# คาตากานะ

| คาตากานะ  |
| --- |
|  |
| ชนิด |  อักษรพยางค์
 |
| ช่วงยุค | ประมาณ พ.ศ. 1343 (ค.ศ. 800)–ปัจจุบัน |
| ทิศทาง | แนวตั้งขวาไปซ้าย, ซ้ายไปขวา  |
| ภาษาพูด | ภาษาญี่ปุ่น ภาษาโอกินาวะ ภาษาไอนุ ภาษาปาเลา |
| อักษรที่เกี่ยวข้อง |
| ระบบแม่ | Oracle Bone Script* Seal Script
	+ Clerical Script
		- Regular script (คันจิ)
			* มันโยงะนะ
				+ คาตากานะ
 |
| ระบบพี่น้อง | ฮิรางานะ, เฮ็นไตงานะ |
| ISO 15924 |
| ISO 15924 | Kana (411), ​Katakana |
| ยูนิโคด |
| ยูนิโคดแฝง | Katakana |
| ช่วงยูนิโคด | U+30A0–U+30FF |
|

**คาตากานะ** (片仮名, カタカナ, かたかな (*katakana*)) เป็นตัวอักษรสำหรับแทนเสียงในภาษาญี่ปุ่นประเภทหนึ่ง และสามารถนำไปเขียนแทนเสียงภาษาต่างประเทศได้เช่นกัน คาตากานะได้รับการนำไปเขียนภาษาไอนุซึ่งเป็นภาษาของชนกลุ่มน้อยอยู่ทางภาคเหนือของเกาะฮกไกโด

## การใช้

คาตากานะมีสัญลักษณ์ 48 ตัว ในยุคแรกรู้จักในนาม การเขียนของผู้ชาย คาตากานะใช้กับคำยืมที่ไม่ได้มาจากภาษาจีนเป็นส่วนใหญ่ รวมทั้งการเลียนเสียง ชื่อจากภาษาอื่น การเขียนโทรเลข และการเน้นคำ (แบบเดียวกับการใช้อักษรตัวใหญ่ในภาษาอังกฤษ) ก่อนหน้านั้นคำยืมทั้งหมดเขียนด้วยคันจิ ใช้ในหลายกรณี ได้แก่

* ใช้เขียนคำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศ ชื่อชาวต่างประเทศ และชื่อสถานที่ในต่างประเทศซึ่งเป็นวิสามานยนาม เช่น ホテル (โฮเตรุ หรือ Hotel (โรงแรม))
* ใช้เขียนคำซึ่งเลียนเสียงในธรรมชาติ เช่น ワン ワン (วังวัง เสียงเห่าของสุนัข)
* ใช้เขียนชื่อญี่ปุ่น (和名) ของสัตว์และแร่ธาตุ เช่น カルシウム (คารูชิอุมุ หรือ แคลเซียม)
* ใช้ในเอกสารใช้ยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง (ใช้ร่วมกับตัวอักษรคันจิ)
* ใช้ในโทรเลข และระบบคอมพิวเตอร์ในช่วงก่อนเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2531 ซึ่งยังไม่มีการใช้ระบบตัวอักษรหลายไบต์ (เช่น ยูนิโคด)

## ที่มา

ที่มาของคาตากานะจากอักษรจีน
ตัวอักษรคาตากานะนั้นสร้างขึ้นในยุคเฮอัง (平安時代) โดยนำมาจากส่วนหนึ่งของตัวคันจิพัฒนามาจาก
อักษรจีนที่ใช้โดยพระภิกษุเพื่อแสดงการออกเสียงอักษรจีนที่ถูกต้องเมื่อประมาณ พ.ศ. 1400 ในช่วงแรกมีสัญลักษณ์หลายตัวที่แสดงเสียงเดียวกัน แต่เมื่อเวลาผ่านไป อักษรถูกปรับปรุงให้ดีขึ้น ราว พ.ศ. 1900 มีสัญลักษณ์ 1 ตัว ต่อ 1 พยางค์เท่านั้น คำว่า คาตากานะ หมายถึงอักษรพยางค์ที่เป็นส่วน (ของคันจิ)

## ตารางคาตากานะ

|  |  |
| --- | --- |
| สระและพยัญชนะ | yōon |
| ア *อะ* | イ *อิ* | ウ *อุ* | エ *เอะ* | オ *โอะ* | ャ *ยะ* | ュ *ยุ* | ョ *โยะ* |
|  |
| カ *คะ* | キ *คิ* | ク *คุ* | ケ *เคะ* | コ *โคะ* | キャ *เคียะ (คฺยะ)* | キュ *คิว (คฺยุ)* | キョ *เคียว (โคฺยะ)* |
| サ *ซะ* | シ *ชิ* | ス *ซุ* | セ *เซะ* | ソ *โซะ* | シャ *ชะ* | シュ *ชุ* | ショ *โชะ* |
| タ *ทะ* | チ *ท๎ชิ* | ツ *ท๎สึ* | テ *เทะ* | ト *โทะ* | チャ *ท๎ชะ* | チュ *ท๎ชุ* | チョ *โท๎ชะ* |
| ナ *นะ* | ニ *นิ* | ヌ *นุ* | ネ *เนะ* | ノ *โนะ* | ニャ *เนียะ (นฺยะ)* | ニュ *นิว (นฺยุ)* | ニョ *เนียว (โนฺยะ)* |
| ハ *ฮะ* | ヒ *ฮิ* | フ *ฟุ, ฮุ* | ヘ *เฮะ* | ホ *โฮะ* | ヒャ *เฮียะ (ฮฺยะ)* | ヒュ *ฮิว (ฮฺยุ)* | ヒョ *เฮียว (โฮฺยะ)* |
| マ *มะ* | ミ *มิ* | ム *มุ* | メ *เมะ* | モ *โมะ* | ミャ *เมียะ (มฺยะ)* | ミュ *มิว (มฺยุ)* | ミョ *เมียว (โมฺยะ)* |
| ヤ *ยะ* |  *ยิ*1 | ユ *ยุ* |  *เยะ*1 | ヨ *โยะ* |  |  |  |
| ラ *ระ* | リ *ริ* | ル *รุ* | レ *เระ* | ロ *โระ* | リャ *เรียะ (รฺยะ)* | リュ *ริว (รฺยุ)* | リョ *เรียว (โรฺยะ)* |
| ワ *วะ* | (ヰ) ウィ *วิ* |  *วุ*1 | (ヱ) ウェ *เวะ* | (ヲ) ウォ *โวะ* |  |  |  |
|  |  |  |  | ン *อึง* |  |  |  |
| ガ *กะ* | ギ *กิ* | グ *กุ* | ゲ *เกะ* | ゴ *โกะ* | ギャ *เกียะ (กฺยะ)* | ギュ *กิว (กฺยุ)* | ギョ *เกียว (โกฺยะ)* |
| ザ *ด๎สะ* | ジ *ด๎ชิ* | ズ *ด๎สุ* | ゼ *เด๎สะ* | ゾ *โด๎สะ* | ジャ *ด๎ชะ* | ジュ *ด๎ชุ* | ジョ *โด๎ชะ* |
| ダ *ดะ* | ヂ *ด๎ชิ* | ヅ *ด๎สึ* | デ *เดะ* | ド *โดะ* | ヂャ *ด๎ชะ* | ヂュ *ด๎ชุ* | ヂョ *โด๎ชะ* |
| バ *บะ* | ビ *บิ* | ブ *บุ* | ベ *เบะ* | ボ *โบะ* | ビャ *เบียะ (บฺยะ)* | ビュ *บิว (บฺยุ)* | ビョ *เบียว (โบฺยะ)* |
| パ *พะ* | ピ *พิ* | プ *พุ* | ペ *เพะ* | ポ *โพะ* | ピャ *เพียะ (พฺยะ)* | ピュ *พิว (พฺยุ)* | ピョ *เพียว (โพฺยะ)* |
| (ヷ) ヴァ *va* “bwa” บ๎วะ | (ヸ) ヴィ *vi* “bwi” บ๎วิ | ヴ *vu* “bwu” บ๎วุ | (ヹ) ヴェ *ve* “bwe” เบ๎วะ | (ヺ) ヴォ *vo* “bwo” โบ๎วะ | ヴャ *vya* “bwya” บ๎วฺฺยะ | ヴュ *vyu* “bwyu” บ๎วฺยุ | ヴョ *vyo* “Bwyo” โบ๎วฺยะ |
|  |  |  | ジェ *เด๎ชะ* |  |  |  |  |
|  |  |  | シェ *เชะ* |  |  |  |  |
|  |  |  | チェ *เท๎ชะ* |  |  |  |  |
|  | ティ *ทิ* | トゥ *ทุ* |  |  |  | テュ *ทิว (ทฺยุ)* |  |
|  | ディ *ดิ* | ドゥ *ดุ* |  |  |  | デュ *ดิว (ดฺยุ)* |  |
| ツァ *ท๎สะ* | ツィ *ท๎สิ* |  | ツェ *เท๎สะ* | ツォ *โท๎สะ* |  |  |  |
| ファ *ฟะ* | フィ *ฟิ* |  | フェ *เฟะ* | フォ *โฟะ* |  | フュ *ฟิว (ฟฺยุ)* |  |

1 ยุคเมจิตอนต้นมีการเสนอให้ใช้คาตากานะ    แต่การเสนอก็ตกไป
## ยูนิโคด

|  |
| --- |
| **คะตะกะนะ** Unicode.org chart (PDF) |
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+30Ax | ゠ | ァ | ア | ィ | イ | ゥ | ウ | ェ | エ | ォ | オ | カ | ガ | キ | ギ | ク |
| U+30Bx | グ | ケ | ゲ | コ | ゴ | サ | ザ | シ | ジ | ス | ズ | セ | ゼ | ソ | ゾ | タ |
| U+30Cx | ダ | チ | ヂ | ッ | ツ | ヅ | テ | デ | ト | ド | ナ | ニ | ヌ | ネ | ノ | ハ |
| U+30Dx | バ | パ | ヒ | ビ | ピ | フ | ブ | プ | ヘ | ベ | ペ | ホ | ボ | ポ | マ | ミ |
| U+30Ex | ム | メ | モ | ャ | ヤ | ュ | ユ | ョ | ヨ | ラ | リ | ル | レ | ロ | ヮ | ワ |
| U+30Fx | ヰ | ヱ | ヲ | ン | ヴ | ヵ | ヶ | ヷ | ヸ | ヹ | ヺ | ・ | ー | ヽ | ヾ | ヿ |

|  |
| --- |
| **คะตะกะนะ ส่วนขยายสัทลักษณ์** Unicode.org chart (PDF) |
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+31Fx | ㇰ | ㇱ | ㇲ | ㇳ | ㇴ | ㇵ | ㇶ | ㇷ | ㇸ | ㇹ | ㇺ | ㇻ | ㇼ | ㇽ | ㇾ | ㇿ |

## อ้างอิง