# รัฐฉิน

| ฉิน* 秦
* *\*Dzin*

 |
| --- |
| ศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสตกาล–207 ปีก่อนคริสตกาล |
|  |
| เมืองหลวง | ฉิน (秦) เฉวี่ยนชิว (犬丘) เชียน (汧) ผิงหยาง (平陽) ยง (雍) เยว่หยาง (櫟陽) เสียนหยาง (咸陽) |
| ศาสนา  | ศาสนาพื้นเมืองจีน, การบูชาบรรพบุรุษ, นิตินิยม |
| การปกครอง | ราชาธิปไตย |
| ฉินกง และ ฉินหวัง |   |
|  |
| • ถึง 858 ก่อน ค.ศ.  | เฟยจื่อ |
| • 659-621 ก่อน ค.ศ.  | ฉินมู่กง |
| • 361-338 ก่อน ค.ศ.  | ฉินเซี่ยวกง |
| • 306-251 ก่อน ค.ศ.  | ฉินจาวเซียงหวัง |
| • 246-221 ก่อน ค.ศ.  | ฉินหวังเจิ้ง |
|  |
| อัครมหาเสนาบดี |   |
|  |
| • ??? - ???  | ชาง ยาง |
| • 251-235 ก่อนคริสตกาล  | ลฺหวี่ ปู้เหวย์ |
| • 246-208 ก่อนคริสตกาล  | หลี่ ซือ |
|  |
| ประวัติศาสตร์ |   |
|  |
| • ก่อตั้ง  | ศตวรรษที่ 9 ก่อนคริสตกาล |
| • สถาปนาเฟยจื่อเป็นผู้ปกครองรัฐ  | 900 ปีก่อนคริสตกาล |
| • ได้รับการยกฐานะเป็นรัฐบรรณาการโดยตรงของราชสำนักโจว และได้รับบรรดาศักดิ์เป็น ฉินกง  | 771 ปีก่อนคริสตกาล |
| • เริ่มการปฏิรูปของชางยาง  | 363 ปีก่อนคริสตกาล |
| • ผู้ปกครองรัฐฉินสถาปนาตนเป็น ฉินหวัง  | 325 ปีก่อนคริสตกาล |
| • สถาปนาจักรวรรดิ  | 221 ปีก่อนคริสตกาล |
| • ล่มสลาย  | 207 ปีก่อนคริสตกาล |
|  |
| สกุลเงิน | เหรียญกระษาปณ์จีนโบราณ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | ราชวงศ์โจว |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์ฉิน |  |
| ยุคสิบแปดรัฐ |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ |  สาธารณรัฐประชาชนจีน |

| รัฐฉิน |
| --- |
|  |
| "ฉิน" ในอักษรแบบจ้วนชู (บน) กับอักษรแบบไข่ชู (ล่าง) |
| จีน | 秦 |
|

| การถอดเสียง |
| --- |
| ภาษาจีนมาตรฐาน |
| พินอิน | Qín |
| ปอพอมอฟอ | ㄑㄧㄣˊ |
| เวด-ไจลส์ | Ch'in2 |
| ทงย่งพินอิน | Cín |
| IPA | [tɕʰǐn] |
| อู๋ |
| Suzhounese | Zín |
| กวางตุ้งมาตรฐาน |
| การถอดเป็นอักษรโรมันแบบเยล | Chèuhn |
| ยฺหวิดเพ็ง | Ceon4 |
| IPA | [tsʰɵ̏n] |
| หมิ่นใต้ |
| Tâi-lô | Tsîn |
| จีนเก่า |
| Baxter–Sagart (2014) | \*[dz]i[n] |

 |
|  |

**ฉิน** (จีน: 秦; พินอิน: *Qín*; เวด-ไจลส์: *Ch'in*) เป็นรัฐจีนโบราณในช่วงราชวงศ์โจว ถือกำเนิดจากการยึดดินแดนฟากตะวันตกที่เคยเสียให้แก่ชาวซีหรง (西戎) ด้วยความที่ตั้งอยู่ชายขอบด้านตะวันตกของอารยธรรมจีนนี้เอง ทำให้รัฐฉินสามารถขยายพื้นที่และพัฒนาได้อย่างที่รัฐคู่แข่งอื่นๆ ในที่ราบจีนเหนือไม่สามารถทำได้มาก่อน

ครั้นเมื่อมีปฏิรูปกฎหมายขนานใหญ่ในศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล รัฐฉินก็ได้กลายเป็นหนึ่งในผู้ทรงอำนาจที่โดดเด่นของกลุ่มเจ็ดรณรัฐ (戰國七雄) และได้ผนวกแผ่นดินจีนทั้งหมดได้ในปีที่ 221 ก่อนคริสตกาลภายใต้การนำของฉินฉื่อหฺวังตี้ (秦始皇帝; "ปฐมจักรพรรดิฉิน") ก่อตั้งเป็นจักรวรรดิฉิน (秦朝) ซึ่งแม้จะดำรงอยู่ไม่นาน แต่ก็มีอิทธิพลมากยิ่งในประวัติศาสตร์จีนยุคหลัง ดังนั้น รัฐฉินก่อนการสถาปนาราชวงศ์ฉินจึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "ฉินก่อนราชวงศ์" หรือ "ฉินดั้งเดิม"

สรุปเหตุการณ์สำคัญ| ปี (ค.ศ.) | เหตุการณ์สำคัญ |
| --- | --- |
| 557 ก่อนค.ศ. | รัฐฉิน ทำสงครามกับ รัฐจิ้น |
| 361 ก่อนค.ศ. | ฉินเซี่ยวกงขึ้นเป็นผู้ปกครองรัฐฉิน |
| 356 ก่อนค.ศ. | ชางยางเริ่มต้นการปฏิรูปครั้งแรกในรัฐฉิน |
| 350 ก่อนค.ศ. | ชางยางเริ่มต้นการปฏิรูปครั้งที่สองในรัฐฉิน |
| 338 ก่อนค.ศ. | อิ๋งซื่อขึ้นเป็นผู้ปกครองรัฐฉิน |
| 325 ก่อนค.ศ. | อิ๋งซื่อสถาปนาตนเป็นฉินฮุ่ยเหวินหวัง |
| 316 ก่อนค.ศ. | รัฐฉิน ผนวก รัฐสู่ และ รัฐปา |
| 293 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินชนะสงครามกองทัพพันธมิตรรัฐเว่ย และ รัฐหาน ในสมรภูมิอี้ฉู |
| 260 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินชนะสงครามรัฐจ้าวในสมรภูมิฉางผิง |
| 256 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินยุบราชสำนักโจวตะวันออก |
| 247 ก่อนค.ศ. | ฉินหวังเจิ้งเสวยราชย์ |
| 230 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินผนวกรัฐหาน |
| 228 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินผนวกรัฐจ้าว |
| 225 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินผนวกรัฐเว่ย |
| 223 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินผนวกรัฐฉู่ |
| 222 ก่อนค.ศ. | รัฐฉินผนวกรัฐเอี้ยน, รัฐไต้ และดินแดนอู๋เย่ว์ |
| 221 ก่อนค.ศ. | ฉินผนวกรัฐฉี และสิ้นสุดสงครามรวมแผ่นดิน สถาปนาราชวงศ์ฉิน |

## รายนามผู้ปกครองรัฐฉิน

รายนามและรายพระนามของผู้ปกครองรัฐฉินนั้นอ้างอิงมาจากบันทึกสื่อจี้ซึ่งได้รับการแก้ไขโดยหานจาวฉี

| ยศ | ชื่อตัว | ช่วงเวลาดำรงตำแหน่ง | ความสัมพันธ์ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เฟยจื่อ | อิ๋ง เฟยจื่อ | ถึง 858 ก่อนคริสตกาล | บุตรของต้าหลัว, ทายาทรุ่นที่ห้าของ เอ๋อไหล | ได้รับพระราชทานศักดินาจากพระเจ้าโจวเซี่ยวหวัง |
| ฉินโหว | ไม่ปรากฎชื่อ | 857-848 ก่อนคริสตกาล | บุตรของเฟยจื่อ | ได้รับการแต่งตั้งย้อนหลังโดยทายาทรุ่นหลัง |
| กงป๋อ | ไม่ปรากฎชื่อ | 847-845 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินโหว |  |
| ฉินจ้ง | ไม่ปรากฎชื่อ | 844-822 ก่อนคริสตกาล | บุตรของกงป๋อ |  |
| ฉินจวงกง | อิ๋ง ฉี | 821-778 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินจ้ง | ได้รับการแต่งตั้งย้อนหลังโดยทายาทรุ่นหลัง |
| ฉินเซียงกง | อิ๋ง ไค | 777-766 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินจวงกง | เป็นผู้ปกครองรัฐฉินคนแรกที่ได้รับการสถาปนาบรรดาศักดิ์เป็น "กง" จากราชสำนักโจว |
| ฉินเหวินกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 765-716 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเซียงกง |  |
| ฉินเซี่ยนกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 715-704 ก่อนคริสตกาล | หลานของฉินเหวินกง |  |
| ฉินฉู่กงที่ 1 | อิ๋ง หมาน | 703-698 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเซี่ยนกง |  |
| ฉินอู่กง | ไม่ปรากฎชื่อ | 697-678 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเซี่ยนกง |  |
| ฉินเต๋อกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 677-676 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเซี่ยนกง, น้องชายของฉินอู่กง |  |
| ฉินเซวียนกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 675-664 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเต๋อกง |  |
| ฉินเฉิงกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 663-660 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเต๋อกง, น้องชายของฉินเซวียนกง |  |
| ฉินมู่กง | อิ๋ง เหรินฮ่าว | 659-621 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเต๋อกง, น้องชายของฉินเฉิงกง |  |
| ฉินคังกง | อิ๋ง อิง | 620-609 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินมู่กง |  |
| ฉินกงกง | อิ๋ง ต้าว หรือ อิ๋ง เหอ หรือ อิ๋ง เจีย | 608-604 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินคังกง |  |
| ฉินหวนกง | อิ๋ง หยง | 603-577 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินกงกง |  |
| ฉินจิ่งกง | อิ๋ง ฉือ | 576-537 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินหวนกง |  |
| ฉินอายกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 536-501 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินจิ่งกง |  |
| ฉินฮุ่ยกงที่ 1 | ไม่ปรากฎชื่อ | 500-492 ก่อนคริสตกาล | หลานของฉินอายกง |  |
| ฉินต้าวกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 491-477 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินฮุ่ยกงที่ 1 |  |
| ฉินลี่ก้งกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 476-443 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินต้าวกง |  |
| ฉินเจ้ากง | ไม่ปรากฎชื่อ | 442-429 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินลี่ก้งกง |  |
| ฉินหวายกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 428-425 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินลี่ก้งกง, น้องชายของฉินเจ้ากง |  |
| ฉินหลิงกง | ไม่ปรากฎชื่อ | 424-415 ก่อนคริสตกาล | หลานของฉินหวายกง |  |
| ฉินเจี่ยนกง | อิ๋ง ต้าวจื่อ | 414-400 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินหวายกง และอาของฉินหลิงกง |  |
| ฉินฮุ่ยกงที่ 2 | ไม่ปรากฎชื่อ | 399-387 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเจี่ยนกง |  |
| ฉินฉู่กงที่ 2 | ไม่ปรากฎชื่อ | 386-385 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินฮุ่ยกงที่ 2 |  |
| ฉินเสี้ยนกง | อิ๋ง ฉือซี หรือ อิ๋งเหลียน | 384-362 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินหลิงกง |  |
| ฉินเซี่ยวกง | อิ๋ง ฉวีเหลียง | 361-338 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเสี้ยนกง | ได้รับการสถาปนาย้อนหลังเป็น ฉินผิงหวัง |
| ฉินฮุ่ยเหวินหวัง | อิ๋ง ซื่อ | 337-311 ก่อนคริสตกาล | บุตรของฉินเซี่ยวกง | เป็นผู้ปกครองรัฐฉินคนแรกที่สถาปนาตนเป็นกษัตริย์ (หวัง หรือ อ๋อง) ในปี 325 ก่อนคริสตกาล |
| ฉินอู่หวัง | อิ๋ง ต้าง | 310-307 ก่อนคริสตกาล | โอรสของฉินฮุ่ยเหวินหวัง |  |
| ฉินจาวเซียงหวัง | อิ๋ง จี้ | 306-251 ก่อนคริสตกาล | โอรสของฉินฮุ่ยเหวินหวัง |  |
| ฉินเซี่ยวเหวินหวัง | อิ๋ง จู หรือ อิ๋ง ฉือ | 250 ก่อนคริสตกาล | โอรสของฉินจาวเซียงหวัง | ดำรงตำแหน่ง "อันกั๋วจวิน" ก่อนเสวยราชย์ |
| ฉินจวงเซียงหวัง | อิ๋ง อี้เหริน หรือ อิ๋ง จื๋อฉู่ | 250-247 ก่อนคริสตกาล | โอรสของฉินเซี่ยวเหวินหวัง | อีกพระนามหนึ่ง คือ ฉินจวงหวัง; มีพระนามเดิมว่า อี้เหริน |
| ฉินหวังเจิ้ง | อิ๋ง เจิ้ง | 246-221 ก่อนคริสตกาล | โอรสของฉินจวงเซียงหวัง | เสวยราชย์เป็น ฉินหวัง ระหว่างปี 246-221 ก่อนคริสตกาล ก่อนสถาปนาตนเป็นจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฉิน เป็น ฉินสื่อหวงตี้ |

## บุคคลสำคัญ

1. จิ๋นซีฮ่องเต้ ; Qin Shi Huang (秦始皇)
2. แม่ทัพไป๋ ฉี่ ; Bai Qi (白起)
3. แม่ทัพเมิ่งอู่ ; Meng Wu (蒙武)
4. แม่ทัพเมิ่ง เถียน ; Meng Tian (蒙恬)
5. แม่ทัพเมิ่งอี้ ; Meng Yi (蒙毅)
6. แม่ทัพหวัง เจี่ยน ; Wang Jian (王翦)
7. แม่ทัพหวัง เปิน ; Wang Ben (王賁)
8. แม่ทัพหลี่ ซิ่น ; Li Xin (李信)
9. แม่ทัพหวนอี้ ; Huan Yi (桓齮)

## อ้างอิง

### ข้อมูล

* Sima, Qian (2010) [ป. 91 BC]. Han Zhaoqi (韩兆琦) (บ.ก.). 《史记》 [*Records of the Grand Historian*] (ภาษาจีน). Beijing: Zhonghua Book Company. ISBN 978-7-101-07272-3.
* Lewis, Mark Edward (2007). *The Early Chinese Empires: Qin and Han*. London: Belknap. ISBN 978-0-674-02477-9.
* Twitchett, Denis; Loewe, Michael, บ.ก. (2008). *The Cambridge History of China*. Vol. 1 The Ch'in and Han Empires, 221 BC-AD 220. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-24327-8.
* Watson, Burton. (1993). *Records of the Grand Historian by Sima Qian*. Translated by Burton Watson. Revised Edition. Columbia University Press. ISBN 0-231-08167-7.
* Li Si. (ป. 235 BC). *Petition against driving away foreigners* (《諫逐客書》).