# วัฒนธรรมกวายกวาย

ขนมกวายกวายรสเนยมะพร้าวซองสีเขียว วางอยู่ข้างคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ ซึ่งชาวไต้หวันบางส่วนเชื่อว่าจะช่วยปกป้องเครื่องได้ บนซองมีช่องให้เขียนคำอธิษฐาน และซองในภาพนี้มีข้อความเขียนไว้ว่า "ชาววิกิพีเดียทั้งหลายจงทำตัวดี ๆ อย่าได้ก่อกวน" (จีน: 維基人乖乖／不要搞破壞)
**วัฒนธรรมกวายกวาย** เป็นปรากฏการณ์ที่ผู้คนนำขนมบรรจุซองยี่ห้อ *กวายกวาย* (จีน: 乖乖; พินอิน: *guāiguāi*; เวด-ไจลส์: *kuai1kuai1*) วางไว้ถัดหรือบนอุปกรณ์บางอย่าง โดยมีความเชื่อว่าจะทำให้อุปกรณ์ดังกล่าวทำงานได้โดยไม่มีข้อขัดข้อง ด้วยเหตุดังกล่าว มักพบเห็นขนมบรรจุซองดังกล่าวได้บ่อยครั้งในสถานที่ทำงานในไต้หวัน โดยมีแนวปฏิบัติที่ดีในการใช้ขนมบรรจุซองกวายกวายเพื่อการดังกล่าวอย่างเหมาะสม เช่น ใช้ขนมบรรจุซองสีเขียวเท่านั้น และขนมบรรจุซองนั้นต้องยังไม่หมดอายุ

## อิทธิพลของวัฒนธรรม

บริษัทกวายกวายจัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2511 โดยมุ่งเน้นการผลิตคุกกี้และข้าวโพดอบกรอบ โดยมีสายการผลิตหนึ่งที่ผลิตข้าวโพดอบกรอบในชื่อของบริษัท

ปรากฏหลักฐานที่บันทึกถึงแนวปฏิบัติการประดับขนมกวายกวายไว้ข้างเครื่องจักรครั้งแรกในช่วงต้น พ.ศ. 2551 ด้วยการประดับขนมดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงธรรมเนียมปฏิบัติอย่างไม่เป็นทางการในวงการสารสนเทศของไต้หวันเท่านั้น หากแต่ยังได้ขยายไปยังอุตสาหกรรมอื่น ๆ อีกด้วย ปัจจุบันมีการวางขนมกวายกวายข้างอุปกรณ์ของห้องแม่ข่าย ตู้เอทีเอ็ม ตู้จำหน่ายตั๋ว ระบบควบคุม และเครื่องชำระค่าผ่านทาง นอกจากนี้ ยังพบเห็นได้ในสถานที่อื่น เช่น ศูนย์คอมพิวเตอร์ สำนักงานกิจการสังคม งานสถาปตัยกรรมแห่งความยั่งยืน สถานีตำรวจ โรงพยาบาล สำนักงานการพยาบาล ศูนย์การป้องกันความรุนแรงในครอบครัวและการล่วงละเมิดทางเพศ ห้องตัดต่อ โรงละคร สำนักงานทะเบียนราษฎร และห้องสอบสำหรับการสอบระดับชาติ โดยขนมนี้เป็นอาหารชนิดเดียวที่สามารถนำเข้าไปในห้องคอมพิวเตอร์และแม่ข่ายที่มีความบอบบาง

บางคนมองว่าวัฒนธรรมนี้เป็นเรื่องงมงาย ตัวอย่างเช่น เคยมีบันทึกของฉี โป๋หลีน ผู้กำกับภาพยนตร์ ว่า "ฉันเขียนชื่อฉัน (บนซองขนม) และฉันไม่ได้ล้อเล่น" ถึงกระนั้น เจียง ชั่นเถิง (จีน: 江燦騰) รองศาสตราจารย์ในมหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนครไทเปกล่าวว่าผลความเสถียรที่กล่าวอ้างของกวายกวายนั่นเป็นเพียงเรื่องบังเอิญ และขนมดังกล่าวเป็นยาหลอกสำหรับวิศวกรเท่านั้น

## แนวปฏิบัติ

การวางกวายกวายนั้นมีวิธีการที่เคร่งครัด โดยจะต้องใช้ขนมบรรจุซองสีเขียว (รสมะพร้าว) เท่านั้น เนื่องจากสัญญาณไฟที่บ่งบอกการทำงานอย่างปกติเป็นสีเขียว ในทางกลับกัน จะไม่มีการใช้ขนมบรรจุซองสีแดงและสีเหลืองตามสัญญาณไฟที่หมายถึงความผิดปกติ ตัวอย่างเช่นในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2560 ซึ่งเป็นช่วงจัดเก็บภาษีเงินได้ กระทรวงการคลังของไต้หวันได้พยายามวางกวายกวายเพื่อหวังจะช่วยกู้ระบบปฏิบัติการที่กำลังล่มเนื่องจากมีการเข้าถึงมากเกินไป แต่เนื่องจากกระทรวงเลือกซื้อขนมบรรจุซองสีเหลือง ทำให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในกลุ่มผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในไต้หวัน หลู ซิ่วย่าน สมาชิกสภานิติบัญญัติจากก๊กมินตั๋ง กล่าวถึงกระทรวงการคลังเมื่อครั้งที่กำลังพิจารณาร่างรัฐบัญญัติว่ากระทรวงต้องรักษาแนวปฏิบัติไว้ให้ดีและต้องไม่ทำผิดพลาดในการเลือกสีซองขนม อย่างไรก็ตาม บริษัทผู้ผลิตได้เสนอแนวปฏิบัติที่แตกต่างออกไป โดยซองสีเขียวไว้สำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิสก์และห้องคอมพิวเตอร์ ส่วนซองสีเหลืองสำหรับทองคำและโชคลาภ ดังนั้นจึงเหมาะสมมากกว่าสำหรับอุตสาหกรรมการเงินและธนาคาร ในขณะที่ซองสีแดงสื่อถึงความรัก บริษัทจึงขายในปริมาณจำกัดในวันวาเลนไทน์หรือวันแม่

ตามวัฒนธรรมที่ยึดถือกันโดยทั่วไป นอกจากจะต้องคำนึงถึงความแตกต่างของสีซองขนมแล้ว ยังต้องตรวจสอบวันหมดอายุของขนมอีกด้วย โดยจะต้องไม่วางกวายกวายที่หมดอายุแล้ว และต้องเปลี่ยนซองขนมทันทีเหมือนขนมบรรจุซองนั้นหมดอายุ ทั้งนี้ยังต้องตรวจรอยถูกเจาะทำลายของซองขนมเพื่อไม่ให้ขนมภายในถูกแมลงสาบหรือหนูกิน ที่สำคัญ ไม่อนุญาตให้ผู้ใดเปิดกินขนมที่ใช้วางหรือเปลี่ยนซองใหม่ตามใจโดยเด็ดขาด มีรายงานข่าวในไต้หวันที่กล่าวว่ามีอุบัติเหตุบางครั้งที่เกิดจากการปฏิบัติตามวัฒนธรรมกวายกวายไม่ถูกต้อง

## ความร่วมมือ

กวายกวายรสเครื่องเทศห้าชนิดบนสายพานลำเลียง
การวางกวายกวายที่มักมีความเชื่อมโยงกับเครื่องจักรและอุปกรณ์ ดังนั้นจึงกลายเป็นส่วนที่สำคัญของห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมสารสนเทศในไต้หวัน เมื่อครั้งเกิดแผ่นดินไหวในไต้หวัน พ.ศ. 2559 ซึ่งเกิดความเสียหายในสายการผลิตของทีเอสเอ็มซีในอุทยานวิทยาศาสตร์ไต้หวันตอนใต้ วิศวกรของทีเอสเอ็มซีได้สั่งกวายกวายรุ่นพิเศษหลังจากดำเนินการซ่อมสายการผลิตให้แก่พนักงานของบริษัท โดยที่ซองขนมพิมพ์ข้อความเป็นการพิเศษว่า "FAB14A 222K รุ่นเฉพาะกิจ" (FAB14A 222K限定) และนกปากช้อนหน้าดำ สัตว์นำโชคของโรงงาน โดยพบว่ามีการขนมบรรจุซองพิเศษนี้บนอินเทอร์เน็ตในราคาสูงกว่าราคาขายปกติถึง 20 เท่า หลังจากเหตุการณ์ดังกล่าว บริษัทอื่น ๆ ได้ว่าจ้างให้บริษัทกวายกวายจักทำขนมรุ่นเฉพาะด้วย เช่น ไมโครซอฟท์ในไต้หวันได้ร่วมมือกับกวายวายเพื่อทำ "ขนมข้าวพองนกยูง" (จีน: 孔雀香酥脆) รุ่นพิเศษ ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2560 เมื่อมีการเปิดรถไฟเอ็มอาร์ทีสนามบินเถา-ยฺเหวียน เอ็มอาร์ทีได้จัดทำซองสีเขียว 60,000 ซองพร้อมข้อความ "เพียงแค่นั่งรถไฟเอ็มอาร์ที ก็ประหยัดเวลาได้" (จีน: 乖乖搭捷運，省時又快捷) แก่บุคคลทั่วไป
ธนาคารจางฮว่าได้ร่วมมือกับกวายกวายผลิตกวายกวายซองสีทองรสเครื่องเทศห้าชนิด

ขนมบรรจุซองกวายกวายวางข้างอุปกรณ์ไวไฟในงานประชุมวิกิมีเดียที่จัดขึ้นในเกาสฺยงเมื่อ พ.ศ. 2569
ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2560 เมื่อยูโรพา-พาร์ก สวนสนุกในเยอรมนีแถลงเปิดตัวโรงละครลอยฟ้าชื่อ "โวเลทาเรียม" มีการวางกวายกวายกลางเวทีแถลงข่าว โดยทางสวนสนุกกล่าวถึงขนมนี้ต่อสาธารณชนและเรียกว่าเป็น "ประเพณีแสนพิเศษจากไต้หวัน" โดยโปรเจนต์เทคโนโลยีส์ บริษัทที่รับผิดชอบโวเลทาเรียม ได้ระบุให้อุปกรณ์เกมนอกไต้หวันจากบริษัทต้องมาการประดับกวายกวาย โดยมีการระบุแนวปฏิบัติที่ถูกต้องแม่นยำไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษรในสัญญาที่เกี่ยวข้อง

ก่อนการปล่อยดาวเทียม ฟอร์โมแซต-5 ซึ่งเป็นดาวเทียมสำรวจพิกัดภาคพื้นดินด้วยระบบออปติกดวงแรกที่ประกอบขึ้นในไต้หวัน เจ้าหน้าที่ในสถาบันวิจัยประยุกต์แห่งชาติวางกวายกวายไว้รอบ ๆ แบบจำลองดาวเทียมเพื่ออำนวยพรให้ทุกอย่างในขั้นตอนการปล่อยเป็นไปด้วยดี ในโอกาสนี้ บริษัทกวายกวายได้พิมพ์ซองรุ่นพิเศษขึ้นมาอีกรุ่นหนึ่งกับทางสถาบันวิจัย ซึ่งมีข้อความว่า "อวกาศอันกว้างใหญ่ไพศาล ทุกสิ่งจะบันทึกเป็นภาพเข้าสู่สายตาด้วยดี (กวายกวาย)" (จีน: 太空浩瀚無垠，乖乖盡收眼底)

## อ้างอิง