Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ฮายาบูซะ 2

| ฮายาบูซะ 2 はやぶさ 2 (ในภาษาญี่ปุ่น) |
| --- |
| ยานสำรวจ *ฮายาบูซะ 2* |
|  |
| ประเภทภารกิจ | เก็บตัวอย่างจากดาวเคราะห์น้อยและนำกลับ |
| ผู้ดำเนินการ | องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น |
| COSPAR ID | 2014-076A |
| SATCAT no. | 40319 |
| เว็บไซต์ | Hayabusa2 on jaxa.jp |
|  |
|  |
| ข้อมูลยานอวกาศ |
| ผู้ผลิต | NEC |
| มวลขณะส่งยาน | 609 กิโลกรัม |
| ขนาด | (1 × 1.6 × 1.25) ม. (แกนยาน) (6 × 4.23) ม. (แผงโซลาร์) |
| กำลังไฟฟ้า | 2.6 kW (ที่ระยะ 1 AU) 1.4 kW (ที่ระยะ 1.4 AU) |
|  |
|  |
| เริ่มต้นภารกิจ |
| วันที่ส่งขึ้น | 3 ธันวาคม พ.ศ. 2557, 04:22 น. UTC |
| จรวดนำส่ง | H-IIA 202 |
| ฐานส่ง | LA-Y, ศูนย์ศึกษาอวกาศทาเนงาชิมะ |
|  |
|  |
| สิ้นสุดภารกิจ |
| ลงจอด | ธันวาคม พ.ศ. 2563 (แผน) |
| พิกัดลงจอด | วูเมอรา, ออสเตรเลีย |
|  |
|  |
| บินผ่านโลก |
| เข้าใกล้สุด | 3 ธันวาคม พ.ศ. 2558 |
| ระยะทาง | 3,090 กิโลเมตร |
| ยานอวกาศโคจรรอบ162173 รีวงู |
| แทรกวงโคจร | 27 มิถุนายน พ.ศ. 2561 |
| ออกวงโคจร | ธันวาคม พ.ศ. 2562 (แผน) |
|  |
| ← *ฮายาบูซะ*  |

**ฮายาบูซะ 2** (อักษรโรมัน: Hayabusa2; はやぶさ2 (หมายถึงเหยี่ยวเพเรกริน)) เป็นโครงการสำรวจและเก็บตัวอย่างดาวเคราะห์น้อยกลับสู่โลก ดำเนินงานโดยองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) ถือเป็นภารกิจต่อจากภารกิจฮายาบูซะ ซึ่งประสบความสำเร็จในการสำรวจดาวเคราะห์น้อย 25143 อิโตกาวะไปเมื่อปี พ.ศ. 2548

ภาพจำลองยานฮายาบูซะ 2 ขณะที่ไอพ่นกำลังทำงาน
ยานสำรวจฮายาบูซะ2 สร้างโดยบริษัท NEC ของญี่ปุ่น ซึ่งเป็นบริษัทเดียวกันกับที่สร้างยานฮายาบูซะ ภารกิจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบผลการพัฒนาจุดอ่อนและปัญหาทางเทคนิคที่เกิดขึ้นเป็นจำนวนมากในยุคของฮายาบูซะ

## ภาพรวมภารกิจ

การปล่อยยานแต่เดิมกำหนดปล่อยเมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 เวลา 13:23 น. แต่ถูกเลื่อนออกไป 4 วัน เป็นวันที่ 4 ธันวาคม เวลา 13:22 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น

ยานสำรวจฮายาบูซะ2 มีเป้าหมายคือดาวเคราะห์น้อย 162173 รีวงู (ชื่อเดิม 1999 JU3) ตามกำหนดการคาดว่ายานลำนี้จะไปถึงราวเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2561 แล้วโคจรสำรวจรอบดาวเคราะห์น้อยเป็นเวลา 1 ปีครึ่ง ออกจากวงโคจรในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2562 และกลับถึงโลกในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2563

ยานฮายาบูซะ2 ใช้พลังงานจากเครื่องขับดันไอออน ใช้เทคโนโลยียกระดับการเดินอวกาศยาน การนำทาง สายอากาศและระบบควบคุมการวางตัวของยาน นอกจากนี้ยังบรรทุกอุปกรณ์ระเบิดไปกับยานเพื่อใช้ขุดผิวหน้าดาวเคราะห์น้อยและเก็บตัวอย่างชิ้นส่วน

## อุปกรณ์และเครื่องมือ

อุปกรณ์และเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่ยานสำรวจฮายาบูซะ2 ได้บรรทุกไปด้วย ได้แก่

* **เครื่องมือเพื่อการรับรู้ระยะไกล** ได้แก่ กล้องนำทางเชิงแสง (Optical Navigation Camera, ONC-T, ONC-W1, ONC-W2) กล้องอินฟราเรดช่วงคลื่นสั้น (NIR3) กล้องอินฟราเรดความร้อน (Thermal-Infrared Camera, TIR) และไลดาร์ (LIDAR)
* **เครื่องมือเพื่อเก็บตัวอย่าง** ได้แก่ อุปกรณ์เก็บตัวอย่าง (SMP) ตัวปะทะติดตัวขนาดเล็ก (Small Carry-on Impactor, SCI) และกล้องปรับได้ (Deployable Camera, DCAM3)
* **แลนเดอร์ (ยานลงจอด) และโรเวอร์ (ยานลงจอดเคลื่อนที่ได้)** ได้แก่ Mobile Asteroid Surface Scout (MASCOT), MINERVA-II-1 ROVER 1A, MINERVA-II-1 ROVER 1B และ MINERVA-II-2 ROVER 2

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์โครงการฮายาบูซะ2
* ฮายาบูซะ2 ในเว็บไซต์ JAXA เก็บถาวร 2012-05-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Asteroid Explorer Hayabusa2, NEC
* แบบจำลอง 3 มิติของฮายาบูซะ2, Asahi Shinbun
# พลังค์ (ยานอวกาศ)

| พลังค์ |
| --- |
| แบบจำลองของยานพลังค์ |
| รายชื่อเก่า | COBRAS/SAMBA |
|  |
| ประเภทภารกิจ | กล้องโทรทรรศน์อวกาศ |
| ผู้ดำเนินการ | องค์การอวกาศยุโรป (อีเอสเอ) |
| COSPAR ID | 2009-026B |
| SATCAT no. | 34938 |
| เว็บไซต์ | www.esa.int/planck |
| ระยะภารกิจ | Planned: >15 months Final: 4 ปี 5 เดือน 8 วัน |
|  |
|  |
| ข้อมูลยานอวกาศ |
| ผู้ผลิต | ตาแล็สอาเลนียาสเปซ |
| มวลขณะส่งยาน | 1,950 kg (4,300 lb) |
| มวลบรรทุก | 205 kg (452 lb) |
| ขนาด | Body: 4.20 × 4.22 m (13.8 × 13.8 ft) |
|  |
|  |
| เริ่มต้นภารกิจ |
| วันที่ส่งขึ้น | 14 May 2009, 13:12:02 UTC (2009-05-14UTC13:12:02) |
| จรวดนำส่ง | Ariane 5 ECA |
| ฐานส่ง | Guiana Space Centre, French Guiana |
| ผู้ดำเนินงาน | Arianespace |
| เริ่มปฎิบัติงาน | 3 กรกฎาคม ค.ศ. 2009 |
|  |
|  |
| สิ้นสุดภารกิจ |
| การกำจัด | Decommissioned |
| ปิดการทำงาน | 23 ตุลาคม ค.ศ. 2013 12.10.27 น. เวลาสากลเชิงพิกัด |
|  |
|  |
| ลักษณะวงโคจร |
| ระบบอ้างอิง |  Sun-Earth L2 orbit (1,500,000 km / 930,000 mi) |
| ระบบวงโคจร | Lissajous |
|  |
|  |
| กล้องโทรทรรศน์หลัก |
| ชนิด | Gregorian |
| เส้นผ่านศูนย์กลาง | 1.9 × 1.5 m (6.2 × 4.9 ft) |
| ความยาวคลื่น | 300 µm – 11.1 mm (frequencies between 27 GHz and 1 THz) |
|  |
|

| เครื่องมือ |
| --- |
| HFI | High Frequency Instrument |
| LFI | Low Frequency Instrument |

 |
| **Horizon 2000**← *Herschel**Gaia* →  |

**พลังค์** (อังกฤษ: *Planck*) เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ดำเนินการโดยองค์การอวกาศยุโรป (อีเอสเอ) ตั้งแต่ ค.ศ. 2009 จนถึง ค.ศ. 2013 มีวัตถุประสงค์เพื่อทำแผนที่แอนไอโซทรอปีของรังสีไมโครเวฟพื้นหลังของเอกภพ ในความถี่ไมโครเวฟและความถี่อินฟราเรดต่าง ๆ ด้วยความไวสูงและความละเอียดเชิงมุมต่ำ ภารกิจในครั้งนี้ประสบความสำเร็จอย่างมาก โดยมีผลการสำรวจซึ่งออกมาดีกว่าดาวเทียมสำรวจคลื่นไมโครเวฟวิลกินสันขององค์การนาซา

ยานพลังค์เป็นแหล่งข้อมูลที่สำคัญสำหรับประเด็นต่าง ๆ ในด้านจักรวาลวิทยาและฟิสิกส์ดาราศาสตร์ โดยหนึ่งในวัตถุประสงค์หลักคือเพื่อทดสอบทฤษฎีเกี่ยวกับเอกภพในช่วงต้น (early universe) และที่มาของโครงสร้างจักรวาล และยังเจาะลึกในเรื่ององค์ประกอบและต้นกำเนิดของเอกภพ เพื่อช่วยให้เข้าใจเกี่ยวกับหลักฟิสิกส์พื้นฐานซึ่งควบคุมสิ่งต่าง ๆ ในจักรวาล

## อ้างอิง
# พ.ศ. 234

|  |  |
| --- | --- |
| ศตวรรษ: | * -3
* **-2 -1
 |
| ปี: | * 231
* 232
* 233
* **234 235
* 236
* 237
 |

310 BC ในปฏิทินอื่น| ปฏิทินสุริยคติไทย | 233–234 |
| ปฏิทินเกรกอรี | 310 BC *CCCX BC* |
| Ab urbe condita | 444 |
| สมัยอียิปต์โบราณ | ราชวงศ์ที่ XXXIII, 14 |
| *- ฟาโรห์* | ทอเลมีที่ 1 โซเตอร์, 14 |
| สมัยกรีกโบราณ | 117th Olympiad, year 3 |
| ปฏิทินอัสซีเรีย | 4441 |
| ปฏิทินศกบาหลี | *N/A* |
| ปฏิทินเบงกอล | −903 – −902 |
| ปฏิทินเบอร์เบอร์ | 641 |
| พุทธศักราช | 235 |
| ปฏิทินพม่า | −947 |
| ปฏิทินไบแซนไทน์ | 5199–5200 |
| ปฏิทินจีน | 庚戌年 (จอธาตุโลหะ) 2388 หรือ 2181     *— ถึง —* 辛亥年 (กุนธาตุโลหะ) 2389 หรือ 2182 |
| ปฏิทินคอปติก | −593 – −592 |
| ปฏิทินดิสคอร์เดีย | 857 |
| ปฏิทินเอธิโอเปีย | −317 – −316 |
| ปฏิทินฮีบรู | 3451–3452 |
| ปฏิทินฮินดู |  |
|  - *วิกรมสมวัต* | −253 – −252 |
|  - *ศกสมวัต* | *N/A* |
|  - *กลียุค* | 2791–2792 |
| ปฏิทินโฮโลซีน | 9691 |
| ปฏิทินอิหร่าน | 931 BP – 930 BP |
| ปฏิทินอิสลาม | 960 BH – 959 BH |
| ปฏิทินชวา | *N/A* |
| ปฏิทินจูเลียส | *N/A* |
| ปฏิทินเกาหลี | 2024 |
| ปฏิทินหมินกั๋ว | 2221 ก่อน ROC 民前2221年 |
| ปฏิทินนานักชาฮี | −1777 |
| ซิลูซิดศักราช | 2/3 AG |
| ปฏิทินทิเบต | ལྕགས་ཕོ་ཁྱི་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศผู้-จอ) −183 หรือ −564 หรือ −1336     *— ถึง —* ལྕགས་མོ་ཕག་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศเมีย-กุน) −182 หรือ −563 หรือ −1335 |

**พุทธศักราช 234** ใกล้เคียงกับ ก่อน คริสต์ศักราช 310

## เหตุการณ์

## วันเกิด

## วันถึงแก่กรรม
# ปีอธิกสุรทิน

**ปีอธิกสุรทิน** [อะ-ทิก-กะ-สุ-ระ-ทิน] (อธิก (เกิน) + สุร (พระอาทิตย์) + ทิน (วัน); จากภาษาบาลี *อธิกสูรทิน* (อธิก + สูร + ทิน), รัสสะ "สระอู" ให้สั้นลงเป็น "สระอุ") (อังกฤษ: *leap year*) เป็นปีที่มีการเพิ่มหนึ่งวัน (หรือหนึ่งเดือนในกรณีของปฏิทินสุริยจันทรคติ) เพื่อให้ปีปฏิทินสอดคล้องกับปีดาราศาสตร์หรือปีฤดูกาล เพราะฤดูกาลและเหตุการณ์ทางดาราศาสตร์มิได้เกิดซ้ำในจำนวนเต็มวัน ปฏิทินซึ่งมีจำนวนวันในแต่ละปีเท่าเดิมจึงต้องเลื่อนให้ตรงกับเหตุการณ์ที่ปฏิทินควรจะติดตามเมื่อเวลาผ่านไป โดยการแทรกวันหรือเดือนเพิ่มเข้าไปในปีนั้น การเลื่อนจึงสามารถทำให้ถูกต้องได้ ปีที่มิใช่ปีอธิกสุรทิน เรียกว่า ปีปกติสุรทิน (common year)

ตัวอย่างเช่น ในปฏิทินเกรโกเรียน (ปฏิทินสุริยคติสามัญ) เดือนกุมภาพันธ์ในปีอธิกสุรทินมี 29 วัน แทนที่จะมี 28 วันตามปกติ ดังนั้น ปีดังกล่าวจึงมี 366 วัน แทนที่จะมี 365 วันตามปกติ คล้ายกัน ในปฏิทินฮีบรู (ปฏิทินสุริยจันทรคติ) เดือนจันทรคติที่ 13 มีการเพิ่มเจ็ดครั้งทุก 19 ปี เข้าไปในเดือนจันทรคติสิบสองเดือนในปีปกติสุรทินเพื่อให้ปีปฏิทินไม่คาดเคลื่อนจากฤดูกาลเร็วเกินไป

## ปฏิทินเกรโกเรียน

ในปฏิทินเกรโกเรียน ปฏิทินมาตรฐานปัจจุบันในส่วนใหญ่ของโลก ปีอธิกสุรทิน หมายถึง ปีที่หารด้วย 4 ลงตัว**เป็นส่วนมาก** ในปีอธิกสุรทินแต่ละปีนั้น เดือนกุมภาพันธ์มี 29 วัน แทนที่จะมี 28 วัน การเพิ่มวันเข้าไปในปฏิทินทุกสี่ปีเพื่อชดเชยตามข้อเท็จจริงที่ว่าระยะเวลา 365 วันนั้นสั้นกว่าปีสุริยคติ**เกือบ** 1/4 วัน หรือ 6 ชั่วโมง

ข้อยกเว้นบางประการต่อกฎนี้มีว่า เนื่องจากระยะเวลาของปีสุริยคติน้อยกว่า 365.25 วันเล็กน้อย จึงกำหนดให้ปีที่หารด้วย 100 ลงตัวมิใช่ปีอธิกสุรทิน แต่ยกเว้นปีที่หารด้วย 400 ลงตัว ตัวอย่างเช่น ค.ศ. 1600 และ 2000 เป็นปีอธิกสุรทิน แต่ ค.ศ. 1700, 1800 และ 1900 ไม่ใช่ ดังนั้น ในระยะเวลาสองสหัสวรรษ จะมีปีอธิกสุรทิน 485 ปี โดยกฎนี้ จำนวนวันเฉลี่ยของแต่ละปีจะเท่ากับ 365 + 1/4 − 1/100 + 1/400 = 365.2425 หรือเท่ากับ 365 วัน 5 ชั่วโมง 49 นาที 12 วินาที ปฏิทินเกรโกเรียนถูกออกแบบมาเพื่อรักษาวสันตวิษุวัตให้ตรงหรือใกล้เคียงกับวันที่ 21 มีนาคม ซึ่งเป็นวันอีสเตอร์ (ซึ่งเฉลิมฉลองในวันอาทิตย์หลังคืนจันทร์เพ็ญซึ่งตรงกับหรือหลังวันที่ 21 มีนาคม) ปีวสันตวิษุวัตนั้นมีประมาณ 365.242374 วัน (และกำลังเพิ่มขึ้นทีละน้อย)

กราฟนี้แสดงการแปรผันของวันที่และเวลาของ ครีษมายัน เนื่องจากกฎ "วันปีอธิกสุรทิน" ที่เว้นช่วงไม่เท่ากัน
### อธิกวาร

วันที่ 29 กุมภาพันธ์เป็นวันที่ซึ่งปกติมีทุกสี่ปี และเรียกว่า อธิกวาร (leap day) วันนี้เพิ่มเข้าไปในปฏิทินในปีอธิกสุรทินเพื่อเป็นมาตรการแก้ไขวันที่ให้ถูกต้อง เพราะโลกไม่ได้โคจรรอบดวงอาทิตย์ 365 วันพอดี

## ปฏิทินจูเลียน

ปฏิทินจูเลียนเพิ่มวันพิเศษเข้าในเดือนกุมภาพันธ์ในปีซึ่งหารด้วย 4 ลงตัว

## ปฏิทินจูเลียนปรับปรุง

ในปฏิทินจูเลียนปรับปรุง (Revised Julian calendar) เพิ่มวันพิเศษเข้าไปในเดือนกุมภาพันธ์ในปีที่หารด้วย 4 ลงตัว ยกเว้นปีที่หารด้วย 100 ลงตัวและหารด้วย 900 แล้วไม่เหลือเศษเป็น 200 หรือ 600 กฎนี้ตกลงกันด้วยกฎสำหรับปฏิทินเกรโกเรียนจนถึง ค.ศ. 2799 ปีแรกที่วันที่ในปฏิทินจูเลียนปรับปรุงไม่ตรงกับวันที่ในปฏิทินเกรโกเรียนจะเป็น ค.ศ. 2800 เพราะจะเป็นปีอธิกสุรทินในปฏิทินเกรโกเรียน แต่ไม่เป็นในปฏิทินจูเลียนปรับปรุง

กฎนี้ทำให้หนึ่งปีเฉลี่ยมี 365.242222 วัน ซึ่งเป็นการประมาณที่ดีมากสำหรับปีสุริยคติโดยเฉลี่ย แต่เนื่องจากปีวสันตวิษุวัตยาวกว่าเล็กน้อย ปฏิทินจูเลียนปรับปรุงจึงไม่ดีเท่ากับปฏิทินเกรโกเรียนในการรักษาวสันตวิษุวัตให้ตรงหรือใกล้เคียงกับวันที่ 21 มีนาคม

## อ้างอิง
# อุทยานแห่งชาติ

อุทยานแห่งชาติ Chitral ปากีสถาน
อุทยานแห่งชาติเตย์เด สเปน
อุทยานแห่งชาติ Khabr อิหร่าน
**อุทยานแห่งชาติ** (อังกฤษ: *national park*) คือ อุทยาน (park) ที่ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสงวนรักษา มักเป็นแหล่งสงวนที่ดินทางธรรมชาติ ที่ดินกึ่งธรรมชาติ หรือที่ดินที่สร้างขึ้น ตามประกาศหรืออยู่ในความครอบครองของรัฐเอกราช แม้ประเทศแต่ละแห่งจะนิยามอุทยานแห่งชาติของตนไว้ต่างกัน แต่มีแนวคิดร่วมกัน คือ การสงวนรักษา "ธรรมชาติแบบป่า" (wild nature) ไว้เพื่อคนรุ่นหลัง และเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิของชาติ ส่วนในระดับสากลนั้น องค์การระหว่างประเทศชื่อ "สหภาพระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ" หรือ "ไอยูซีเอ็น" (International Union for Conservation of Nature: IUCN) และหน่วยงานในสังกัด คือ คณะกรรมาธิการโลกว่าด้วยพื้นที่คุ้มครอง (World Commission on Protected Areas) เป็นผู้นิยามอุทยานแห่งชาติ และพื้นที่คุ้มครอง ประเภท "หมวด 2" (Category II)

ในสหรัฐ แม้มีการเสนอเกี่ยวกับประเภทของอุทยานแห่งชาติมาก่อนแล้ว แต่มีการจัดตั้ง "อุทยานแห่งชาติหรือพื้นที่รื่นรมย์เพื่อประโยชน์และความเพลิดเพลินของประชาชน" (public park or pleasuring-ground for the benefit and enjoyment of the people) เป็นครั้งแรกใน ค.ศ. 1872 คือ อุทยานแห่งชาติเยลโลว์สโตน (Yellowstone National Park) เยลโลว์สโตนไม่ได้รับการเรียกขานในกฎหมายว่า เป็นอุทยานแห่งชาติ แต่ในทางปฏิบัติถือกันว่า เป็นอุทยานแห่งชาติ และถือกันอย่างกว้างขวางว่า เป็นอุทยานแห่งชาติที่แรกในโลก และเป็นอุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ส่วนพื้นที่คุ้มครองที่เก่าแก่ที่สุดนั้น คือ ป่าสงวนโทเบโกเมนริดจ์ (Tobago Main Ridge Forest Reserve) จัดตั้งใน ค.ศ. 1776 กับเขตโดยรอบ คือ ภูเขาบอจด์ข่าน (Bogd Khan Mountain) จัดตั้งใน ค.ศ. 1778 ซึ่งเป็นเวลาเกือบหนึ่งร้อยปีก่อนเยลโลว์สโตน สถานที่ที่กฎหมายสหรัฐเรียกอย่างเป็นทางการว่า "อุทยานแห่งชาติ" เป็นที่แรก คือ อุทยานแห่งชาติแมกคะนอว์ (Mackinac National Park) จัดตั้งใน ค.ศ. 1875 ต่อมาใน ค.ศ. 1879 มีการจัดตั้งราชอุทยานแห่งชาติ (Royal National Park) ในออสเตรเลีย จึงถือเป็นอุทยานแห่งชาติที่เก่าแก่ที่สุดเป็นอันดับสามของโลก อย่างไรก็ดี ใน ค.ศ. 1895 มีการแปรสถานะแมกคะนอว์จาก อุทยานแห่งชาติ เป็น อุทยานแห่งรัฐ (state park) โดยโอนกรรมสิทธิ์จากรัฐบาลระดับชาติไปให้รัฐบาลท้องถิ่นของรัฐมิชิแกนแทน ดังนั้น จึงมีผู้ถือว่า ราชอุทยานของออสเตรเลียเป็นอุทยานแห่งชาติอันเก่าแก่เป็นอันดับที่สองของโลก ครั้น ค.ศ. 1911 แคนาดาจัดตั้งหน่วยงานชื่อ "อุทยานแคนาดา" (Parks Canada) ขึ้นดูแลอุทยานแห่งชาติ นับเป็นหน่วยราชการแห่งแรกของโลกที่จัดตั้งขึ้นเพื่องานด้านอุทยานแห่งชาติ

อุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ที่สุดในโลกตามนิยามของไอยูซีเอ็น คือ อุทยานแห่งชาติกรีนแลนด์ตะวันออกเฉียงเหนือ (Northeast Greenland National Park) ซึ่งจัดตั้งใน ค.ศ. 1974 และตามข้อมูลของไอยูซีเอ็น ใน ค.ศ. 2006 มีอุทยานแห่งชาติ 6,555 แห่งที่เข้าหลักเกณฑ์ของไอยูซีเอ็น นอกจากนี้ ไอยูซีเอ็นยังพิจารณาปรับเปลี่ยนนิยามอุทยานแห่งชาติอยู่เป็นระยะ

อุทยานแห่งชาติมักเปิดให้เข้าชมได้เสมอ อุทยานแห่งชาติส่วนใหญ่ยังจัดให้มีนันทนาการกลางแจ้งและแคมปิง รวมถึงการศึกษาเล่าเรียนในเขตอุทยานแห่งชาติเพื่อให้ความรู้แก่สาธารณชนในประเด็นความสำคัญของการรักษาธรรมชาติและความน่าพิศวงของธรรมชาติอันสวยงาม

## ดูเพิ่ม

* อุทยานแห่งชาติในประเทศไทย

## อ้างอิง
# ดอลบีดิจิทัล

ดอลบีดิจิทัล|  |
|  |
| ก่อตั้ง | ค.ศ. 1986 |
| ประเภท | รูปแบบการบีบอัดเสียง |
| ที่ตั้ง | * สหรัฐอเมริกา
 |
| พื้นที่ให้บริการ  | ทั่วโลก |

**ดอลบีดิจิทัล** (อังกฤษ: *Dolby Digital*) เป็นชื่อของตระกูลเทคโนโลยีการบีบอัดเสียงที่พัฒนาโดยดอลบี เดิมชื่อ ดอลบี สเตอริโอ ดิจิทัล จนถึงปี ค.ศ. 1995 การบีบอัดเสียงเป็นแบบ Lossy (ยกเว้น ดอลบี ทรูเอชดี) การใช้ Dolby Digital ครั้งแรกคือการให้เสียงดิจิทัลในโรงภาพยนตร์จากฟิล์มภาพยนตร์ 35 มม. ปัจจุบัน ยังใช้สำหรับ การออกอากาศทางทีวี การออกอากาศทางวิทยุผ่านดาวเทียม การสตรีมวิดีโอดิจิทัล ดีวีดี แผ่นบลูเรย์ และเครื่องเล่นวิดีโอเกม

พื้นฐานหลักของมาตรฐานการเข้ารหัสเสียงหลายช่องสัญญาณ Dolby AC-3 คือการแปลงโคไซน์แบบไม่ต่อเนื่องที่ได้รับการดัดแปลง ซึ่งเป็นอัลกอริทึมการบีบอัดเสียงแบบ Lossy เป็นการดัดแปลงอัลกอริทึมการแปลงโคไซน์แบบไม่ต่อเนื่องซึ่งเสนอครั้งแรกโดย Nasir Ahmed ในปี ค.ศ. 1972 และเดิมมีไว้สำหรับการบีบอัดภาพ

## อ้างอิง
# แฟนเทเชีย (ภาพยนตร์)

| แฟนเทเชีย |
| --- |
|  |
| เขียนบท | โจ แกรนต์ ดิก ฮิวเมอร์ |
| อำนวยการสร้าง | วอลต์ ดิสนีย์ |
| นักแสดงนำ | ลีโอโปลด์ สโตคอฟสกี ดีมส์ เทย์เลอร์ ฟิลาเดลเฟียออร์เคสตรา วอลต์ ดิสนีย์ มิกกี เมาส์ |
| ผู้บรรยาย | ดีมส์ เทย์เลอร์ |
| กำกับภาพ | เจมส์ หว่อง โฮว |
| ดนตรีประกอบ | Stephen Csillag |
| บริษัทผู้สร้าง | Walt Disney Productions |
| ผู้จัดจำหน่าย | Walt Disney Productions RKO Radio Pictures |
| วันฉาย | 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1940 |
| ความยาว | 125 นาที |
| ประเทศ |  สหรัฐ |
| ภาษา | ภาษาอังกฤษ |
| ทุนสร้าง | 2.28 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |
| ทำเงิน | 76.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ |

**แฟนเทเชีย** (อังกฤษ: *Fantasia*) เป็นภาพยนตร์แอนนิเมชันเรื่องยาวเรื่องที่สามของดิสนีย์ ต่อจากเรื่องสโนว์ไวท์กับคนแคระทั้งเจ็ด (1937) และพินอคคิโอ (1940) ออกฉายครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2483 อำนวยการสร้างโดยวอลต์ ดิสนีย์ เป็นภาพยนตร์แอนิเมชันประกอบดนตรีคลาสสิกโดยไม่มีบทพูด มีเพียงบทบรรยายโดยดีมส์ เทย์เลอร์ นักประพันธ์เพลงและนักวิจารณ์ดนตรีคลาสสิก ดนตรีในภาพยนตร์บรรเลงโดยวงฟิลาเดลเฟียออร์เคสตรา อำนวยเพลงโดยลีโอโปลด์ สโตคอฟสกี เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกของโลกที่ใช้ระบบเสียงสเตอริโอ ใช้ชื่อเรียกว่า "แฟนตาซาวด์"

ภาพยนตร์ใช้เวลาสร้างถึง 2 ปี ใช้งบประมาณบานปลายและล่าช้า อีกทั้งภาพยนตร์เรื่องก่อนหน้า คือ หุ่นไม้พินอคคิโอ ก็ไม่ประสบความสำเร็จ ในขณะเข้าฉายในปี พ.ศ. 2483 ก็ไม่ได้รับความนิยมเท่าที่ควร จนทำให้บริษัทดิสนีย์ประสบปัญหาทางการเงิน ก่อนจะประสบความสำเร็จจากภาพยนตร์เรื่องถัดมา คือ ดัมโบ้ ในปี พ.ศ. 2484

ภาพยนตร์แบ่งออกเป็น 8 ส่วน ได้แก่

* Toccata and Fugue in D Minor ใช้เพลง Toccata and Fugue in D Minor ของโยฮันน์ เซบาสเตียน บาค
* Nutcracker Suite ใช้เพลง Nutcracker Suite Op. 71a ของปีเตอร์ อิลิช ไชคอฟสกี
* The Sorcerer's Apprentice จากบทประพันธ์ L'apprenti sorcier ในปี ค.ศ. 1897 ของพอล ดูคาส โดยได้แรงบันดาลใจจากบทประพันธ์ของโยฮันน์ โวล์ฟกัง ฟอน เกอเธอ (ปี 1797)
* The Rite of Spring จากบัลเลต์ Le Sacre du Printemps ของอิกอร์ สตราวินสกี
* **Intermission / *Meet the Soundtrack เป็นช่วงพักครึ่งและแจมเซสชันกับนักดนตรี
* The Pastoral Symphony ใช้เพลง ซิมโฟนีหมายเลขหก บันไดเสียง F Op.68 "Pastorale" ของลุดวิจ ฟาน เบโทเฟิน
* Dance of the Hours จากเพลงโอเปรา La Gioconda ท่อน Dance of the Hours ของอามิลกาเร ปอนซิเอลลี
* Night on Bald Mountain / Ave Maria ใช้เพลง Night on Bald Mountain ของโมเดสต์ มูสซอร์กสกี และ Ellens dritter Gesang ของฟรานซ์ ปีเตอร์ ชูเบิร์ต

นอกจาก 8 ตอนนี้แล้ว ยังมีอีกหนึ่งตอนที่สร้างเสร็จแล้ว แต่ถูกตัดออกจากภาพยนตร์เนื่องจากทำให้ต้องใช้เวลาฉายนานเกินไป คือ *Clair de Lune* จากเพลงของโคล้ด เดอบุซซี ถูกนำมาบูรณะ และบรรจุรวมในดีวีดีที่วางจำหน่ายในปี 2000 นอกจากนี้ ยังมีการเขียนสตอรีบอร์ด สำหรับเพลงอีกหลายเพลง เช่น Ride of the Valkyries (จากโอเปราของริชาร์ด วากเนอร์), Swan of Tuonela (จากบทประพันธ์ของฌอง ซิเบลิอุส), Flight of the Bumblebee (จากอินเทอร์ลูดของนีโคไล ริมสกี-คอร์ซาคอฟ), Adventures in Perambulator (จากบัลเลต์ของจอห์น อัลเดน คาร์เพนเทอร์) แต่ทั้งหมดนี้ไม่ได้ถูกนำมาสร้าง

ในการสร้างภาพยนตร์เรื่องนี้ ใช้งบประมาณในการพัฒนาระบบบันทึกเสียงถึง 400,000 ดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็น 1/5 ของงบประมาณสร้าง จนถึงปัจจุบัน แฟนเทเชียได้รับการยอมรับว่าเป็นภาพยนตร์ที่ได้รับความนิยมที่สุดเรื่องหนึ่งตลอดกาล ถึงแม้จะไม่ประสบความสำเร็จในการฉายครั้งแรก

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* *Fantasia* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
# แบร์นาโด แบร์โตลุชชี

| แบร์นาโด แบร์โตลุชชี |
| --- |
| แบร์โตลุชชีในปี 2011 |
| เกิด | (1941-03-16)16 มีนาคม ค.ศ. 1941 ปาร์มา, ราชอาณาจักรอิตาลี |
| เสียชีวิต | 26 พฤศจิกายน ค.ศ. 2018(2018-11-26) (77 ปี) โรม, ประเทศอิตาลี |
| อาชีพ | * ผู้กำกับภาพยนตร์
* ผู้เขียนบทภาพยนตร์
 |
| ปีปฏิบัติงาน | ค.ศ. 1962–2018 |

**แบร์นาโด แบร์โตลุชชี** (อิตาลี: *Bernardo Bertolucci*) เป็นผู้กำกับและผู้เขียนบทภาพยนตร์ชาวอิตาลี ผลงานที่โด่งดังที่สุดของเขาคือภาพยนตร์เรื่อง *จักรพรรดิโลกไม่ลืม* ในปี 1987

แบร์โตลุชชีเกิดที่เมืองปาร์มาในแคว้นเอมีเลีย-โรมัญญา เป็นบุตรคนโตของนายอัชชีลีโอ แบร์โตลุชชี (Attilio Bertolucci) กับนางนีเน็ตตา จีโอวาร์นาดี (Ninetta Giovanardi) บิดาเขาเป็นกวีนิพนธ์, นักประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยา และนักวิจารณ์ภาพยนตร์ที่เป็นที่นับถือ ด้วยการเติบโตมาในสภาพแวดล้อมทางศิลปะ เขาจึงเริ่มเขียนนิยายเมื่อมีอายุได้ 15 ปี ประได้รับรางวัลด้านวรรณกรรมมากมายหลายรายการ

เดิมที แบร์โตลุชชีอยากจะเป็นกวีนิพนธ์เหมือนกับบิดา จึงเข้าศึกษาสาขาวรรณกรรมสมัยใหม่ที่มหาวิทยาลัยโรมระหว่างปีค.ศ. 1958 ถึง 1961 และมีโอกาสได้เป็นผู้ช่วยผู้กำกับภาพยนตร์ หลังจากนั้นไม่นานเขาก็ลาออกจากมหาวิทยาลัยโดยไม่สำเร็จการศึกษา ก่อนที่ในปีค.ศ. 1962 เขาได้เริ่มงานเป็นผู้กำกับเต็มตัวครั้งแรกในผลงานภาพยนตร์แนวปริศนาฆาตกรรม *La commare secca* ซึ่งเดิมนั้นเป็นบทภาพยนตร์ของปิแอร์ เปาโล ปาโซลินี ผู้กำกับภาพยนตร์อย่าง Accattone ซึ่งแบร์โตลุชชีเคยทำงานในกองถ่าย แต่เขากลับส่งต่อบทนี้ให้แบร์โตลุชชี่พัฒนาและกำกับต่อ ถึงแม้นี่จะเป็นผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกของแบร์โตลุชชีและถูกโปรดิวเซอร์บังคับให้ทำออกมาให้เหมือนภาพยนตร์ของปาโซลินีมากที่สุด แต่แบร์โตลุชชีก็ทำมันออกมาอย่างยอดเยี่ยมและมีความเป็นบทกวีสูง อย่างไรก็ตาม ทศวรรษที่ 1970 ถือเป็นยุคเสื่อมถอยของวงการภาพยนตร์อิตาลี ผู้กำกับจำนวนมากในวงการจำเป็นต้องร่วมงานกับบริษัทและนักแสดงต่างชาติจากอเมริกา, ฝรั่งเศส, เยอรมัน และสวีเดน ตัวแบร์โตลุชชีเองก็เป็นหนึ่งในนั้น ในปี 1970 เขาได้กำกับภาพยนตร์เรื่องสำคัญอย่าง The Conformist ซึ่งสร้างมาจากนวนิยายในชื่อเดียวกันของ Alberto Moravia ในเรื่องนี้นั้นเขาได้ใช้กลวิธีหลายอย่างไม่ว่าจะเป็นการดำเนินเรื่องอย่างสลับเวลา งานภาพแบบ Expressionist ซึ่งเขาสามารถนำมาเสียดสีระบอบฟาสซิสต์ได้อย่างเฉียบคม ในปี 1972 เขาได้กำกับภาพยนตร์ *Last Tango in Paris* ซึ่งมีเป็นหนังที่มีเรื่องอื้อฉาวจนนักแสดงหญิงฆ่าตัวตายและเกิดเป็นคดีความตามมา

ชื่อเสียงของแบร์โตลุชชีเพิ่มทวีขึ้นจากภาพยนตร์เรื่อง *1900* ในปี 1976 ซึ่งมีเนื้อหาตั้งแต่ต้นศษวรรษที่ 20 ไปจนถึงสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง ตามด้วยภาพยนตร์ *La tragedia di un uomo ridicolo* ในปี 1981 ก่อนที่จะมีชื่อเสียงอย่างถึงขีดสุดจากผลงานเรื่อง *จักรพรรดิโลกไม่ลืม* ในปี 1987 ซึ่งเล่าเรื่องราวของอ้ายซินเจว๋หลัว ผู่อี๋ จักรพรรดิจีนองค์สุดท้าย ซึ่งทำให้เขาได้รับรางวัลออสการ์ สาขาผู้กำกับภาพยนตร์ยอดเยี่ยมและสาขาบทภาพยนตร์ดัดแปลงยอดเยี่ยม

## อ้างอิง
# ดนตรี

โน้ตเพลง
**ดนตรี** หรือ **คีตกรรม** (อังกฤษ: *music*) คือ เสียงและโครงสร้างที่จัดเรียงอย่างเป็นระเบียบแบบแผน ซึ่งมนุษย์ใช้ประกอบกิจกรรมศิลปะที่เกี่ยวข้องกับเสียง โดยดนตรีนั้นแสดงออกมาในด้านระดับเสียง (ซึ่งรวมถึงท่วงทำนองและเสียงประสาน) จังหวะ และคุณภาพเสียง ได้แก่ ความต่อเนื่องของเสียง เนื้อเสียง ความดังค่อย และพรรณลักษณ์ของเสียง (texture)

ดนตรีในความหมายอย่างกว้าง หมายถึง กิจกรรมการแสดงออกทางวัฒนธรรม (une activité culturelle) ของมนุษย์ที่เกี่ยวกับการขับร้อง รวมถึงการสร้างจังหวะและทำนอง ดนตรีจึงมีความสำคัญ ไม่เพียงแค่ในเชิงการสื่อสาร หรือการใช้เพื่อความบันเทิงและในพิธีกรรม แต่ยังรวมถึงความสำคัญในด้านศิลปะ และด้านสุนทรียศาสตร์ อีกด้วย

## ศัพทมูลวิทยา

คำว่า "ดนตรี" มีรากศัพท์มาจากภาษาสันสกฤต คือ तन्त्री (ตนฺตฺรี) ซึ่งแปลว่า ดนตรี ในภาษาอื่นที่มีรากศัพท์เดียวกัน ได้แก่ ภาษาเขมร คือ តន្ត្រី (ตนฺตฺรี) และ ภาษาลาว คือ ດົນຕີ (ดนตี)

## อ้างอิง

## หนังสืออ่านเพิ่ม

* Colles, Henry Cope (1978). *The Growth of Music : A Study in Musical History*, 4th ed., London ; New York : Oxford University Press. ISBN 0-19-316116-8 (1913 edition online at Google Books)
* Harwood, Dane (1976). "Universals in Music: A Perspective from Cognitive Psychology". *Ethnomusicology*. **20** (3): 521–33. doi:10.2307/851047. ISSN 0014-1836.
* Small, Christopher (1977). *Music, Society, Education*. John Calder Publishers, London. ISBN 0-7145-3614-8