# ไผ่

| ไผ่ |
| --- |
|  |
| ป่าไผ่ใน เกียวโต, ประเทศญี่ปุ่น |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ |
| อาณาจักร: | Plantae |
| หมวด: | Magnoliophyta |
| ชั้น: | Liliopsida |
| อันดับ: | Poales |
| วงศ์: | Poaceae |
| วงศ์ย่อย: | **Bambusoideae** Luerss. |
| เผ่า |
| * Arundinarieae
* Bambuseae
* Olyreae
 |
| ชื่อพ้อง |
| * Olyroideae Pilg. (1956)
* Parianoideae Butzin (1965)
 |

**ไผ่** เป็นไม้พุ่มหลายชนิดและหลายสกุลใน วงศ์หญ้า (วงศ์ Poaceae; เดิมคือวงศ์ Gramineae) วงศ์ย่อย Bambusoideae เป็นไม้ไม่ผลัดใบใน ขึ้นเป็นกอ ลำต้นเป็นปล้องๆ เช่น ไผ่จีน (*Arundinaria suberecta*) ไผ่ป่า (*Bambusa arundinacea*) ไผ่สีสุก (*Bambusa flexuosa* และ *Bambusa blumeana*) ไผ่ไร่ (*Gigantochloa albociliata*) ไผ่ดำ (*Phyllostachys nigra*)

ผลผลิตจากไผ่ที่สำคัญคือ หน่อไม้ ซึ่งเป็นอาหารสำคัญของคนไทย นิยมทานกันมากในเกือบทุกภาคของประเทศไทย โดยเฉพาะภาคเหนือและอีสาน นอกจากนี้ไม้ไผ่ยังมีคุณสมบัติพิเศษทั้งด้านความแข็งแรงและยืดหยุ่นที่เหนือกว่าวัสดุสังเคราะห์หลายชนิด ดังนั้นจึงยังได้รับความนิยมในการทำเครื่องมือเครื่องใช้หลายประเภท ใช้ชะลอน้ำที่เข้าป่าชายเลน นั่งร้านก่อสร้างและบันได เป็นต้น

## เผ่ากับเผ่าย่อยและสกุล

**ไผ่**ทั่วโลกมีอยู่ประมาณ 3 เผ่า 15 เผ่าย่อย 1 เผ่าย่อยที่ *incertae sedis* 115 สกุล และมากกว่า 1,462 ชนิด

* เผ่า Arundinarieae
	+ เผ่าย่อย *Arundinariinae*
		- สกุล *Acidosasa*
		- สกุล *Ampelocalamus*
		- สกุล *Arundinaria*
		- สกุล *Bashania*
		- สกุล *Bergbambos*
		- สกุล *Chimonobambusa*
		- สกุล *Chimonocalamus*
		- สกุล *Drepanostachyum*
		- สกุล *Fargesia*
		- สกุล *Ferrocalamus*
		- สกุล *Gaoligongshania*
		- สกุล *Gelidocalamus*
		- สกุล *Himalayacalamus*
		- สกุล *Indocalamus*
		- สกุล *Indosasa*
		- สกุล *Kuruna*
		- สกุล *Oldeania*
		- สกุล *Oligostachyum*
		- สกุล *Phyllostachys*
		- สกุล *Pleioblastus*
		- สกุล *Pseudosasa*
		- สกุล *Sarocalamus*
		- สกุล *Sasa*
		- สกุล *Sasaella*
		- สกุล *Sasamorpha*
		- สกุล *Semiarundinaria*
		- สกุล *Shibataea*
		- สกุล *Sinobambusa*
		- สกุล *Thamnocalamus*
		- สกุล *Vietnamocalamus*
		- สกุล *Yushania*
* เผ่า Bambuseae
	+ เผ่าย่อย Arthrostylidiinae
		- สกุล *Actinocladum*
		- สกุล *Alvimia*
		- สกุล *Arthrostylidium*
		- สกุล *Athroostachys*
		- สกุล *Atractantha*
		- สกุล *Aulonemia*
		- สกุล *Cambajuva*
		- สกุล *Colanthelia*
		- สกุล *Didymogonyx*
		- สกุล *Elytrostachys*
		- สกุล *Filgueirasia*
		- สกุล *Glaziophyton*
		- สกุล *Merostachys*
		- สกุล *Myriocladus*
		- สกุล *Rhipidocladum*
	+ เผ่าย่อย Bambusinae
		- สกุล *Bambusa*
		- สกุล *Bonia*
		- สกุล *Cochinchinochloa*
		- สกุล *Dendrocalamus*
		- สกุล *Fimbribambusa*
		- สกุล *Gigantochloa*
		- สกุล *Maclurochloa*
		- สกุล *Melocalamus*
		- สกุล *Neomicrocalamus*
		- สกุล *Oreobambos*
		- สกุล *Oxytenanthera*
		- สกุล *Phuphanochloa*
		- สกุล *Pseudobambusa*
		- สกุล *Pseudoxytenanthera*
		- สกุล *Soejatmia*
		- สกุล *Thyrsostachys*
		- สกุล *Vietnamosasa*
		- สกุล *Yersinochloa*
	+ เผ่าย่อย Chusqueinae:
		- สกุล *Chusquea*
	+ เผ่าย่อย Dinochloinae:
		- สกุล *Cyrtochloa*
		- สกุล *Dinochloa*
		- สกุล *Mullerochloa*
		- สกุล *Neololeba*
		- สกุล *Pinga*
		- สกุล *Parabambusa*
		- สกุล *Sphaerobambos*
	+ เผ่าย่อย Greslaniinae
		- สกุล *Greslania*
	+ เผ่าย่อย Guaduinae:
		- สกุล *Apoclada*
		- สกุล *Eremocaulon*
		- สกุล *Guadua*
		- สกุล *Olmeca*
		- สกุล *Otatea*
	+ เผ่าย่อย Hickeliinae:
		- สกุล *Cathariostachys*
		- สกุล *Decaryochloa*
		- สกุล *Hickelia*
		- สกุล *Hitchcockella*
		- สกุล *Nastus*
		- สกุล *Perrierbambus*
		- สกุล *Sirochloa*
		- สกุล *Sokinochloa*
		- สกุล *Valiha*
	+ เผ่าย่อย Holttumochloinae
		- สกุล *Holttumochloa*
		- สกุล *Kinabaluchloa*
		- สกุล *Nianhochloa*
	+ เผ่าย่อย Melocanninae:
		- สกุล *Annamocalamus*
		- สกุล *Cephalostachyum*
		- สกุล *Davidsea*
		- สกุล *Melocanna*
		- สกุล *Neohouzeaua*
		- สกุล *Ochlandra*
		- สกุล *Pseudostachyum*
		- สกุล *Schizostachyum*
		- สกุล *Stapletonia*
	+ เผ่าย่อย Racemobambosinae
		- สกุล *Chloothamnus*
		- สกุล *Racemobambos*
		- สกุล *Widjajachloa*
	+ เผ่าย่อย Temburongiinae
		- สกุล *Temburongia*
	+ *incertae sedis*
		- *Ruhooglandia*
		- *Temochloa*
* Olyreae
	+ เผ่าย่อย Buergersiochloinae
		- สกุล *Buergersiochloa*
	+ เผ่าย่อย Olyrinae
		- สกุล *Agnesia*
		- สกุล *Arberella*
		- สกุล *Cryptochloa*
		- สกุล *Diandrolyra*
		- สกุล *Ekmanochloa*
		- สกุล *Froesiochloa*
		- สกุล *Lithachne*
		- สกุล *Maclurolyra*
		- สกุล *Mniochloa*
		- สกุล *Olyra*
		- สกุล *Parodiolyra*
		- สกุล *Piresiella*
		- สกุล *Raddia*
		- สกุล *Raddiella*
		- สกุล *Rehia*
		- สกุล *Reitzia*
		- สกุล *Sucrea*
	+ เผ่าย่อย Parianinae
		- สกุล *Eremitis*
		- สกุล *Pariana*
		- สกุล *Parianella*

## รายชื่อไผ่ของไทย

ในประเทศไทยนั้น พบไผ่อยู่ 30 ชนิด ดังนี้

|  |  |
| --- | --- |
| * ไผ่ข้าวหลาม (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Cephalostachyum pergracile* )
* ไผ่คายดำ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Gigantochloa compressa*)
* ไผ่โจด (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Arundinaria cililta*)
* ไผ่ซาง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus strictus*)
* ไผ่ซางคำ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus latiflorus*)
* ไผ่ซางนวล (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus membranaceus*)
* ไผ่ซางหม่น (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus sericeus* )
* ไผ่ตง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus aspe*)
* ไผ่ตากวาง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Gigantochloa kurzii*)
* ไผ่บง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa nutans*)
* ไผ่บงคาย (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Gigantochloa hosseusii*)
* ไผ่บงดำ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa tulda*)
* ไผ่บงป่า (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa longispatha*)
* ไผ่บงหนาม (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa burmanica*)
* ไผ่ป่า (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa bambos*)
 | * ไผ่เป๊าะ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus giganteus*)
* ไผ่ผาก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Gigantochloa densa*)
* ไผ่เพ็ก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Vietnamosasa pusilla*)
* ไผ่รวก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Thyrsostachys siamensis*)
* ไผ่รวกดำ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Thyrsostachys oliveri*)
* ไผ่ไร่ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Gigantochloa albociliata*)
* ไผ่ลำมะลอก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa longispiculatar*)
* ไผ่เลี้ยง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa mulfiplex*)
* ไผ่หวาน (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa* sp.)
* ไผ่สีสุก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa blumeana*)
* ไผ่หก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dendrocalamus hamiltonii*)
* ไผ่หลอด (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Neohouzeaua mekongensis*)
* ไผ่หอม (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa polymorpha*)
* ไผ่เหลือง (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Bambusa vulgaris*)
* ไผ่เฮียะ (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Cephalostachyum virgatum*)

  |

* ใบไผ่

## อ้างอิง