# ภาษาญ้อ

| ภาษาญ้อ |
| --- |
| ศัพท์ "ไทญ้อ" เขียนด้วยอักษรลายตัย |
| ภูมิภาค | ภาคอีสาน, ที่ราบลุ่มแม่น้ำโขง, ประเทศเวียดนาม |
| ชาติพันธุ์ | ชาวญ้อ |
| ผู้พูด | (60,000 อ้างถึง1990 - 1995 census) |
| ตระกูลภาษา | ขร้า-ไท
* ไท
	+ ไทเหนือ หรือตะวันตกเฉียงใต้
		- **ภาษาญ้อ**
 |
| ระบบการเขียน | โกว๊กหงือ (เวียดนาม), ไทย (ไทย), ลายตัย (โบราณ) |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-3 | อย่างใดอย่างหนึ่ง: `tyj` – Tai Do `nyw` – Tai Nyaw |
| *Glottolog* | `taid1248` |

**ภาษาญ้อ** (Nyaw) หรือ **ภาษาไทญ้อ** (Tai Yo/Tai Nyaw) หรือ **ภาษาไทแมน** (Tai Mène) เป็นภาษากลุ่มไทในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีความใกล้ชิดกับภาษาไทเปาในประเทศเวียดนาม ซึ่งมีชื่อเรียกว่า *Tai Do* และ *Tai Quy Chau* เดิมเคยเขียนเป็นอักษรไทญ้อ แต่ปัจจุบันไม่ใช้แล้ว ภาษานี้พูดกันในหมู่ชาวไทญ้อซึ่งมีอยู่ในประเทศไทยราว 50,000 คน (พ.ศ. 2533) โดยในปัจจุบันพบได้ที่จังหวัดสกลนคร หนองคาย บึงกาฬ นครพนม มหาสารคาม บางหมู่บ้านของกาฬสินธุ์, อุดรธานี,ร้อยเอ็ด ส่วนภาคกลางและภาคตะวันออกพบได้ที่ ปราจีนบุรี และสระบุรี พบได้มากที่อำเภอนาหว้า อำเภอบ้านแพง อำเภอท่าอุเทน อำเภอโพนสวรรค์ อำเภอศรีสงคราม อำเภอสว่างแดนดิน อำเภอเมืองสกลนคร อำเภออรัญประเทศ เป็นต้น ส่วนใหญ่อพยพมาจากทางตอนเหนือของแขวงหลวงพระบาง และแขวงคำม่วนประเทศลาว

ภาษาญ้อจัดอยู่ในตระกูลภาษาขร้า-ไท มีพยัญชนะ 20 เสียง สระเดี่ยว 18 เสียง สระประสม 3 เสียง วรรณยุกต์ 6 เสียง พยัญชนะควบกล้ำ 6 เสียง

## สัทวิทยา

พยัญชนะภาษาญ้อสำเนียงสว่างแดนดินมี 20 เสียง ดังนี้

|  | ริมฝีปาก | ปุ่มเหงือก | เพดานแข็ง | เพดานอ่อน | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| เสียงนาสิก | [m] ม | [n] น | [ɲ] ญ | [ŋ] ง |  |
| เสียงกัก | ก้อง | [b] บ | [d] ด |  |  |  |
| ไม่ก้อง ไม่มีลม | [p] ป | [t] ต | [tɕ] จ | [k] ก | [ʔ]\* อ |
| ไม่ก้อง มีลม | [pʰ] ผ, พ | [tʰ] ถ, ท |  | [kʰ] ข, ค |  |
| เสียงเสียดแทรก | [f] ฝ, ฟ | [s] ซ, ส |  |  | [h] ห, ฮ |
| เสียงเปิด | [w] ว | [l] ล | [j] ย |  |  |

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Boonsner, Thepbangon. 1982. *An Introduction to the Nɔɔ dialect*.
* Nantaporn Ninjinda. 1989. *A Lexical Study of Nyo Spoken in Sahon Nakhon, Nakhon Phanom, and Prachin Buri*. Silpakorn University (in Thai).
* Pacqement, Jean. 2018. The Nyo language spoken at Kut Kho Kan village (Loeng Nok Tha district, Yasothon province): A Language Documentation Research at Roi Et Rajabhat University. Sikkha Journal of Education 5(2). Nakhon Ratchasima: Vongchavalitkul University.
* เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. ภาษาถิ่นตระกูลไทย. กทม. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชนบทมหาวิทยาลัยมหิดล. 2531.
* Gordon, Raymond G., Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version:

## บรรณานุกรม

* Chamberlain, James R. 1983. *The Tai Dialects of Khammouan Province: Their Diversity and Origins*. 16th International Conference on Sino-Tibetan Language and Linguistics, 16–18 September (Seattle, Washington, 1983)
* Chamberlain, James R. 1991. "Mène: A Tai dialect originally spoken in Nghệ An (Nghệ Tinh), Vietnam -- preliminary linguistic observations and historical implications." *Journal of the Siam Society* 79(2):103-123.
* Chamberlain, James R. 1998. "The Origin of the Sek: Implications for Tai and Vietnamese History". *Journal of the Siam Society* 86.1 & 86.2: 27-48.
* Finot, Louis. 1917. *Recherches sur la Littérature Laotienne*. BEFEO 17.5.
* Robequain, Charles. 1929. *Le Thanh Hoá*. EFEO, Paris et Bruxelles.
* Thananan, Trongdee. 2014. "The Lao-speaking Nyo in Banteay Meanchey Province of Cambodia". In *Research Findings in Southeast Asian Linguistics, a Festschrift in Honor of Professor Pranee Kullavanijaya*. *Manusya*, Special Issue 20. Bangkok: Chulalongkorn University Press.