Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# อักขรวิธี

**อักขรวิธี** หมายถึงวิธีการเขียนและการใช้ระบบการเขียนของภาษาหนึ่ง ๆ ให้ถูกต้อง (ภาษาหนึ่ง ๆ อาจมีระบบการเขียนมากกว่าหนึ่งแบบก็ได้ เช่นภาษาเคิร์ด) อักขรวิธีเป็นสิ่งที่นิยามหรืออธิบายถึงกลุ่มของสัญลักษณ์ที่ใช้ (คืออักษรหรือเครื่องหมายเสริมอักษรเป็นต้น) และกฎเกณฑ์ที่ว่าจะเรียบเรียงสัญลักษณ์เหล่านั้นอย่างไร กฎเกณฑ์เหล่านั้นอาจมีเรื่องของเครื่องหมายวรรคตอน การสะกดคำ และการขึ้นต้นอักษรตัวใหญ่เข้ามาประกอบด้วย ซึ่งแตกต่างกันออกไปในแต่ละภาษา บุคคลทั่วไปมักเข้าใจว่าอักขรวิธีเป็นเรื่องของการสะกดคำเพียงอย่างเดียว ความจริงคือการสะกดคำเป็นส่วนหนึ่งของอักขรวิธีเท่านั้น

## ความเพียงพอของอักขรวิธี

อักขรวิธีของภาษาจะถูกจัดว่า "เพียงพอ" ถ้าหากมีหน่วยอักขระ (grapheme) กับหน่วยเสียง (phoneme) ที่เท่ากันหนึ่งต่อหนึ่ง อักขรวิธีอาจมีระดับความเพียงพอที่เปลี่ยนแปรไปตามการอ่านและการเขียน ตัวอย่างเช่น อักษรที่ประกอบกันอย่างทวิอักษรและเครื่องหมายเสริมอักษรทำให้เกิดรูปร่างของคำที่สามารถอ่านได้ง่าย แต่ในขณะเดียวกัน การใช้อะพอสทรอฟีหรือเครื่องหมายเสริมจำนวนมากก็ทำให้การเขียนทำได้ช้าลง หรือการใช้สัญลักษณ์อื่นที่ไม่มีอยู่บนผังแป้นพิมพ์มาตรฐาน ทำให้การป้อนข้อมูลสู่คอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือไม่สะดวก สิ่งเหล่านี้เป็นมูลเหตุพิจารณาในการออกแบบระบบการเขียน

## การศึกษาระบบการสะกด

### อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียง

อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียง (phonemic orthography) เป็นอักขรวิธีที่เกี่ยวข้องกับสัญลักษณ์เฉพาะตัวหนึ่งตัวใด หรือลำดับของสัญลักษณ์ ต่อหน่วยเสียงแต่ละเสียงที่แตกต่างกัน อักษรพยัญชนะ-สระหลายระบบมักจะมีอักขรวิธีที่ใกล้เคียงชนิดนี้ กล่าวคือสัญลักษณ์บางอย่างอาจให้หน่วยเสียงที่ซ้ำกันบ้าง

### อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร

อักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร (morpho-phonemic orthography) ไม่เพียงแต่จะพิจารณาหน่วยเสียงดังที่กล่าวไว้แล้ว แต่ยังพิจารณารวมไปถึงโครงสร้างของคำด้วย ตัวอย่างเช่น ในภาษาอังกฤษ /s/ และ /z/ เป็นหน่วยเสียงที่ต่างกัน ดังนั้นในอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียง พหูพจน์ของ cat และ dog จึงควรจะเป็น cat**s** และ dog**z** ตามลำดับ อย่างไรก็ตามอักขรวิธีของภาษาอังกฤษได้ยอมรับว่า /s/ ใน cats กับ /z/ ใน dogs เป็นหน่วยเดียวกัน จึงเป็นอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงแปร ซึ่งจะออกเสียงต่างกันโดยขึ้นอยู่กับคำแวดล้อมโดยอัตโนมัติ และทำให้เกิดกรณีคำที่เขียนเหมือนกันแต่ออกเสียงต่างกัน ภาษาเยอรมันและภาษารัสเซียก็มีอักขรวิธีเช่นนี้ ในขณะที่ภาษาตุรกีเป็นอักขรวิธีเชิงหน่วยเสียงล้วน ๆ
# รูปอักขระ

ในการเรียงพิมพ์ **รูปอักขระ** (อังกฤษ: *glyph*) เป็นสัญลักษณ์อย่างง่ายในชุดสัญลักษณ์หนึ่งที่ใช้แทนอักขระที่อ่านได้เพื่อเหตุผลเกี่ยวกับการเขียน รูปอักขระถูกพิจารณาว่าเป็นสัญลักษณ์เฉพาะซึ่งประกอบเป็นคำโดยการสะกดหรือความหมายเฉพาะของสิ่งที่เขียน โดยขึ้นอยู่กับอิทธิพลทางด้านสังคมและวัฒนธรรมด้วย
# กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี

กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี| 文部科学省 มนบุ คากากุโช |
| ตราสัญลักษณ์กระทรวงศึกษาธิการฯ |
|  ที่ตั้งกระทรวงศึกษาธิการฯ |
| ภาพรวมหน่วยงาน |
| ก่อตั้ง | 6 มกราคม พ.ศ. 2544 |
| หน่วยงานก่อนหน้า | * กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
 |
| เขตอำนาจ |  ญี่ปุ่น |
| สำนักงานใหญ่ | 3-2-2 คาซูมิงาเซกิ เขตชิโยดะ โตเกียว 100-8959 ประเทศญี่ปุ่น |
| ต้นสังกัดหน่วยงาน | รัฐบาลญี่ปุ่น |

**กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี** (文部科学省 (*Monbu Kagakushō*, *มนบุ คากากุโช*)) เป็นกระทรวงที่มีฐานะเป็นคณะรัฐมนตรีในรัฐบาลญี่ปุ่น มีอำนาจหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและการวิจัยในประเทศญี่ปุ่น นอกจากนี้ยังมอบทุนการศึกษาและทุนวิจัยทั้งในและต่างประเทศอีกด้วย

## ภูมิหลัง

กระทรวงศึกษาธิการ (文部省 (*Monbushō*)) ก่อตั้งเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2414 และเริ่มวางรากฐานระบบการศึกษาในปีถัดมา หลังจากนั้นในปี พ.ศ. 2499 ได้มีการจัดตั้งสำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (科学技術庁 (*Kagaku Gijitsu Chō*)) ขึ้นเพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งต่อมาในปี พ.ศ. 2544 รัฐบาลญี่ปุ่นได้มีการปฏิรูปรัฐบาลกลาง (中央省庁再編 (*Chūon Shōchō Saihen*)) ส่งผลให้มีการกระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยียุบและรวมเป็นกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา และเทคโนโลยีจนถึงปัจจุบันนี้

กระทรวงศึกษาธิการ วิทยาศาสตร์ กีฬา และวัฒนธรรม เป็นกระทรวงที่มีอำนาจและมีอิทธิพลมากในรัฐบาล รัฐบาลญี่ปุ่นได้รวมอำนาจการบริหารการศึกษาไว้ที่ส่วนกลาง และให้ระบบราชการของรัฐเป็นผู้ควบคุมกระบวนการศึกษา เช่น โรงเรียนทุกโรงเรียนต้องใช้ตำราที่รัฐบาลรับรองเท่านั้น ครูต้องเป็นคนญี่ปุ่นและจะต้องได้รับการตรวจสอบให้แน่ใจว่าเด็กจะได้รับการศึกษาที่เหมาะสม

รัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีแต่งตั้งจากสมาชิกรัฐสภา เป็นผู้บริหารสูงสุดของกระทรวงศึกษาธิการ วิทยาศาสตร์ กีฬา และวัฒนธรรม

## ส่วนราชการ

**กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี** (文部科学省 (*Monbu Kagakushō*))

* สำนักงานเลขาธิการรัฐมนตรี (大臣官房 (*Daiji Kanbō*))
	+ กองการวางแผนสิ่งอำนวยความสะดวกและการป้องกันภัยพิบัติ (文教施設企画防災部 (*Bunkyō Shisetsu Kikaku Bōsaibu*))
	+ กรมนโยบายการศึกษา (総合教育政策局 (*Sogō Kyōiku Seisaku Kyoku*))
	+ กรมประถมศึกษาและมัธยมศึกษา (初等中等教育局 (*Shotō Chutō Kyōiku Kyoku*))
	+ กรมอุดมศึกษา (高等教育局 (*Kōtō Kyōiku Kyoku*))
	+ กรมนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (科学技術・学術政策局 (*Kagaku Gijuttsu Gakujuttsu Seisaku Kyoku*))
	+ กรมส่งเสริมการวิจัย (研究振興局 (*Kenkyū Shinkō Kyoku*))
	+ กรมวิจัยและพัฒนา (研究開発局 (*Kenkyū Kaihatsu Kyoku*))
	+ กองสถาบันการศึกษาเอกชน (私学部 (*Shigakubu*))
* สำนักงานการกีฬา (スポーツ庁長官 (*Supōtsu Chōchōkan*))
* สำนักงานวัฒนธรรม (文化庁長官 (*Bunka Chōchōkan*))

## ทุนรัฐบาลญี่ปุ่น

## เชิงอรรถ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี (ภาษาอังกฤษ)
* กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี (ภาษาญี่ปุ่น)
# ชิฟต์จิส

**ชิฟต์จิส** (อังกฤษ: *Shift JIS; Shift Japanese Industrial Standards*) เป็นรหัสอักขระที่ใช้สำหรับภาษาญี่ปุ่น พัฒนาโดยบริษัทแอสกีคอร์ปอเรชันของญี่ปุ่นร่วมกับไมโครซอฟท์ โดยมีอักขระทั้งแบบหนึ่งไบต์และสองไบต์อยู่ด้วยกัน
# รหัสอักขระ

**รหัสอักขระ** (character encoding) หรือ **ชุดอักขระ** (character set) หมายถึงสัญลักษณ์ ที่กำหนดให้ใช้เป็นรหัสแทนอักขระ หรือมีความหมายอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่มีการตกลงกันไว้ เป็นต้นว่า ตารางรหัสแอสกี (ASCII table) และรหัสเอ็บซีดิก (EBCDIC) โปรแกรมสำเร็จบางโปรแกรมใช้รหัสเหล่านี้ผสมกับตัวอักขระบางตัวเป็นรหัสคำสั่งให้เป็นการขีดเส้นใต้ หรือ ทำตัวเอน เป็นต้น
# ยามาโตะ

**ยามาโตะ** (大和 (*yamato*)) เป็นคำทับศัพท์จากภาษาญี่ปุ่น อาจหมายถึง

## ประวัติศาสตร์

* ชื่อประเทศญี่ปุ่น ในสมัยโบราณ
* แคว้นยามาโตะ แคว้นในสมัยโบราณของญี่ปุ่น
* ยุคยามาโตะ ยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่น
* เรือประจัญบานยามาโตะ เรือรบของญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2

## บันเทิง

* ยามาโตะ ชื่อเรือดำน้ำหลักของการ์ตูนเรื่องยุทธการใต้สมุทร
* เรือรบอวกาศยามาโตะ อนิเมะแนววิทยาศาสตร์จากประเทศญี่ปุ่น เขียนโดย เลอิจิ มัตสึโมโตะ

## บุคคล

* ยามาโตะ (ชื่อ)
* ยามาโตะ (นามสกุล)

## อื่น ๆ

* ยามาโตะ อุนยู บริษัทขนส่งของญี่ปุ่น
* ยามาโตะยังเป็นชื่อเมืองต่าง ๆ ในประเทศญี่ปุ่น
	+ ยามาโตะ (จังหวัดคานางาวะ) นครในจังหวัดคานางาวะ
	+ ยามาโตะ (จังหวัดคูมาโมโตะ) เมืองในจังหวัดคูมาโมโตะ
# ปลาชิชาโมะ

| ปลาชิชาโมะ |
| --- |
|  |
| ปลาชิชาโมะ ในพิพิธภัณสัตว์น้ำชิโตเสะ |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ |
| อาณาจักร: | Animalia |
| ไฟลัม: | Chordata |
| ชั้น: | Actinopterygii |
| อันดับ: | Osmeriformes |
| วงศ์: | **Osmeridae** |
| สกุล: | Spirinchus |
| สปีชีส์: | S.  lanceolatus |
| ชื่อทวินาม |
| **Spirinchus lanceolatus**  |

**ปลาชิชาโมะShishamo** (柳葉魚; หรือ "ปลาใบหลิว") หรือคนไทยนิยมเรียก "**ปลาไข่** " มีชื่อวิทยาศาสตร์ *Spirinchus lanceolatus* เป็นปลาน้ำกร่อยที่อพยพระหว่างทะเลและน้ำจืด (anadromous) ซึ่งมีถิ่นกำเนิดใน ฮอกไกโด ประเทศญี่ปุ่น

## ลักษณะ

ปลาชนิดนี้มีความยาวเฉลี่ยประมาณ 15 เซนติเมตร โดยมีความยาวสูงสุดที่เคยบันทึกไว้ 70 เซนติเมตร ลำตัวโดยทั่วไปมีสีเข้มบริเวณด้านหลัง และสีขาวเงินบริเวณด้านท้อง พบกระจายพันธุ์เฉพาะตามชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของฮอกไกโด ตั้งแต่อ่าวอูจิอูระ ไปจนถึงชายฝั่งเมืองอักเคชิ.

## การใช้เป็นอาหาร

ในอาหารญี่ปุ่น ปลาชนิดนี้มักนำไปย่างหรือทอดทั้งตัว และเสิร์ฟพร้อมไข่ปลาที่ยังอยู่ในตัวปลา

ในปี 2021 ปริมาณการจับปลาชิชาโมะในนครคูชิโระ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่จับปลาชนิดนี้ได้ถึง 85% ของทั้งญี่ปุ่น อยู่ที่ 124 ตัน ลดลงประมาณ 50% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

เนื่องจากปริมาณปลาที่จับได้ลดลงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา จึงมีความพยายาม เพาะเลี้ยงปลาเชิงพาณิชย์ในญี่ปุ่น

ในช่วงหลังมีการนำปลาCapelin (Mallotus villosus) มาจำหน่ายในตลาดโดยใช้ชื่อว่า “Karafuto shishamo” โดยมีการนำเข้ามายังญี่ปุ่นประมาณ 20,000 ตันต่อปี

## อ้างอิง
# โอริงามิ

นกกระเรียนโอริงามิ
การพับนกกระเรียน
**โอริงามิ** (error: {{nihongo}}: ต้องการข้อความภาษาญี่ปุ่นหรือโรมาจิ (help) จากคำว่า *โอริ* แปลว่า "การพับ" และ *กามิ* แปลว่า "กระดาษ") เป็นศิลปะในการพับกระดาษ เพื่อสร้างสรรค์รูปทรงหรือวัตถุต่าง ๆ ขึ้นมาจากการพับกระดาษ โดยทั่วไปการพับกระดาษจะเริ่มจากกระดาษแผ่นสี่เหลี่ยม ซึ่งอาจใช้สีเดียวกัน สีต่างกัน หรือกระดาษที่มีลวดลายต่าง ๆ และทำการพับทบไปจนเป็นรูปร่าง ซึ่งส่วนมากจะไม่มีการตัดกระดาษ สำหรับการประดิษฐ์ที่มีการตัดระหว่างการทำจะเรียกว่า คิริงามิ (切り紙) เชื่อกันว่าการทำโอริงามิมีมาตั้งแต่ยุคเอโดะ (ค.ศ. 1603–1867)

## เทคนิคการพับและวัสดุอุปกรณ์

### เทคนิคการพับ

ภาพสัญลักษณ์พื้นฐานในการพับโอริงามิ
หนังสือโอริงามิจำนวนมากจะเริ่มต้นด้วยการแนะนำภาพสัญลักษณ์และวิธีพับขั้นพื้นฐานเพื่อที่จะพับเป็นรูปร่างต่าง ๆ ในหนังสือ เช่น การพับภูเขา การพับหุบเขา การพับตลบหลัง การพับตลบใน การเปิดและพับ การพับหลุบจมกระดาษ การพับกลีบดอกไม้ โอริงามิบางพวกจำนวนมากจะเริ่มต้นด้วยขั้นพื้นฐานเฉพาะซึ่งมีชื่อเรียก เช่น พื้นฐานนก พื้นฐานกบ พื้นฐานปลา พื้นฐานระเบิดน้ำ ก่อนที่จะพับไปสู่รูปร่างขั้นสุดท้ายแบบต่าง ๆ กัน

### กระดาษโอริงามิ

โอริงามิต้องการความคงตัวของรอยพับ เพราะฉะนั้นกระดาษที่พับแล้วยังคงรอยพับอยู่สามารถนำมาพับโอริงามิได้ทั้งหมด

สำหรับกระดาษเฉพาะในการพับโอริงามิมีลักษณะพิเศษคือ บางและไม่ขาดง่าย ส่วนใหญ่จะเป็นกระดาษสี่เหลี่ยมจัตุรัสมีขนาดตั้งแต่ 2.5 เซนติเมตร จนถึง 25 เซนติเมตร มีหลากสีบรรจุในซอง ส่วนมากเป็นกระดาษที่ด้านหนึ่งเป็นสีอีกด้านนึงไม่มีสีคือเป็นสีขาว แต่ก็มีผู้ผลิตกระดาษที่มีสีทั้งสองด้านด้วย นอกจากนั้นก็ยังมีแบบที่พิมพ์ลวดลายสวยงาม กระดาษธนบัตรก็สามารถนำมาพับโอริงามิได้เช่นเดียวกัน

### อุปกรณ์เสริม

อุปกรณ์ช่วยในการพับ
การทำรอยพับที่เที่ยงตรงสามารถใช้อุปกรณ์เสริม เช่น คลิปหนีบกระดาษ แหนบ หรืออุปกรณ์เฉพาะ เพื่อช่วยในการพับ

## ดูเพิ่ม

* กระดาษ
* การพับกระดาษ
* นกกระดาษ
* เครื่องบินกระดาษ
* ซาดาโกะ ซาซากิ

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ชมรมนักพับกระดาษไทย เก็บถาวร 2017-04-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* OrigamiUSA องค์กรโอริงามิที่ใหญ่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา
* British Origami Society องค์กรโอริงามิที่ประเทศอังกฤษ
* Gilad's Origami Page แหล่งข้อมูลโอริงามิแห่งใหญ่
* 3D Animated Origami เก็บถาวร 2021-09-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน มีวิธีการพับกระดาษสำหรับผู้เริ่มต้นในรูปแบบภาพเคลื่อนไหว
* wikiHow on How to Make Origami
* *Between the Folds* ภาพยนตร์สารคดีเกี่ยวกับโอริงามิ
# คำพ้องรูป

**คำพ้องรูป** คือคำที่เขียนรูปเดียวกันแต่ การออกเสียง และความหมายต่างกัน ซึ่งทำให้บุคคลทั่วไปอ่านผิดอยู่เสมอ ๆ

## คำพ้องรูปในภาษาไทย

คำพ้องรูปในภาษาไทยนั้นมีไม่มากนัก ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้

| คำพ้องรูป | คำอ่าน | ความหมาย |
| --- | --- | --- |
| กรี | กฺรี | หัวกุ้ง |
| กะ-รี | ช้าง |
| กรอด | กฺรอด | เซียวลง ผอม |
| กะ-หฺรอด | ชื่อนกขนาดเล็ก |
| เขมา | เข-มา | เกษม สบายใจ ความพ้นภัย |
| ขะ-เหฺมา | ชื่อโกฐชนิดหนึ่งใช้เป็นเครื่องยาไทย; ดำ |
| ครุ | คฺรุ | ภาชนะสานชนิดหนึ่ง ใช้ตักน้ำ รูปกลม ๆ ; ยาชัน |
| คะ-รุ | ครู; หนัก |
| ตนุ | ตะ-นุ | ตัว ตน; ฉัน ข้าพเจ้า |
| ตะ-หนุ | ชื่อเต่าทะเลชนิดหนึ่ง |
| ตรุ | ตฺรุ | ที่ขังคน ตะราง เรือนจำนักโทษ คุก |
| ตะ-รุ | ต้นไม้ |
| ทิว | ทิว | แถวหรือแนวแห่งสิ่งที่ติดเนื่องกันไปยาวยืด; ธงรูปกระบอก |
| ทิ-วะ | วัน สวรรค์ ชั้นฟ้า เทวโลก |
| เทว | เท-วะ | เทวดา |
| ทะ-เว | สอง |
| ปถวี | ปะ-ถะ-วี | ดิน |
| ปะ-ถะ-หฺวี | ท้ายเรือพิธี |
| ปรัก | ปฺรัก | เงิน |
| ปะ-หรัก | หัก |
| ปรามาส | ปฺรา-มาด | ดูถูก |
| ปะ-รา-มาด | การจับต้อง การลูบคลำ |
| ปละ | ปะ-ละ | ชื่อมาตราน้ำหนักมคธ 100 ปละเป็น 1 ตุลา |
| ปฺละ | ปล่อย ละทิ้ง ละเลย |
| ปักเป้า | ปัก-กะ-เป้า | ชื่อปลาอย่างหนึ่ง |
| ปัก-เป้า | ชื่อว่าวชนิดหนึ่งมีหางยาว |
| ปาน | ปานฺ | ผิวเนื้อที่เป็นสีแดงหรือดำที่เกิดเป็นเองตามร่างกายแต่กำเนิด |
| ปา-นะ | เครื่องดื่ม น้ำสำหรับดื่ม |
| ผิว | ผิ-วะ | ถ้าว่า หากว่า แม้นว่า |
| ผิว | ส่วนที่มีลักษณะบาง ๆ เป็นพื้นหุ้มอยู่ภายนอกสุดของหนังและเปลือก |
| พยาธิ | พะ-ยา-ทิ | ความเจ็บไข้ |
| พะ-ยาด | ตัวเชื้อโรคจำพวกหนึ่งที่เกิดในกาย; ชื่อโรคอย่างหนึ่งเกิดที่ผิวหนัง |
| พลี | พะ-ลี | การบวงสรวง เครื่องบวงสรวง ส่วย การบูชา เสียสละ; มีกำลัง |
| พฺลี | บวงสรวงเชิญเอามา |
| เพลา | เพ-ลา | กาล คราว |
| เพฺลา | แกนสำหรับสอดในดุมรถหรือดุมเกวียน; ไม้สำหรับขึงใบเรือ |
| มน | มนฺ | กลม ๆ โค้ง ๆ ไม่เป็นเหลี่ยม |
| มะ-นะ | ใจ |
| วน | วนฺ | ไปโดยรอบเข้าหาศูนย์กลาง |
| วะ-นะ | ป่าไม้ ดง |
| สก | สกฺ | ผม; สะเด็ดน้ำ |
| สะ-กะ | ของตน |
| สระ | สะ | แอ่งน้ำขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นเองหรือคนขุด; ชำระ ฟอก |
| สะ-หฺระ | ตัวอักษรจำพวกหนึ่งเป็นคนละพวกกับพยัญชนะ |
| สะ-ระ | เสียง (ทั่วไป) |
| สาน | สานฺ | ทำสิ่ง เช่น เสื่อ ตะกร้า ด้วยมือ โดยวิธีใช้เส้นตอกหรือสิ่งอื่นขัดไขว้กัน |
| สา-นะ | สุนัข |
| สุก | สุกฺ | พ้นจากห่าม; ปลั่ง; นกแก้ว นกแขกเต้า |
| สุก-กะ | ขาว สว่าง สะอาด ดี |
| เสมา | สะ-เหฺมา | ชื่อต้นไม้ชนิดหนึ่ง |
| เส-มา | รูปเครื่องหมายบอกเขตโบสถ์สำหรับภิกษุทำสังฆกรรม |
| เหลา | เห-ลา | ความหมั่น ความสนุก การเล่น การกีฬา ความสะดวกสบาย |
| เหฺลา | ทำให้เกลี้ยงเกลาหรือแหลมด้วยเครื่องมือมีด เป็นต้น |
| แหน | แหฺน | ชื่อพืชชนิดหนึ่ง |
| แหนฺ | หวง ล้อม รักษา เฝ้าระวัง |

## อ้างอิง

* *พจนานุกรมไทย ฉบับทันสมัย*. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น, 2543. ISBN 9745341495.
# คำพ้องเสียง

ป้ายภาษาอังกฤษเขียนว่า *Trespassers will be shot on site.* ('ผู้บุกรุกจะถูกยิงในสถานที่') แทนที่จะเขียนว่า *Trespassers will be shot on sight.* ('ผู้บุกรุกจะถูกยิงทันทีที่เห็น') ทั้งนี้ คำ *site* เป็นคำพ้องเสียงของคำ *sight*
**คำพ้องเสียง** (อังกฤษ: *homophone*) คือคำที่ออกเสียงเหมือนกัน (ในระดับต่าง ๆ) กับอีกคำหนึ่ง แต่มีความหมายต่างกัน คำพ้องเสียงอาจสะกดเหมือนกัน เช่น *มัน* ('คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง') และ *มัน* ('มีรสอย่างรสกะทิหรืออย่างถั่วลิสงคั่ว') หรือสะกดต่างกัน เช่น *หาญ* ('กล้า') และ *หาร* ('แบ่งส่วนเท่า ๆ กัน') ศัพท์ "พ้องเสียง" ยังอาจใช้กับหน่วยที่ยาวหรือสั้นกว่าคำ เช่น วลี ตัวอักษร หรือกลุ่มตัวอักษรที่ออกเสียงเหมือนกับวลี ตัวอักษร หรือกลุ่มตัวอักษรอื่น

คำพ้องเสียงที่สะกดเหมือนกันถือเป็นทั้งคำพ้องรูป (homograph) และคำพ้องรูปพ้องเสียง (homonym) ด้วย

## ตัวอย่างในภาษาไทย

คำพ้องเสียงในภาษาไทยนั้นมีไม่มากนัก เช่น

| เสียง | รูปเขียนความหมายที่หนึ่ง | ความหมายที่หนึ่ง | รูปเขียนความหมายที่สอง | ความหมายที่สอง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| /mān/ | *มัน* | 'คำใช้แทนผู้ที่เราพูดถึง' | *มัน* | 'มีรสอย่างรสกะทิหรืออย่างถั่วลิสงคั่ว' |
| /kòt/ | *กด* | 'ใช้กำลังดันให้ลง' | *กช* | 'ดอกบัว' |
| /kʰâ:/ | *ค่า* | 'จำนวนเงินที่เป็นราคาสิ่งของหรือบริการ' | *ฆ่า* | 'ทำให้ตาย' |
| /kʰān/ | *ครรภ์* | 'ท้อง' (ใช้แก่หญิงที่มีลูกอยู่ในท้องของเธอ) | *คันธ์* | 'กลิ่น' |
| /rót/ | *รด* | 'ราดของเหลวไปยังสิ่งใดสิ่งหนึ่ง' | *รถ* | 'ยานที่มีล้อสำหรับเคลื่อนไป' |
| /hǎ:n/ | *หาญ* | 'กล้า' | *หาร* | 'แบ่งส่วนเท่า ๆ กัน' |
| /t͡ɕān/ | *จันทร์* | 'ชื่อวันที่สองของสัปดาห์' | *จันทน์* | 'ชื่อพรรณไม้หอมบางชนิด' |
| /wān/ | *วัน* | 'ระยะเวลายี่สิบสี่ชั่วโมง' | *วรรณ* | 'สี' |
| /kān/ | *กัน* | 'คำต่อท้ายกริยาเพื่อบอกว่า กระทำกริยานั้นร่วมกันตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป' | *กรรณ* | 'ใบหู' |
| /pi/ | *พี่* | 'บุคคลที่เกิดก่อน, เรียกคนที่อายุมากกว่าเรา' | *ผี้ว์* | 'ผิว่า,แม้ว่า' |
| /rak/ | *รัก* | 'ชอบพอ' | *รักษ์* | 'ดูแล, รักษา' |

## อ้างอิง
# เกาะชิโกกุ

ชิโกกุ| แผนที่แบบโต้ตอบของชิโกกุ |
| ภูมิศาสตร์ |
| ที่ตั้ง | เอเชียตะวันออก |
| กลุ่มเกาะ | หมู่เกาะญี่ปุ่น |
| จุดสูงสุด | เขาอิชิซูจิ |
| การปกครอง |
| **ญี่ปุ่น** |
| ประชากรศาสตร์ |
| ประชากร | 4,141,955 |

**ชิโกกุ** (四国 (*Shikoku*, *ชิโกกุ*; แปลตรงตัว: สี่แคว้น)) เป็นเกาะที่เล็กที่สุดในบรรดาสี่เกาะหลักของญี่ปุ่น มีพื้นที่ 18,783 ตารางกิโลเมตร ถูกล้อมรอบ 3 ด้านด้วยเกาะฮนชูและเกาะคีวชู ตอนกลางของเกาะมีภูเขาสูงกว่าระดับน้ำทะเล 1,000-2,000 เมตร มีประชากรประมาณ 4.2 ล้านคนอาศัยอยู่กระจายตามที่ลุ่มชายฝั่งทะเล หากเทียบกับอีก 3 เกาะหลักของญี่ปุ่นแล้ว ชิโกกุมีความเงียบสงบและยังคงบรรยากาศแบบธรรมชาติไว้ได้ โดยที่ไม่ถูกกลืนโดยวัฒนธรรมสมัยใหม่ ชิโกกุถูกแบ่งออกเป็นตอนเหนือและตอนใต้โดยภูเขาสูงชัน ทางเหนือมีปริมาณน้ำฝนน้อยและมีเมืองอุตสาหกรรมอยู่ตลอดแนว ส่วนทางใต้ด้านมหาสมุทรแปซิฟิกนั้นจะเป็นป่ารก อากาศจะอบอุ่น ปริมาณน้ำฝนมีมาก อากาศบนเกาะจะอบอุ่นสบายในช่วงต้นฤดูใบไม้ผลิ และช่วงเริ่มฤดูใบไม้ร่วง นอกจากอุตสาหกรรมผลิตเหล็กและเคมีแล้ว การประมงกับการเกษตรกรรมแบบเร่งผลผลิตทำกันอย่างแพร่หลาย บนที่ราบของเมืองโคจิชายฝั่งทะเลแปซิฟิก มีการมีการทำไร่ผลไม้ และการปลูกผักในเรือนกระจก เกาะชิโกกุถูกเชื่อมต่อกับเกาะฮนชูด้วยสะพานเซโตโอฮาชิ ซึ่งเป็นสะพานหกสาย ใช้เกาะเล็ก ๆ 5 แห่งเป็นจุดเชื่อมต่อ ด้วยความยาวถึง 12.3 กิโลเมตร ทำให้สะพานแห่งนี้ เป็นหนึ่งในสะพานสองชั้นที่มีความยาวมากกว่าสะพานแห่งอื่น ๆ ในโลกเกาะ

## ลักษณะภูมิประเทศ

เกาะชิโกกุถูกแบ่งออกเป็นตอนเหนือและตอนใต้โดยภูเขาสูงชัน สิ่งสำคัญอีกอย่างในเกาะชิโกกุก็คือ ตัวเกาะจะเชื่อมต่อกับเกาะฮนชูด้วยสะพานเซโตโอฮาชิ (Seto-Ohashi Bridge)  ซึ่งเป็นสะพานหกสาย ใช้เกาะเล็ก ๆ 5 แห่งเป็นจุดเชื่อมต่อ ด้วยความยาวถึง 12.3 กิโลเมตร

ชิโกกุประกอบไปด้วย 4 จังหวัด ได้แก่

* จังหวัดโทกูชิมะ
* จังหวัดคางาวะ
* จังหวัดเอฮิเมะ
* จังหวัดโคจิ

## อ้างอิง

* A Country Study: Japan Library of Congress Call Number DS806 .J223 1992
# รถไฟฟ้าเคเซสายท่าอากาศยานนาริตะ

| สายท่าอากาศยานนาริตะ (นาริตะสกายแอคเซสไลน์) |
| --- |
| KS |
| รถไฟเคเซ AE ซีรีส์ ทำขบวนรถด่วนพิเศษ*สกายไลเนอร์* บนสายท่าอากาศยานนาริตะ กรกฎาคม 2021 |
| ข้อมูลทั่วไป |
| เจ้าของ | รถไฟฟ้าเคเซ |
| ที่ตั้ง | โตเกียว, จังหวัดชิบะ |
| ปลายทาง | * เคเซทากาซาโกะ
* ท่าอากาศยานนาริตะ อาคารผู้โดยสาร 1
 |
| จำนวนสถานี | 8 |
| การดำเนินงาน |
| รูปแบบ | รถไฟชานเมือง |
| ผู้ดำเนินงาน | รถไฟฟ้าเคเซ |
| ขบวนรถ | เคเซ 3000 ซีรีส์, เคเซ 3050 ซีรีส์, เคเซ 3100 ซีรีส์, เคเซ 3700 ซีรีส์, เคเซ AE ซีรีส์, เคกีว 600 ซีรีส์, เคกีว N1000 ซีรีส์, โทเอ 5500 ซีรีส์ |
| ประวัติ |
| เปิดเมื่อ | 17 กรกฎาคม 2010 (2010-07-17) |
| ข้อมูลทางเทคนิค |
| ระยะทาง | 51.4 กิโลเมตร (31.9 ไมล์) |
| รางกว้าง | 1,435 mm (4 ft 8 1⁄2 in) สแตนดาร์ดเกจ |
| ระบบจ่ายไฟ | 1,500 V DC (เหนือหัว) |
| ความเร็ว | 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (99 ไมล์ต่อชั่วโมง) |
| อาณัติสัญญาณ | Automatic closed block |
| ระบบป้องกันของขบวนรถ | C-ATS |

**รถไฟฟ้าเคเซสายท่าอากาศยานนาริตะ** (error: {{nihongo}}: ต้องการข้อความภาษาญี่ปุ่นหรือโรมาจิ (help), อังกฤษ: *Keisei Narita Airport Line*) เป็นสายรถไฟที่เชื่อมระหว่างสถานีรถไฟเคเซทากาซาโกะ กับสถานีรถไฟท่าอากาศยานนาริตะ อาคารผู้โดยสาร 1 ขบวนรถไฟด่วนพิเศษ*สกายไลเนอร์*ที่วิ่งในเส้นทางนี้จะวิ่งต่อไปยังสถานีรถไฟโตเกียวโดยใช้ทางร่วมกับรถไฟฟ้าเคเซสายหลัก

## รายชื่อสถานี

หมาย "●" คือสถานีที่รถไฟจอด และหมาย "｜" คือสถานีที่รถไฟไม่จอด

| หมายเลข | สถานี | ญี่ปุ่น | ขบวน Access Express | ขบวน*สกายไลเนอร์* | เชื่อมต่อกับ | ที่ตั้ง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| KS10 | เคเซทากาซาโกะ (Keisei-Takasago) | 京成高砂 | ● | ｜ | * KS รถไฟฟ้าเคเซสายหลัก
* KS รถไฟฟ้าเคเซสายคานามาจิ
* HS สายโฮกุโซ
 | แขวงคัตสึชิกะ |
| HS05 | ฮิงาชิมัตสึโดะ (Higashi-Matsudo) | 東松戸 | ● | ｜ | * HS สายโฮกุโซ
* JM สายมูซาชิโนะ (JM13)
 | มัตสึโดะ | จังหวัดชิบะ |
| HS08 | ชินคามางายะ (Shin-Kamagaya) | 新鎌ヶ谷 | ● | ｜ | * HS สายโฮกุโซ
* SL สายชินเคเซ (SL11)
* TD Tobu Urban Park Line (TD30)
 | คามางายะ |
| HS12 | ชิบะนิวทาวน์ชูโอ (Chiba New Town Chūō) | 千葉ニュータウン中央 | ● | ｜ | HS สายโฮกุโซ | อินไซ |
| HS14 | อิมบะนิฮงอิได (Imba Nihon-idai) | 印旛日本医大 | ● | ｜ | HS สายโฮกุโซ |
| KS43 | นาริตะยูกาวะ (Narita Yukawa) | 成田湯川 | ● | ｜ |  | นาริตะ |
| KS41 | ท่าอากาศยานนาริตะ อาคารผู้โดยสาร 2·3 (Narita Airport Terminal 2·3) | 空港第2ビル | ● | ● | * KS รถไฟฟ้าเคเซสายหลัก
* ■ สายนาริตะ (สู่ท่าอากาศยาน) (JO36)
 |
| KS42 | ท่าอากาศยานนาริตะ อาคารผู้โดยสาร 1 (Narita Airport Terminal 1) | 成田空港 | ● | ● | * KS รถไฟฟ้าเคเซสายหลัก
* ■ สายนาริตะ (สู่ท่าอากาศยาน) (JO37)
 |

## แหล่งข้อมูลอื่น

* New Skyliner (ในภาษาญี่ปุ่น)
* Narita Rapid Rail Access Co. Ltd. (ในภาษาญี่ปุ่น)
# ไฮโรกลิฟอียิปต์

| ไฮโรกลิฟอียิปต์  |
| --- |
| ไฮโรกลิฟอียิปต์จากสุสานเควี 17 ของฟาโรห์เซติที่ 1 อายุ 1300 ปีก่อนคริสตกาล |
| ชนิด |  สัญรูปแบบไม่มีสระ
 |
| ช่วงยุค | ราว 3,200 ปีก่อนคริสตกาล – ค.ศ. 400 |
| ทิศทาง | ขวาไปซ้าย, บนลงล่าง  |
| ภาษาพูด | ภาษาอียิปต์ |
| อักษรที่เกี่ยวข้อง |
| ระบบแม่ | (อักษรแบบดั้งเดิม)* ไฮโรกลิฟอียิปต์
 |
| ระบบลูก | ไฮแรติก, โพรโต-ไซเนติก |
| ISO 15924 |
| ISO 15924 | Egyp (050), ​Egyptian hieroglyphs |
| ยูนิโคด |
| ยูนิโคดแฝง | Egyptian Hieroglyphs |
| ช่วงยูนิโคด | * U+13000–U+1342F Hieroglyphs
* U+13430–U+1343F Controls
 |
|

**ไฮโรกลิฟ** (อังกฤษ: *hieroglyph*) เป็นระบบการเขียนที่ชาวอียิปต์โบราณใช้อย่างเป็นทางการ ประกอบด้วยอักษร (alphabet) และสัญรูป (logograph)

อักขระในระบบไฮโรกลิฟของอียิปต์นี้ยังสัมพันธ์กับอักขระอียิปต์อีก 2 ชุด คือ อักขระไฮเออแรติก (hieratic) และอักขระดีมอติก (demotic)

ไฮโรกลิฟแบบตัวเขียนนั้นมักใช้เขียนวรรณกรรมทางศาสนาลงบนแผ่นไม้และแผ่นพาไพรัส ไฮโรกลิฟอียิปต์ยุคแรกย้อนหลังไปได้ไกลถึง 3,300 ปีก่อนคริสตกาล และใช้กันมาจนถึงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 4 ก็เลิกใช้ไป เพราะการปิดศาสนสถานนอกศาสนาคริสต์ ทำให้ไม่จำต้องใช้เขียนบันทึกอนุสรณ์อีก

เมื่อไฮโรกลิฟอียิปต์หมดการใช้งาน ความรู้เกี่ยวกับระบบการเขียนนี้ก็ดับสูญไปด้วย การถอดความหมายของอักขระไฮโรกลิฟอียิปต์จึงกลายเป็นปริศนาเรื่อยมา จนไขออกในภายหลังเพราะได้ศิลาโรเซตตาเป็นเครื่องช่วยเหลือ

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* omniglot.com (ในภาษาอังกฤษ)
# อักษรไทน้อย

| อักษรไทน้อย  |
| --- |
|  |
| ชนิด |  อักษรสระประกอบ
 |
| ช่วงยุค | ประมาณ ค.ศ. 1500–คริสต์ทศวรรษ 1930 (พัฒนาเป็นอักษรลาวในปัจจุบัน) |
| ทิศทาง | ซ้ายไปขวา |
| ภาษาพูด | ลาว, อีสาน และอื่น ๆ |
| อักษรที่เกี่ยวข้อง |
| ระบบแม่ | อักษรโปรโต-ไซแนติก* ชุดตัวอักษรฟินิเชีย
	+ ชุดตัวอักษรแอราเมอิก
		- พราหมี
			* ทมิฬ-พราหมี
				+ ปัลลวะ
					- เขมร
						* สุโขทัย
							+ ฝักขาม
								- อักษรไทน้อย
 |
| ระบบลูก | ลาว |
| ระบบพี่น้อง | ไทญ้อ |
|

**อักษรไทน้อย** (บ้างครั้งสะกดเป็น ไทยน้อย) ภาษาอีสานสะกดว่า **โตไทน้อย** ออกเสียงว่า **โต่ไท่น่อย** หรือ **โต่ไท้น่อย** หรือ ประเทศลาวเรียกว่า **ອັກສອນລາວບູຮານ** (**อักสอนลาวบูฮาน**) หรือเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า **อักษรอีสาน** เป็นอักษรตระกูลพราหมีที่เคยใช้งานในประเทศลาวและภาคอีสาน นับตั้งแต่ประมาณ ค.ศ. 1500 อักษรลาวในปัจจุบันสืบทอดโดยตรงจากอักษรนี้และยังคงรักษารูปร่างอักษรแบบง่าย ๆ อักษรนี้ส่วนใหญ่เลิกใช้ในภาคอีสานของประเทศไทย เนื่องจากนโยบายการแผลงเป็นไทยของรัฐบาลไทยที่กำหนดใช้วัฒนธรรมไทยถิ่นกลาง เช่นอักษรไทยทั่วประเทศ

## อักษรไทน้อย

ป้ายชื่อพิพิธภัณฑ์ศรีอุบลรัตนาราม ภายในวัดศรีอุบลรัตนาราม ตำบลในเมือง อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี อักษรในป้ายนี้เขียนด้วยอักษรไทน้อย
**รูปปริวรรตอักษรไทย:** "พิพิดทะพันสฺลีอุบนลัดตะนาลาม"
**คำอ่าน:** "พิพิธภัณฑ์ศรีอุบลรัตนาราม"
### พยัญชนะ

#### พยัญชนะต้น

**พยัญชนะต้นอักษรไทน้อย** ประกอบด้วยพยัญชนะทั้งหมด 27 ตัว ดังนี้

#### พยัญชนะประสม

**พยัญชนะประสมอักษรไทน้อย** คือพยัญชนะต้นที่ประกอบด้วยตัวอักษร 2 ตัวมาประสมกัน (ตัว ห นำในภาษาไทย) ประกอบด้วยพยัญชนะทั้งหมด 6 ตัว ดังนี้

#### ตัวสะกด

**ตัวสะกดอักษรไทน้อย** คือพยัญชนะที่วางไว้ที่ตำแหน่งหลังสุด ใช้เป็นตัวสะกด ประกอบด้วยพยัญชนะทั้งหมด 11 ตัว แบ่งได้เป็น 8 มาตราตัวสะกด ดังนี้

### สระ

**สระอักษรไทน้อย** ประกอบด้วยสระะทั้งหมด 29 ตัว ดังนี้

### เสียงวรรณยุกต์

ภาษาไทยถิ่นอีสานมีระดับเสียงวรรณยุกต์ 6 ระดับ คือ สามัญ เอก โท ตรี ตรีเพี้ยน และจัตวา ระดับเสียงจะแตกต่างกัน ไปตามชนพื้นเมืองของผู้พูดและที่ตั้งทางภูมิศาสตร์ ส่วนรูปวรรณยุกต์ที่ปรากฏการใช้พบว่ามีอยู่ 2 รูป คือ รูปเอก กับ รูปโท

## ตัวอย่างคำศัพท์

## ยูนิโคด

มีการพยายามตั้งรหัสอักษรไทน้อยลงไปในยูนิโคด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* โครงการอนุรักษ์ใบลานภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เก็บถาวร 2008-08-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
* อักษรไทน้อย โรงเรียนสว่างวีระวงศ์ เก็บถาวร 2018-02-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จังหวัดอุบลราชธานี
* อักษรไทน้อย เว็บไซต์ isangate.com
* อักษรไทน้อยยุคโลกาภิวัตน์ โดย ยุทธพงศ์ มาตย์วิเศษ
* โครงการอักษรอีสาน โดย เทพพิทักษ์ การุญบุญญานันท์
# อักษรตงปา

| อักษรตงปา  |
| --- |
|  |
| ชนิด |  อักษรภาพ
 |
| ช่วงยุค | พ.ศ. 1543–ปัจจุบัน |
| ทิศทาง | ซ้ายไปขวา  |
| ภาษาพูด | ภาษาน่าซี |
|

**อักษรตงปา** (Dongba script) เป็น อักษรโบราณของชาวนาซี ซึ่งนับถือศาสนาตงปา ซึ่งพบในเมืองโบราณลี่เจียง ตัวอักษรตงปาเป็นตัวอักษรที่ใช้ในคัมภีร์ ซึ่งมีความเก่าแก่ ตัวอักษรตงปาส่วนใหญ่ใช้บันทึกภาษาโบราณของชาวน่าซี

## ดูเพิ่ม

* อักษรน่าซี

## อ้างอิง

* วัฒนธรรมนาซีเก่าแก่—ตัวอักษรตงปา โดย CRI