# ดาวหางแฮลลีย์

ดาวหางแฮลลีย์ (1P/Halley)| ดาวหางแฮลลีย์เมื่อวันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2529 |
| การค้นพบ |
| ค้นพบโดย | ก่อนประวัติศาสตร์ (สังเกตการณ์) เอ็ดมันด์ แฮลลีย์ (ผู้พบคาบการโคจร) |
| วันที่ค้นพบ | ค.ศ. 1758 (โคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ตามการ*คาดการณ์*เป็นครั้งแรก) อาจได้รับการมองเห็นเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1066 ก่อนยุทธการที่เฮสติงส์ |
| ลักษณะของวงโคจร |
| ต้นยุคอ้างอิง 4 สิงหาคม พ.ศ. 2604 (2474040.5) |
| ระยะจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด | 35.14 au (ต่อไป: 9 ธันวาคม พ.ศ. 2566) |
| ระยะจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด | 0.59278 au (ล่าสุด: 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2529) (ต่อไป: 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2604) |
| กึ่งแกนเอก | 17.737 au |
| ความเยื้องศูนย์กลาง | 0.96658 |
| คาบการโคจร (ดาราคติ) | 74.7 yr 75 ป. 5 ด. 19 ว. (จุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุดถึงจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด) |
| มุมกวาดเฉลี่ย | 0.07323° |
| ความเอียง | 161.96° |
| ลองจิจูดของจุดโหนดขึ้น | 59.396° |
| เวลาที่ผ่านจุดใกล้ที่สุด | 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2604 ≈27 มีนาคม พ.ศ. 2677 |
| มุมของจุดใกล้ที่สุด | 112.05° |
| ระยะใกล้โลกที่สุด (MOID) | 0.075 au%s (epoch 1968) |
| ทีสเซอรองด์พารามิเตอร์ | -0.598 |
| ลักษณะทางกายภาพ |
| เส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย | 11 km |
| ปริมาตร | 0.6 g/cm3 (average) 0.2–1.5 g/cm3 (est.) |
| มวล | 2.2×1014 kg |
| ความเร็วหลุดพ้น | ~0.002 km/s |
| คาบการหมุนซินอดิก | 2.2 วัน (52.8 ชม.) (?) |
| อัลบีโด | 0.04 |
| โชติมาตรปรากฏ | 28.2 (in 2003) |
|  |

**ดาวหางแฮลลีย์** (อังกฤษ: Halley's Comet หรือ Comet Halley) คนไทยเรียก **ดาวหางฮัลเลย์** มีชื่ออย่างเป็นทางการตามระบบดาวหางว่า **1P/Halley** เป็นดาวหางคาบสั้นที่สามารถมองเห็นได้จากโลกในทุก 75–79 ปี แฮลลีย์เป็นดาวหางคาบสั้นเพียงดวงเดียวที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าจากโลกเป็นประจำ และยังเป็นดาวหางที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าเพียงดวงเดียว ที่ปรากฏให้เห็นได้ถึงสองครั้งในช่วงชีวิตของมนุษย์ ครั้งสุดท้ายที่ปรากฎให้เห็นในระบบสุริยะชั้นในคือปี พ.ศ. 2529 และจะปรากฏครั้งถัดไปในช่วงกลางปี พ.ศ. 2604

การโคจรกลับมาในระบบสุริยะชั้นในอย่างเป็นคาบของดาวหางแฮลลีย์ ได้รับการสังเกตและบันทึกไว้โดยนักดาราศาสตร์ทั่วโลกมาตั้งแต่ 240 ปีก่อนคริสตกาลเป็นอย่างน้อย กระทั่งในปี ค.ศ. 1705 เอ็ดมันด์ แฮลลีย์นักดาราศาสตร์ชาวอังกฤษได้เข้าใจว่าการกลับมาในทุกครั้งของดาวหางดวงที่สังเกตได้นั้นเป็นดาวหางดวงเดิม จากการค้นพบดังกล่าวนี้ทำให้ดวงหางดวงนี้ได้รับการตั้งชื่อตามเอ็ดมันด์ แฮลลีย์

ในช่วงการกลับมายังระบบสุริยะชั้นในของแฮลลีย์ในปี พ.ศ. 2529 มีการสังเกตรายละเอียดของดาวหางจากยานอวกาศ โดยนับเป็นครั้งแรกที่มีการสังเกตในลักษณะนี้ ทำให้ทราบได้ถึงข้อมูลโครงสร้างจากการสังเกตของนิวเคลียสดาวหาง กลไกของโคมาและการเกิดหางเป็นครั้งแรก ซึ่งข้อมูลดังกล่าวสนับสนุนสมมติฐานที่มีมาอย่างยาวนานเกี่ยวกับโครงสร้างของดาวหาง โดยเฉพาะอย่างยิ่งแบบจำลอง "บอลหิมะสกปรก" (dirty snowball) ของเฟรด วิปเปิล ซึ่งคาดการณ์เอาไว้ได้อย่างถูกต้องว่าดาวหางแฮลลีย์นั้นประกอบไปด้วยน้ำแข็งระเหยที่ผสมกัน เช่น น้ำ คาร์บอนไดออกไซด์ แอมโมเนีย และฝุ่น ภารกิจดังกล่าวยังให้ข้อมูลซึ่งเป็นการปฏิรูปความเข้าใจและกำหนดแนวคิดขึ้นใหม่อย่างมีนัยสำคัญเกี่ยวกับดาวหางด้วย เช่น ความเข้าใจใหม่ที่ว่าพื้นผิวของดาวหางแฮลลีย์นั้นประกอบด้วยฝุ่นที่ไม่ระเหยเป็นส่วนใหญ่ มีเพียงส่วนเล็ก ๆ เท่านั้นที่เป็นน้ำแข็ง

## การอ่านชื่อ

ในยุคที่เอ็ดมันด์ แฮลลีย์ ยังมีชีวิตอยู่ นามสกุลของเขาเขียนหลายแบบ มีทั้ง *Hailey, Haley, Hayley, Halley, Hawley*, และ *Hawly* ทำให้ไม่อาจกำหนดได้ว่า นามสกุลนี้อ่านออกเสียงอย่างไรในยุคนั้น แต่ในปัจจุบัน ผู้ใช้นามสกุลนี้นิยมอ่านนามสกุลตนเองว่า "แฮลลีย์" ส่วนชื่อดาวหางนั้น ปัจจุบันนิยมออกเสียงว่า "แฮลลีย์" หรือ "เฮลลีย์"

คนไทยมักเรียกชื่อดาวหางนี้ว่า "ฮัลเลย์" บ้างเขียน "ฮัลเล่ย์"

## อ้างอิง