# การยึดครองญี่ปุ่น

| **ญี่ปุ่นภายใต้การยึดครองของสัมพันธมิตร**連合国軍事占領下の日本 Rengōkoku gunji senryō-ka no Nihon |
| --- |
| 1945–1952 |
|

ซ้าย: ธงเรือราษฎร์และธงนาวี ขวา: ธงทางการ (โดยพฤตินัย) |
| อาณาเขตของญี่ปุ่นภายใต้การยึดครองโดยฝ่ายสัมพันธมิตร

1. หมู่เกาะญี่ปุ่นถูกปกครองโดยผู้บัญชาการทหารสูงสุดฝ่ายสัมพันธมิตรตั้งแต่ ค.ศ. 1945–1952 (ยกเว้นเกาะอิโวจิมะ​จนถึง ค.ศ. 1968 และเกาะโอกินาวะ​จนถึง ค.ศ. ปี 1972)
2. ไต้หวันของญี่ปุ่น และหมู่เกาะสแปรตลีถูกปกครองปกครองโดยสาธารณรัฐจีน
3. จังหวัดคาราฟูโตะ และหมู่เกาะคูริลถูกปกครองโดยสหภาพโซเวียต
4. เกาหลีของญี่ปุ่น ทางตอนใต้ของเส้นขนานที่ 38 องศาเหนือถูกปกครองโดยรัฐบาลกองทัพสหรัฐประจำเกาหลีจนได้รับเอกราชใน ค.ศ. 1948 ปัจจุบันคือเกาหลีใต้
5. เกาหลีของญี่ปุ่น ทางตอนเหนือของเส้นขนานที่ 38 องศาเหนือถูกปกครองโดยการปกครองพลเมืองเกาหลีของโซเวียตจนได้รับเอกราชใน ค.ศ. 1948 ปัจจุบันคือเกาหลีเหนือ
6. ดินแดนกวันตงถูกปกครองโดยสหภาพโซเวียตระหว่าง ค.ศ. 1945–1955 และกลับคืนสู่จีนใน ค.ศ. 1955
7. ดินแดนแปซิฟิกใต้ถูกปกครองโดยสหรัฐระหว่าง ค.ศ. 1945–1947 และเปลี่ยนเป็นดินแดนหมู่เกาะแปซิฟิกในภาวะทรัสตีใน ค.ศ. 1947
 |
| สถานะ | การยึดครองทางทหาร |
| ภาษาราชการ | ญี่ปุ่น อังกฤษ |
| ผู้บัญชาการ |   |
|  |
| • 1945–1951  | พลเอก ดักลาส แมกอาเธอร์ |
| • 1951–1952  | พลเอก แมทธิว ริจเวย์ |
|  |
| จักรพรรดิ |   |
|  |
| • 1945–1952  | โชวะ |
|  |
| นายกรัฐมนตรี |   |
|  |
| • 1945  | นารูฮิโกะ ฮิงาชิกูนิ |
| • 1945–1946  | คิจูโร ชิเดฮาระ |
| • 1946–1947  | ชิเงรุ โยชิดะ |
| • 1947–1948  | เท็ตสึ คาตายามะ |
| • 1948  | ฮิโตชิ อาชิดะ |
| • 1948–1952  | ชิเงรุ โยชิดะ |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • การยอมจำนน, เอกราชเกาหลี  | 15 สิงหาคม ค.ศ. 1945 |
| • เริ่มต้นครอบครอง  | 28 สิงหาคม 1945 |
| • ยกไต้หวันกับเปสกาโดเรสคืนให้กับจีน  | 25 ตุลาคม ค.ศ. 1945 |
| • รัฐธรรมนูญใหม่  | 3 พฤษภาคม ค.ศ. 1947 |
| • เกาหลีใต้  | 15 สิงหาคม ค.ศ. 1948 |
| • เกาหลีเหนือ  | 9 กันยายน ค.ศ. 1948 |
| • สนธิสัญญาซานฟรานซิสโก  | 28 เมษายน 1952 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | จักรวรรดิญี่ปุ่น |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ญี่ปุ่น |  |
| หมู่เกาะรีวกีวภายใต้การปกครองของสหรัฐ |  |
| รัฐบาลกองทัพสหรัฐประจำเกาหลี |  |
| สหภาพโซเวียต |  |
| การปกครองพลเมืองเกาหลีของโซเวียต |  |
| จีน |  |
| ดินแดนหมู่เกาะแปซิฟิกในภาวะทรัสตี |  |

 |

 |

**การยึดครองญี่ปุ่น**โดยฝ่ายสัมพันธมิตรหลังสงครามโลกครั้งที่สองยุติ อันมีสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำ และเครือจักรภพอังกฤษเป็นผู้สนับสนุน ซึ่งเป็นการยึดครองแผ่นดินญี่ปุ่นโดยชาวต่างชาติเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นกว่า 2,000 ปี การยึดครองดังกล่าวเปลี่ยนแปลงประเทศญี่ปุ่นจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์เข้าสู่ระบอบประชาธิปไตยซึ่งทำให้หวนคิดถึงการเมือง "นิวดีล" (New Deal) ของอเมริกาในคริสต์ทศวรรษ 1930 การยึดครองดังกล่าวมีชื่อรหัสว่า **ปฏิบัติการบัญชีดำ** (Operation Blacklist) สิ้นสุดลงด้วยสนธิสัญญาซานฟรานซิสโก ที่ลงนามเมื่อวันที่ 8 กันยายน ค.ศ. 1951 และมีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 28 เมษายน ค.ศ. 1952 อันเป็นการฟื้นฟูเอกราชของญี่ปุ่น โดยยกเว้นหมู่เกาะรีวกีวก่อน ค.ศ. 1972

## การยอมแพ้ของญี่ปุ่น

ญี่ปุ่นยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตรเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม ค.ศ. 1945 เมื่อรัฐบาลญี่ปุ่นชี้แจงสัมพันธมิตรถึงการยอมรับปฏิญญาพ็อทซ์ดัม ซึ่งเป็นวันที่สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโรฮิโตะทรงประกาศความพ่ายแพ้อย่างไม่มีเงื่อนไขทางวิทยุ การประกาศนั้นเป็นครั้งแรกของสมเด็จพระจักรพรรดิที่ประกาศทางวิทยุและครั้งแรกของประชาชนที่ได้ยินเสียงของพระจักรพรรดิ

วันดังกล่าวเป็นที่รู้จักในชื่อวันชัยเหนือญี่ปุ่น (V-J - Victory over Japan) ซึ่งเป็นจุดเปลี่ยนสู่การสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สองและการเริ่มต้นของเส้นทางที่ยาวนานในการฟื้นฟูประเทศญี่ปุ่น ในวันชัยเหนือญี่ปุ่นนั้น แฮร์รี ทรูแมน ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกานัดหมายจอมพลดักลาส แมคอาเธอร์ ในฐานะผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายสัมพันธมิตร (Supreme Commander for the Allied Powers (SCAP)) สำหรับแผนดำเนินการยึดครองญี่ปุ่น

เนื่องจากในระหว่างสงครามนั้น บรรดาชาติมหาอำนาจต่างๆของฝ่ายสัมพันธมิตรวางแผนที่จะแบ่งประเทศญี่ปุ่นเพื่อปกครองเอง ซึ่งหลังจากฝ่ายสัมพันธมิตรรบชนะเยอรมนีแล้วได้ยึดครองเป็นที่เรียบร้อย ด้านผู้บัญชาการสูงสุดของฝ่ายสัมพันธมิตรจึงเป็นผู้ควบคุมโดยตรงบนเกาะหลักของญี่ปุ่น (ฮนชู ฮกไกโด ชิโกกุ และคีวชู) และเกาะโดยรอบ โดยการเป็นเจ้าของดินแดนต่าง ๆ ถูกแบ่งให้กับชาติมหาอำนาจของฝ่ายสัมพันธมิตร ดังนี้

* สหภาพโซเวียต : เกาหลีเหนือ (ไม่ได้ยึดครองทั้งหมด) เกาะซาฮาลิน และหมู่เกาะคูริล

* สหรัฐอเมริกา : เกาหลีใต้ (ไม่ได้ยึดครองทั้งหมด) โอกินาวะ หมู่เกาะอามามิ หมู่เกาะโบนิน และหมู่เกาะไมโครนีเชีย

* สาธารณรัฐจีน : ไต้หวันและเผิงหู

* สหราชอาณาจักร : หมู่เกาะอันดามันและนิโคบาร์ ฮ่องกง หมู่เกาะโซโลมอน

สำหรับการเข้ายึดครองดินแดนต่าง ๆ ของญี่ปุ่นนั้น ไม่มีสาเหตุชัดเจนว่าเหตุใดแผนจึงถูกเปลี่ยนแปลง ซึ่งก็มีทฤษฎีทั่วไปรวมถึงอำนาจที่เพิ่มขึ้นของสหรัฐอเมริกาในการพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ อีกทั้งแฮรี่ ทรูแมนไม่เชื่อมั่นในสหภาพโซเวียตมากนัก เมื่อเปรียบเทียบกับแฟรงกลิน โรสเวลต์ อีกทั้งสหภาพโซเวียตเคยมีความตั้งใจในการยึดครองเกาะฮกไกโด ซึ่งอาจนำมาใช้เป็นฐานของลัทธิคอมมิวนิสต์ในประเทศญี่ปุ่น อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างระหว่างการยึดครองเยอรมันตะวันออกและเกาหลีเหนือของโซเวียต ซึ่งทางประธานาธิบดีแฮรี่ ทรูแมน ไม่ยอมให้แผนการของฝ่ายคอมมิวนิสต์สำเร็จ

## อ้างอิง

### ผลงานที่อ้างอิง

#### หนังสือ

* Asahi Shimbun Staff, *The Pacific Rivals: A Japanese View of Japanese-American Relations*, New York: Weatherhill, 1972. ISBN 978-0-8348-0070-0.
* Barnes, Dayna (2017). *Architects of Occupation: American Experts and the Planning for Postwar Japan*. Ithaca: Cornell University Press. ISBN 978-1501703089.
* Bix, Herbert (2001). *Hirohito and the Making of Modern Japan*. New York: Harper Perennial. ISBN 0-06-093130-2.
* Dower, John W. (1993), *Japan in War and Peace*, New York, NY: The New Press, ISBN 1-56584-067-4
* Dower, John W. (1999), *Embracing Defeat: Japan in the Wake of World War II*, Norton, ISBN 0-393-04686-9
* Feifer, George (2001). *The Battle of Okinawa: The Blood and the Bomb*. Guilford, CT: Lyons Press. ISBN 9781585742158.
* Gordon, Andrew (2003). *A Modern History of Japan*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 0-19-511060-9.
* Kapur, Nick (2018). *Japan at the Crossroads: Conflict and Compromise after Anpo*. Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 978-0674984424.
* Schrijvers, Peter (2002). *The GI war against Japan : American soldiers in Asia and the Pacific during World War II*. New York, NY: New York University Press. ISBN 9780814798164.
* Sugita, Yoneyuki (2003). *Pitfall or Panacea: The Irony of US Power in Occupied Japan, 1945–1952*. Routledge. ISBN 0-415-94752-9..
* Takemae, Eiji (2002). *Inside GHQ: The Allied Occupation of Japan and its Legacy*. แปลโดย Ricketts, Robert; Swann, Sebastian. New York: Continuum. ISBN 0826462472.. OCLC 45583413.

#### บทความวารสาร

* Flores, Edmundo (July–August 1970). "Issues of Land Reform". *The Journal of Political Economy*. **78** (4): 890–905. doi:10.1086/259682. S2CID 154104106.
* Kawai, Kazuo (1951). "American Influence on Japanese Thinkin". *Annals of the American Academy of Political and Social Science*. **278**: 23–31. doi:10.1177/000271625127800104. S2CID 144554054.
* Koikari, Mire (2002). "Exporting Democracy? American Women, 'Feminist Reforms,' and Politics of Imperialism in the U.S. Occupation of Japan, 1945–1952". *Frontiers: A Journal of Women Studies*. **23** (1): 23–45. doi:10.1353/fro.2002.0006. S2CID 144915178.
* Lie, John (1997), "The State as Pimp: Prostitution and the Patriarchal State in Japan in the 1940s", *The Sociological Quarterly*, **38** (2): 251–263, doi:10.1111/j.1533-8525.1997.tb00476.x, JSTOR 4120735
* McLelland, Mark (September 2010). "'Kissing Is a Symbol of Democracy!' Dating, Democracy, and Romance in Occupied Japan, 1945–1952". *Journal of the History of Sexuality*. **19** (3): 508–535. doi:10.1353/sex.2010.0007. PMID 21110475. S2CID 35663215.
* Ness, Gayl D. (1967). "Review of *Social Origins of Dictatorship and Democracy: Lord and Peasant in the Making of the Modern World*". *American Sociological Review*. **32** (5): 818–820. doi:10.2307/2092029. JSTOR 2092029.

## อ่านเพิ่ม

* Aldous, Christopher; Suzuki, Akihito (2012). *Reforming Public Health in Occupied Japan, 1945–52: Alien Prescriptions?*. Routledge. ISBN 978-0-203-14282-0.
* Caprio, Mark E. & Sugita, Yoneyuki (2007). *Democracy in Occupied Japan: The U.S. Occupation and Japanese Politics and Society*. Routledge. ISBN 9781134118625.
* Finn, Richard B. (1992). *Winners in Peace: MacArthur, Yoshida, and Postwar Japan*. University of California Press.
* Mark Gayn (Dec 15, 1989). *Japan Diary*. Tuttle Publishing.
* Hirano, Kyōko (1992). *Mr. Smith Goes to Tokyo: The Japanese Cinema Under the American Occupation, 1945–1952*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 1-56098-157-1. OCLC 25367560.
* Hirata, Tetsuo; Dower, John W. (July 12, 2007). "Japan's Red Purge: Lessons from a Saga of Suppression of Free Speech and Thought". *The Asia Japan Journal: Japan Focus*. **5** (7).
* La Cerda, John. *The Conqueror Comes to Tea: Japan under MacArthur*. Rutgers University, 1946.
* Rochner, Bertrand M. (2009), *Relations between Allied Forces and the Population of Japan* (PDF), Working Report, Paris: Institute for Theoretical and High Energy Physics, University of Paris 6
* Sodei, Rinjirō (2006). *Dear General MacArthur: Letters from the Japanese During the American Occupation*. Rowman & Littlefield.
* Toll, Matthew. "Zaibatsu Dissolution, Reparations and Administrative Guidance". *Symposia: The Online Philosophy Journal*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ September 17, 2008.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* American Occupation of Japan, Voices of the Key Participants in the Claremont Colleges Digital Library
* J.C.S 1380/15 BASIC DIRECTIVE FOR POST-SURRENDER MILITARY GOVERNMENT IN JAPAN PROPER
* A sweet memory: My first encounter of an American soldier
* Japanese Press Translations produced by the General Headquarters of SCAP เก็บถาวร 2020-02-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Mary Koehler slides, photographs documenting her experiences as secretary to the Chief of the Forestry Division, Natural Resources Section, General Headquarters, Supreme Commander for the Allied Powers, 1945 - 1949. at the University of Maryland libraries
* Robert P. Schuster photographs and negatives, photographs from the experiences of medical equipment repair specialist for the Allied Forces in 1946. At the University of Maryland libraries.

### รายงานในเวลานั้น

* "Four Jap Prisons Open Their Doors". *Lawrence Journal-World*. Oct 10, 1945.
* "Nippon Communists March Through Allied-Ruled Tokyo, Ask Removal of Jap Emperor". The Bulletin. Oct 10, 1945.
* "Japanese Wave Red Banners In Tokyo Parade". *Ottawa Citizen*. Oct 10, 1945.
* "REMOVE HIROHITO IS CRY OF FREED JAP COMMUNISTS". Toronto Daily Star. October 10, 1945.
* "JAPS. SAY SACK EMPEROR". Examiner. 12 October 1945.
* "AMAZED TOKIO PEOPLE SEE COMMUNIST MARCH". *The Telegraph*. 11 October 1945.
* "Communist Crowds Voice Imperial Rule Opposition; Nippons Band To Assail Reds". *The Tuscaloosa News*. Oct 10, 1945.
* "Anti-Russian Organization Rises In Japan; Red Liaison Officer Says That American Occupation Too Soft". *Times Daily*. Oct 9, 1945.
* "TOKYO COMMUNISTS, KOREANS SHOUT OPPOSITION TO HIROHITO". Spokane Daily Chronicle. Oct 10, 1945.
* "CHANGES IN JAPAN". Kalgoorie Miner. Oct 12, 1945.
* "Reds Stage Parade, Ask Hirohito Ouster". Lodi News-Sentinel. Oct 11, 1945.