# ชุดตัวอักษรยาวี

| อักษรยาวี جاوي‎ |
| --- |
| จดหมายจาก William Farquhar ถึงสุลต่านมูฮัมมัด กันซุล อาลัม สุลต่านบรูไน เขียนในวันที่ 28 พฤศจิกายน ค.ศ. 1819 |
| ชนิด |  อักษรไร้สระ
 |
| ช่วงยุค | ป. คริสต์ศตวรรษที่ 9 จนถึงปัจจุบัน (ใช้จำกัดเฉพาะในกิจการทางวัฒนธรรมและศาสนาเท่านั้น) |
| ทิศทาง | ขวาไปซ้าย |
| อักษรทางการ | ร่วมทางการ:  บรูไน
ภูมิภาค:  อินโดนีเซีย  มาเลเซีย |
| ภาษาพูด | * มลายู (อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, บรูไน)
* อาเจะฮ์
* บันจาร์
* เกอรินจี
* มีนังกาเบา
* เตาซุก
* และภาษาอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 |
| อักษรที่เกี่ยวข้อง |
| ระบบแม่ | ไซนายดั้งเดิม* ฟินิเชีย
	+ แอราเมอิก
		- แนบาทีอา
			* อาหรับ
				+ เปอร์เซีย
					- อักษรยาวี
 |
| ระบบพี่น้อง | อักษรเปโกน |
|

ตัวอย่างอักษรยาวี
**ชุดตัวอักษรยาวี** (อักษรยาวี: جاوي; มลายูปัตตานี: *ยาวี*; อาเจะฮ์: *Jawoë*; เสียงอ่านภาษามลายู: [d͡ʒä.wi]) เป็นชุดของอักษรอาหรับดัดแปลงสำหรับเขียนภาษามลายู ภาษาอาเจะฮ์ ภาษาบันจาร์ ภาษามีนังกาเบา ภาษาเตาซูก และภาษาอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ นักปราชญ์คนหนึ่งของปตานี ชื่อ ชัยค์ อะห์มัด อัลฟะฏอนี (Syeikh Ahmad al-Fathani) ได้วางกฎเกณฑ์การใช้อักษรยาวีเพื่อใช้เป็นมาตรฐานในการเขียนภาษามลายูในท้องถิ่นนี้ อักษรยาวีมีฐานจากอักษรอาหรับ โดยแบ่งเป็นอักษรอาหรับดั้งเดิม 31 ตัว และอักษรเพิ่มเติมที่ปรับให้ตรงกับหน่วยเสียงภาษามลายู แต่ไม่พบในภาษาอาหรับคลาสสิก ได้แก่ ⟨چ‎⟩ /t͡ʃ/, ⟨ڠ‎⟩ /ŋ/, ⟨ڤ‎⟩ /p/, ⟨ݢ‎⟩ /ɡ/, ⟨ۏ‎⟩ /v/ และ ⟨ڽ‎⟩ /ɲ/

อักษรยาวีถูกพัฒนาตอนที่อิสลามเริ่มเข้ามาในโลกมลายู โดยแทนที่ตระกูลอักษรพราหมีที่ใช้ในสมัยฮินดู-พุทธ หลักฐานอักษรยาวีที่เก่าแก่ที่สุดพบในศิลาจารึกตรังกานูในคริสต์ศตวรรษที่ 14 ซึ่งบันทึกในภาษามลายูคลาสสิกที่มีการผสมระหว่างภาษามลายู, สันสกฤต และอาหรับ มีทฤษฎีต้นกำเนดอักษรยาวีสองแบบ โดยทฤษฎียอดนิยมกล่าวแนะว่าระบบนี้ถูกพัฒนาและสืบทอดโดยตรงจากอักษรอาหรับ ในขณะที่นักวิชาการอย่าง R.O Windstedt กล่าวแนะว่ามันพัฒนาผ่านอิทธิพลของอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ระบบเขียนด้วยอักษรยาวีได้รับการขึ้นบัญชีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประเภทวรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา ใน พ.ศ. 2568

ปัจจุบันชาวมุสลิมในประเทศไทยที่พูดภาษามลายู นิยมใช้อักษรยาวีบันทึกเรื่องราวในศาสนา และการสื่อสารต่าง ๆ ส่วนนักเรียนในโรงเรียนปอเนาะ หรือโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม จะเริ่มเรียนอักษรยาวีสำหรับอ่านเขียนภาษาอาหรับ (ภาษาในคัมภีร์อัลกุรอาน) ตั้งแต่ยังเยาว์ อักษรยาวียังคงใช้กันในสังคมมลายูในอินโดนีเซียและไทย

คำว่า *ยาวี* นั้นมาจากคำว่า *jawa* หมายถึง ชวา นั่นเอง ทั้งนี้ก็เพราะชาวชวาได้อพยพมาตั้งถิ่นฐานในมะละกาและปัตตานี ได้นำอักษรอาหรับดัดแปลงมาเผยแพร่ และในที่สุดได้รับมาใช้ในชุมชนที่พูดภาษามลายูปัตตานีมาช้านาน

เป็นที่น่าสังเกตว่า ยังมีความสับสนในการเรียกชื่ออักษรยาวี และภาษามลายูว่า "ภาษายาวี" แม้กระทั่งในหมู่ผู้พูดภาษามลายู ทว่าความจริงแล้วไม่มีภาษายาวี มีแต่อักษรยาวีกับภาษามลายู

## ศัพทมูลวิทยา

รายงานจากกามุซเดวัน "ยาวี" (Jawi, جاوي) เป็นคำพ้องกันกับคำว่า 'มลายู' ทำให้คำนี้ใช้แทน 'มลายู' ได้ในบางคำ เช่น *บาฮาซาจาวี* (Bahasa Jawi) หรือ *บาฮาซายาวี* (Bahasa Yawi; ภาษามลายูปัตตานี สำเนียงมลายูในภาคใต้ของประเทศไทย), *มาซุกยาวี* (Masuk Jawi; แปลตรงตัว '"เพื่อกลายเป็นมลายู"' สื่อถึงการขริบหนังหุ้มปลายช่วงการก้าวผ่านวัย) และ *ยาวีเปอกัน* (Jawi pekan) หรือ *ยาวีเปอรานากัน* (Jawi Peranakan; แปลตรงตัว ''เมืองมลายู' หรือ 'เกิดเป็นมลายู'' สื่อถึงมุสลิมที่พูดภาษามลายู มีต้นกำเนิดผสมระหว่างมลายูกับอินเดีย) คำว่า *ตูลีซันยาวี* (Tulisan Jawi) มีความหมายว่า "อักษรยาวี" เป็นอีกรูปแบบหนึ่งของความหมาย 'อักษรมลายู'

## ตัวอักษร

อักษรยาวี| ตัวอักษร | ชื่อ | ท้าย | กลาง | ต้น | เดี่ยว | เสียง | เทียบอักษรรูมี | ยูนิโคด |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا‎ | *alif* | ـا‎ |  |  | ا‎ | /a/ หรือ /ə/ | a, e- (ĕ) | U+0627 |
| ب‎ | *ba* | ـب‎ | ـبـ‎ | بـ‎ | ب‎ | /b/ | b | U+0628 |
| ت‎ | *ta* | ـت‎ | ـتـ‎ | تـ‎ | ت‎ | /t/ | t | U+062A |
| ة‎ | *ta marbutah* | ـة‎ |  |  | ة‎ | /t/ หรือ /h/ | -t, -h | U+0629 |
| ث‎ | *sa (tha)* | ـث‎ | ـثـ‎ | ثـ‎ | ث‎ | /s/ หรือ /θ/ | s | U+062B |
| ج‎ | *jim* | ـج‎ | ـجـ‎ | جـ‎ | ج‎ | /d͡ʒ/ | j | U+062C |
| چ‎ | *ca* | ـچ‎ | ـچـ‎ | چـ‎ | چ‎ | /t͡ʃ/ | c | U+0686 |
| ح‎ | *ha* | ـح‎ | ـحـ‎ | حـ‎ | ح‎ | /h/ หรือ /ħ/ | h | U+062D |
| خ‎ | *kha (khO)* | ـخ‎ | ـخـ‎ | خـ‎ | خ‎ | /x/ | kh | U+062E |
| د‎ | *dal* | ـد‎ |  |  | د‎ | /d/ | d | U+062F |
| ذ‎ | *zal* | ـذ‎ |  |  | ذ‎ | /z/ หรือ /ð/ | z | U+0630 |
| ر‎ | *ra (rO)* | ـر‎ |  |  | ر‎ | /r/ | r | U+0631 |
| ز‎ | *zai* | ـز‎ |  |  | ز‎ | /z/ | z | U+0632 |
| س‎ | *sin* | ـس‎ | ـسـ‎ | سـ‎ | س‎ | /s/ | s | U+0633 |
| ش‎ | *syin* | ـش‎ | ـشـ‎ | شـ‎ | ش‎ | /ʃ/ | sy, sh | U+0634 |
| ص‎ | *sad (sOd)* | ـص‎ | ـصـ‎ | صـ‎ | ص‎ | /s/ | s | U+0635 |
| ض‎ | *dad (dOd)* | ـض‎ | ـضـ‎ | ضـ‎ | ض‎ | /d/ | d | U+0636 |
| ط‎ | *ta (tO)* | ـط‎ | ـطـ‎ | طـ‎ | ط‎ | /t/ | t | U+0637 |
| ظ‎ | *za (zO)* | ـظ‎ | ـظـ‎ | ظـ‎ | ظ‎ | /z/ | z | U+0638 |
| ع‎ | *ain* | ـع‎ | ـعـ‎ | عـ‎ | ع‎ | /ʔ/ | a, i, u, -k | U+0639 |
| غ‎ | *ghain* | ـغ‎ | ـغـ‎ | غـ‎ | غ‎ | /ɣ/ | gh | U+063A |
| ڠ‎ | *nga* | ـڠ‎ | ـڠـ‎ | ڠـ‎ | ڠ‎ | /ŋ/ | ng | U+06A0 |
| ف‎ | *fa* | ـف‎ | ـفـ‎ | فـ‎ | ف‎ | /f/ | f | U+0641 |
| ڤ‎ | *pa* | ـڤ‎ | ـڤـ‎ | ڤـ‎ | ڤ‎ | /p/ | p | U+06A4 |
| ق‎ | *qaf* | ـق‎ | ـقـ‎ | قـ‎ | ق‎ | /q/ หรือ /k/ | q, k | U+0642 |
| ک‎ | *kaf* | ـک‎ | ـکـ‎ | کـ‎ | ک‎ | /k/ | k | U+06A9 |
| ݢ‎ | *ga* | ـݢ‎ | ـݢـ‎ | ݢـ‎ | ݢ‎ | /ɡ/ | g | U+0762 |
| ل‎ | *lam* | ـل‎ | ـلـ‎ | لـ‎ | ل‎ | /l/ | l | U+0644 |
| م‎ | *mim* | ـم‎ | ـمـ‎ | مـ‎ | م‎ | /m/ | m | U+0645 |
| ن‎ | *nun* | ـن‎ | ـنـ‎ | نـ‎ | ن‎ | /n/ | n | U+0646 |
| و‎ | *wau* | ـو‎ |  |  | و‎ | /w/ และ /u, o, ɔ/ | w, u, o | U+0648 |
| ۏ‎ | *va* | ـۏ‎ |  |  | ۏ‎ | /v/ | v | U+06CF |
| ه‎ | *ha* | ـه‎ | ـهـ‎ | هـ‎ | ه‎ | /h/ | h | U+0647 |
| ء‎ | *hamzah* | ء‎ |  |  | ء‎ | /ʔ/ | *ไม่มี* | U+0621 |
| ي‎ | *ya* | ـي‎ | ـيـ‎ | يـ‎ | ي‎ | /j/ และ /i, e, ɛ/ | y, i, e (é) | U+064A |
| ى‎ | *ye* | ـى‎ |  |  | ى‎ | /ə, a/ | -e (ĕ), a | U+0649 |
| ڽ‎ | *nya* | ـڽ‎ | ـڽـ‎ | ڽـ‎ | ڽ‎ | /ɲ/ | ny | U+06BD |

* อักษรที่ไม่มีรูปต้นและรูปกลางจะใช้รูปเดี่ยว เพราะเชื่อมกับอักษรอื่นไม่ได้ (ا‎, د‎, ذ‎, ر‎, ز‎, و‎, ۏ‎)
* อักษร *hamzah* แสดงเฉพาะรูปเดี่ยวในภาษามลายู
* "nya"เป็นเสียงที่ไม่มีในภาษาไทยภาคกลางและภาคใต้ พบเฉพาะในภาษาไทยสำเนียงภาคเหนือกับภาคอีสานเท่านั้น

## ตัวอย่าง

อักษรยาวีเขียนจากทางขวาไปซ้ายเหมือนอักษรอาหรับ ข้างล่างนี้คือตัวอย่างอักษรยาวีจากบทแรกและบทที่สองของ ฆอซัลอุนตุกราบีอะฮ์ (*Ghazal untuk Rabiah*, غزال اونتوق ربيعة; แปลตรงตัว 'เฆาะซัลแก่เราะบีอะฮ์')

| อักษรยาวี | อักษรรูมี | แปลไทย |
| --- | --- | --- |
| کيلاون اينتن برکليڤ-کليڤ دلاڠيت تيڠݢي⹁
دان چهاي مناري-ناري دلاڠيت بيرو⹁
تيدقله داڤت مننڠکن ڤراساءنکو⹁
يڠ ريندوکن کحاضيرن کاسيه.

ݢمرسيق ايراما مردو بولوه ڤريندو⹁
دان ڽاڽين ڤاري٢ دري کايڠن⹁
تيدقله داڤت تنترمکن سانوباري⹁
يڠ مندمباکن کڤستين کاسيهمو.‎ |
Kilauan intan berkelip-kelip di langit tinggi,
Dan cahaya menari-nari di langit biru,
Tidaklah dapat menenangkan perasaanku,
Yang rindukan kehadiran kasih.

Gemersik irama merdu buluh perindu,
Dan nyanyian pari-pari dari kayangan,
Tidaklah dapat tenteramkan sanubari,
Yang mendambakan kepastian kasihmu. |
เพชรพลอยระยิบระยับบนท้องฟ้าอันสูงส่ง,
และแสงระยิบระยับบนท้องฟ้าสีคราม,
นั่นไม่สามารถปลอบประโลมใจข้า,
ที่สนใจเพื่ออยู่กับผู้เป็นที่รัก.

ท่วงทำนองอันไพเราะของขลุ่ยกก,
และเสียงร้องของนางไม้จากสวรรค์,
ไม่สามารถทำให้จิตใจสงบ,
ซึ่งโหยหาความแน่นอนในความรักของเจ้า. |

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Hudson, Herbert Henry *The Malay orthography* (1892) Singapore, Kelly & Walsh.
* H.S. Paterson (& C.O. Blagden), 'An early Malay Inscription from 14th-century Terengganu', *Journ. Mal. Br.R.A.S.*, II, 1924, pp. 258–263.
* R.O. Winstedt, *A History of Malaya*, revised ed. 1962, p. 40.
* J.G. de Casparis, *Indonesian Paleography*, 1975, p. 70–71.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Omniglot article about written Malay
* ทับศัพท์รูมีเป็นยาวี