# โซเดียมไซยาไนด์

โซเดียมไซยาไนด์|

|  |  |
| --- | --- |
| Sodium cyanide bonding | Sodium cyanide space filling |

 |
| เลขทะเบียน |
| เลขทะเบียน CAS | * 143-33-9Y
 |
| 3D model (JSmol) | * รูปภาพแบบโต้ตอบ
 |
| ChEMBL | * ChEMBL1644697N
 |
| เคมสไปเดอร์ | * 8587Y
 |
| ECHA InfoCard | 100.005.091  |
| EC Number | * 205-599-4
 |
| ผับเคม CID | * 8929
 |
| RTECS number | * VZ7525000
 |
| UN number | 1689 |
| CompTox Dashboard (EPA) | * DTXSID4024309
 |
| ขยาย
InChI
* InChI=1S/CN.Na/c1-2;/q-1;+1YKey: MNWBNISUBARLIT-UHFFFAOYSA-NY
* InChI=1S/CN.Na/c1-2;/q-1;+1Key: MNWBNISUBARLIT-UHFFFAOYAG
 |
| ขยาย
SMILES
* [C-]#N.[Na+]
 |
| คุณสมบัติ |
| สูตรเคมี | NaCN  |
| มวลโมเลกุล | 49.0072 g/mol    |
| ลักษณะทางกายภาพ | ของแข็งสีขาว |
| กลิ่น | จาง ๆ คล้ายอัลมอนด์ |
| ความหนาแน่น | 1.5955 g/cm3 |
| จุดหลอมเหลว | 563.7 องศาเซลเซียส (1,046.7 องศาฟาเรนไฮต์; 836.9 เคลวิน) |
| จุดเดือด | 1,496 องศาเซลเซียส (2,725 องศาฟาเรนไฮต์; 1,769 เคลวิน) |
| ละลายในน้ำ | 48.15 g/100 mL (10 °C) 63.7 g/100 mL (25 °C) |
| ความสามารถละลายได้ | ละลายในแอมโมเนีย, เมทานอล, เอทานอล ละลายได้บ้างในไดเมทิลฟอร์มาไมด์, SO2 ไม่ละลายในไดเมทิลซัลฟอไซด์ |
| ดัชนีหักเหแสง (*n*D) | 1.452 |
| อุณหเคมี |
| ความจุความร้อน (*C*) | 70.4 J/mol K |
| Std molar entropy (*S*⦵298) | 115.7 J/mol K |
| Std enthalpy of formation (Δf*H*⦵298) | -91 kJ/mol |
| ความอันตราย |
| **NFPA 704** (fire diamond) |
4
0
0 |
| จุดวาบไฟ | ไม่ติดไฟ |
| **ปริมาณ**หรือความเข้มข้น (LD, LC): |
| LD50 (median dose) | 6.44 mg/kg (หนู, ทางปาก) 4 mg/kg (แกะ, ทางปาก) 15 mg/kg (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม, ทางปาก) 8 mg/kg (หนู, ทางปาก) |
| **NIOSH** (US health exposure limits): |
| PEL (Permissible) | TWA 5 mg/m3 |
| เอกสารข้อมูลความปลอดภัย (SDS) | ICSC 1118 |
| สารประกอบอื่นที่เกี่ยวข้องกัน |
| แคทไอออนอื่น ๆ | โพแทสเซียมไซยาไนด์ |
| สารประกอบที่เกี่ยวข้อง | ไฮโดรเจนไซยาไนด์ |
| หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C [77 °F], 100 kPa
N verify (what is YN ?)

อ้างอิงกล่องข้อมูล |

**โซเดียมไซยาไนด์** (อังกฤษ: *sodium cyanide*) มีสูตรเคมีคือ NaCN มีลักษณะเป็นของแข็งสีขาว ละลายน้ำได้ นิยมใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่ทอง โซเดียมไซยาไนด์มีความเป็นพิษสูงมาก มีกลิ่นจาง ๆ คล้ายอัลมอนด์ แต่การได้กลิ่นนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะทางพันธุกรรม เมื่อผสมกับกรดจะได้แก๊สพิษ ไฮโดรเจนไซยาไนด์

NaCN + H2SO4 → HCN + NaHSO4
## การผลิต

เดิมโซเดียมไซยาไนด์ได้จากการกระบวนการแคสต์เนอร์–เคลล์เนอร์ ซึ่งเป็นการทำปฏิกิริยาระหว่างโซเดียมเอไมด์กับคาร์บอน:

NaNH2 + C → NaCN + H2
ต่อมา การผลิตโซเดียมไซยาไนด์ได้จากการทำปฏิกิริยาระหว่างไฮโดรเจนไซยาไนด์กับโซเดียมไฮดรอกไซด์:

HCN + NaOH → NaCN + H2O
ในปี ค.ศ. 2006 มีการประมาณการว่าทั่วโลกผลิตโซเดียมไซยาไนด์จำนวนกว่า 500,000 ตัน

## ความเป็นพิษ

โซเดียมไซยาไนด์เป็นสารยับยั้งการหายใจระดับเซลล์ โดยมีผลต่อเอนไซม์ไซโตโครม ซี ออกซิเดสในไมโตคอนเดรีย ทำให้เซลล์ไม่สมารถใช้ออกซิเจนในการหายใจได้ เกิดภาวะเลือดเป็นกรดแล็กติก ทำให้กล้ามเนื้อล้า หายใจตื้น หมดสติและเสียชีวิต ขนาดของโซเดียมไซยาไนด์ที่ทำให้เสียชีวิตอยู่ที่ 200–300 มิลลิกรัม

โซเดียมไซยาไนด์สามารถขจัดความเป็นพิษได้ด้วยไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ (H2O2) โดยจะได้โซเดียมไซยาเนตและน้ำเป็นผลิตภัณฑ์:

NaCN + H2O2 → NaOCN + H2O
## ดูเพิ่ม

* ไซยาไนด์
* โพแทสเซียมไซยาไนด์

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ โซเดียมไซยาไนด์
* "Sodium cyanide - MSDS". *Science Lab*.