# คำกริยา

**คำกริยา** (อังกฤษ: verb) เป็นคำที่โดยทั่วไปสื่อถึงการกระทำ (*นำมา*, *อ่าน*, *เดิน*, *วิ่ง*, *เรียนรู้*), เหตุการณ์ (*เกิดขึ้น*, *กลายเป็น*) หรือสภาวะ (*เป็น/อยู่/คือ*, *มีอยู่*, *ยืนหยัด*) ในการอธิบายไวยากรณ์ทั่วไป รูปพื้นฐานที่มีหรือไม่มีคำอนุภาคประกอบจะเรียกว่ากริยาสภาวะ ในหลายภาษา คำกริยาจะมีการผันรูปเพื่อระบุกาล, ลักษณะ, มาลา และวาจก นอกจากนี้ คำกริยาอาจมีการผันตามบุรุษ, เพศ หรือพจน์ ของบทกรรมบางตัว เช่น ประธาน หรือกรรม ในบางภาษามีกาลหลักสามประเภท ได้แก่ ปัจจุบัน เพื่อระบุว่าการกระทำกำลังดำเนินอยู่, อดีต เพื่อระบุว่าการกระทำได้สิ้นสุดลงแล้ว และอนาคต เพื่อระบุว่าการกระทำกำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งแสดงออกด้วยกริยาช่วย

ตัวอย่างเช่น:

* ลูซี *จะไป* โรงเรียน *(การกระทำ, อนาคต)*
* บารัค โอบามา *กลายเป็น* ประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2552 *(เหตุการณ์, อดีต)*
* ไมก์ เทราต์ *เป็น* นักเบสบอลตำแหน่งเซนเตอร์ฟิลเดอร์ *(สภาวะ, ปัจจุบัน)*

ทุกภาษาที่มีการค้นพบจนถึงปัจจุบันมีการแบ่งแยกความแตกต่างระหว่างคำนามและคำกริยา ซึ่งอาจเป็นเพราะลักษณะของความหมายที่มนุษย์สื่อสารกันนั้นมีโครงสร้างคล้ายกราฟความรู้ กล่าวคือ คำนามทำหน้าที่เป็น "เอนทิตี" และคำกริยาทำหน้าที่เป็น "จุดเชื่อม" ระหว่างคำนามเหล่านั้น คำว่ากริยาในเชิงนิรุกติศาสตร์มีรากศัพท์มาจากภาษาละตินที่แปลว่าคำพูด และใช้รากศัพท์ภาษาอินโด-ยูโรเปียนเดียวกับคำที่แปลว่า "คำ"

## ประเภท

คำกริยาอาจแบ่งได้หลายประเภทตามหน้าที่การใช้งานและไวยากรณ์ของภาษา สำหรับภาษาไทยแบ่งคำกริยาออกเป็น

* ปฐมกริยา (primary verb) คือกริยารูปปัจจุบัน เช่น *get*, *hold*, *ring*, *drink* (ได้/มี,ถือ,กระดิ่ง,ดื่ม) เป็นต้น
* ทุติยกริยา (secondary verb) คือกริยารูปอดีต เช่น *got*, *held*, *rang*, *drank* เป็นต้น
* ตติยกริยา (tertiary verb) คือกริยาที่ต่อเนื่องจากอดีต แต่มีผลมาจนถึงปัจจุบัน เช่น *gotten*, *holden*, *rung*, *drunk* เป็นต้น
* อกรรมกริยา (intransitive verb) คือคำกริยาที่ไม่จำเป็นต้องมีกรรมมารองรับ เช่น *ยืน เดิน นั่ง นอน วิ่ง หกล้ม ร้องไห้* ตัวอย่างประโยค เช่น *เขาร้องไห้ เธอวิ่ง*
* สกรรมกริยา (transitive verb) คือคำกริยาที่บอกใจความยังไม่สมบูรณ์ ต้องมีกรรมมารองรับ เช่น *ทำ กิน ซื้อ ขาย ยืม ขอ เช่า* คำกริยาบางคำต้องมีทั้งกรรมตรงและกรรมรอง เช่น *ให้ แจก ถวาย* และคำกริยาหลายคำก็สามารถเป็นได้ทั้งอกรรมกริยาและสกรรมกริยา ตัวอย่างประโยค เช่น *ฉันกินขนมปัง พ่อซื้อคอมพิวเตอร์*
* วิกตรรถกริยา คือคำกริยาที่บอกใจความยังไม่สมบูรณ์ ต้องมีคำอื่นมารองรับแต่ส่วนนั้นไม่ถือว่าเป็นกรรม เช่น *เป็น คือ เหมือน คล้าย มี เท่า* คำที่ประกอบวิกตรรถกริยาเรียกว่า *บทวิกัติการก* (ภาษาอังกฤษถือว่าคำกริยาประเภทนี้เป็นชนิดเดียวกับคำกริยานุเคราะห์)
* กริยานุเคราะห์ (auxiliary verb) คือคำกริยาที่ช่วยบอกสถานะหรือกาลของกริยาอื่น เช่น *คง อาจ จัก กำลัง เคย ต้อง น่า แล้ว*
* กริยาสภาวมาลา (clausal verb) คือคำกริยาที่ทำหน้าที่เป็นคำนาม ในส่วนของประธาน กรรม หรือส่วนขยายของประโยค

ในภาษาอื่นอาจมีคำกริยาประเภทอื่นดังนี้

* กริยาประสม (compound verb)
* วลีกริยา (phrasal verb) ระวังสับสนกับกริยาวลี (verb phrase)
* กริยายก (raising verb)

## ดูเพิ่ม

* คำกริยาวิเศษณ์

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Goldenberg, Gideon "On Verbal Structure and the Hebrew Verb", in: idem, *Studies in Semitic Linguistics*, Jerusalem: Magnes Press 1998, pp. 148–196 [English translation; originally published in Hebrew in 1985].

## แหล่งข้อมูลอื่น

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Verbs
* นิยามแบบพจนานุกรมของ *คำกริยา* ที่วิกิพจนานุกรม
* www.verbix.com Verbs and verb conjugation in many languages.
* conjugation.com English Verb Conjugation.
* Italian Verbs Coniugator and Analyzer Conjugation and Analysis of Regular and Irregular Verbs, and also of Neologisms, like *googlare* for *to google*.
* El verbo en español Downloadable handbook to learn the Spanish verb paradigm in an easy ruled-based method. It also supplies the guidelines to know whenever a Spanish verb is regular or irregular