Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ปฏิรูปพจน์

**ปฏิรูปพจน์** หรือ **การอ้างถึง** เป็นโวหารภาพพจน์อย่างหนึ่งที่อ้างถึงหรือกล่าวถึงโดยนัยหรือโดยตรงซึ่งบุคคล สถานที่ เหตุการณ์ งานทางวรรณกรรม เรื่องราวลี้ลับ งานศิลปะ พบได้ในทุกภาษาไม่ใช่แค่ภาษาไทย

## ตัวอย่าง

* พันเนตรภูวนาถตั้ง ตาระวัง (พระอินทร์)
พักตร์สี่แปดโสตฟัง อื่นอื้อ (พระพรหม)
กฤษณะนิทรเลอหลัง นาคหลับ ฤๅพ่อ (พระนารายณ์)
สองพิโยคร่ำรื้อ เทพท้าวทำเมิน
* ในนิราศนรินทร์ นายนรินทรธิเบศร ออกนามเทพเจ้าสำคัญซึ่งมักปรากฏชื่อในวรรณคดีเก่าอยู่หลายเรื่องว่าเคยใช้ฤทธิ์อำนาจขจัดความทุกข์ให้มัวโลกมนุษย์อยู่เสมอ แต่เทพทั้งสามมิได้รับฟังการร้องทุกข์ของเขาทั้งสองที่ต้องจากกันเลย ดังความที่ว่าไว้
* หลักสูตรการเรียนการสอนภาษาไทยที่จัดทำโดย สพฐ. ให้ตัวอย่างว่า อังคาร กัลยาณพงศ์ กล่าวตัดพ้อว่าทุกสิ่งในโลกนี้ล้วนเกิดมาคู่กันทั้งสิ้น เช่น เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ เกิดมาคู่กับ เจ้าฟ้าสังวาลย์ แมลงผึ้งภู่เกิดมาคู่กับดอกไม้ แต่เหตุไฉนตัวเขาเองกลับไร้คู่ เช่น

*ธรรมธิเบศร์มหากวี มีหญิงสังวาลย์เป็นมิ่งขวัญ
มอดม้วยด้วยแรงรักนั้น ทุกชีวันพบคู่ชม
แม้แต่บุหงาลดาวัลย์ อัศจรรย์ผึ้งภู่สู่สม
ฟ้าเมตตามิกล้าให้ระทม บรมสุขทุกจุลินทรีย์
แต่ฟ้าปั้นฉันเดียว เปล่าเปลี่ยวใจไฉนฉะนี้
หนวกบอดใบ้เสียก็ดี ควรมีฤาหฤทัย*
* ในเพลงแรกพบรักของในบทเพลงสุนทราภรณ์ มีการกล่าวถึง

*"ผู้ชายแรกชิมลิ้มรัก แม้น้ำต้มผักหวานชื่น
เกรงรักจะเปลี่ยนไป ดังหลงข้าวใหม่"*
“น้ำต้มผักหวานชื่น” ดัดแปลงมาจากสำนวนว่า “แม้ยามรักน้ำต้มผักยังว่าหวาน” ในที่นี้หมายถึง ความรักของหญิงชายตอนเริ่มรักกันใหม่ ๆ ทุกสิ่งทุกอย่างก็ดูสวยงาม “ข้าวใหม่” ดัดแปลงมาจากสำนวนว่า “ข้าวใหม่ปลามัน” ในที่นี้หมายถึง กลัวว่าชายจะหลงรักตนเองเหมือนกับได้กินข้าวที่หุงสุกใหม่ ๆ
## วรรณกรรม

จากตัวอย่างทั้งของไทยและต่างประเทศพบว่ามีการใช้ปฏิรูปพจน์เยอะมาก แต่ในประเทศไทยไม่มีการวิจัยและวิจารณ์วรรณกรรมอย่างจริงจังและแพร่หลาย ทำให้ตัวอย่างและบทความทางวิชาการน้อยจึงทำให้การเรียนรู้และสรุปปฏิรูปพจน์ในวรรณกรรมยาก การวิจารณ์เชิงสังคมมักถูกต่อต้านโดยสังคมอีกด้วย

## อ้างอิง
# จักรพรรดินีซูอิโกะ

| จักรพรรดินีซูอิโกะ 推古天皇 |
| --- |
| *พระราชินีผู้ยิ่งใหญ่แห่งยามาโตะ* |
| ภาพวาดซูอิโกะโดยโทซะ มิตสึโยชิ, ค.ศ. 1726 |
| จักรพรรดินีนาถเเห่งญี่ปุ่น |
| ครองราชย์ | 15 มกราคม ค.ศ. 593 – 15 เมษายน ค.ศ. 628 (ปฏิทินกริกอเรียน) หรือ 8 ธันวาคม ค.ศ. 592 – 7 มีนาคม ค.ศ. 628 (ปฏิทินจันทรคติ) |
| ก่อนหน้า | ซูชุง |
| ถัดไป | โจเม |
| ผู้สำเร็จราชการ | เจ้าชายโชโตกุ (593–621) โซงะ โนะ อูมาโกะ โซงะ โนะ เอมิชิ |
| จักรพรรดินีญี่ปุ่น |
| ดำรงพระยศ | ค.ศ. 576 – 585 |
|  |
| พระราชสมภพ | 3 มกราคม ค.ศ. 554 นูกาตาเบะ (額田部) |
| สวรรคต | 15 เมษายน ค.ศ. 628(628-04-15) (74 ปี) |
| ฝังพระศพ | *ชินางะ โนะ ยามาดะ โนะ มิซาซางิ* (磯長山田陵) |
| คู่อภิเษก | จักรพรรดิบิดัตสึ |
| พระราชบุตร | * เจ้าหญิงอูจิ โนะ ชิตสึกาฮิ
* เจ้าชายทาเกดะ
* เจ้าหญิงโวฮาริดะ
* เจ้าหญิงอูโมริ
* เจ้าชายโวฮาริ
* เจ้าหญิงทาเมะ
* เจ้าหญิงซากูราวิ โนะ ยูมิฮาริ
 |
|

| พระสมัญญานาม |
| --- |
| *ชิโง*แบบจีน: จักรพรรดินีซูอิโกะ (推古天皇) *ชิโง*แบบญี่ปุ่น: โทโยมิเกกาชิกิยะ-ฮิเมะ โนะ ซูเมรามิโกโตะ (豊御食炊屋姫天皇) |

 |
| ราชสกุล | ราชวงศ์ญี่ปุ่น |
| พระราชบิดา | จักรพรรดิคิมเม |
| พระราชมารดา | โซงะ โนะ คิตาชิฮิเมะ |

**จักรพรรดินีซูอิโกะ** (推古天皇 (*Suiko-tennō*); ค.ศ. 554 – 15 เมษายน ค.ศ. 628) เป็นพระเจ้าแผ่นดินญี่ปุ่นองค์ที่ 33 และเป็นจักรพรรดินีนาถองค์แรก ตามลำดับการสืบสันตติวงศ์แต่โบราณ

พระนางอยู่ในตำแหน่งตั้งแต่ ค.ศ. 593 จนสวรรคตเมื่อ ค.ศ. 628

## เรื่องราวตามธรรมเนียม

ก่อนที่พระนางขึ้นรครองาชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ พระนามส่วนพระองค์ (*อิมินะ*) ของพระนางคือ มิเกกาชิยะ-ฮิเมะ-โนะ-มิโกโตะ หรือโทโยมิเกะ คาชิกิยะ ฮิเมะ โนะ มิโกโตะ

จักรพรรดินีซูอิโกะมีพระนามหลายแบบ เช่น เจ้าหญิงนูกาตาเบะ และโทโยมิเกะ คาชิกิยะ (น่าจะพระราชทานหลังสวรรคต) พระนางเป็นพระราชธิดาในจักรพรรดิคิมเมกับโซงะ โนะ คิตาชิฮิเมะ พระธิดาในโซงะ โนะ อินาเมะ ซูอิโกะเป็นพระกนิษฐภคินีในจักรพรรดิโยเม

### พระราชประวัติ

## อ้างอิง

## ข้อมูล

* Aston, William George. (1896). *Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times to A.D. 697.* London: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491
* Brown, Delmer M. and Ichirō Ishida, eds. (1979). *Gukanshō: The Future and the Past.* Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-03460-0; OCLC 251325323
* Hammer, Joshua. (2006). *Yokohama Burning: The Deadly 1923 Earthquake and Fire that Helped Forge the Path to World War II.* New York: Simon & Schuster. ISBN 978-0-7432-6465-5
* Nussbaum, Louis-Frédéric and Käthe Roth. (2005). *Japan encyclopedia.* Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01753-5; OCLC 58053128
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Titsingh, Isaac. (1834). *Nihon Ōdai Ichiran*; ou, *Annales des empereurs du Japon.* Paris: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691
* Varley, H. Paul. (1980). *A Chronicle of Gods and Sovereigns: Jinnō Shōtōki of Kitabatake Chikafusa.* New York: Columbia University Press. ISBN 9780231049405; OCLC 6042764
# เครื่องหมายเสริมสัทอักษร

**เครื่องหมายเสริมสัทอักษร** เป็นเครื่องหมายที่ใช้กำกับอักษรโรมัน ซึ่งมีอยู่ในแป้นพิมพ์ เช่น เกรฟ และดับเบิลเกรฟ

## รายชื่อภาษาที่มีเครื่องหมายเสริมสัทอักษร

* ภาษากรีก1
* ภาษาดัตช์
* ภาษานอร์เวย์
* ภาษาโปรตุเกส
* ภาษาฝรั่งเศส
* ภาษาเยอรมัน
* ภาษาเวียดนาม
* ภาษาโวลาปุก
* ภาษาสเปน
* ภาษาอิตาลี
* ภาษาเอสเปรันโต

## หมายเหตุ

1 บางตัวใช้เครื่องหมายเสริมสัทอักษรเป็นอักษร
# ประชุมบทนิพนธ์

ทางด้านการจัดพิมพ์หนังสือ **ประชุมบทนิพนธ์** (อังกฤษ: *anthology*) คือการรวบรวมงานด้านวรรณคดีที่เลือกโดยผู้รวบรวม ซึ่งอาจหมายถึงการรวบรวมบทละคร บทกวี เรื่องสั้น เพลง หรือบันเทิงคดี สารคดี ที่คัดมาจากผู้ประพันธ์ที่ต่างกัน

ด้านแนวประเภทบันเทิงคดี โดยทั่วไปแล้วหมายถึงการรวบรวมงานสั้น เช่น เรื่องสั้น และนวนิยายขนาดสั้น จากผู้เขียนที่แตกต่างกัน แต่ละเรื่องมีตัวละครและสถานที่ไม่สัมพันธ์กัน และมักรวมไว้ในชุดหนังสือเดียวสำหรับการพิมพ์เผยแพร่ นอกจากนั้นยังสามารถหมายถึงชุดการเขียนที่คัดเลือกมาแล้ว (เรื่องสั้น บทกวี ฯลฯ) จากผู้เขียนคนเดียวกัน

## อ้างอิง
# การแปล

**การแปล** เป็นการถ่ายทอดความหมายของข้อความในภาษาหนึ่ง ๆ ที่ใช้สื่อสาร ไปเป็นอีกภาษาหนึ่ง โดยข้อความที่ถ่ายทอดเป็นภาษาอื่นแล้วจะมีใจความเหมือนกับข้อความในภาษาต้นฉบับ ผู้ทำหน้าที่แปลภาษา เรียกว่า **ผู้แปล** ส่วนผู้แปลภาษาโดยการฟังภาษาหนึ่งแล้วแปลเป็นคำพูดอีกภาษาหนึ่งในทันที เรียกว่า **ล่าม**

การแปลภาษานั้นอาจทำด้วยบุคคล หรืออาจใช้เครื่อง (machine) เช่น แปลด้วยคอมพิวเตอร์ หรือแปลด้วยเว็บไซต์ มีกูเกิลแปลภาษาเป็นต้น แต่ก็ยังไม่ดีเท่าบุคคลแปล

ในทางวิทยาการคอมพิวเตอร์ การแปลชุดคำสั่งจากภาษาคอมพิวเตอร์ภาษาหนึ่งไปยังอีกภาษาหนึ่ง โดยเนื้อหาของโปรแกรมทั้งสองเหมือนกัน เรียกว่า การแปลโปรแกรม (compile)

การแปลภาษาอาจมีประโยชน์เชิงพัฒนาการต่อภาษาเป้าหมาย แม้ว่าผู้แปลย่อมเพิ่มความเสี่ยงต่อการนำคำศัพท์ ไวยากรณ์ หรือ วากยสัมพันธ์ของภาษาต้นทาง (ภาษาที่กำลังแปล) ไปผสมกับภาษาเป้าหมายโดยไม่ได้ตั้งใจ
แต่ผลของความไม่ได้ตั้งใจนี้อาจเป็นการพัฒนาภาษาเป้าหมายไปในตัว เพราะบางครั้งอาจทำให้ภาษาเป้าหมายมีคำแปลแบบตรงตัว (calque) และคำยืมหลายคำที่มีประโยชน์ต่อภาษาเป้าหมาย โดยอาจกลายเป็นคำที่มีการใช้บ่อยในภาษาเป้าหมาย
นักแปล รวมทั้งนักแปลโบราณผู้แปลเอกสารศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ เช่น คัมภีร์โบราณ อาจได้มีบทบาทในการช่วยพัฒนาภาษาเป้าหมายให้สมบูรณ์แบบมากขึ้น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* การขจัดอุปสรรคทางภาษา—เบื้องหลังการทำงาน
* Google แปลภาษา (ในภาษาอังกฤษ)
* translator Bing Translator
* โปรแกรมแปลวิจัย vs นักแปล
# อุดมศึกษา

**อุดมศึกษา** (อังกฤษ: *Tertiary education*) หมายถึง ระดับการศึกษาต่อเนื่องจากระดับมัธยมศึกษา คำว่า *อุดมศึกษา* มีรากศัพท์มาจากศัพท์ภาษาบาลี "อุตม" หมายถึง สูงสุด และศัพท์ภาษาสันสกฤต *ศิกฺษา* หมายถึง การเล่าเรียน ดังนั้น คำว่า "อุดมศึกษา" จึงหมายถึง การเรียนขั้นสูงสุด

## การอุดมศึกษาในประเทศไทย

การจัดการศึกษาในระดับอุดมศึกษาในประเทศไทยนั้น เริ่มขึ้นตั้งแต่รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งได้ก่อตั้งโรงเรียนกฎหมาย โรงเรียนแพทย์ โรงเรียนช่างไหม รวมถึงโรงเรียนมหาดเล็ก แต่ยังไม่สามารถให้การศึกษาถึงขั้นปริญญาได้ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงประดิษฐานโรงเรียนข้าราชการพลเรือนของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นมหาวิทยาลัย และพระราชทานนามว่า "จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย" ซึ่งเป็นสถาบันอุดมศึกษาแห่งแรกของประเทศไทย ในปัจจุบัน การจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษาของประเทศไทยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา หรือ สกอ. กระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งมีสถาบันอุดมศึกษาในสังกัด 157 แห่งทั่วประเทศ (พ.ศ. 2553) โดยแบ่งเป็น

* สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ
	+ กลุ่มมหาวิทยาลัย 8 แห่ง
	+ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏ 38 แห่ง
	+ กลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล 8 แห่ง
	+ กลุ่มสถาบัน 7 แห่ง (รวมสถาบันวิทยาลัยชุมชนแล้ว)
* สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ
	+ กลุ่มในกำกับสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา 25 แห่ง (รวมราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์แล้ว)
	+ กลุ่มในกำกับกรุงเทพมหานคร 1 แห่ง
	+ กลุ่มในกำกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา 23 แห่ง
* สถาบันอุดมศึกษาเอกชน 74 แห่ง

นอกจากนี้ ยังมีการจัดการศึกษาโดย มหาวิทยาลัย วิทยาลัย หรือ บัณฑิตวิทยาลัย ที่อาจจะไม่ได้อยู่ในสังกัดของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา เช่น วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของ กระทรวงกลาโหม นอกจากนี้โรงเรียนสาธิตก็ยังสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษาอีกด้วย

## รูปแบบสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย

รูปแบบสถาบันอุดมศึกษาของไทยนั้น มีหลากหลายชื่อเรียกขาน แต่หากเปรียบเทียบแล้วมีฐานะเดียวกันหากแตกต่างเฉพาะชื่อเรียกและตำแหน่งบริหารเท่านั้น อธิบายได้ดังนี้

#### เทียบเท่ามหาวิทยาลัย

| หน่วยงาน | ตำแหน่งหัวหน้าบริหาร | ตำแหน่งหัวหน้าวิชาการ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| มหาวิทยาลัย | อธิการบดี | นายกสภามหาวิทยาลัย | มหาวิทยาลัย ส่วนใหญ่เปิดส่วนในหลักสูตรระดับปริญญาตรี โท เอก |
| สถาบัน | อธิการบดี/ผู้อำนวยการสถาบัน | นายกสภาสถาบัน | สถาบันมีฐานะเที่ยบกับมหาวิทยาลัย โดยมีศักดิ์และสิทธิ์ให้ปริญญาบัตรตามกฎหมายเช่นกัน สถานศึกษาที่ใช้ชื่อ "สถาบัน" เช่น สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง, สถาบันการอาชีวศึกษา 23 แห่ง |
| วิทยาลัย | อธิการบดี/ผู้อำนวยการวิทยาลัย | นายกสภาวิทยาลัย | วิทยลัย มีฐานะเที่ยบกับคำว่า สถาบัน, มหาวิทยาลัย โดยมีศักดิ์ละสิทธิให้ปริญญาบัตรตามกฎหมายเช่นกัน สถานศึกษาที่ใช้ชื่อ "วิทยาลัย" เช่น วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก, วิทยาลัยดุสิตธานี เป็นต้น โดยวิทยาลัยเหล่านี้มีความเป็นเอกเทศ (ระวังสับสนกับ วิทยาลัยที่มีฐานะเป็นหน่วยงานของสถาบันอุดมศึกษาหรือเรียกว่าเทียบเท่า คณะวิชาหนี่ง) |

#### เทียบเท่าคณะ

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย
* ปริญญาตรี
* ปริญญาโท
* ปริญญาเอก

## แหล่งข้อมูลอื่น

* สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา เก็บถาวร 2006-10-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# อาราม

**อาราม** (อังกฤษ: *monastery*) คือสิ่งก่อสร้างหรือกลุ่มสิ่งก่อสร้างที่ใช้เป็นที่พักอาศัยและที่ทำงานของนักพรต ซึ่งอาจอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม หรืออยู่โดดเดี่ยว เช่น ฤๅษี (hermit)

ในทางตะวันตก (คริสต์ศาสนา) “อาราม” มาจากภาษาอังกฤษคำว่า “Monastery” ที่มีที่มาจากภาษากรีก “μοναστήριον” - “monasterios” (จากคำว่า “μονάζειν'” - “monazein” ที่แปลว่าอยู่ตามลำพัง) คำว่า “monastērion” ใช้เป็นครั้งแรกในคริสต์ศตวรรษที่ 1 ในบทที่สามของหนังสือ “On The Contemplative Life” เขียนโดยนักปรัชญาชาวยิวชื่อไฟโล

ศาสนาและปรัชญาต่าง ๆ ในโลกล้วนมีประเพณีการใช้ชีวิตอารามวาสีที่นักพรตหรือกลุ่มนักพรตที่มีความตั้งใจแน่วแน่ในการใช้ชีวิตเพื่อศาสนามารวมตัวกันเป็นชุมชน และก่อสร้างศาสนสถานและที่พำนักอาศัยที่แยกจากชุมชนของคฤหัสถ์ บริเวณที่เรียกว่าอารามปรากฏในหลายศาสนา เช่น อารามหรือวัดใน พุทธศาสนา คริสต์ศาสนา รวมไปถึงลัทธิขงจื๊อด้วย

ในศาสนาเกือบทุกศาสนาชีวิตภายในอารามจะปกครองโดยกฎที่วางขึ้นโดยเฉพาะสำหรับชุมชนของตนโดยเฉพาะ เช่น กฎการสวดมนต์และเวลาสวด, กฎการใช้ชีวิต และอื่น ๆ เช่น กฎว่าด้วยเพศของสมาชิก หรือกฎที่ห้ามการมีภรรยา หรือการห้ามมีสมบัติเป็นของตนเองเป็นต้น นอกจากนั้นกฎที่เกี่ยวกับความสัมพันธ์ของอารามกับอารามอื่นในกลุ่มเดียวกันหรือนอกกลุ่ม หรือกับชุมชนรอบข้างก็จะแตกต่างกันออกไป บางอารามก็เน้นการอยู่ร่วมกับชุมชนรอบข้าง เช่น ในการให้การศึกษาหรือบริการการรักษาพยาบาลหรือการสอนศาสนา แต่บางอารามก็เน้นการใช้ชีวิตที่แยกกันอย่างเด็ดขาดจากชุมชน

## อารามในพุทธศาสนา

ป่าไผ่ร่มรื่นในกลุ่มโบราณสถานวัดเวฬุวันมหาวิหาร
อารามในพุทธศาสนา ในภาษาบาลีเรียกว่าวิหาร ส่วนในประเทศไทย ลาว และกัมพูชาเรียกว่าวัด เป็นที่จำพรรษาของพระสงฆ์ ทั้งภิกษุและสามเณร ภิกษุณีและสามเณรีก็อาศัยในอารามเดียวกับภิกษุแต่ต้องจัดพื้นที่อาศัยแยกต่างหาก

ตามพุทธประวัติระบุว่าวัดเวฬุวันมหาวิหาร เป็นอารามแห่งแรกในพุทธศาสนา เกิดจากพระเจ้าพิมพิสารแห่งแคว้นมคธทรงสดับพระธรรมเทศนาจากพระพุทธเจ้าแล้วมีพระราชศรัทธาจึงอุทิศป่าไผ่นอกพระนครราชคฤห์ถวายเป็นพุทธบูชา ต่อมายังมีกษัตริย์และคหบดีนิยมสร้างวัดถวายในพุทธศาสนาอีก เช่น อนาถบิณฑิกเศรษฐีสร้างวัดเชตวันมหาวิหาร นางอัมพปาลีหญิงโสเภณีสร้างวัดอัมพปาลีวัน นางวิสาขาสร้างวัดบุพพาราม เป็นต้น

## อารามในคริสต์ศาสนา

อารามนักบุญแคเธอริน
สำหรับอารามในคริสต์ศาสนามีขนาดแตกต่างกันไป ทั้งที่อยู่อาศัยขนาดเล็กของฤๅษีผู้อยู่โดดเดียว (hermit) หรือเป็นอารามของชุมชนนักพรต (Cenobium) ก็อาจจะเป็นสิ่งก่อสร้างหลังเดียวที่เป็นที่พำนักของนักพรตอาวุโสรูปหนึ่งกับนักพรตอีกสองสามรูปหรือชี ไปจนถึงกลุ่มสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ที่เป็นที่พำนักของนักพรตเป็นจำนวนร้อยก็ได้ เช่น อารามออคเซนเฮาเซิน ประเทศเยอรมนี

ในภาษาอังกฤษคำว่า Monastery โดยทั่วไปแล้วใช้สำหรับกลุ่มสิ่งก่อสร้างของชุมนุมนักพรต และ “คอนแวนต์” มักจะใช้สำหรับกลุ่มสิ่งก่อสร้างของคณะนักบวชหญิงหรือชี ศาสนาอื่น ๆ อาจจะใช้คำอื่นในการเรียกอารามตามแต่จะเหมาะสม

อารามคริสต์ศาสนาอาจจะมีวิธีหารายได้เลี้ยงตัวเองหลายวิธี เช่น การสร้างหรือผลิตและขายสินค้าที่มักจะเป็นสินค้าทางการเกษตรกรรม เช่น เนยแข็ง ไวน์ เหล้า เบียร์ หรือผลิตผลจากผลไม้ เช่น แยม หรืออาจจะจากเงินบริจาค, จากรายได้ค่าเช่า, จากการลงทุน ในปัจจุบันอารามก็ปรับวิถีการดำเนินการให้เข้ากับโลกสมัยใหม่ เช่น ในการให้เช่าสถานที่สำหรับการสัมมนา ฝึกสมาธิ หรือโรงแรม หรือขายบริหารคอมพิวเตอร์ การบัญชี หรือการบริหารโรงเรียน วิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัย เป็นต้น

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* ชีวิตอารามวาสี
* ชีวิตอารามวาสีแบบศาสนาคริสต์
* คริสต์ศาสนสถาน
* แอบบีย์
# คำนาม

**คำนาม** (อังกฤษ: *noun*) คือคำที่ทำหน้าที่เป็นชื่อของสิ่งของใด ๆ หรือชุดของสิ่งของใด ๆ เช่น สิ่งมีชีวิต วัตถุ สถานที่ การกระทำ คุณสมบัติ สถานะ อาการ หรือแนวคิด ในทางภาษาศาสตร์ คำนามเป็นหนึ่งในชนิดของคำแบบเปิดที่สมาชิกสามารถเป็นคำหลักในประธานของอนุประโยค กรรมของกริยา หรือกรรมของบุพบท

หมวดหมู่คำศัพท์ (ชนิดของคำ) ถูกนิยามในทางที่ว่าสมาชิกจะอยู่รวมกับนิพจน์ชนิดอื่น ๆ กฎทางวากยสัมพันธ์ของคำนามจะแตกต่างกันระหว่างภาษาต่าง ๆ ในภาษาอังกฤษ คำนามคือคำที่สามารถมาพร้อมกับคำนำหน้านาม (article) และคำคุณศัพท์กำหนดลักษณะ (attributive adjective) และสามารถทำหน้าที่เป็นคำหลัก (head) ของนามวลี

## ชนิดของคำนามในภาษาไทย

ชนิดของคำนามในภาษาไทย แบ่งได้เป็น 5 ชนิด ได้แก่

1. สามานยนาม (คำนามไม่ชี้เฉพาะ)
2. วิสามานยนาม (คำนามเฉพาะ)
3. สมุหนาม (คำนามรวมหมู่)
4. ลักษณนาม (คำนามบอกลักษณะ)
5. อาการนาม (คำนามแสดงอาการ)

## อ้างอิง
# คำวิเศษณ์

**คำวิเศษณ์** หรือ **คำคุณศัพท์** คือคำที่ทำหน้าที่ขยายคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา หรือคำวิเศษณ์ด้วยกัน เพื่อให้ได้ความชัดเจนยิ่งขึ้น ในภาษาไทย คำวิเศษณ์สามารถใช้ขยายได้ทั้งคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์ ในขณะที่ในภาษาอังกฤษจะแยกคำวิเศษณ์ออกเป็นสองประเภทคือ **คำคุณศัพท์** (adjective) ใช้ขยายได้เฉพาะคำนามและสรรพนามเท่านั้น และคำกริยาวิเศษณ์ (adverbs) ใช้ขยายคำกริยา คำคุณศัพท์ และคำกริยาวิเศษณ์ด้วยกัน

## ชนิดของคำวิเศษณ์

คำวิเศษณ์ในภาษาไทยมี 10 ชนิดดังนี้

1. *กาลวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกเวลา เช่น เช้า สาย บ่าย เย็น อดีต อนาคต เป็นต้น เช่น พรุ่งนี้เป็นวันเกิดของคุณแม่ หรือ เขามาโรงเรียนสาย
2. *สถานวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกสถานที่ เช่น ใกล้ ไกล บน ล่าง เหนือ ใต้ ซ้าย ขวา เป็นต้น เช่น ฉันนั่งเรียนอยู่แถวหน้า
3. *นิยมวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกความชี้เฉพาะ เช่น นี้ นั่น โน่น ทั้งนี้ ทั้งนั้น แน่นอน เป็นต้น เช่น บ้านนั้นไม่มีใครอยู่ หรือ เขาเป็นคนขยันแน่ ๆ
4. *อนิยมวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกความไม่ชี้เฉพาะ เช่น ใด อื่น ไหน อะไร ใคร ฉันใด เป็นต้น เช่น เธอจะมาเวลาใดก็ได้ หรือ คุณจะนั่งเก้าอี้ตัวไหนก็ได้
5. *ปฤจฉาวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์แสดงคำถาม หรือแสดงความสงสัย เช่น ใด ไร ไหน อะไร สิ่งใด ทำไม เป็นต้น เช่น เสื้อตัวนี้ราคาเท่าไร หรือ เขาจะมาเมื่อไร
6. *ประพันธวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่ทำหน้าที่เชื่อมคำหรือประโยคให้มีความเกี่ยวข้องกัน เช่นคำว่า ที่ ซึ่ง อัน
7. *ประมาณวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์บอกจำนวน หรือปริมาณ เช่น หนึ่ง สอง สาม มาก น้อย บ่อย หลาย บรรดา ต่าง บ้าง เป็นต้น เช่น เขามีเงินห้าบาท หรือ เขามาหาฉันบ่อย ๆ
8. *ประติเษธวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่แสดงความปฏิเสธ หรือไม่ยอมรับ เช่น ไม่ ไม่ใช่ มิ มิใช่ ไม่ได้ หามิได้ เป็นต้น เช่น เขามิได้มาคนเดียว หรือ ของนี้ไม่ใช่ของฉัน ฉันจึงรับไว้ไม่ได้
9. *ประติชญาวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่ใช้แสดงการขานรับหรือโต้ตอบ เช่น ครับ ขอรับ ค่ะ เป็นต้น เช่น คุณครับมีคนมาหาขอรับ หรือ คุณครูขา สวัสดีค่ะ/ครับ
10. *ลักษณวิเศษณ์* คือ คำวิเศษณ์ที่บอกลักษณะต่าง ๆ เช่น
	* บอกชนิดสี เช่น เหลือง แดง ส้ม เขียว ฟ้า
	* บอกขนาด เช่น ใหญ่ เล็ก
	* บอกสัณฐาน เช่น กลม แบน
	* บอกกลิ่น เช่น หอม เหม็น
	* บอกรส เช่น เปรี้ยว หวาน เค็ม ขม
	* บอกความรู้สึก เช่น ร้อน เย็น

## อ้างอิง

* กำชัย ทองหล่อ, **หลักภาษาไทย**, กรุงเทพฯ :บำรุงสาส์น, 2533.
*  เก็บถาวร 2012-08-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ภายใต้ CC-BY-NC-SA
* คุณานันต์ พิมพา "หลักภาษาไทย" อุบลราชธานี :บำรุงสาส์น, 2559

## แหล่งข้อมูลอื่น
# การผันคำ

ในทางภาษาศาสตร์ **การผันคำ** (อังกฤษ: inflection หรือ inflexion) หรืออาจเรียกว่า **การลงวิภัตติปัจจัย** คือการเปลี่ยนแปลงรูปคำในประโยค เพื่อแสดงเพศ พจน์ การก บุรุษ กาล วาจก มาลา ฯลฯ การเปลี่ยนแปลงรูปคำเช่นนี้ไม่พบในภาษาไทย แต่จะพบในภาษาในหลายๆตระกูล เช่น ตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน เป็นต้น ภาษาที่อาศัยการผันคำเพื่อเปลี่ยนความหมายในระดับสูงเรียกว่า ภาษามีวิภัตติปัจจัย (Inflectional Language) ซึ่งตรงกันข้ามกับ ภาษาคำโดด (Isolating Language) ซึ่งมักจะเป็นภาษาที่คำแต่ละคำมีพยางค์เดียวและไม่มีการผันคำ สำหรับภาษาที่จำแนกตามลักษณะอื่นๆ ได้แก่ ภาษาคำติดต่อ (Agglutinative Language) และ ภาษาคำควบมากพยางค์ (Poly-synthetic Language)

## การผันคำนาม

การผันคำนามตามเพศและพจน์ใน
ภาษาสเปน
การผันคำนามจะแสดงเพศ พจน์ และการกของคำนั้นๆในประโยค โดยแต่ละภาษาก็จะมีจำนวนเพศ พจน์ และการกที่ไม่เท่ากัน เช่น ภาษาเยอรมันมีเพียง 4 การก แต่ภาษาสันสกฤตมีถึง 8 การก ภาษาอังกฤษมีเพียง 2 พจน์ แต่ภาษาหลายภาษาในตระกูลภาษาออสโตรนีเซียนมีถึง 4 พจน์

ตัวอย่างการผันคำนามตามพจน์และการกในภาษาบาลี

|  |
| --- |
| นร (คนผู้ชาย) |
| การก | พจน์ (วจน) |
| เอกพจน์ (เอกวจน) | พหูพจน์ (พหุวจน) |
| ประธาน (ปฐมา) = กรรตุการก | น**โ**ร (นร + -สิ วิภัตติ) | นร**า** (นร + -โย วิภัตติ) |
| กรรมตรง (ทุติยา) = กรรมการก | นร**ํ** (นร + -อํ วิภัตติ) | น**เ**ร (นร + -โย วิภัตติ) |
| เครื่องมือ (ตติยา) = กรณการก | น**เ**ร**น** (นร + -นา วิภัตติ) | น**เ**ร**ภิ**, น**เ**ร**หิ** (นร + -หิ วิภัตติ) |
| กรรมรอง (จตุตฺถี) = สัมปทานการก | นร**สฺส**, นร**าย**, นร**ตฺถํ** (นร + -ส วิภัตติ) | นร**านํ** (นร + -นํ วิภัตติ) |
| แหล่งที่มา (ปญฺจมี) = อปาทานการก | นร**สฺมา**, นร**มฺหา**, นร**า** (นร + -สฺมา วิภัตติ) | น**เ**ร**ภิ**, น**เ**ร**หิ** (นร + -หิ วิภัตติ) |
| เจ้าของ (ฉฏฺฐี) = สัมพันธการก | นร**สฺส** (นร + -ส วิภัตติ) | นร**านํ** (นร + -นํ วิภัตติ) |
| สถานที่ (สตฺตมี) = อธิกรณการก | นร**สฺมิํ**, นร**มฺหิ**, น**เ**ร (นร + -สฺมิํ/สฺมึ วิภัตติ) | น**เ**ร**สุ** (นร + -สุ วิภัตติ) |
| อาลปนะ (อาลปน) = สัมโพธนการก | นร (นร + -สิ วิภัตติ) | นร**า** (นร + -โย วิภัตติ) |

## การผันคำสรรพนาม

การผันคำสรรพนามจะคล้ายคลึงกับการผันคำนาม ซึ่งจะแสดงเพศ พจน์ และการกในประโยค โดยจะแตกต่างจากคำนามที่ว่า คำนามจะเปลี่ยนแปลงหรือเพิ่มหน่วยเสียงที่ท้ายคำเพื่อแสดงเพศ พจน์ การก แต่สรรพนามมักจะเปลี่ยนรูปคำไปเลย

ตัวอย่างการผันคำสรรพนามตามเพศ พจน์ และการกในภาษาไอซ์แลนด์

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | การก | บุรุษที่ 1 | บุรุษที่ 2 | บุรุษที่ 3 |
| เพศชาย | เพศหญิง | เพศกลาง |
| เอกพจน์ | กรรตุการก | ég | þú | hann | hún | það |
| กรรมการก | mig | þig | hann | hana | það |
| สัมปทานการก | mér | þér | honum | henni | því |
| สัมพันธการก | mín | þín | hans | hennar | þess |
| พหูพจน์ | กรรตุการก | við | þið | þeir | þær | þau |
| กรรมการก | okkur | ykkur | þá | þær | þau |
| สัมปทานการก | okkur | ykkur | þeim |
| สัมพันธการก | okkar | ykkar | þeirra |

## ดูเพิ่ม

* ลิงค์ (ภาษาศาสตร์) หรือ เพศทางไวยากรณ์
* การก หรือ คำที่แสดงหน้าที่ทางไวยากรณ์
* บุรุษ (ภาษาศาสตร์) หรือ บุคคลทางไวยากรณ์

## อ้างอิง
# คำอนุภาค

ในทางภาษาศาสตร์ **คำอนุภาค** หมายถึงคำที่มีความหมาย มีการใช้งาน แต่ไม่ถูกจัดเป็นชนิดของคำที่ผันรูปได้ในภาษาหนึ่ง ๆ (เช่น ไม่ได้เป็นทั้งคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา ฯลฯ) คำอนุภาคใช้อธิบายอย่างกว้าง ๆ ถึงกลุ่มของคำหรือศัพท์ที่แตกต่างกัน ซึ่งขาดการนิยามความหมายอย่างถูกต้องแม่นยำ ส่วนใหญ่ถูกใช้เพื่อเป็นตัวช่วยแสดงประเภทไวยากรณ์ (เช่น การปฏิเสธ มาลา การก ฯลฯ) หรือใช้เป็นคำเสริม มักใช้ในภาษาพูดมากกว่าภาษาเขียน นอกจากนี้ คำอนุภาคไม่มีการผันรูป

## ภาษาไทย

ภาษาไทยมีคำอนุภาคจำนวนหนึ่ง ซึ่งหลักภาษาดั้งเดิมถูกกำหนดให้เป็นคำวิเศษณ์ เช่น นะ จ๊ะ เถอะ เถิด หรอก ซิ สิ น่ะ แน่ะ หนอ ละ ล่ะ กระมัง ครับ ค่ะ คะ ไหม หรือ เหรอ ฯลฯ เพื่อเน้นเจตนาของผู้พูดว่าต้องการเนื้อความบอกเล่า สั่ง ถาม ขู่ อ้อนวอน ขอร้อง แนะนำ เชิญชวน บังคับ เป็นต้น สามารถแบ่งเป็นสองกลุ่มได้แก่ คำอนุภาคที่เติมท้ายประโยค เพื่อแสดงเจตนาของผู้พูด และคำอนุภาคที่ไม่เติมท้ายประโยค คืออาจอยู่ต้นประโยคหรือระหว่างประโยคก็ได้ เพื่อเน้นความให้เด่นชัด

## ภาษาอังกฤษ

ภาษาอังกฤษมีคำอนุภาคจำนวนหนึ่ง บางคำถูกจัดแบ่งชนิดของคำและมีความหมายในตัวเอง แต่เมื่ออยู่ในวลีหรือประโยคก็ไม่มีความหมาย เช่น

* คำว่า the (สำหรับ a และ an ไม่จัดว่าเป็นคำอนุภาคเพราะมีความหมายว่า สิ่งใดสิ่งหนึ่ง และถูกจำกัดให้ใช้กับคำนามเอกพจน์เท่านั้น)
* คำว่า to ที่กำกับคำกริยา เช่นในวลี to walk
* คำบุพบท เช่นคำว่า over ในประโยค I went over the hill.
* คำกริยาวิเศษณ์และส่วนหนึ่งของกริยาวลี เช่นคำว่า off ในประโยค We put it off too long.

## ภาษาจีน

ภาษาจีนมีคำอนุภาคจำนวนหนึ่ง แบ่งได้เป็นสองกลุ่มคือ คำอนุภาคแบบดั้งเดิม เป็นคำอนุภาคที่ปรากฏในงานเขียนหรือบทกวีสมัยเก่า ซึ่งปัจจุบันไม่นิยมใช้กันแล้ว เช่น 其, 之, 與, 也, 而, 乎 ฯลฯ และคำอนุภาคในชีวิตประจำวัน ใช้เป็นคำเสริมแสดงเจตนา เช่น 吧, 的, 等, 个, 还, 可, 了, 吗, 是, 也, 着, 只 ฯลฯ

## ภาษาญี่ปุ่น

ภาษาญี่ปุ่นใช้งานคำอนุภาคเป็นไวยากรณ์หลัก โดยนำไปต่อท้ายคำชนิดอื่นทีละชุด แล้วจึงนำมารวมกันเป็นประโยค คำอนุภาคในภาษาญี่ปุ่นยาวตั้งแต่ 1 ถึง 4 คะนะ และมีจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น か、が、や、は、の、を、に、へ、と、て、で、でも、から、より、やら、なり、だの、ばかり、かしら、ところが、けれども ฯลฯ บางคำใช้ได้ในกรณีเฉพาะเท่านั้น และบางคำก็มีรูปคันจิด้วย

は、へ、を โดยปกติอ่านว่า ฮะ, เฮะ, โวะ ตามลำดับ แต่เมื่อทำหน้าที่เป็นคำอนุภาคจะเปลี่ยนไปอ่านเป็น วะ, เอะ, โอะ เหตุที่เป็นเช่นนี้เนื่องจากการสืบทอดอักขรวิธีคะนะโบราณ

## ภาษาเกาหลี

ภาษาเกาหลีใช้งานคำอนุภาคในลักษณะเดียวกับภาษาญี่ปุ่น ตัวอย่างเช่น 은, 는, 이, 가, 도, 을, 를, 에게, 한테, 께, 으로, 로, 에, 에서, 만, 의, 과, 와 ฯลฯ

## อ้างอิง
# สัทพจน์

**สัทพจน์** หรือ **การเลียนเสียงธรรมชาติ** คือคำที่เลียนรูปแบบทางสัทศาสตร์ของแหล่งกำเนิดเสียงที่พยายามจะกล่าวถึง สัทพจน์เป็นโวหารภาพพจน์อย่างหนึ่งที่ใช้ตัวอักษรสะกดให้ออกเสียงให้คล้ายกับเสียงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติหรือที่ได้ยินทั่วไปมากที่สุด สัทพจน์ที่สามารถพบได้บ่อยคือการเลียนเสียงสัตว์เช่น เหมียว จิ๊บๆ เป็นต้น สัทพจน์อาจจะไม่เหมือนกันในแต่ละภาษา เนื่องจากระบบทางภาษาศาสตร์เป็นตัวควบคุมลักษณะของสัทพจน์ อาทิ เสียงของนาฬิกา เมื่อเลียนเสียงแล้ว คือ*ติ๊กต๊อก*ในภาษาไทย, *dī dā* ในภาษาจีนกลาง หรือ *katchin katchin* ในภาษาญี่ปุ่น

สัทพจน์ในภาษาอังกฤษ ใช้คำว่า onomatopoeia ส่วนคำว่าสัทพจน์หรือสัทพจน์โวหารเองในภาษาไทยยังใช้ไม่แพร่หลายและเข้าใจกันในหมู่ผู้มีการศึกษาหรือนักเรียนรุ่นใหม่เท่านั้น

## ตัวอย่าง

* ลูกหมาร้องบ๊อก ๆ ๆ
ลูกนกร้องจิ๊บ ๆ ๆ
ลูกแมวร้องเหมียว ๆ ๆ
เปรี้ยง ๆ ดังเสียงฟ้าร้อง
ตะแลกแต๊กแต๊กตะแลกแต๊กแต๊ก
กระเดื่องดังแทรกสำรวลสรวลสันต์
คลื่นซัดครืนครืนซ่าที่ผาแดง
บัดเดี๋ยวดังหง่างเหง่งวังเวงแว่ว
อ้อยอี๋เอียง อ้อยอี๋เอียงส่งเสียงร้อง
เสียงลิงค่างบ่างชะนีวะหวีดโหวย
กระหึมโหยห้อยไม้น่าใจหาย
ป๊ะโท่นป๊ะโท่นป๊ะโท่นโท่น
* บ้างกอบปรายเบี้ยโปรยอยู่โกรยกราว

## อ้างอิง

### หมายเหตุ

### อ้างอิงทั่วไป

* Crystal, David (1997). *The Cambridge Encyclopedia of Language* (2nd ed.). Cambridge University Press. ISBN 0-521-55967-7.
* Smyth, Herbert Weir (1920). *Greek Grammar*. Cambridge MA: Harvard University Press. p. 680. ISBN 0-674-36250-0.

## การเชื่อมโยงภายนอก

* Derek Abbott's Animal Noise Page เก็บถาวร 2011-02-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Over 300 Examples of Onomatopoeia เก็บถาวร 2012-05-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* BBC Radio 4 show discussing animal noises
* Tutorial on Drawing Onomatopoeia for Comics and Cartoons (using fonts)
* WrittenSound, onomatopoeic word list
* Examples of Onomatopeia