Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# สาธารณรัฐ

**สาธารณรัฐ** หรือบ้างเรียก **มหาชนรัฐ** (อังกฤษ: *republic*) เป็นระบอบการปกครองที่ประเทศถูกพิจารณาว่าเป็น "กิจสาธารณะ" (ละติน: *res publica*) มิใช่ธุระหรือทรัพย์สินส่วนตัวของผู้ปกครอง และที่ตำแหน่งหน้าที่ของรัฐได้รับเลือกตั้งโดยตรงหรือโดยอ้อม หรือได้รับแต่งตั้ง มิใช่ได้รับสืบทอด นิยามทั่วไปที่เข้าใจง่ายของสาธารณรัฐในสมัยใหม่ คือ ระบอบการปกครองที่ประมุขแห่งรัฐอันมิใช่พระมหากษัตริย์ ปัจจุบัน รัฐเอกราช 135 จาก 206 รัฐใช้คำว่า "สาธารณรัฐ" เป็นส่วนหนึ่งชื่ออย่างเป็นทางการ

ทั้งสาธารณรัฐสมัยใหม่และสมัยโบราณแตกต่างกันอย่างมากทั้งในอุดมการณ์และองค์ประกอบ ในสมัยคลาสสิกและสมัยกลาง ต้นแบบของทุกสาธารณรัฐ คือ สาธารณรัฐโรมัน ซึ่งหมายถึงกรุงโรมยุคสาธารณรัฐ ในระหว่างสมัยที่ไม่มีกษัตริย์กับจักรพรรดิปกครองอยู่ช่วงหนึ่ง แต่หากปกครองโดยบุคคลที่มาจากการเลือกจากคณะผู้เลือกตั้ง ในประเพณีการเมืองสมัยกลางและสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอิตาลีปัจจุบันที่เรียกว่า "มนุษยนิยมพลเมือง" (civic humanism) นั้น บางครั้งถูกมองว่าได้รับมาจากนักสาธารณรัฐนิยมโรมันโดยตรง อย่างไรก็ดี นักประพันธ์โรมันที่ได้รับอิทธิพลจากกรีก อย่างพอลิเบียสและคิเคโร บางครั้งใช้คำดังกล่าวเป็นคำแปลของคำภาษากรีกว่า politeia ซึ่งอาจหมายถึงระบอบโดยทั่วไป แต่ยังสามารถใช้กับระบอบบางประเภทโดยเจาะจงซึ่งมิได้สอดคล้องพอดีกับสาธารณรัฐโรมัน สาธารณรัฐมิได้เทียบเท่ากับประชาธิปไตยในยุคคลาสสิก อย่างเช่น เอเธนส์ ซึ่งก็มีความเป็นประชาธิปไตยแตกต่างไปจากยุคศตวรรษที่ 19 อีกเช่นกัน

ในสาธารณรัฐสมัยใหม่ เช่น สหรัฐ ฝรั่งเศส รัสเซีย และอินเดีย ฝ่ายบริหารมีความชอบธรรมจากทั้งโดยรัฐธรรมนูญและการออกเสียงเลือกตั้งของประชาชน เป็นอิทธิพลจาก มงแต็สกีเยอ ซึ่งรวมประชาธิปไตยมาจากระบบทั้งสองแบบ ที่ประชาชนทุกคนมีส่วนร่วมในการปกครอง ส่วนการปกครองแบบอภิชนาธิปไตยหรือคณาธิปไตย ซึ่งมีคนเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่ปกครอง เป็นระบอบการปกครองแบบสาธารณรัฐ

ส่วนใหญ่สาธารณรัฐมักเป็นรัฐเอกราช แต่ยังมีหน่วยต่ำกว่ารัฐที่เรียกว่า สาธารณรัฐ หรือมีการปกครองที่ถูกอธิบายว่า "เป็นสาธารณรัฐ" โดยธรรมชาติเช่นกัน ตัวอย่างเช่น มาตรา 4 ของรัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐ "ประกันว่าทุกรัฐในสหภาพนี้มีระบอบการปกครองแบบสาธารณรัฐ" เขตการปกครองของสหภาพโซเวียตถูกอธิบายว่าเป็นสาธารณรัฐ และสองในนั้น คือ สาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตยูเครนและเบลารุส มีที่นั่งของตนในสหประชาชาติ ขณะที่รัฐธรรมนูญแห่งสหภาพโซเวียตอธิบายสหภาพว่าเป็น "รัฐเดี่ยว สหพันธ์และพหุชาติ" ที่จริงแล้วเป็นรัฐเดี่ยวเพราะพรรคคอมมิวนิสต์แห่งสหภาพโซเวียตใช้อำนาจในรูปรวมศูนย์เหนือสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียตซึ่งปกครองตนเองแต่ในนาม

## อ้างอิง
# หลิว จึเย่

| หลิว จึเย่ Liu Ziye |
| --- |
|  |
| จักรพรรดิองค์ที่ 6 แห่งราชวงศ์หลิวซ่ง |
| ครองราชย์ | 12 กรกฎาคม ค.ศ. 464 – 1 มกราคม ค.ศ. 466 |
| ก่อนหน้า | จักรพรรดิหลิวซ่งเสี้ยวอู่ |
| ถัดไป | จักรพรรดิหลิวซ่งหมิง |
|  |
| ประสูติ | 25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 449 |
| สวรรคต | 1 มกราคม ค.ศ. 466(466-01-01) (16 ปี) |
| พระสนม | เสียนฮองเฮา แม่นางลู่ |
|

| พระนามเต็ม |
| --- |
| ชื่อสกุล: หลิว (劉; liú) ชื่อ: จึเย่ (子業, zǐ yè) |
| รัชศก |
| หย่งกวัง (永光; ค.ศ. 465) จิ่งเหอ (景和; ค.ศ. 465) |
| พระสมัญญานาม |
| **Short:** Emperor Fei (廢帝)
**Full:** Emperor Qianfei (前廢帝) |

 |
| พระราชบิดา | จักรพรรดิหลิวซ่งเสี้ยวอู่ |
| พระราชมารดา | เหวินมู่ไทเฮา |

**อดีตจักรพรรดิแห่งหลิวซ่งที่ถูกปลด** หรือ **จักรพรรดิที่ถูกปลด** (อักษรโรมัน: Liu Ziye จีน: (劉)宋前廢帝 หรือ 前廢帝; พินอิน: *(Liú) sòng qián fèi dì* หรือ เฉียนเฟ่ยตี้) (25 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 449 – 1 มกราคม ค.ศ. 466) พระนามเดิม **หลิว จึเย่** (劉子業) เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 6 แห่งราชวงศ์หลิวซ่งของจีน ช่วงเวลาสั้น ๆ ในการครองราชย์มีพฤติกรรมอย่างผู้ไม่มีวุฒิภาวะ เป็นที่กล่าวขานในเรื่องการกระทำที่รุนแรงและหุนหันพลันแล่น รวมถึงการสังหารขุนนางระดับสูงจำนวนมาก และพฤติกรรมที่หมกมุ่นในเรื่องกาม เขาถูกลอบสังหารเพียงหนึ่งปีหลังจากขึ้นเป็นจักรพรรดิ

## พระราชประวัติ

หลิว จึเย่เกิดในปี ค.ศ. 449 เมื่อบิดาของเขาคือ จักรพรรดิหลิวซ่งเสี้ยวอู่ยังทรงดำรงพระยศเป็นอ๋องแห่งอู่หลิงในรัชสมัยของ จักรพรรดิหลิวซ่งเหวิน มารดาของเขาคือ องค์หญิงหวัง เสียนหยวน ในขณะที่พ่อของเขาถูกโยกย้ายไปเป็นผู้ว่าเมืองหลายแห่ง หลิว จึเย่ยังคงอยู่ที่เมืองหลวง Jiankang และถูก หลิว เช่า ลุงของเขาสั่งคุมขัง หลังจากหลิว เช่าลอบปลงพระชนม์จักรพรรดิหลิวซ่งเหวิน และขึ้นครองบัลลังก์ในปี ค.ศ. 453 ต่อมาหลิว จุ้น ลุกฮือเพื่อต่อต้านเขา หลิว เช่าต้องการจะสังหารหลิว จึเย่ แต่ไม่ได้ทำเช่นนั้น หลังจากที่หลิว จุ้น เอาชนะและสังหารหลิว เช่าได้ในปีต่อมา จึงได้ขึ้นครองบัลลังก์เป็นจักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่ หลิว จึเย่ได้รับการช่วยเหลือจากการถูกจองจำและในปี ค.ศ. 454 เขาก็ถูกสถาปนาเป็นรัชทายาท

ในปี ค.ศ. 456 เขาได้แต่งงานกับเหอ ลิ่งหว่าน (何令婉) ลูกสาวของขุนนาง เหอ ยฺหวี่ (何瑀) ในปี ค.ศ. 458 จักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่ได้ตั้งตำหนักใหม่ให้กับรัชทายาท ในปี ค.ศ. 463 ในช่วงปีที่เขาดำรงตำแหน่งรัชทายาท เขาได้รับการตำหนิว่าทำผิดพลาดอยู่ตลอดเวลาจากจักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่ ทำให้เขาไม่พอใจทั้งจักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่ และ หลิว จึลฺหวัน น้องชายของเขา (劉子鸞) อ๋องแห่งซินอาน ซึ่งบางครั้งจักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่ได้พิจารณา หยวน อี่ (袁顗) เป็นรัชทายาทแทนหลิว จึเย่ ด้วยเหตุผลที่จักรพรรดิองค์ก่อนทรงยกย่องเขาในเรื่องความขยันหมั่นเพียร ในปี ค.ศ. 461 รัชทายาททรงสิ้นพระชนม์

ในปี ค.ศ. 464 จักรพรรดิหลิวซ่งเส้าอู่สิ้นพระชนม์และ หลิว จึเย่ขึ้นครองบัลลังก์เป็นจักรพรรดิ โดยมีขุนนาง ไช่ ซิ่งจง (蔡興宗) มอบตราพระราชลัญจกรให้เขา และรับตราด้วยท่าทีที่เย่อหยิ่งและไม่ใส่ใจที่จะแสดงออกถึงความเศร้าใด ๆ ต่อพระราชบิดาที่เพิ่งสิ้นพระชนม์เลย และไช่ก็ได้แสดงความคิดเห็นกับขุนนางคนอื่นๆ ว่านี่เป็นสัญญาณร้ายสำหรับการขึ้นครองราชย์ของหลิว จึเย่ ทรงแต่งตั้งพระอัยยิกาเป็นพระพันปีหลวง และแต่งตั้งหวังไทเฮา พระราชมารดาเป็น ไทเฮา และแต่งตั้งเหอฮองเฮา ภรรยาของเขาเป็นจักรพรรดินี

## อ้างอิง
# ราชวงศ์เหลียงตะวันตก (ค.ศ. 555–587)

| เหลียง梁 |
| --- |
| ค.ศ. 555–ค.ศ. 587 |
| ราชวงศ์เหลียงตะวันตกและพื้นที่ใกล้เคียง |
| สถานะ | รัฐหุ่นเชิดของราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก, ราชวงศ์โจวเหนือ, และราชวงศ์สุย รัฐตกค้างของราชวงศ์เหลียง (หลังจาก ค.ศ. 557) |
| เมืองหลวง | เจียงหลิง |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • ค.ศ. 555–562  | จักรพรรดิเหลียงเสวียน |
| • ค.ศ. 562–585  | จักรพรรดิเหลียงหมิง |
| • ค.ศ. 585–587  | จักรพรรดิเหลียงจิง |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | ค.ศ. 555 |
| • สิ้นสุด  | ค.ศ. 587 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์เหลียง |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์สุย |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | ประเทศจีน |

**ราชวงศ์เหลียง** (ค.ศ. 555–587) หรือเป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ว่า **ราชวงศ์เหลียงตะวันตก** (西梁) หรือ **ราชวงศ์เหลียงยุคหลัง** (後梁) เป็นรัฐหุ่นเชิดขนาดเล็กระหว่างยุคราชวงศ์เหนือ-ใต้ ตั้งอยู่ในเขตแม่น้ำแยงซีตอนกลางในมณฑลหูเป่ย์ตอนกลางในปัจจุบัน ตั้งแต่ปี ค.ศ. 555 ถึง 557 อาณาจักรอยู่ใต้อาณัติของราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก ตั้งแต่ปี ค.ศ. 557 ถึง 581 อยู่ภายใต้ราชวงศ์โจวเหนือ (ซึ่งแทนที่ราชวงศ์เว่ย์ตะวันตก) และตั้งแต่ ค.ศ. 581 ถึง 587 อยู่ภายใต้ราชวงศ์สุย (ซึ่งเข้ามาแทนที่ราชวงศ์โจวเหนือ) ก่อนที่ถูกผนวกเป็นส่วนหนึ่งของราชวงศ์สุย

## อ้างอิง
# ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ

| ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ |
| --- |
| จักรพรรดินีในจักรพรรดิองค์ที่ 64 |
| จักรพรรดินี（ชูงู） | 11 เดือน 3 เท็นเง็ง ที่ 5 (พ.ศ. 1525) |
| จักรพรรดินี（皇后宮） | 5 เดือน 10 โชเรียกุ (พ.ศ. 1533) |
| พระพันปีหลวง | 25 เดือน 2 โชโฮ ที่ 2 (พ.ศ. 1543) |
| พระอัยยิกาเจ้า | 14 เดือน 2 โชวะ ที่ 2 (พ.ศ. 1555) |
|

---

 |
| ประสูติ | เท็นโทกุ (พ.ศ. 1500) |
| สิ้นพระชนม์ | 1 เดือน 6 คันนิง (27 มิถุนายน พ.ศ. 1560)  |
| พระบิดา | ฟูจิวาระ โนะ โยริทาดะ |
| ถวายตัว | 10 เดือน 4 โจเง็ง ที่ 3 (วันที่ 19 พฤษภาคม พ.ศ. 1521) |
| แต่งตั้งเป็นพระสนม | 22 เดือน 5 โจเง็ง ที่ 3 (30 มิถุนายน พ.ศ. 1521) |
| * ด
* ค
* ก
 |

**ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ** (藤原遵子 (*Fujiwara no Junshi*) ; 1500 – 27 มิถุนายน 1560) จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นโดยเป็นจักรพรรดินีหรือ ชูงู องค์ที่ 2 ใน จักรพรรดิเอ็งยู จักรพรรดิองค์ที่ 64 โดยได้รับการสถาปนาเมื่อ พ.ศ. 1525 สืบต่อจาก ฟุจิวะระ โนะ โคชิ จักรพรรดินีองค์แรกที่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่วันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ. 1522

ใน พ.ศ. 1543 ตรงกับรัชสมัย จักรพรรดิอิชิโจ จักรพรรดิองค์ที่ 66 อดีตจักรพรรดินีจุนชิได้รับการเฉลิมพระอิสริยยศเป็น **โคไตโง** หรือ **พระราชชนนี** กระทั่งถึง พ.ศ. 1555 ในรัชสมัย จักรพรรดิซังโจ จักรพรรดิองค์ที่ 67 พระราชชนนีจุนชิได้รับการเฉลิมพระอิสริยยศเป็น **ไทโคไทโง** หรือ สมเด็จพระอัยยิกาเจ้า

## บันทึก
# ฟูจิวาระ โนะ อิชิ

| ฟูจิวาระ โนะ อิชิ |
| --- |
| จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| จักรพรรดินี（ชูงู） | 16 พฤศจิกายน 1018 |
|

---

 |
| ประสูติ | 1 กุมภาพันธ์ 1000 |
| สิ้นพระชนม์ | 28 กันยายน 1036  |
| พระบิดา | ฟุจิวะระ โนะ มิชินะงะ |
| พระสวามี | จักรพรรดิโกะ-อิจิโจ |
| ถวายตัว | 26 มีนาคม 1018 |
| แต่งตั้งเป็นพระสนม | 16 พฤษภาคม 1018 |
| * ด
* ค
* ก
 |

**ฟูจิวาระ โนะ อิชิ** (error: {{nihongo}}: ต้องการข้อความภาษาญี่ปุ่นหรือโรมาจิ (help); 1 กุมภาพันธ์ 1000 – 28 กันยายน 1036) จักรพรรดินีในจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นโดยพระองค์เป็น **ชูงู** หรือจักรพรรดินีใน จักรพรรดิโกะ-อิจิโจ

พระองค์เป็นธิดาคนที่ 3 ใน ฟุจิวะระ โนะ มิชินะงะ พระอัยกา (ตา) ขององค์จักรพรรดิ

## พระโอรส-ธิดา

* เจ้าหญิงโชชิ (1570 – 1648) จักรพรรดินี (*Chūgū*) ใน จักรพรรดิโกะ-เรเซ

* เจ้าหญิงคะโอะรุโกะ (1572 – 1634) จักรพรรดินี (*Chūgū*) ใน จักรพรรดิโกะ-ซังโจ
# เจ้าหญิงเรชิ

| เจ้าหญิงเรชิ |
| --- |
| จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น |
| จักรพรรดินี (โคโง) | 1 เดือน 12 พ.ศ. 1650 (ตามปฏิทินจันทรคติ) |
| พระอัยยิกาเจ้า | 19 เดือน 3 พ.ศ. 1677 |
|

---

 |
| ประสูติ | 30 มิถุนายน พ.ศ. 1621 |
| สิ้นพระชนม์ | 25 พฤษภาคม พ.ศ. 1687  |
| พระบิดา | จักรพรรดิชิระกะวะ |
| พระมารดา | ฟุจิวะระ โนะ เคนชิ |
| พระบุตร | จักรพรรดิโทะบะ (พระโอรสบุญธรรม) |
| * ด
* ค
* ก
 |

พระสุสานของเจ้าหญิงเรชิที่วัดไดโงะ
**เจ้าหญิงเรชิ** (error: {{nihongo}}: ต้องการข้อความภาษาญี่ปุ่นหรือโรมาจิ (help)) จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นในช่วง พ.ศ. 1651–1677 และเป็นพระราชมารดาบุญธรรมของจักรพรรดิโทบะ จักรพรรดิองค์ที่ 74

เจ้าหญิงเรชิเป็นพระธิดาในจักรพรรดิชิระกะวะ จักรพรรดิองค์ที่ 72 สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 1687 ขณะพระชนมายุได้ 65 พรรษา

## อ้างอิง
# เจ้าหญิงมูเนโกะ

| เจ้าหญิงมูเนโกะ |
| --- |
| จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| **ดำรงพระยศ** 5 มีนาคม 1701 – 4 มีนาคม 1702 |
| จักรพรรดินี（皇后宮） | 3 เดือน 2 ปี โฮเง็ง ที่ 3 (5 มีนาคม พ.ศ. 1701) |
| โจไซมงอิง |
| ประกาศ | 13 เดือน 2 ปี โฮเง็ง ที่ 4 (วันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 1702) |
|

---

 |
| ประสูติ | 13 สิงหาคม พ.ศ. 1669 |
| สิ้นพระชนม์ | 20 กรกฎาคม พ.ศ. 1732 (62 ปี)  |
| พระบิดา | จักรพรรดิโทบะ |
| พระมารดา | ฟูจิวาระ โนะ ทามาโกะ |
| พระบุตรบุญธรรม | จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ |
| * ด
* ค
* ก
 |

**เจ้าหญิงมุโนเกะ** (統子内親王 (*Muneko-naishinnō*) ; 1 สิงหาคม 1200 – 2 กันยายน 1233) ต่อมารู้จักในพระนาม ไจโซมิง**-คุง** (上西門院) เป็นเจ้าหญิงและจักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น

พระองค์เป็นพระราชธิดาใน จักรพรรดิโทะบะ จักรพรรดิองค์ที่ 47 และ ฟูจิวาระ โนะ ทามาโกะ. พระนางรับใช้ในฐานะ ไซอิง ที่ ศาลเจ้าคาโมะ ในช่วงปี พ.ศ. 1491-1577. พระนางเกษียณจากตำแหน่งในฐานะนักบวชด้วยเหตุผลด้านพระพลานามัย. พระนางรับพระอิสริยยศเป็น **จักรพรรรักษาการ** ให้กับพระนัดดาของพระนาง จักรพรรดินิโจ จนกว่าจะมีการสถาปนาจักรพรรดินีอย่างเป็นทางการ. พระนางเกษียณจากพระอิสริยยศเมื่อพระนัดดาของพระนางอภิเษกกับพระปิตุจฉาขนิษฐาต่างพระมารดาของพระนาง เจ้าหญิงควะยะ.

ในปี พ.ศ. 1711, พระนางได้เสียชีวิต.

## บันทัด
# ฟูจิวาระ โนะ เรชิ

| ฟูจิวาระ โนะ เรชิ |
| --- |
| จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| จักรพรรดินี（ชูงู） | 11 เดือน 7 ปี เก็นคีว ที่ 2 (28 กรกฎาคม พ.ศ. 1748) |
| องเมมงอิง |
| ประกาศ | 19 เดือน 3 ปี โจเง็ง ที่ 4 (19 เมษายน พ.ศ. 1753) |
| ฉายาทางธรรม | เซโจเมียว |
| ออกบวช | เดือน 1 ปี โจคิว ที่ 3 (พ.ศ. 1763) |
|

---

 |
| ประสูติ | พ.ศ. 1728 |
| สิ้นพระชนม์ | 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 1786  |
| ตระกูล | ฟูจิวาระ |
| พระบิดา | ฟูจิวาระ โนะ โยริซาเนะ |
| พระสวามี | จักรพรรดิสึจิมิกาโดะ |
| ถวายตัว | 7 เดือน 4 ปี เก็นคีว ที่ 2 (27 เมษายน พ.ศ. 1748) |
| แต่งตั้งเป็นพระสนม | 13 เดือน 4 ปี เก็นคีว ที่ 2 (3 พฤษภาคม พ.ศ. 1748) |
| * ด
* ค
* ก
 |

**ฟูจิวาระ โนะ เรชิ** (大炊御門麗子 (*Fujiwara no Reishi*) ; 1728 – 1 พฤศจิกายน 1786) บางทีรู้จักในฐานะ **โออิ โนะ มิกาโดะ เรชิ** (大炊御門 麗子) จักรพรรดินีแห่งจักรพรรดิญี่ปุ่นโดยเป็นจักรพรรดินีหรือ ชูงู ใน จักรพรรดิสึชิมิกะโดะ จักรพรรดิองค์ที่ 83 พระนางได้รับพระนามกิตติมศักดิ์ว่า **องเมมงอิง** (陰明門院)

ในปี พ.ศ. 1763 เดือน 1 ปี โจคิว พระนางได้ออกบวชเป็นแม่ชีและได้รับฉายาทางธรรมว่า **เซโจเมียว** (清浄妙)

## บันทึก
# คูโจ ชุนชิ

| คูโจ ชุนชิ 九条竴子 |
| --- |
| จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| ดำรงพระยศ | 2 มีนาคม ค.ศ. 1230 – 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1233 |
|  |
| ประสูติ | 25 มิถุนายน ค.ศ. 1209 |
| สวรรคต | 22 ตุลาคม ค.ศ. 1233(1233-10-22) (24 ปี) เฮอังเกียว (เกียวโต) |
| คู่อภิเษก | จักรพรรดิโกะ-โฮริกาวะ (สมรส 1230) |
| พระราชบุตร | จักรพรรดิชิโจ เจ้าหญิงโฮชิ |
| ราชสกุล | ราชวงศ์ญี่ปุ่น |
| พระราชบิดา | คูโจ มิจิอิเอะ |
| พระราชมารดา | ไซอินจิ รินชิ |

**คูโจ ชุนชิ** (九条 竴子 (*Kujō Shunshi*); 25 มิถุนายน ค.ศ. 1209 – 22 ตุลาคม ค.ศ. 1233) มีอีกพระนามว่า **โซเฮกิมงอิง** (藻璧門院) เป็นจักรพรรดินีญี่ปุ่นผู้เป็นพระมเหสีในจักรพรรดิโกะ-โฮริกาวะ

ก่อนที่พระนางจะสวรรคต สตรีในราชสำนักได้ย้ายร่างของพระนางไปยังห้องแยก โดยพระนางสวมกาสาวพัสตร์ ถูกโกนพระเศียร และมีการวางจูซุบนพระหัตถ์

พระราชโอรสธิดา:

* พระราชโอรสองค์แรก: เจ้าชายมิตสึฮิโตะ (秀仁親王) (จักรพรรดิชิโจ)
* พระราชธิดาองค์ที่ 4: เจ้าหญิงโฮชิ (暤子内親王)

## อ้างอิง
# ฟูจิวาระ โนะ คินชิ

| ฟูจิวาระ โนะ คินชิ |
| --- |
| จักรพรรดินีในจักรพรรดิองค์ที่ 94 |
| จักรพรรดินี（ชูงู） | 24 เดือน 9 คาเง็ง (4 พฤศจิกายน พ.ศ. 1846) |
| ฉายาทางธรรม | โชรากุมงอิง |
| ออกบวช | 19 เดือน 12 เอ็งเคียว ที่ 3 (9 มกราคม พ.ศ. 1854) |
|

---

 |
| ประสูติ | โคอัง ที่ 6 (พ.ศ. 1826) เคียวโตะ |
| สิ้นพระชนม์ | วันที่ 1 เดือน 2 คันโนที่ 3/โชเฮ ที่ 7 (16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 1895)  |
| พระบิดา | โทะคุไดจิ คินตะกะ |
| พระมารดา | ฟุจิวะระ โนะ โยะชิโกะ |
| พระสวามี | จักรพรรดิโกะ-นิโจ |
| ถวายตัว | เค็งเง็ง ที่ 2 (พ.ศ. 1846) |
| ฐานันดรศักดิ์ | เนียวโง→ชูงู |
| * ด
* ค
* ก
 |

**ฟูจิวาระ โนะ คินชิ** (徳大寺忻子 (*Fujiwara no Kinshi*) ; 1826 – 16 กุมภาพันธ์ 1895) จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่นโดยเป็นจักรพรรดินีหรือ ชูงู ในจักรพรรดิโกะ-นิโจ

ใน พ.ศ. 1846 พระองค์ได้เข้ามาถวายตัวเป็นนางกำนัลในรัชสมัย จักรพรรดิโกะ-นิโจ และได้รับการสถาปนาเป็นจักรพรรดินีหรือ **ชูงู** ในปีเดียวกันแต่พระองค์มิอาจมีพระประสูติกาลพระโอรสให้กับองค์จักรพรรดิได้

กระทั่งจักรพรรดิโกะ-นิโจเสด็จสวรรคตใน พ.ศ. 1851 อดีตจักรพรรดินีคินชิจึงปลงพระเกศาออกผนวชเป็นชีใน พ.ศ. 1854 กระทั่งสิ้นพระชนม์ในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 1895

## อ้างอิง
# ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า

| ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า |
| --- |
| Ѩзыкъ словѣньскъ *językŭ slověnĭskŭ* |
| ประเทศที่มีการพูด | เคยใช้พูดในบริเวณสลาฟที่อยู่ใต้อิทธิพลของไบแซนไทน์ (ทั้งคาทอลิกและออร์ทอดอกซ์) |
| ภูมิภาค | ยุโรปตะวันออก |
| สูญแล้ว | ใช้ในทางศาสนา |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* สลาฟ
	+ สลาฟใต้
		- ตะวันออก
			* **ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า**
 |
| ระบบการเขียน | อักษรกลาโกลิติก; อักษรซีริลลิก |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `cu` |
| ISO 639-2 | `chu` |
| ISO 639-3 | `chu` |

**ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า** (อังกฤษ: *Old Church Slavonic*) เป็นภาษาทางศาสนา พัฒนาขึ้นจากภาษาของนักบุญซีริลและนักบุญเมโทเดียส ซึ่งเป็นมิชชันนารีจากไบแซนไทน์ เมื่อราว พ.ศ. 1400 เพื่อใช้แปลคัมภีร์ไบเบิลและงานทางศาสนา โดยนักบุญทั้งสองใช้สำเนียงสลาวอนิกในบริเวณเทสซาโลนิกา และประดิษฐ์อักษรกลาโกลิติกขึ้นเขียนภาษานี้

ในช่วง พ.ศ. 1500 นักบุญคลิเมนต์แห่งโอห์ริด มิชชันนารีชาวบัลแกเรียประดิษฐ์อักษรซีริลลิกและตั้งชื่อตามชื่อของนักบุญซีริล และนำมาใช้เขียนภาษาสลาวอนิกเก่าและภาษาอื่น ๆ ในเวลาต่อมา ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่าใช้ในบทสวดของโบสถ์นิกายรัสเซียนออร์โธดอกซ์เมื่อราว พ.ศ. 1400 – 1700 ต่อมาถูกแทนที่ด้วยภาษาสลาวอนิกคริสตจักรที่เริ่มใช้เมื่อราว พ.ศ. 1700 และยังคงใช้ในโบสถ์ของนิกายดังกล่าว

## อ้างอิง

* ภาษาสลาวอนิกคริสตจักรเก่า
# โคฟูกูจิ

| โคฟูกูจิ |
| --- |
| เจดีย์ห้าชั้นที่โคฟูกูจิ |
| ข้อมูลทั่วไป |
| นิกาย | ฮซโซ |
| ศรัทธาต่อ | พระโคตมพุทธเจ้า (ซากาเนียวไร) |
| สร้างเมื่อ | ค.ศ. 669 |
| สร้างโดย | จักรพรรดิเท็นจิ |
| ที่อยู่ | 48 Noboriōji-chō, Nara-shi, Nara-ken |
| ประเทศ |  ญี่ปุ่น |
| เว็บไซต์ |  |

**โคฟูกูจิ** (興福寺 (*Kōfuku-ji*)) เป็นวัดพุทธในเมืองนาระ จังหวัดนาระ ของประเทศญี่ปุ่น และยังเป็นหนึ่งในเจ็ดวัดใหญ่แห่งนันโตะ วัดแห่งนี้เป็นสาขาใหญ่ของสำนักฮซซูและเป็นหนึ่งสถานที่ในอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์นาระโบราณ มรดกโลกโดยยูเนสโก

## ประวัติ

โคฟูกูจิถูกสร้างขึ้นครั้งแรกที่บริเวณยามาชินะในเกียวโต โดย *ท่านหญิงคางามิ* ภริยาของ*ฟูจิวาระ โนะ คามาตามิ* ในปี ค.ศ. 669 เพื่อขอพรให้สามีของนางหายจากอาการป่วย ต่อมาในปี 672 วัดแห่งนี้ก็ถูกย้ายไปไว้ที่นครฟูจิวาระเกียว นครหลวงแห่งใหม่ของญี่ปุ่นซึ่งสร้างตามแบบผังเมืองของนครฉางอานในจีน จนกระทั่งในปี 710 วัดก็ถูกรื้ออีกครั้งและนำมาสร้างขึ้นที่ตำแหน่งในปัจจุบัน ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของนครเฮอังเกียว นครหลวงที่สร้างขึ้นใหม่

## แผนผัง

|  |
| --- |
|
โทกนโด
เจดีย์สามชั้น
เจดีย์ห้าชั้น
โฮะกุเอ็งโด
นันเอ็นโด
โอยูยะ
โคโด
ชูกนโด
ไซกนโด
ประตูชู
ประตูนันได
โชโร
เคียวโซ
ไคโร
เขตสงฆ์ |
# สึกาวาระ โนะ มิจิซาเนะ

สึกาวาระ โนะ มิจิซาเนะ ภาพโดยคิกุจิ โยไซ
**สึกาวาระ โนะ มิจิซาเนะ** (菅原 道真 (*Sugawara no Michizane*, *เสียงอ่านภาษาญี่ปุ่น: [sɯ.ɡa.wa.ɾa no (|) mʲi.tɕiꜜ.(d)za.ne, sɯ.ŋa-], 1 สิงหาคม 845 – 26 มีนาคม 903*) หรือ **คังโก** ({{nihongo|菅公|Kankō|[kaꜜŋ.koː]) เป็นนักวิชาการ กวี และนักการเมืองในยุคเฮอัง ได้รับการยอมรับว่าเป็นกวีที่เยี่ยมยอด โดยเฉพาะในการประพันธ์กวี *วากะ* และ *กันชิ* ปัจจุบันได้รับการนับถือในศาสนาชินโตให้เป็นเทพเจ้าแห่งการเรียนรู้ เท็นมังเท็นจิง (天満天神 (*Tenman-Tenjin*) หรือเรียกย่อว่า เท็นจิง) มิจิซาเนะ, ไทระ โนะ มาซากาโดะ และ จักรพรรดิซูโตกุ ถือว่าเป็น “สามองเรียวที่ยิ่งใหญ่ของญี่ปุ่น”

มิจิซาเนะมีตำแหน่งมากมายในราชสำนักในเวลานั้นและเป็นผู้ที่จักรพรรดิอูดะไว้วางใจ หลังจักรพรรดิอูดะสละราชบัลลังก์ ตำแหน่งของมิจิซาเนะเริ่มสั่นคลอน และในปร 901 เขาถูกคู่แข่งทางการเมืองฟูจิวาระ โนะ โทกิฮิระ กล่าวโทษและถูกลดระดับขุนนางลงเป็นตำแหน่งเล็ก ไปประจำที่ดาไซฟู ในจิกุเซ็ง ที่ซึ่งทั้งเขาและครอบครัวถูกขับไล่ออกจากนครหลวงเกียวโตไป เขาเสียชีวิตที่นั่นไม่นานในปี 903 ไม่นานหลังมิจิซาเนะเสียชีวิต เกิดฟ้าผ่าใหญ่ที่พระราชวังหลวงในเกียวโต ขุนนางระดับสูงหลายคนที่มีส่วนในการขับไล่เขาบาดเจ็บหรือเสียชีวิต นอกจากนี้ยังเกิดโรคห่าระบาดและภัยแล้ง ตามด้วยบุตรของจักรพรรดิไดโงะเสียชีวิต โถงใหญ่ ชิชินเด็ง (*shishinden*) ของพระราชวังหลวงเกียวโตถูกฟ้าผ่าหลายครั้ง และเกียวโตเกิดพายุและห่าฝนต่อกันหลายสัปดาห์ สำนักพระราชวังเชื่อว่าทั้งหมดนี้เกิดจากดวงวิญญาณอาฆาตของมิจิซาเนะ และสร้างศาลเจ้าชินโตคิตาโนะเท็นมังกูขึ้นในเกียวโตเพื่อบูชามิจิซาเนะและให้วิญญาณของเขาสงบลง จนท้ายที่สุดกลายมาเป็น *คามิ* แห่งการศึกษา

ปัจจุบันในประเทศญี่ปุ่นมีศาลเจ้าชินโตบูชามิจิซาเนะมากมาย และมิจิซาเนะกลายมาเป็นหนึ่งในตัวอย่างสำคัญที่น่าสนใจของการแปรสภาพของวิญญาณในญี่ปุ่น จากดวงวิญญาณที่มีความอาฆาตแค้น (องเรียว หรือ โกเรียว) กลายมาเป็นเทพเจ้าที่มีผู้คนนับถือผ่านกระบวนการชำระล้างทางพิธีกรรมและการให้ยศหลังเสียชีวิต

## อ้างอิง
# บทภาพยนตร์

บทภาพยนตร์ คือ แบบร่างของการสร้างภาพยนตร์ บทภาพยนตร์จะมีความคล้ายคลึงกับวรรณกรรมตรงที่การบอกเล่าเรื่องราวว่า ใครทำอะไร ที่ไหน อย่างไร แต่จะแตกต่างที่บทภาพยนตร์นั้นต้องสื่อความหมายออกมาเป็นภาพ โดยใช้ภาพเป็นตัวสื่อความหมาย เป็นการเขียนอธิบายรายละเอียดเรื่องราว เมื่อได้โครงสร้างเรื่องที่ชัดเจนแล้วจึงนำเหตุการณ์มาแตกขยายเป็นฉาก ๆ ลงรายละเอียดย่อย ๆ ใส่สถานการณ์ ช่วงเวลา สถานที่ ตัวละคร บทสนทนา บางครั้งอาจกำหนดมุมกล้องหรือ ขนาดภาพ ให้ชัดเจนเลยก็ได้ บทภาพยนตร์จึงเขียนเพื่อเป็นการเตรียมงานผลิต (Pre-production) และฝึกซ้อมนักแสดงโดยเฉพาะ

## องค์ประกอบของการเขียนบทภาพยนตร์

1. เรื่อง
2. แนวความคิด
3. แก่นเรื่อง
4. เรื่องย่อ
5. โครงเรื่อง
6. ตัวละคร
7. บทสนทนา

## โครงสร้างการเขียนบท

1. จุดเริ่มต้น (BEGINNING) ช่วงของการเปิดเรื่อง แนะนำเรื่องราว ปูเนื้อเรื่อง
2. การพัฒนาเรื่อง (DEVELOPING) การดำเนินเรื่อง ผ่านเหตุการณ์เดียวหรือหลายเหตุการณ์ เนื้อเรื่องจะมีความซับซ้อนมากขึ้น
3. จุดสิ้นสุด (ENDING) จุดจบของเรื่อง แบ่งออกเป็นแบบสมหวัง (Happy ending) ทำให้รู้สึกอิ่มเอมใจ และแบบผิดหวัง (Sad ending) ทำให้รู้สึกสะเทือนใจ
# คริสตจักร

**คริสตจักร** (ศัพท์โปรเตสแตนต์) หรือ **พระศาสนจักร** (ศัพท์คาทอลิก) (อังกฤษ: *Christian Church; The Church*) คือประชาคมของผู้เชื่อและยอมรับว่าพระเยซูเป็นพระคริสต์ มาบังเกิดเป็นมนุษย์เพื่อช่วยไถ่มนุษย์จากบาป ประชาคมนี้ถือเป็นหนึ่งเดียวกัน หากเปรียบเป็นร่างกาย พระเยซูคือศีรษะ และคริสตจักรคือร่างกายส่วนอื่น ๆ ทั้งหมด หรืออีกนัยหนึ่งคือคริสตชนทุกคนเปรียบเหมือนอวัยวะส่วนต่าง ๆ ในร่างกายเดียวกัน โดยมีพระเยซูทรงเป็นหลัก และคริสตชนทุกคนจะร่วมกันปฏิบัติพันธกิจคือการประกาศข่าวดีว่าพระเยซูสิ้นพระชนม์บนไม้กางเขนเพื่อไถ่บาป มนุษย์ทุกคนที่เชื่อจะพ้นจากบาป และเชื่อว่าจะได้รับความรอดและบำเหน็จจากพระเป็นเจ้าในการพิพากษาครั้งสุดท้าย

## ความหมาย

คำว่า **church** มีที่มาจากศัพท์ภาษากรีกว่า ekklesia ซึ่งแปลว่า รวมตัวกัน ที่ประชุม การประชุม เมื่อนำคำนี้มาใช้ในคริสต์ศาสนา จึงหมายถึงประชาคมของผู้เชื่อในพระเยซูที่มีทั่วทั้งโลก และยังใช้หมายถึงสถานที่ประชุมของคริสตชนเพื่อประกอบพิธีนมัสการพระเจ้าด้วย คำว่าคริสตจักรในความหมายอย่างหลังนี้มักเรียกโดยทั่วไปว่า **โบสถ์คริสต์**

## คริสตจักรต่าง ๆ ในปัจจุบัน

แม้ว่าคริสตชนทุกคนจะเป็นหนึ่งเดียวกันในความเชื่อเรื่องการไถ่บาปของพระเยซู แต่ประวัติศาสตร์ สังคม และวัฒนธรรมของมนุษย์ก็ทำให้คริสตชนมีความเชื่อปลีกย่อยอื่น ๆ พิธีกรรม และการจัดระบบองค์กรคริสตจักรไว้แตกต่างกัน ในปัจจุบันคริสตจักรจึงถูกแบ่งเป็นนิกายย่อยต่าง ๆ มากมาย โดยมีคริสตจักรสำคัญอยู่ 3 คริสตจักร คือ โรมันคาทอลิก โปรเตสแตนต์ และออร์ทอดอกซ์ เฉพาะนิกายโปรเตสแตนต์ก็ประกอบด้วยหลายคริสตจักรย่อย เช่น ลูเทอแรน เพรสไบทีเรียน แองกลิคัน แบปทิสต์ เซเวนต์เดย์แอดเวนทิสต์ เป็นต้น

## คริสตจักรในประเทศไทย

ปัจจุบันประเทศไทย มีองค์กรคริสตจักรที่กรมการศาสนารับรองอยู่ 5 องค์กร คือ

1. สภาประมุขแห่งบาทหลวงโรมันคาทอลิกแห่งประเทศไทย ปกครองคริสตจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทย
2. สภาคริสตจักรในประเทศไทย ปกครองคณะเพรสไบทีเรียน คณะคริสเตียนเชิร์ช (ดิสไซเปิลส์ออฟไครส์) คณะลูเทอแรนเชิร์ชออฟอเมริกา ในประเทศไทย เป็นต้น
3. สหกิจคริสเตียนแห่งประเทศไทย ปกครองคณะคริสเตียนแอนด์มิชชันนารีอไลแอนส์ คณะเวิร์ลด์ไวด์อีแวนเจไลเซชั่นครูเสด ในประเทศไทย เป็นต้น
4. มูลนิธิคริสตจักรคณะแบ๊บติสต์ ปกครองคริสตจักรแบปทิสต์ในประเทศไทย
5. มูลนิธิคริสตจักรวันเสาร์แห่งประเทศไทย ปกครองเซเวนต์เดย์แอดเวนทิสต์ในประเทศไทย

นอกจากนี้ยังมี

* สภาคริสตจักรลูเธอร์แรนในประเทศไทย ปกครองมิชชันนารีลูเทอแรนสายที่มาจากสแกนดิเนเวีย
* มูลนิธิคริสต์ศาสนิกชนดั้งเดิมออร์โธดอกซ์ในประเทศไทย ปกครองศาสนจักรออร์โธดอกซ์รัสเซียในประเทศไทย
* ศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้าย ประเทศไทย ปกครองศาสนจักรของพระเยซูคริสต์แห่งวิสุทธิชนยุคสุดท้ายหรือมอรมอนในประเทศไทย

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* โรมันคาทอลิก
* โปรเตสแตนต์
* ออร์ทอดอกซ์
# ศาสนาคริสต์ตะวันตก

**ศาสนาคริสต์ตะวันตก**หมายถึงกลุ่มคริสตจักรโรมันคาทอลิก คริสตจักรแองกลิคัน และคริสตจักรฝ่ายโปรเตสแตนต์ที่มีคุณสมบัติร่วมกันย้อนได้ถึงสมัยกลาง คำนี้ใช้เพื่อเปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างกับศาสนาคริสต์ตะวันออก

ศาสนาคริสต์ตะวันตกส่วนใหญ่แล้วพบได้ในทวีปยุโรปตะวันตก สแกนดิเนเวีย ยุโรปกลาง ยุโรปใต้ บางส่วนของยุโรปตะวันออก แอฟริกาเหนือ อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และออสเตรเลีย รวมเป็น 90% ของประชาคมชาวคริสต์ทั่วโลก คริสตจักรโรมันคาทอลิกเองมีผู้นับถือมากกว่าครึ่งหนึ่ง

## ประวัติ

ถึงแม้ว่าในอดีตมีการขัดแย้งกันอย่างรุนแรงระหว่างคาทอลิกกับโปรเตสแตนต์ แต่ล้วนมีรากเหง้ามาจากกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาละติน มีศูนย์กลางอยู่ที่กรุงโรม ซึ่งตรงข้ามกับฝากตะวันออกที่ใช้ภาษากรีก มีศูนย์กลางอยู่ที่คอนสแตนติโนเปิล ความแตกต่างทางวัฒนธรรม ความเชื่อ และการแข่งขันทางการเมืองนี้เองที่ทำให้เกิดศาสนเภทตะวันออก-ตะวันตก (East-West Schism) ขึ้น จนถึงทุกวันนี้

## ลักษณะของศาสนาคริสต์ตะวันตก

* เชื่อในบาปกำเนิดที่ว่าบาปที่อาดัมได้ทำนั้นส่งผลกระทบต่อมนุษย์ทุกคน คาดว่ามาจากแนวความคิดของนักบุญออกัสตินแห่งฮิปโป
* มีปฏิทินทางศาสนาที่แตกต่างกัน ทั้งวันคริสต์มาสและวันอีสเตอร์ เช่น ขณะที่วันที่ 25 ธันวาคมของฝั่งตะวันตกเป็นวันคริสต์มาส ฝั่งตะวันออกบางกลุ่มใช้วันที่ 7 มกราคมแทน
* เชื่อว่าพระวิญญาณบริสุทธิ์ทรงเนื่องมาจากพระบิดาและพระบุตร (ขณะที่ฝั่งตะวันออกเชื่อว่ามาจากพระบิดาองค์เดียว)

## ดูเพิ่ม

* นิกายในศาสนาคริสต์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ศาสนาคริสต์ตะวันตกในทรรศนะของออร์โธดอกซ์ Orthodox Christian Information Center
# การแปลด้วยเครื่องเชิงสถิติ

**การแปลด้วยเครื่องเชิงสถิติ** (อังกฤษ: statistical machine translation; SMT) เป็นแนวทางหนึ่งของการแปลด้วยเครื่อง ที่สร้างคำแปลจากแบบจำลองทางสถิติที่มีพารามิเตอร์มาจากการวิเคราะห์คลังข้อความสองภาษา แนวทางเชิงสถิตินี้มีความแตกต่างจากแนวทางการแปลด้วยเครื่องตามกฎ และการแปลด้วยเครื่องตามตัวอย่าง ซึ่งได้เข้ามาแทนที่แนวทางตามกฎในอดีต ที่ต้องอธิบายกฎเกณฑ์ทางภาษาศาสตร์ทุกข้ออย่างละเอียด ซึ่งมีต้นทุนสูงและมักจะไม่สามารถนำไปใช้กับภาษาอื่น ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แนวคิดแรกของการแปลด้วยเครื่องเชิงสถิติถูกเสนอโดย วอร์เรน วีเวอร์ ในปี พ.ศ. 2492 ซึ่งรวมถึงแนวคิดของการประยุกต์ใช้ทฤษฎีสารสนเทศของคล็อด แชนนอน การแปลด้วยเครื่องเชิงสถิติได้รับการนำกลับมาศึกษาอีกครั้งในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1980 และต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 โดยนักวิจัยจากศูนย์วิจัยโทมัส เจ. วัตสัน ของไอบีเอ็ม ก่อนการถือกำเนิดของการแปลด้วยเครื่องประสาท วิธีการนี้เป็นวิธีการแปลด้วยเครื่องที่ได้รับการศึกษาอย่างกว้างขวางที่สุด

แบบจำลองภาษาเป็นองค์ประกอบสำคัญของระบบการแปลด้วยเครื่องเชิงสถิติทุกระบบ ซึ่งช่วยทำให้คำแปลมีความลื่นไหลมากที่สุด แบบจำลองนั้นทำหน้าที่รับประโยคที่แปลแล้วและคำนวณความน่าจะเป็นที่ประโยคนั้นจะถูกพูดโดยเจ้าของภาษา ยกตัวอย่าง แบบจำลองภาษาที่ดีจะกำหนดค่าความน่าจะเป็นให้กับประโยค "the house is small" สูงกว่า "small is the house" นอกจากเรื่องลำดับคำแล้ว แบบจำลองภาษายังสามารถช่วยในการเลือกใช้คำได้ด้วย กล่าวคือ หากคำในภาษาต่างประเทศแปลได้หลายอย่าง ฟังก์ชันเหล่านี้อาจช่วยให้ค่าความน่าจะเป็นที่ดีกว่า สำหรับบางคำแปลที่เหมาะสมกับบริบทเฉพาะของภาษาเป้าหมาย

## อ้างอิง