# ภาษาเช็ก

| ภาษาเช็ก |
| --- |
| *čeština*, *český jazyk* |
| ประเทศที่มีการพูด | เช็กเกีย |
| ชาติพันธุ์ | ชาวเช็ก |
| ผู้พูด | 14.0 ล้านคน (2558) |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* บอลต์-สลาฟ
	+ สลาฟ
		- สลาฟตะวันตก
			* เช็ก–สโลวัก
				+ **ภาษาเช็ก**
 |
| ระบบการเขียน | * อักษรละติน (อักษรเช็ก)
* อักษรเบรลล์เช็ก
 |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ | * เช็กเกีย
* *สหภาพยุโรป*
 |
| ภาษาชนกลุ่มน้อย ที่รับรองใน | * ออสเตรีย
* บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
* โครเอเชีย
* โปแลนด์
* โรมาเนีย
* สโลวาเกีย
 |
| ผู้วางระเบียบ | สถาบันภาษาเช็ก (ประจำบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์เช็ก |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `cs` |
| ISO 639-2 | `cze (B)` `ces (T)` |
| ISO 639-3 | `ces` |
| *Glottolog* | `czec1258` |
| Linguasphere | 53-AAA-da < 53-AAA-b...-d (วิธภาษา: 53-AAA-daa ถึง 53-AAA-dam) |
| IETF | `cs` |
|

**ภาษาเช็ก** (อังกฤษ: *Czech*; เช็ก: *čeština*, ออกเสียง: [ˈt͡ʃɛʃcɪna]) ซึ่งในอดีตยังมีชื่อเรียกว่า **ภาษาโบฮีเมีย** (อังกฤษ: *Bohemian*, ออกเสียง: /boʊˈhiːmiən, bə-/; ละติน: *lingua Bohemica*) เป็นภาษาสลาฟตะวันตกภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเช็ก–สโลวักที่มีผู้พูดมากกว่า 13 ล้านคน ถือเป็นภาษาทางการในประเทศเช็กเกีย ภาษาเช็กมีความใกล้ชิดกับภาษาสโลวักมากจนสามารถเข้าใจซึ่งกันและกันได้ (เช่นเดียวกันกับภาษาโปแลนด์ในระดับที่น้อยกว่า) ภาษาเช็กเป็นภาษาหลอมรวมหน่วยคำ (fusional language) ซึ่งเต็มไปด้วยระบบหน่วยคำที่รุ่มรวยและการเรียงลำดับคำที่ค่อนข้างยืดหยุ่น วงศัพท์ในภาษานี้ได้รับอิทธิพลอย่างกว้างขวางจากภาษาละติน และภาษาเยอรมัน

ภาษาเช็กมีระบบสัทวิทยาขนาดกลาง โดยแบ่งออกเป็นหน่วยเสียงสระเดี่ยว 10 หน่วยเสียง, หน่วยเสียงสระประสมสองเสียง 3 หน่วยเสียง และหน่วยเสียงพยัญชนะ 25 หน่วยเสียง (แบ่งออกเป็น "แข็ง", "กลาง" และ "อ่อน") คำต่าง ๆ อาจมีพยัญชนะควบกล้ำซับซ้อนหรือไม่มีสระเลย ภาษาเช็กยังมีเสียงรัว ปุ่มเหงือก ลิ้นยก ซึ่งเป็นหน่วยเสียงที่พบในไม่กี่ภาษา และแสดงด้วยหน่วยอักขระ *ř*

## การจำแนก

การจำแนกภาษาเช็กภายในสาขาบอลต์-สลาฟในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ภาษาเช็กและภาษาสโลวักประกอบเป็นกลุ่มย่อย "เช็ก–สโลวัก"
ภาษาเช็กเป็นสมาชิกหนึ่งในสาขาย่อยสลาฟตะวันตกของสาขาสลาฟจากตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ภาษาที่อยู่ในสาขานี้ ได้แก่ ภาษาโปแลนด์, ภาษาคาชูเบีย, ภาษาซอร์เบียตอนบนและตอนล่าง และภาษาสโลวัก ภาษาที่มีความใกล้ชิดกับภาษาเช็กมากที่สุดคือภาษาสโลวัก รองลงมาคือภาษาโปแลนด์และภาษาไซลีเชีย

## พยัญชนะ

| A a | Á á | B b | C c | Č č | D d | Ď ď | E e | É é | Ě ě | F f |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| á | dlouhé á | bé | cé | čé | dé | ďé | é | dlouhé é | ije, é s háčkem | ef |
| /a/ | /aː/ | /b/ | /ʦ/ | /ʧ/ | /d/ | /ɟ/ | /ɛ/ | /ɛː/ | /ɛ, jɛ/ | /f/ |
| G g | H h | Ch ch | I i | Í í | J j | K k | L l | M m | N n | Ň ň |
| gé | há | chá | í, měkké í | dlouhé í | jé | ká | el | em | en | eň |
| /g/ | /ɦ/ | /x/ | /ɪ/ | /i:/ | /j/ | /k/ | /l/ | /m/ | /n/ | /ɲ/ |
| O o | Ó ó | P p | Q q | R r | Ř ř | S s | Š š | T t | Ť ť |   |
| ó | dlouhé ó | pé | kvé | er | eř | es | eš | té | ťé |   |
| /o/ | /oː/ | /p/ | /kv/ | /r/ | /ɼ, r̝/ | /s/ | /ʃ/ | /t/ | /c/ |   |
| U u | Ú ú | Ů ů | V v | W w | X x | Y y | Ý ý | Z z | Ž ž |   |
| ú | dlouhé ú | ů s kroužkem | vé | dvojité vé | iks | ypsilon, tvrdé ý | dlouhé ypsilon | zet | žet |   |
| /u/ | /uː/ | /uː/ | /v/ | /v/ | /ks, gz/ | /ɪ/ | /iː/ | /z/ | /ʒ/ |   |

## ตัวอย่างข้อความ

ตัวอย่างข้อความภาษาเช็กใน ค.ศ. 1846
นี่คือตัวอย่างจากข้อที่ 1 จากปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ :

เช็ก: *Všichni lidé se rodí svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství.*

ไทย: "มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Agnew, Hugh LeCaine (1994). *Origins of the Czech National Renascence*. University of Pittsburgh Press. ISBN 978-0-8229-8549-5.
* Dankovičová, Jana (1999). "Czech". *Handbook of the International Phonetic Association* (9th ed.). International Phonetic Association/Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-63751-0.
* Cerna, Iva; Machalek, Jolana (2007). *Beginner's Czech*. Hippocrene Books. ISBN 978-0-7818-1156-9.
* Chloupek, Jan; Nekvapil, Jiří (1993). *Studies in Functional Stylistics*. John Benjamins Publishing Company. ISBN 978-90-272-1545-1.
* Eckert, Eva (1993). *Varieties of Czech: Studies in Czech Sociolinguistics*. Editions Rodopi. ISBN 978-90-5183-490-1.
* Esposito, Anna (2011). *Analysis of Verbal and Nonverbal Communication and Enactment: The Processing Issues*. Springer Press. ISBN 978-3-642-25774-2.
* Hajičová, Eva (1986). *Prague Studies in Mathematical Linguistics* (9th ed.). John Benjamins Publishing. ISBN 978-90-272-1527-7.
* Harkins, William Edward (1952). *A Modern Czech Grammar*. King's Crown Press (Columbia University). ISBN 978-0-231-09937-0.
* Komárek, Miroslav (2012). *Dějiny českého jazyka* (ภาษาเช็ก). Brno: Host. ISBN 978-80-7294-591-7.
* Kortmann, Bernd; van der Auwera, Johan (2011). *The Languages and Linguistics of Europe: A Comprehensive Guide (World of Linguistics)*. Mouton De Gruyter. ISBN 978-3-11-022025-4.
* Koudela, Břetislav; และคณะ (1964). *Vývoj českého jazyka a dialektologie* (ภาษาเช็ก). Československé státní pedagogické nakladatelství.
* Liberman, Anatoly; Trubetskoi, Nikolai S. (2001). *N.S. Trubetzkoy: Studies in General Linguistics and Language Structure*. Duke University Press. ISBN 978-0-8223-2299-3.
* Mann, Stuart Edward (1957). *Czech Historical Grammar*. Helmut Buske Verlag. ISBN 978-3-87118-261-7.
* Mathesius, Vilém (2013). *A Functional Analysis of Present Day English on a General Linguistic Basis*. De Gruyter. ISBN 978-90-279-3077-4.
* Maxwell, Alexander (2009). *Choosing Slovakia: Slavic Hungary, the Czechoslovak Language and Accidental Nationalism*. Tauris Academic Studies. ISBN 978-1-84885-074-3.
* Naughton, James (2005). *Czech: An Essential Grammar*. Routledge Press. ISBN 978-0-415-28785-2.
* Pansofia (1993). *Pravidla českého pravopisu* (ภาษาเช็ก). Ústav pro jazyk český AV ČR. ISBN 978-80-901373-6-3.
* Piotrowski, Michael (2012). *Natural Language Processing for Historical Texts*. Morgan & Claypool Publishers. ISBN 978-1-60845-946-9.
* Qualls, Eduard J. (2012). *The Qualls Concise English Grammar*. Danaan Press. ISBN 978-1-890000-09-7.
* Rothstein, Björn; Thieroff, Rolf (2010). *Mood in the Languages of Europe*. John Benjamins Publishing Company. ISBN 978-90-272-0587-2.
* Short, David (2009). "Czech and Slovak". ใน Bernard Comrie (บ.ก.). *The World's Major Languages* (2nd ed.). Routledge. pp. 305–330.
* Scheer, Tobias (2004). *A Lateral Theory of Phonology: What is CVCV, and why Should it Be?, Part 1*. Walter De Gruyter. ISBN 978-3-11-017871-5.
* Stankiewicz, Edward (1986). *The Slavic Languages: Unity in Diversity*. Mouton De Gruyter. ISBN 978-3-11-009904-1.
* Sussex, Rolan; Cubberley, Paul (2011). *The Slavic Languages*. Cambridge Language Surveys. ISBN 978-0-521-29448-5.
* Tahal, Karel (2010). *A grammar of Czech as a foreign language*. Factum.
* Wilson, James (2009). *Moravians in Prague: A Sociolinguistic Study of Dialect Contact in the Czech*. Peter Lang International Academic Publishers. ISBN 978-3-631-58694-5.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Ústav pro jazyk český – Czech Language Institute, the regulatory body for the Czech language (ในภาษาเช็ก)
* Czech National Corpus
* Czech Monolingual Online Dictionary
* Online Translation Dictionaries
* mluvtecesky.net - A Multilingual Website To Study Czech เก็บถาวร 2020-07-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Czech Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
* Pimsleur Czech Comprehensive Course