวรรษที่ 16–19 เป็นการผสานศาสนาดั้งเดิมที่ทาสชาวแอฟริกาตะวันตกและแอฟริกากลางนับถือ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวโยรูบา ชาวโฟนและชาวบันตู เข้ากับคำสอนนิกายโรมันคาทอลิกของเจ้าอาณานิคมโปรตุเกสผู้ครอบครองดินแดนในขณะนั้น สมาชิกกังดงแบลรวมกลุ่มอยู่ในรัฐบาเยียช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 แม้รัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1891 หลังบราซิลได้รับเอกราชจากโปรตุเกสจะมอบเสรีภาพทางศาสนา แต่กลุ่มโรมันคาทอลิกในบราซิลมองสมาชิกกังดงแบลอย่างผสม บางส่วนยอมรับความต่างทางศาสนา ขณะที่บางส่วนแสดงความปฏิปักษ์ต่อศาสนานี้ ล่วงเข้าคริสต์ศตวรรษที่ 20 การอพยพของผู้คนในรัฐบาเยียส่งผลให้กังดงแบลแพร่ไปทั่วบราซิลและที่อื่น ๆ รวมถึงเกิดสายสัมพันธ์กับศาสนาอื่นที่มีรากจากศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาอย่างซันเตรียาในคิวบาและวูดูในเฮติ ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 สมาชิกบางกลุ่มเน้นย้ำ "การกลายเป็นแอฟริกาอีกครั้ง" เพื่อขจัดอิทธิพลโรมันคาทอลิกในศาสนา และสร้างกังดงแบลในรูปแบบที่ใกล้เคียงศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาตะวันตกที่สุด

คำว่า "กังดงแบล" สันนิษฐานว่ามาจากคำภาษาบันตู *kandombele* หมายถึงการเต้นรำ คำนี้ยังพัฒนาต่อไปเป็นกังดงเบ (Candombe) แนวเพลงและการเต้นรำในอาร์เจนตินาและอุรุกวัยที่มีรากฐานมาจากทาสชาวแอฟริกา แต่ละตึไรรูของกังดงแบลมีอำนาจปกครองตนเอง แต่สามารถแบ่งเป็นกลุ่มย่อยเรียกว่า *นาซอยส์* (nações) ตามระบบความเชื่อดั้งเดิมของแอฟริกาตะวันตก กลุ่มที่โดดเด่นที่สุด 3 กลุ่ม ได้แก่ เกตู (Ketu) เฌเฌ (Jejé) และแองโกลา (Angola) ในปี ค.ศ. 2010 มีผู้นับถือศาสนานี้ในบราซิล 167,363 คน และมีชุมชนขนาดย่อมในประเทศต่าง ๆ ของทวีปอเมริกาใต้และยุโรป นอกเหนือจากชาวบราซิลเชื้อสายแอฟริกา ยังมีชาติพันธุ์อื่น ๆ ที่นับถือกังดงแบลเช่นกัน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "What Is Candomblé? Beliefs and History". *Learn Religions*.
# เทวญาณ

สัญลักษณ์สมาคมเทวญาณ
**เทวญาณ** (อังกฤษ: *Theosophy*; กรีก: θεοσοφία *theosophia*) มีที่มาจากคำว่า θεός *theos* ที่แปลว่า เทว + σοφία *sophia* ที่แปลว่าปรัชญาหรือปรีชาญาณ เทวญาณจึงหมายถึง "ความรู้เกี่ยวกับพระเป็นเจ้า" ใช้หมายถึงระบบปรัชญาแบบคุยหลัทธิ (Esotericism) ที่มุ่งเข้าถึงพระเป็นเจ้าโดยตรง โดยไม่ผ่านการอาศัยคัมภีร์หรือผู้รู้อื่น ๆ

เทวญาณจึงเป็นส่วนหนึ่งของคุยหลัทธิซึ่งให้ความสำคัญกับความรู้หรือปัญญาที่นำไปสู่การหลุดพ้นเฉพาะบุคคล นักเทวญาณพยายามเข้าใจรหัสยภาวะของเอกภพ และสิ่งที่เชื่อมเอกภพ มนุษยชาติ และพระเป็นเจ้าเข้าด้วยกัน เทวญาณมีจุดมุ่งหมายที่จะสืบหาต้นกำเนิดของพระเป็นเจ้าและมนุษยชาติ วันสิ้นโลก ชีวิต และมนุษยชาติ ด้วยการศึกษาประเด็นเหล่านี้ นักเทวญาณเชื่อว่าจะสามารถอธิบายจุดมุ่งหมายและกำเนิดของเอกภพได้

## อ้างอิง
# นิกาย

**นิกาย**ในศาสนา (อังกฤษ: *Religious denomination*) หมายถึง หมู่ หรือพวกคณะนักบวชในศาสนาเดียวกัน ที่แยกออกไปเป็นพวก ๆ

## นิกายในศาสนา

### ศาสนาพุทธ

นิกายในศาสนาพุทธ แบ่งออกเป็น 3 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* เถรวาท
	+ มหานิกาย
	+ ธรรมยุติกนิกาย
* มหายาน
	+ เซน
* วัชรยาน
	+ ทิเบต
		- เกลุก

### ศาสนาคริสต์

นิกายในศาสนาคริสต์ แบ่งออกเป็น 3 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* คาทอลิก
	+ คาทอลิกตะวันตก (โรมันคาทอลิก)
	+ คาทอลิกตะวันออก
* ออร์ทอดอกซ์
	+ อีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์
	+ ออเรียนทัลออร์ทอดอกซ์
		- คอปติกออร์ทอดอกซ์
		- เอธิโอเปียนออร์ทอดอกซ์
		- เอริเทรียนออร์ทอดอกซ์
		- ซีเรียกออร์ทอดอกซ์
		- อาร์เมเนียนแอพัสทอลิก
* โปรเตสแตนต์
	+ ปฏิรูป
	+ ลูเทอแรน
	+ อนาแบปทิสต์
	+ เซเวนต์เดย์แอดเวนทิสต์
	+ เพรสไบทีเรียน
	+ เมทอดิสต์
	+ แบปทิสต์
	+ แองกลิคัน

### ศาสนาอิสลาม

นิกายในศาสนาอิสลาม แบ่งออกเป็น 2 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* ซุนนี
	+ ลัทธิซะละฟีย์
		- วะฮาบีย์
* ชีอะฮ์

### ศาสนาฮินดู

นิกายในศาสนาฮินดู แบ่งออกเป็น 8 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* ลัทธิไวษณพ
* ลัทธิไศวะ
* ลัทธิศักติ
* ลัทธิคาณปัตยะ
* ลัทธิสรภัทธะ
* ลัทธิสมารธะ
* ลัทธิเชมัน
* ลัทธิกายตรี

### ศาสนายูดาห์

นิกายในศาสนายูดาห์ แบ่งออกเป็น 4 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* ยูดาห์ออร์ทอดอกซ์
	+ ฮาเรดี
	+ ฮาซิด
	+ ยูดาห์ออร์ทอดอกซ์ดั้งเดิม
* ยูดาห์อนุรักษนิยม
* ยูดาห์ปฏิรูป
* ยูดาห์บูรณปฏิสังขรณ์

### ศาสนาซิกข์

นิกายในศาสนาซิกข์ แบ่งออกเป็น 2 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* นามธารี
* นานักปันถิ

### ศาสนาเชน

นิกายในศาสนาเชน แบ่งออกเป็น 2 นิกายใหญ่ ๆ ได้แก่

* ทิคัมพร
* เศวตามพร

## อ้างอิง
# ศาสนาในประเทศแอลจีเรีย

| Religions of Algeria (2018) |
| --- |
| ศาสนา |  | เปอร์เซนต์ |
| อิสลาม (ทางการ; ซุนนี)  |    | 97.25% |
| อื่น (ประกอบด้วยชาวคริสต์และชาวยิว)  |    | 2.75% |

ศาสนาในประเทศแอลจีเรียส่วนใหญ่จะเป็นศาสนาอิสลามซึ่งมีผู้นับถือ 97% ของประชากรทั้งหมด และชาวมุสลิมในแอลจีเรียมักเป็นนิกายซุนนี และมีชาวคริสต์ประมาณ 350,000 คน ซึ่งมักจะเป็นนิกายโปรเตสแตนต์ และยังมีชาวยิวประมาณ 2,000 คนอาศัยอยู่อีกด้วย

## อ้างอิง
# ศาสนาในประเทศซิมบับเว

ศาสนาในประเทศซิมบับเว (2017)
1. โปรเตสแตนต์ (69.2%)
2. คาทอลิก (8.00%)
3. คริสต์นิกายอื่น (6.90%)
4. ความเชื่อพื้นเมือง (4.50%)
5. อิสลาม (0.70%)
6. อื่น ๆ (0.50%)
7. ไม่มี (10.2%)

อาสนวิหารพระหฤทัยที่เมืองหลวงฮาราเร
ศาสนาคริสต์เป็นศาสนาที่มีผู้นับถือมากที่สุดในประเทศซิมบับเว โดยที่นิกายโปรเตสแตนต์มีผู้นับถือมากที่สุด

ตามการสำรวจประชากรศาสตร์ระหว่างสำมะโนประชากร ค.ศ. 2017 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติซิมบับเว ชาวซิมบับเวร้อยละ 69.2 นับถือศาสนาคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ ร้อยละ 8.0 นับถือคาทอลิก โดยรวมแล้วมีผู้นับถือศาสนาคริสต์ร้อยละ 84.1 รองลงมาคือศาสนาพื้นเมืองประมาณร้อยละ 4 และไม่ระบุกับไม่มีร้อยละ 8 ศาสนาหลักอื่น ๆ ได้แก่อิสลาม (0.7%), พุทธ (<0.1%), ฮินดู (<0.1%) และยูดาห์ (<0.1%) แต่ละศาสนามีลักษณะเฉพาะของตัวเอง

ในขณะที่ประชากรส่วนใหญานับถือศาสนาคริสต์ ในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 2000 คนส่วนใหญ่ยังปฏิบัติตามศาสนาพื้นเมืองบางส่วนในระดับที่แตกต่างกัน ผู้นำศาสนายังรายงานว่ามีการยึดมั่นในศาสนาแบบดั้งเดิมและผู้รักษาแบบเชมันเพิ่มมากขึ้น

รัฐธรรมนูญซิมบับเวอนุญาตให้มีเสรีภาพในการนับถือศาสนา ใน ค.ศ. 2023 ประเทศนี้ได้คะแนนเสรีภาพทางศาสนาอยู่ที่ 3 ต่อ 4

## อ้างอิง

อ่านเพิ่ม (Ezra Chitando, *Prophets, profits and the Bible in Zimbabwe*)

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Religion in Zimbabwe - RelZim news portal
* ZJC Project on the history of the Zimbabwe Jewish Community
# เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช เฮเกิล

| เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช เฮเกิล |
| --- |
|  |
| เกิด | (1770-08-27)27 สิงหาคม ค.ศ. 1770 ชตุทท์การ์ท เวือร์ทเทิมแบร์ค |
| เสียชีวิต | 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1831(1831-11-14) (61 ปี) เบอร์ลิน  ปรัสเซีย |
| สัญชาติ | เยอรมัน |
|  |
| ยุค | ปรัชญาคริสต์ศตวรรษที่ 19 |
| แนวทาง | ปรัชญาตะวันตก |
| สำนัก | จิตนิยมเยอรมัน ปรัชญาเฮเกเลียน (Hegelianism) ประวัติศาสตร์นิยม (historicism) |
| ความสนใจหลัก | ตรรกศาสตร์ **·** จริยศาสตร์ **·** ศาสนา ปรัชญาประวัติศาสตร์ อภิปรัชญา **·** ญาณวิทยา ปรัชญาการเมือง |
| แนวคิดเด่น | จิตนิยมสัมบูรณ์ **·** วิภาษวิธี วิภาษวิธีของนายกับทาส **·** Sublation |
| ถิ่นพำนัก | เยอรมนี |
|  |
| ลายมือชื่อ |
|  |

**เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช เฮเกิล** (เยอรมัน: *Georg Wilhelm Friedrich Hegel*, ออกเสียง: [ˈɡeɔɐ̯k ˈvɪlhɛlm ˈfʁiːdʁɪç ˈheːɡəl]; 27 สิงหาคม ค.ศ. 1770 – 14 พฤศจิกายน ค.ศ. 1831) เป็นนักปรัชญาชาวเยอรมันสำนักคิดจิตนิยม (idealism) ซึ่งเป็นบุคคลสำคัญของสำนักคิดจิตนิยมเยอรมัน แนวคิดของเฮเกิลเป็นแนวคิดพื้นฐานของปรัชญาตะวันตกและการขยายขอบเขตการศึกษาปรัชญาร่วมสมัยทั้งในด้านสุนทรียศาสตร์ ภววิทยา และ การเมืองการปกครอง

ผลงานสำคัญของเฮเกิลคือการพัฒนาแนวคิดจิตนิยม [บ้างเรียกว่าจิตนิยมสัมบูรณ์ (absolute idealism)] ปรัชญาเรื่องจิตของเฮเกิลส่งอิทธิพลต่อกรอบความคิดในเรื่องจิตวิทยา รัฐ ประวัติศาสตร์ ศิลปะ ศาสนา และปรัชญา ผลงานเรื่องวิภาษวิธีของนายกับทาส (master–slave dialectic) ของเขามีความสำคัญอย่างมากต่อความคิดของปัญญาชนฝรั่งเศสในคริสต์ศตววรษที่ 20 ใจความสำคัญของปรัชญาแบบเฮเกิลคือความคิดเรื่องจิตหรือจิตวิญญาณ (*Geist* หรือบางครั้งแทนด้วยคำว่า *mind*) ในฐานะที่จิตวิญญาณจะแสดงตัวตนออกในรูปของประวัติศาสตร์ ทุกสิ่งดำเนินการไปบนหลักการของวิภาษวิธีหรือหลักคิดที่เชื่อว่าทุกสิ่งมีความขัดแย้งระหว่างบทตั้งต้น (thesis) กับบทแย้ง (antithesis) อันจะนำไปสู่ผลลัพธ์ใหม่หรือบทสรุป (synthesis)

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Hegel page in 'The History Guide'
* Hegel.net - freely available resources (under the GNU FDL)
* « Der Instinkt der Vernünftigkeit » and other texts - Works on Hegel in Université du Québec site (in French)
* งานโดยหรือเกี่ยวกับ เกออร์ค วิลเฮ็ล์ม ฟรีดริช เฮเกิล ในห้องสมุดต่าง ๆ ในแคตาลอกของเวิลด์แคต
* Lowenberg J., (1913) "The Life of Georg Wilhelm Friedrich Hegel". in *German classics of the nineteenth and twentieth centuries*. New York: German Publication Society.
* Hegel, as the National Philosopher of Germany (1874) Karl Rosenkranz, Granville Stanley Hall, William Torrey Harris, Gray, Baker & Co. 1874