# ไกจิง

ไกจิง (外人 (*Gaijin*; [ɡai(d)ʑiɴ]; 'คนนอก, คนต่างด้าว'))) เป็นศัพท์ภาษาญี่ปุ่นที่ใช้เรียกชาวต่างชาติและพลเมืองที่มิใช่ชาวญี่ปุ่นในประเทศญี่ปุ่น โดยเฉพาะชาวต่างชาติที่มีเชื้อชาติที่ไม่ใช่ญี่ปุ่นและผู้ที่มาจากชาวญี่ปุ่นพลัดถิ่นที่ไม่ใช่พลเมืองญี่ปุ่น คำนี้ประกอบด้วยอักษรคันจิสองตัว คือ *ไก* (外?, 'ข้างนอก') และ *จิง* (人?, 'บุคคล') คำประสมที่คล้ายกันซึ่งใช้เรียกของต่างชาติ ได้แก่ *ไกโกกุ* (外国?, 'ต่างประเทศ') และ *ไกชะ* (外車?, 'รถต่างชาติ') แม้ว่าคำศัพท์ดังกล่าวสามารถนำไปใช้กับชาวต่างชาติที่มีสัญชาติและเชื้อชาติที่ไม่ใช่ญี่ปุ่นได้ แต่ชาวเอเชียตะวันออกที่ไม่ใช่คนญี่ปุ่นบางคนอาจใช้คำศัพท์เฉพาะแทน

บางคนรู้สึกว่าคำนี้มีความหมายเชิงลบหรือหยาบคาย ในขณะที่อีกฝั่งยืนยันว่าคำนี้เป็นกลาง ไกโกกูจิง (外国人 (*Gaikokujin*; [ɡaikokɯꜜ(d)ʑiɴ]; 'คนต่างประเทศ')) เป็นคำที่เป็นกลางและเป็นทางการมากกว่าเล็กน้อย ซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลายในรัฐบาลและสื่อของญี่ปุ่น *ไกจิง*ไม่ได้หมายความถึงชาวต่างชาติที่เป็นคนผิวขาวโดยเฉพาะ แต่คำว่า ฮากูจิง (白人 แปลว่า 'คนผิวขาว') ถือเป็นชาวต่างชาติประเภทนั้นได้ ส่วน โคกูจิง (黒人 แปลว่า 'คนผิวดำ') ถือเป็นคำที่เทียบเท่ากับคนผิวดำ

## รากศัพท์และประวัติ

คำว่า *ไกจิง* สามารถสืบต้นตอถึง*ตำนานเฮเกะ* งานเขียนในคริสต์ศตวรรษที่ 13:

> **外人**もなき所に兵具をとゝのへ
> Assembling arms where there are no **gaijin**
>
>

ในส่วนนี้ *ไกจิง* คือคนนอก และผู้ที่อาจเป็นศัตรู อ้างอิงอีกแห่งใน*เร็นริฮิโช* (ป. 1349) โดยนิโจ โยชิโมโตะ ใช้เรียกชาวญี่ปุ่นที่เป็นคนแปลกหน้า ไม่ใช่เพื่อน บทละครโน *คูรามะเท็งงุ* มีฉากที่มีคนรับใช้คัดค้านการปรากฏตัวของพระภิกษุที่เดินทาง:

> 源平両家の童形たちのおのおのござ候ふに、かやうの**外人**は然るべからず候
> A **gaijin** doesn't belong here, where children from the Genji and Heike families are playing.
>
>

*ไกจิง*ในที่นี้ก็หมายถึงคนนอกหรือคนที่ไม่คุ้นเคย

ชาวโปรตุเกสในคริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นชาวยุโรปกลุ่มแรกที่เยือนญี่ปุ่น โดยถูกเรียกขานเป็น *นัมบันจิง* ('อนารยชนตอนใต้') และการค้ากับพวกเขาเป็นที่รู้จักในชื่อ การค้า*นัมบัง* เมื่อนักผจญภัยชาวอังกฤษและชาวดัตช์ เช่น วิลเลียม แอดัมส์ มาถึงในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 17 พวกเขามักถูกเรียกเป็น *โคโมจิง* ('คนผมแดง') ซึ่งเป็นคำร่วมเชื้อสายกับคำที่ใช้ในภาษาจีนฮกเกี้ยนสมัยใหม่

เมื่อรัฐบาลเอโดะเปิดญี่ปุ่นให้แก่ชาวต่างชาติหลังอยู่อย่างโดดเดี่ยวสองศตวรรษ ชาวตะวันตกโดยทั่วไปถูกเรียกเป็น *อิจิง* ('คนต่างกัน') ซึ่งเป็นรูปสั้นของ *อิโกกูจิง* ('คนต่างประเทศ') หรือ *อิโฮจิง* ('คนต่างมาตุภูมิ')

คำว่า *ไกโกกูจิง* (外国人) ประกอบด้วยคำว่า *ไกโกกุ* ('ต่างประเทศ') กับ *จิง* ('คน') ปรากฏอ้างอิงถึงแรกสุด ประมาณ ค.ศ. 1235 แต่ส่วนใหญ่ก็ไม่มีเหลืออยู่จนกระทั่งปรากฏขึ้นอีกครั้งใน ค.ศ. 1838 ในขณะที่คำอื่น ๆ ไม่นิยมใช้งานหลังสงครามโลกครั้งที่สอง *ไกโกกูจิง*ยังคงเป็นศัพท์ทางการสำหรับผู้มิใช่ชาวญี่ปุ่น บางคนถือว่า *ไกจิง* สมัยใหม่เป็นรูปย่อมาจาก *ไกโกกูจิง*

## การใช้งาน

ชาวต่างชาติในประเทศญี่ปุ่นเมื่อ ค.ศ. 2000 แบ่งตามพลเมือง
แม้ว่าคำทุกรูปแบบจะหมายถึง 'ชาวต่างชาติ' หรือ 'คนนอก' แต่ในทางปฏิบัติ *ไกจิง*และ*ไกโกกูจิน*มักใช้เพื่ออ้างถึงชาวต่างชาติที่มีเชื้อชาติที่ไม่ใช่เอเชียตะวันออก ผู้อยู่อาศัยถาวรพิเศษที่มีบรรพบุรุษมาจากอาณานิคมในช่วงสงครามของญี่ปุ่น ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวเกาหลี เรียกว่า *ไซนิจิ* (在日) ในขณะที่ชาวจีนก็ใช้คำว่า *คาเกียว* (華僑) เป็นการเฉพาะเช่นกัน

คำนี้บางครั้งอาจใช้เรียกวาจิงที่เกิดและเติบโตในประเทศอื่น

ผู้พูดภาษาญี่ปุ่นมักเรียกชาวต่างชาติว่า *ไกจิง* แม้จะอยู่ในต่างประเทศก็ตาม นอกจากนี้ ผู้มีเชื้อสายญี่ปุ่นที่เป็นชนพื้นเมืองของประเทศอื่น (โดยเฉพาะประเทศที่มีชุมชนชาวญี่ปุ่นจำนวนมาก) อาจเรียกผู้ที่ไม่ใช่เชื้อสายว่า *ไกจิง* ซึ่งเป็นคำตรงข้ามกับคำว่า *นิกเก* สำหรับบางคนยังคงตีความคำนี้ด้วยน้ำเสียงเป็นกลางต่อไป อย่างไรก็ตาม แม้ว่าผู้พูดภาษาญี่ปุ่นหลายคนอาจใช้คำนี้โดยไม่มีเจตนาเชิงลบ แต่บางคนมองว่าคำนี้ดูถูกเหยียดหยาม และสะท้อนถึงทัศนคติที่กีดกันผู้อื่น

## ดูเพิ่ม

* คนต่างด้าว
* *บูเล*
* ฝรั่ง
* *กุ่ยจือ*
* *กอย*
* *Gweilo*
* *กริงโก*
* *เหล่าว่าย*
* *เปินดาตัง*
* *ซังโงกูจิง*
* *ซนโนโจอิ*

## หมายเหตุ

## อ้างอิง