Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# วาจก

**วาจก** (อังกฤษ: *voice*) เป็นประเภททางไวยากรณ์ที่บ่งชี้ความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำหรือสภาพที่แสดงโดยกริยาหนึ่ง ๆ กับอาร์กิวเมนต์ของกริยานั้น (เช่นประธานหรือกรรม) เมื่อประธานเป็นผู้กระทำ กริยานั้นจะอยู่ในรูปกรรตุวาจก เมื่อประธานเป็นผู้รับการกระทำ เป้าหมาย หรือผู้ทรงสภาพ กริยานั้นจะอยู่ในรูปกรรมวาจก และเมื่อประธานเป็นทั้งผู้กระทำและผู้รับการกระทำ กริยาดังกล่าวจะอยู่ในรูปวาจกกลาง

คู่ตัวอย่างต่อไปนี้แสดงให้เห็นถึงการเปรียบต่างระหว่างกรรตุวาจกกับกรรมวาจกในภาษาไทย

1. *ผู้รุกรานโจมตีพลเรือน*
2. *พลเรือนถูกโจมตีโดยผู้รุกราน*

ในประโยค (1) รูปกริยา *โจมตี* อยู่ในรูปกรรตุวาจก แต่ในประโยค (2) รูปกริยา *ถูกโจมตี* อยู่ในรูปกรรมวาจก แต่ไม่ว่าจะเป็นวาจกใดก็ตาม *ผู้รุกราน* ก็ยังคงเป็นผู้กระทำกริยาโจมตีในทั้งสองประโยค

ในการแปลงหน่วยสร้างกรรตุวาจกให้เป็นหน่วยสร้างกรรมวาจกที่มีความหมายเทียบเท่ากันนั้น บทบาททางไวยากรณ์ของประธานและกรรมจะสลับกัน โดยกรรมตรงจะ "เลื่อนขั้น" ขึ้นมาเป็นประธาน ส่วนประธานจะ "ลดขั้น" ลงเป็นส่วนเติมต่อ (ซึ่งอาจละออกไปได้) ในตัวอย่างข้างต้น *พลเรือน* ทำหน้าที่เป็นกรรมตรงในประโยคกรรตุวาจก แต่กลายเป็นประธานในประโยคกรรมวาจก ในขณะที่ *ผู้รุกราน* ซึ่งเป็นประธานของประโยคกรรตุวาจกกลายเป็นเพียงส่วนหนึ่งของบุพบทวลี *โดยผู้รุกราน* ในประโยคกรรมวาจก เราสามารถละวลีดังกล่าวออกไปได้โดยไม่เสียแก่นความที่ต้องการจะสื่อ (ในทางไวยากรณ์) นั่นคือ *พลเรือนถูกโจมตี*

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

* Crews, Frederick (1977), *The Random House Handbook* (2nd ed.), New York: Random House, ISBN 0-394-31211-2
* Hacker, Diana (1991), *The Bedford Handbook for Writers* (3rd ed.), Boston: Bedford Books, ISBN 0-312-05599-4
* Sebranek, Patrick; Kemper, Dave; Meyer, Verne (2006), *Writers Inc.: A Student Handbook for Writing and Learning*, Wilmington: Houghton Mifflin Company, ISBN 978-0-669-52994-4
# พาหะของประจุไฟฟ้า

**พาหะของประจุไฟฟ้า** (อังกฤษ: *charge carrier*) ในฟิสิกส์ หมายถึงอนุภาคเคลื่อนที่อิสระที่ขนส่งประจุไฟฟ้าในสารตัวนำไฟฟ้า ตัวอย่างเช่น อิเล็กตรอน, ไอออน (อะตอมที่มีประจุบวกหรือลบ) และโฮล สนามไฟฟ้าสามารถออกแรงบังคับอนุภาคอิสระเหล่านี้ให้เคลื่อนที่ไปในตัวนำนั้น เรียกการเคลื่อนที่นี้ว่า กระแสไฟฟ้า ในตัวนำที่แตกต่างกัน อนุภาคที่ใช้ขนส่งประจุก็แตกต่างกันไป ได้แก่

* ในโลหะ พาหะของประจุไฟฟ้าคือ อิเล็กตรอนหนึ่งหรือสองตัวของอิเล็กตรอนรอบนอกสุดของอะตอมแต่ละตัว สามารถที่จะเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระภายในโครงสร้างผลึกของโลหะ อิเล็กตรอนอิสระจะถูกเรียกว่า อิเล็กตรอนนำกระแส และกลุ่มอิเล็กตรอนอิสระเรียกว่า Fermi
* ในสารละลายอิเล็กโทรไลท์ (สารละลายหรือของเหลวที่แตกตัวเป็นไอออนได้บางส่วน หรือทั้งหมด และยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ [พจนานุกรมศัพท์ สสวท.]) เช่น น้ำเกลือ พาหะของประจุไฟฟ้า ได้แก่ ไอออน ซึ่งเป็นอะตอมหรือโมเลกุลที่ได้รับหรือสูญเสียอิเล็กตรอน ทำให้ตัวเองถูกประจุด้วยไฟฟ้า อะตอมที่ได้รับอิเล็กตรอนจะถูกประจุด้วยไฟฟ้าลบหรือมีประจุลบจะเรียกว่า แอนไอออน อะตอมที่สูญเสียอิเล็กตรอนจะถูกประจุด้วยไฟฟ้าบวกหรือมีประจุบวก จะเรียกว่า แคทไอออน แคทไอออนและแอนไอออนของของเหลวที่ถูกแยกตัวยังทำหน้าที่เป็นพาหะของประจุไฟฟ้าในของแข็งไอออนที่หลอมละลาย (ดูกระบวนการ ฮอลล์-Héroult สำหรับตัวอย่างของขบวนการอิเล็กโทรไลซิสท์ของของแข็งไอออนที่หลอมละลาย) ตัวนำโปรตอนเป็นตัวนำแบบอิเล็กโทรไลติกที่ใช้ไอออนของไฮโดรเจนที่เป็นบวกเป็นตัวขนส่งประจุ
* ในพลาสมา พาหะของประจุไฟฟ้า ได้แก่ ก๊าซที่มีประจุไฟฟ้าที่ได้จากการเชื่อมไฟฟ้าผ่านอากาศ, แสงนีออน, แสงดวงอาทิตย์และแสงดาว, อิเล็กตรอนและแคทไอออนของก๊าซที่แตกตัวเป็นไอออน
* ในสุญญากาศ อิเล็กตรอนอิสระสามารถทำหน้าที่เป็นพาหะของประจุไฟฟ้าได้ บางครั้งเรียกว่า cathode ray ในหลอดสูญญากาศ กลุ่มของอิเล็กตรอนที่เคลื่อนที่ถูกสร้างขึ้นโดยแคโทดโลหะร้อน โดยกระบวนการที่เรียกว่า thermionic emission
* ในสารกึ่งตัวนำ (วัสดุที่ใช้ทำชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ เช่น ทรานซิสเตอร์และแผงวงจรไฟฟ้า) นอกเหนือไปจากอิเล็กตรอน ที่ว่างในวงนอกสุดของอะตอมอันเนื่องจากการสูญเสียอิเล็กตรอน (เรียกว่า "โฮล") ทำตัวเป็นประจุบวกเคลื่อนที่ และถือว่าเป็นพาหะของประจุไฟฟ้าแบบหนึ่ง อิเล็กตรอนและโฮลเป็นพาหะของประจุไฟฟ้าในสารกึ่งตัวนำ

จะเห็นได้ว่าในตัวนำบางอย่าง เช่น ในสารละลายอิออนและในพลาสม่าจะมีพาหะของประจุไฟฟ้าทั้งบวกและลบ ดังนั้นกระแสไฟฟ้าที่ไหลในตัวนำดังกล่าว จะเกิดจากสองขั้วของพาหะที่ไหลในทิศทางตรงข้ามกัน ในตัวนำไฟฟ้าอื่น ๆ เช่น โลหะ มีพาหะเพียงขั้วไฟฟ้าเดียวเท่านั้น ไม่บวกก็ลบ ดังนั้นกระแสไฟฟ้าที่ไหลจึงเกิดในทิศทางเดียว
# รูปวงกลม

| รูปวงกลม |
| --- |
| วงกลม
                     เส้นรอบวง *C*
                     เส้นผ่านศูนย์กลาง*D*
                     รัศมี *R*
                     จุดศูนย์กลาง *O* |
| ชนิด | ภาคตัดกรวย |
| กรุปสมมาตร |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| พื้นที่ |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_1  |

รูปวงกลมที่แสดงถึงรัศมี เส้นผ่านศูนย์กลาง จุดศูนย์กลาง และเส้นรอบวง
**รูปวงกลม**เป็นรูปร่างที่ประกอบไปด้วยจุดทุกจุดบนระนาบที่มีระยะห่างจากจุด ๆ จุดหนึ่งเป็นระยะคงที่ ระยะห่างนั้นเรียกว่ารัศมี

เส้นรอบวง คือเส้นรอบรูปของรูปวงกลม ส่วนโค้ง (arc) คือส่วนหนึ่งที่เชื่อมต่อกันของเส้นรอบวง คอร์ด (chord) คือส่วนของเส้นตรงที่มีจุดปลายทั้งสองบรรจบอยู่บนเส้นรอบวง เส้นผ่านศูนย์กลาง คือคอร์ดที่ลากผ่านจุดศูนย์กลาง มีความยาวเป็นสองเท่าของรัศมี และเป็นคอร์ดที่ยาวที่สุดในรูปวงกลม

รูปวงกลมเป็นเส้นโค้ง (curve) แบบปิดที่แบ่งระนาบออกเป็นพื้นที่ภายในกับพื้นที่ภายนอก พื้นที่ภายในรูปวงกลมเรียกว่า จาน (disk)

รูปวงกลมเป็นกรณีพิเศษของรูปวงรีที่มีโฟกัส (focus) อยู่ที่จุดเดียวกันนั่นคือจุดศูนย์กลาง นอกจากนี้รูปวงกลมยังเป็นภาคตัดกรวยที่เกิดจากการตัดด้วยระนาบที่ตั้งฉากกับแกนของทรงกรวย เป็นต้น

ในเรขาคณิตแบบยุคลิด และจุดที่กำหนดเรียกว่าจุดศูนย์กลาง สามจุดใด ๆ ที่ไม่อยู่บนเส้นตรงเดียวกัน จะสามารถวาดรูปวงกลมผ่านทั้งสามจุดได้เพียงวงเดียว

## ผลการวิเคราะห์

รูปวงกลมรัศมี 1 หน่วย และมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ (1.2, −0.5)
ในระนาบ *x-y* ของระบบพิกัดคาร์ทีเซียน รูปวงกลมที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ (*a*, *b*) และมีรัศมีเท่ากับ *r* หน่วย คือเซตของจุดทุกจุดบน (*x*, *y*) ที่ทำให้

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
สมการดังกล่าวคล้อยตามทฤษฎีบทพีทาโกรัสที่ใช้บนจุดทุกจุดบนรูปวงกลม ถ้าหากรูปวงกลมมีจุดศูนย์กลางอยู่ที่ (0, 0) ดังนั้นสูตรนี้สามารถลดรูปเหลือเพียง

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
เมื่อแสดงในรูปสมการอิงตัวแปรเสริม (*x*, *y*) สามารถเขียนได้โดยใช้ฟังก์ชันตรีโกณมิติ ไซน์และโคไซน์ ดังนี้

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
โดยที่ *t* เป็นตัวแปรเสริม หมายถึงค่าของมุม ที่รังสีจากจุดศูนย์กลางไปยัง (*x*, *y*) ทำมุมกับแกน *x* นอกจากนั้น ในพิกัดแบบสเตอริโอกราฟ รูปวงกลมสามารถวาดได้จากสมการต่อไปนี้

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 -< -...-
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
ในพิกัดเอกพันธุ์ (homogeneous coordinates) ภาคตัดกรวยที่เป็นรูปวงกลมในแต่ละระนาบคือ

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_14
ภาคตัดกรวยใด ๆ จะสามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นรูปวงกลม ก็ต่อเมื่อจุด I(1: i: 0) และจุด J(1: −i: 0) วางอยู่บนระนาบของภาคตัดกรวยนั้น ซึ่งทั้งสองจุดนี้เรียกว่า จุดเชิงวงกลม ณ อนันต์ (circular point at infinity)

สมการของรูปวงกลมในระบบพิกัดเชิงขั้วคือ

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16
## ดูเพิ่ม

* จุดคอนซายคลิก (Concyclic points)
* ทรงกลม
* พาย
# กูกอล

**กูกอล** (อังกฤษ: googol) หมายถึง จำนวนมหาศาล (large number) จำนวนหนึ่งซึ่งมีค่าเท่ากับ 10100 นั่นคือมีเลข 1 แล้วตามด้วยเลข 0 อีก 100 ตัวในเลขฐานสิบ คือ **10,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000,​000** มีคำอ่านว่า *หนึ่งหมื่นล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้านล้าน* หรือ *หนึ่งร้อยอุปปละ* หรืออาจะทับศัพท์ว่า *หนึ่งกูกอล*

## ศัพทมูลวิทยา

คำนี้ถูกกำหนดขึ้นใน ค.ศ. 1920 โดยเด็กอายุ 9 ขวบชื่อว่า มิลทัน ซิรอตทา (Milton Sirotta) หลานชายของนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกัน เอดเวิร์ด แคสเนอร์ (Edward Kasner) ซึ่งแคสเนอร์เป็นคนเสนอแนวความคิดนี้ให้เป็นที่รู้จักในหนังสือ *Mathematics and the Imagination (คณิตศาสตร์กับจินตนาการ)*

กูกอลมีอันดับของปริมาณ (order of magnitude) เท่ากับแฟกทอเรียลของ 70 (70! ≈ 1.198 กูกอล ≈ 10100.0784) และตัวประกอบเฉพาะของกูกอลก็มีเพียง 2 กับ 5 เป็นจำนวน 100 คู่ สำหรับเลขฐานสองต้องใช้ถึง 333 บิตในการบันทึกค่านี้

กูกอลมักไม่มีนัยสำคัญในทางคณิตศาสตร์โดยเฉพาะ แต่ก็อาจมีประโยชน์เมื่อใช้เปรียบเทียบกับปริมาณมหาศาลอื่นๆ เช่น จำนวนอนุภาคภายในอะตอมในเอกภพที่มองเห็น หรือจำนวนความน่าจะเป็นทั้งหมดของการเล่นหมากรุก แคสเนอร์สร้างขึ้นเพื่อแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างระหว่างจำนวนมหาศาลกับอนันต์

กูเกิล (Google) ที่ทำหน้าที่เป็นเครื่องมือค้นหาบนอินเทอร์เน็ต ได้รับแรงบันดาลใจจากชื่อของจำนวนนี้ แลร์รี เพจ (Larry Page) หนึ่งในผู้ก่อตั้งกูเกิลกล่าวว่า เขาหลงใหลในคณิตศาสตร์และจำนวนกูกอล แต่เขาก็ตั้งชื่อเว็บไซต์เป็น "กูเกิล" ด้วยเหตุที่ว่าเขาสะกดชื่อผิด

## กูกอลที่หดเล็กลง

ในขณะที่คำนี้ได้เผยแพร่ออกไปใน ค.ศ. 1920 กูกอลจึงดูเหมือนจำนวนมหาศาลที่หาค่าเปรียบมิได้ แต่ปัจจุบันการประดิษฐ์คอมพิวเตอร์ที่เร็วขึ้นและการคิดค้นขั้นตอนวิธีให้คำนวณเร็วขึ้น การคำนวณในระดับจำนวนกูกอลจึงสามารถทำได้เป็นนิจ แม้แต่ปัญหาที่ยากยิ่งในการแยกตัวประกอบเฉพาะของตัวเลขจำนวน 100 หลักก็สามารถทำได้ แต่อย่างไรก็ตาม การเพิ่มค่าขึ้นหรือการลดค่าลงทีละกูกอลนั้นยังไม่สามารถก้าวไปถึงได้

## กูกอลเพลกซ์

*ดูบทความหลักที่ กูกอลเพลกซ์*
กูกอลเพลกซ์ เป็นจำนวนที่มีเลข 1 แล้วตามด้วยเลข 0 เป็นจำนวน 1 กูกอลตัว หรือหมายถึง 10 ยกกำลัง 1 กูกอล

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
## การเปรียบเทียบกับจำนวนมหาศาลอื่นๆ

* กูกอลมีค่ามากกว่าจำนวนอนุภาคในเอกภพที่มองเห็น ซึ่งสามารถประมาณค่าได้อยู่ระหว่าง 1079 ถึง 1081 ถึงแม้การเปรียบเทียบนี้อาจจะมีข้อโต้แย้ง เนื่องจากนักดาราศาสตร์ยังไม่ค้นพบมวลสารทั้งหมดในเอกภพ ซึ่งทำให้เกิดความเป็นไปได้ว่าจำนวนอนุภาคอาจมีมากกว่ากูกอล
* *กูกอลน้อย (little googol)*  มีค่าเท่ากับ 2100 หรือ 1,267,650,600,228,229,401,496,703,205,376 (ประมาณ 1.267×1030) ในขณะที่ *กูกอลเพลกซ์น้อย (little googolplex)*  มีค่าเท่ากับ WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 หรือประมาณ WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
* เลขอาโวกาโดร เป็นจำนวนมหาศาลที่เป็นที่รู้จักในทางเคมีและฟิสิกส์ มีค่าประมาณ (6.02214179±0.00000030) ×1023 ซึ่งมีค่าน้อยกว่ากูกอลอย่างมาก
* หลุมดำสามารถระเหยหายไปได้ตามทฤษฎีการแผ่รังสีของฮอว์คิง ดังนั้นหลุมดำมหึมาอันหนึ่งๆ อาจต้องใช้เวลาเป็นกูกอลปีจนกว่าจะระเหยหายไปหมด

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
* Googol ที่ PlanetMath.
* Padilla, Tony; Symonds, Ria. "Googol and Googolplex". *Numberphile*. Brady Haran. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-03-29. สืบค้นเมื่อ 2013-04-06.
# ยูเรนัส (เทพปกรณัม)

| ยูเรนัส |
| --- |
| เทพเจ้าแห่งท้องฟ้าและสวรรค์ |
| เทพยูเรนัสที่ปรากฏบนหินสลักโบราณ เกี่ยวกับกิกันโตมาชี่ แท่นบูชาเปร์กาโมน, พิพิธภัณฑ์เปร์กาโมน |
| ที่ประทับ | ท้องฟ้า |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| บิดา-มารดา | ไกอา (เฮสิโอด) |
| พี่น้อง | พอนตัส และ อูเรีย (เฮสิโอด) |
| คู่ครอง | ไกอา |
| บุตร - ธิดา | ไททัน, ไซคลอปส์, เฮคาตันเชเรส, เอรินเยส (ฟิวรี่ส์), ยักษ์, เมเลีย, and อาโฟร์ไดท์ |
| เทพที่เทียบเท่าในความเชื่ออื่น |
| โรมัน | เคเอลัส |
| เมโสโปเตเมีย | อัน |

ยูเรนัส
**ยูเรนัส** (อังกฤษ: *Uranus*) หรือ **อูรานอส** (กรีกโบราณ: Οὐρανός) เป็นเทพเจ้าแห่งท้องฟ้าและเป็นหนึ่งในเทพเจ้าดั้งเดิมของกรีก ตามตำนานของเฮสิโอด ทรงเป็นทั้งบุตรและสวามีของพระแม่ไกอา (เทพีแห่งพื้นดิน) ท่านทั้งสองสมหวังกันด้วยอีรอส (คิวปิด) เทพเจ้าแห่งความรัก ที่ทั้งคู่รักกันด้วยเหตุผลคือ พื้นดินนั้นมองท้องฟ้าทุกวัน จนเทพอีรอสทนไม่ไหวจึงแผลงศรให้ทั้งคู่รักกัน มีบุตรด้วยกันคือ เหล่ายักษ์ ปีศาจผู้อัปลักษณ์ ทำให้ยูเรนัสไม่พอใจอย่างมาก จึงจับไปขังที่นรกที่ลึกที่สุดคือ นรกทาร์ทารัส เกิดความเคียดแค้นใจกับไกอาอย่างยิ่ง บุตรกลุ่มต่อมาคือ ไททัน ซึ่งมีรูปลักษณ์ดูดี ทำให้ท่านไม่พอใจ ยิ่งเกิดความเคียดแค้นต่อไกอาเป็นเท่าทวีคูณ นางจึงขอร้องให้ลูก ๆ เหล่าไททันสังหารยูเรนัส โครนัสหนึ่งในเหล่าไททันตอบตกลงที่จะช่วย ต่อมายูเรนัสจึงโดนโค่นล้มโดยโครนัส ลูกชายตนเอง อย่างไรก็ตาม ไม่มีการบูชาเฉพาะยูเรนัสที่สืบทอดมาจนถึงสมัยคลาสสิก และยูเรนัสไม่ได้ปรากฏในภาพวาดบนเครื่องปั้นดินเผาของกรีกทั่วไป อย่างไรก็ตาม องค์ประกอบของโลก ท้องฟ้า และสติกซ์ อาจถูกนำมาร่วมกันในการสวดมนต์อันศักดิ์สิทธิ์ในบทกวีของโฮเมอร์ ยูเรนัสมีความเกี่ยวข้องกับเทพเจ้าคาเอลุสของโรมัน

## อ้างอิง
# ดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก

**ดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก** (อังกฤษ: *Near-Earth asteroids*; NEA) คือดาวเคราะห์น้อยที่มีวงโคจรใกล้กับวงโคจรของโลก โดยมากมีวงโคจรอยู่ระหว่าง 0.983 ถึง 1.3 หน่วยดาราศาสตร์ จากดวงอาทิตย์ วงโคจรของดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกบางส่วนตัดกับวงโคจรของโลก ซึ่งอาจมีความเสี่ยงที่จะปะทะกันได้ ดาวเคราะน้อยเหล่านี้อยู่ใกล้พอที่จะเดินทางไปถึงโดยยานอวกาศได้ บางดวงสามารถไปถึงได้โดยใช้เชื้อเพลิงน้อยกว่าการไปดวงจันทร์เสียอีก ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ดาวเคราะห์น้อยกลุ่มนี้เป็นเป้าหมายที่น่าสำรวจอย่างยิ่ง มียานอวกาศไปเยือนดาวเคราะห์น้อยใกล้โลกสองดวงแล้ว คือ ยานสำรวจ Near Earth Asteroid Rendezvous ขององค์การนาซา ไปสำรวจดาวเคราะห์น้อย 433 อีรอส และยานสำรวจ Hayabusa ของ JAXA ได้ไปเยือน 25143 Itokawa *ดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก* จัดว่าเป็นกลุ่มย่อยหนึ่งอยู่ในบรรดา *วัตถุท้องฟ้าใกล้โลก*

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* โครงการติดตามดาวเคราะห์น้อยใกล้โลก (JPL Near Earth Asteroid Tracking program (NEAT)) เก็บถาวร 2015-10-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (ข้อมูลล่าสุด พฤษภาคม ค.ศ. 2004)
# ความเอียงของวงโคจร

ภาพแสดงความเอียงของวงโคจร
**ความเอียงของวงโคจร** (อังกฤษ: *inclination*) เป็นหนึ่งในองค์ประกอบของวงโคจร หมายถึงมุมระหว่างระนาบของวงโคจรกับระนาบอ้างอิง

ความเอียงของวงโคจร เป็นหนึ่งใน 6 องค์ประกอบของวงโคจร ใช้อธิบายถึงรูปร่างและทิศทางของวงโคจรของวัตถุท้องฟ้า นับเป็นระยะเชิงมุมของระนาบวงโคจรเทียบกับระนาบอ้างอิง (โดยมากมักใช้เส้นศูนย์สูตรหรือเส้นสุริยวิถีของดาวฤกษ์แม่ในระบบ และมีหน่วยเป็นองศา)

สำหรับระบบสุริยะ ความเอียงของวงโคจร (คือ *i* ในภาพด้านข้าง) ของดาวเคราะห์ดวงหนึ่ง ๆ จะเท่ากับมุมระหว่างระนาบของวงโคจรของดาวเคราะห์นั้นกับเส้นสุริยวิถี ซึ่งเป็นระนาบที่เป็นเส้นทางโคจรของโลก นอกจากนี้ยังสามารถวัดได้โดยเปรียบเทียบกับระนาบอื่น ๆ เช่น เทียบกับเส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์ หรือเทียบกับระนาบโคจรของดาวพฤหัสบดี แต่การใช้เส้นสุริยวิถีในการอ้างอิงจะเหมาะสมกับผู้สังเกตการณ์บนโลกมากกว่า วงโคจรของดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะของเรามีค่าความเอียงของวงโคจรค่อนข้างน้อย ไม่ว่าจะเปรียบเทียบกันเองหรือเทียบกับเส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์ก็ตาม มีข้อยกเว้นก็เพียงในบรรดาดาวเคราะห์แคระ เช่น พลูโต และ เอริส ซึ่งมีค่าความเอียงของวงโคจรเทียบกับสุริยวิถีสูงถึง 17 องศาและ 44 องศาตามลำดับ ดาวเคราะห์น้อยขนาดใหญ่ เช่น พัลลัส ก็มีความเอียงของวงโคจรสูงถึง 34 องศา สำหรับดาวเคราะห์นอกระบบ ยังไม่ค่อยมีการวัดความเอียงของวงโคจร ทราบได้แต่เพียงมวลต่ำสุดของมันเท่านั้น ซึ่งหมายถึง ดาวเคราะห์นอกระบบบางดวงที่แท้อาจเป็นดาวแคระน้ำตาล หรือเป็นดาวแคระแดงที่จางมาก ๆ ก็ได้ มีแต่เพียงดาวเคราะห์ที่ตรวจพบการเคลื่อนผ่าน และที่ตรวจจับด้วยวิธีมาตรดาราศาสตร์ จึงสามารถทราบถึงความเอียงของวงโคจร และบางทีอาจทราบถึงมวลที่แท้จริงได้ ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 2010 ข้างหน้านี้ น่าจะมีการตรวจวัดความเอียงของวงโคจรและมวลที่แท้จริงของดาวเคราะห์นอกระบบจำนวนมากได้เพิ่มขึ้น โดยใช้การสังเกตการณ์ในอวกาศผ่านปฏิบัติการต่าง ๆ เช่น ดาวเทียมไกอา, Space Interferometry Mission และ กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เว็บบ์

| วัตถุ | ความเอียงของวงโคจรเทียบกับ |
| --- | --- |
| สุริยวิถี (°) | เส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์ (°) | Invariable plane (°) |
| ดาวเคราะห์คล้ายโลก | ดาวพุธ | 7.01 | 3.38 | 6.34 |
| ดาวศุกร์ | 3.39 | 3.86 | 2.19 |
| โลก | N/A | 7.155 | 1.57 |
| ดาวอังคาร | 1.85 | 5.65 | 1.67 |
| ดาวแก๊สยักษ์ & ดาวน้ำแข็งยักษ์ | ดาวพฤหัสบดี | 1.31 | 6.09 | 0.32 |
| ดาวเสาร์ | 2.49 | 5.51 | 0.93 |
| ดาวยูเรนัส | 0.77 | 6.48 | 1.02 |
| ดาวเนปจูน | 1.77 | 6.43 | 0.72 |
| ดาวเคราะห์แคระ | ดาวพลูโต | 17.14 | 11.88 | 15.55 |
| ซีรีส | 10.59 |   | 9.20 |
| พัลลัส | 34.83 |   | 34.21 |
| เวสตา | 5.58 |   | 7.13 |

## อ้างอิง
# โครงการสปุตนิก

แบบจำลอง ดาวเทียมสปุตนิก 1
**โครงการสปุตนิก** (รัสเซีย: Спутник เสียงอ่านภาษารัสเซีย: [ˈsputnʲɪk]) เป็นลำดับภารกิจการส่ง ยานอวกาศไร้คนขับคุม ดำเนินการโดยรัฐบาล สหภาพโซเวียต (ในขณะนั้น)

ยานลำแรกคือ *ดาวเทียมสปุตนิก 1* เป็นดาวเทียมดวงแรก และเป็นวัตถุมนุษย์สร้างเครื่องแรกของโลกที่ส่งขึ้นสู่วงโคจร เมื่อ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2500 (ค.ศ. 1957)

## เที่ยวบินแรก และผลกระทบ

แสตมป์ของสหภาพโซเวียตที่ระลึกถึง ดาวเทียมสปุตนิก 1 ข้อความบรรทัดล่างแปลว่า "ดาวเทียมโซเวียต ดวงแรกของโลก"
## ดูเพิ่ม

* ดาวเทียมสปุตนิก 1
* การแข่งขันด้านอวกาศ ในสมัย สงครามเย็น

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* พอล ดิกสัน *สปุตนิก: เรื่องช็อกแห่งศตวรรษ" (Sputnik: The Shock of the Century). Walker & Company, 26 มิถุนายน, 2007, ISBN 978-0-8027-1365-0*

* Don Mitchell. สปุตนิก: ผ่านมาแล้ว 50 ปี. 2007-10-10
* Asif Siddiqi. สปุตนิก: ประวัติการเริ่มต้นแห่งยุคอวกาศ. 2007-10-10
* Zak Anatoly. สปุตนิก. 2007-10-10

* Timeline of Space Exploration and Sputnik diagram by Newsweek เก็บถาวร 2008-09-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* An interview with Sir Arthur C. Clarke on Sputnik
* NASA's 50th Anniversary of the Space Age & Sputnik - Interactive Media เก็บถาวร 2011-09-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Documents related to Sputnik and the Space Race, Dwight D. Eisenhower Presidential Library เก็บถาวร 2008-08-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Secrets of 1957 Sputnik Launch Revealed เก็บถาวร 2007-12-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* 50th anniversary of the Earth's first artificial satellite launch. RIA Novosti Video เก็บถาวร 2007-10-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Sputnik
* Sputnik Program Page เก็บถาวร 2011-08-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by NASA's Solar System Exploration
* Diary of the Sputnik Programme เก็บถาวร 2009-02-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# พ.ศ. 2344

|  |  |
| --- | --- |
| ศตวรรษ: | * 18
* **19 20
 |
| ปี: | * 2341
* 2342
* 2343
* **2344 2345
* 2346
* 2347
 |

1801 ในปฏิทินอื่น| ปฏิทินสุริยคติไทย | 2343–2344 |
| ปฏิทินเกรกอรี | 1801 *MDCCCI* |
| ปฏิทินสาธารณรัฐฝรั่งเศส | 9–10 *IX–X* |
| Ab urbe condita | 2554 |
| ปฏิทินอาร์มีเนีย | 1250 ԹՎ ՌՄԾ |
| ปฏิทินอัสซีเรีย | 6551 |
| ปฏิทินศกบาหลี | 1722–1723 |
| ปฏิทินเบงกอล | 1207–1208 |
| ปฏิทินเบอร์เบอร์ | 2751 |
| ปีในรัชกาลอังกฤษ | 41 Geo. 3 – 42 Geo. 3 |
| พุทธศักราช | 2345 |
| ปฏิทินพม่า | 1163 |
| ปฏิทินไบแซนไทน์ | 7309–7310 |
| ปฏิทินจีน | 庚申年 (วอกธาตุโลหะ) 4498 หรือ 4291     *— ถึง —* 辛酉年 (ระกาธาตุโลหะ) 4499 หรือ 4292 |
| ปฏิทินคอปติก | 1517–1518 |
| ปฏิทินดิสคอร์เดีย | 2967 |
| ปฏิทินเอธิโอเปีย | 1793–1794 |
| ปฏิทินฮีบรู | 5561–5562 |
| ปฏิทินฮินดู |  |
|  - *วิกรมสมวัต* | 1857–1858 |
|  - *ศกสมวัต* | 1722–1723 |
|  - *กลียุค* | 4901–4902 |
| ปฏิทินโฮโลซีน | 11801 |
| ปฏิทินอิกโบ | 801–802 |
| ปฏิทินอิหร่าน | 1179–1180 |
| ปฏิทินอิสลาม | 1215–1216 |
| ปฏิทินญี่ปุ่น | คันเซ 13 (寛政１３年) |
| ปฏิทินชวา | 1727–1728 |
| ปฏิทินจูเลียส | เกรกอรีลบ 12 วัน |
| ปฏิทินเกาหลี | 4134 |
| ปฏิทินหมินกั๋ว | 111 ก่อน ROC 民前111年 |
| ปฏิทินนานักชาฮี | 333 |
| ปฏิทินทิเบต | ལྕགས་ཕོ་སྤྲེ་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศผู้-วอก) 1927 หรือ 1546 หรือ 774     *— ถึง —* ལྕགས་མོ་བྱ་ལོ་ (ธาตุโลหะเพศเมีย-ระกา) 1928 หรือ 1547 หรือ 775 |

**พุทธศักราช 2344** ตรงกับคริสต์ศักราช 1801 เป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันพฤหัสบดี ตามปฏิทินเกรกอเรียน และเป็นปีปกติสุรทินที่วันแรกเป็นวันอังคารตามปฏิทินจูเลียน

## ผู้นำ

* **พระมหากษัตริย์:** พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (พ.ศ. 2325 - พ.ศ. 2352)
	+ **กรมพระราชวังบวรสถานมงคล:** สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
		- **เจ้าประเทศราช: เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่: พระเจ้ากาวิละ
			* เจ้าผู้ครองนครลำปาง: พระเจ้าดวงทิพย์
			* เจ้าผู้ครองนครน่าน: เจ้าฟ้าหลวงอัตถวรปัญโญ
* **ประธานาธิบดีสหรัฐฯ:**
	+ จอห์น แอดัมส์ (พ.ศ. 2340 - พ.ศ. 2344)
	+ ทอมัส เจฟเฟอร์สัน (พ.ศ. 2344 - พ.ศ. 2352)
* **พระมหากษัตริย์สหราชอาณาจักร:** สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร (บริเตนใหญ่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2303 - 31 ธันวาคม พ.ศ. 2343, สหราชอาณาจักร 1 มกราคม พ.ศ. 2344 - 29 มกราคม พ.ศ. 2363)
* **จักรพรรดิฝรั่งเศส:** นโปเลียน โบนาปาร์ต (2342-2347 ช่วงปฏิวัติฝรั่งเศส)
* **พระมหากษัตริย์สเปน:** พระเจ้าการ์โลสที่ 4 แห่งสเปน (14 ธันวาคม พ.ศ. 2331 - 19 มีนาคม พ.ศ. 2351)

## เหตุการณ์

* 1 มกราคม
	+ ราชอาณาจักรบริเตนใหญ่รวมเข้ากับไอร์แลนด์ตามกฎหมายสหภาพ 1800 กลายเป็น สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์
	+ จูเซปเป ปีอัซซี ค้นพบดาวเคราะห์แคระเซเรส
* 4 มีนาคม - ทอมัส เจฟเฟอร์สัน เป็นนายกรัฐมนตรีของสหรัฐอเมริกาต่อจาก จอห์น แอดัมส์
* 27 มิถุนายน - ไคโรอยู่ภายใต้การปกครองของกองทัพบริติช
* 17 ตุลาคม - เกิดรัฐประหารที่ประเทศเนเธอร์แลนด์ (สาธารณรัฐบาตาฟียง)

### ไม่ทราบวัน

* อาเคินเชื่อมต่อกับประเทศฝรั่งเศส
* อัลตราไวโอเลตถูกค้นพบโดย โยฮันน์ วิเลม ริตเตอร์
* เริ่มมีสัมมโนประชากรของฝรั่งเศสเป็นครั้งแรก
* คาร์ล ฟรีดริช เกาส์ ตีพิมพ์หนังสือ Disquisitiones Arithmeticae
* ค้นพบ ธาตุวาเนเดียม และ ไนโอเบียม

### เหตุการณ์ต่อเนื่อง

* สงครามนโปเลียน (2342 - 2358)
* สงครามปฏิวัติฝรั่งเศส (2335 - 2345)

## วันเกิด

* 4 มิถุนายน - เจมส์ เพนเนธรอน สถาปนิกชาวอังกฤษ (เสียชีวิต พ.ศ. 2414)

## วันถึงแก่กรรม

* 5 พฤศจิกายน - โมะโตริ โนรินากะ นักปรัชญาชาวญี่ปุ่น (เกิด พ.ศ. 2273)
# ศิลปะการร่ายรำ

การออกแบบท่าร่ายรำในชาชูชา การเต้นของสเปน
**ศิลปะการร่ายรำ** (อังกฤษ: *Choreography*) คือศิลปะหรือการแสดงลำดับการเคลื่อนไหวของร่างกายที่ได้รับการออกแบบ ที่มีท่าทาง รูปแบบ หรือทั้งสองอย่างโดยมีรูปแบบเฉพาะ ศิลปะการร่ายรำอาจหมายถึงการออกแบบในตัวเองอยู่แล้ว ศิลปะการร่ายรำนั้นอยู่ในหลากหลายแขนง ทั้งเชียร์ลีดดิง การถ่ายภาพยนตร์ ยิมนาสติกส์ แฟชันโชว์ สเกตน้ำแข็ง วงเดินแถว การแสดงประสานเสียง ละคร ระบำใต้น้ำ การทำโชว์ลีลาการสับไพ่ งานสร้างวิดีโอเกม และศิลปะภาพเคลื่อนไหว