# สเปนสมัยฟรังโก

| รัฐสเปน *Estado Español* (สเปน) |
| --- |
| ค.ศ. 1936–1975 |
|
ธงชาติสเปน (1945–1977)

ตราแผ่นดิน (1945–1977)

 |
| **คำขวัญ:อูนากรันเดอิลิเบร "หนึ่งเดียว ยิ่งใหญ่ และเสรี" ปลุสอุลตรา "ไกลกว่านั้นอีก"* |
| **เพลงชาติ:** มาร์ชากรานาเดรา *"เพลงมาร์ชแกรนาเดียร์"*  |
| ดินแดนและอาณานิคมของรัฐสเปน:

* ประเทศสเปน อิฟนี เวสเทิร์นสะฮารา และกินี
* โมร็อกโกในอารักขาของสเปน
* เขตสากลแทนเจียร์
 |
| เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุด | มาดริด |
| ภาษาราชการ | สเปน |
| ศาสนา  | โรมันคาทอลิก (ทางการ) |
| เดมะนิม | ชาวสเปน |
| การปกครอง | รัฐเดี่ยว ระบบพรรคการเมืองเดียวภายใต้ลัทธิบุคคลนิคมเผด็จการของฟรังโก |
| เกาดิโย |   |
|  |
| • ค.ศ. 1936–1975  | ฟรันซิสโก ฟรังโก |
|  |
| นายกรัฐมนตรี |   |
|  |
| • ค.ศ. 1938–1973  | ฟรันซิสโก ฟรังโก |
| • ค.ศ. 1973  | ลุยส์ การ์เรโร บลังโก |
| • ค.ศ. 1973–1975  | การ์โลส อาเรียส นาบาร์โร |
|  |
| เจ้าชาย |   |
|  |
| • ค.ศ. 1969–1975  | เจ้าชายฆวน การ์โลส |
|  |
| สภานิติบัญญัติ | *กอร์เตสเอสปัญโญลัส* |
| ยุคประวัติศาสตร์ | สมัยระหว่างสงคราม • สงครามโลกครั้งที่สอง • สงครามเย็น |
|  |
| • สงครามกลางเมือง  | 17 กรกฎาคม ค.ศ. 1936 |
| • ฝ่ายชาตินิยมชนะ  | 1 เมษายน ค.ศ. 1939 |
| • กฎหมายการสืบทอด  | 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1947 |
| • สมาชิกสหประชาชาติ  | 14 ธันวาคม ค.ศ. 1955 |
| • กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ  | 1 มกราคม ค.ศ. 1967 |
| • อสัญกรรมของฟรังโก | 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1975 |
|  |
| พื้นที่ |
| ค.ศ. 1940 | 856,045 ตารางกิโลเมตร (330,521 ตารางไมล์) |
| ประชากร |
|  |
| • ค.ศ. 1940  | 25,877,971 |
|  |
| สกุลเงิน | เปเซตาสเปน |
| รหัสโทรศัพท์ | +34 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **ก่อนหน้า** | **ถัดไป** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | กลุ่มแห่งชาติ |
|  | สาธารณรัฐสเปนที่ 2 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การเปลี่ยนผ่านสู่ประชาธิปไตยของสเปน |  |

 |

 |
| ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ | อิเควทอเรียลกินี โมร็อกโก สเปน เวสเทิร์นสะฮารา |
|  |

**สเปนสมัยฟรังโก** (สเปน: *España franquista*) หรือ **ระบอบเผด็จการฟรังโก** (สเปน: *dictadura franquista*) มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า **รัฐสเปน**
(สเปน: *Estado Español*) เป็นช่วงเวลาหนึ่งในประวัติศาสตร์สเปนที่เริ่มขึ้นตั้งแต่การขึ้นสู่อำนาจของนายพลฟรันซิสโก ฟรังโก หลังฝ่ายชาตินิยมมีชัยชนะเหนือฝ่ายนิยมสาธารณรัฐในสงครามกลางเมืองในเดือนเมษายน ค.ศ. 1939 จนกระทั่งฟรังโกถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1975 แม้ว่าการรื้อฟื้นระบอบเผด็จการจะลากยาวไปจนถึงการประกาศใช้รัฐธรรมนูญผ่านการลงประชามติใน ค.ศ. 1978

หลังสงครามกลางเมืองสิ้นสุดลง นายพลฟรังโกได้จัดตั้งระบอบเผด็จการฟาสซิสต์ หรือระบอบกึ่งฟาสซิสต์ ที่เป็นการรวมเอาอิทธิพลที่เห็นได้ชัดของลัทธิเผด็จการเยอรมันและอิตาลีในด้านต่าง ๆ เช่น ด้านแรงงานสัมพันธ์ นโยบายเศรษฐกิจพึ่งพาตนเอง ด้านสุนทรียศาสตร์ การใช้สัญลักษณ์ หรือระบบพรรคการเมืองเดียว เป็นต้น ในช่วงท้ายของการปกครอง ระบอบได้เปลี่ยนแปลงกลายเป็นเผด็จการแบบพัฒนานิยมมากขึ้น แม้ว่าจะยังรักษาความเป็นฟาสซิสต์ที่หลงเหลืออยู่เสมอ ทั้งนี้ ระบอบฟรังโกไม่มีอุดมการณ์ที่กําหนดไว้อย่างชัดเจน นอกเหนือจากโรมันคาทอลิกแห่งชาติ (National Catholicism)

ในช่วงทศวรรษ 1940 เผด็จการทหารเริ่มแข็งแกร่งขึ้นจากการปราบปรามฝ่ายตรงข้ามทางการเมืองและเศรษฐกิจ หรือที่เรียกว่า "ความน่าสะพรึงสีขาว" (*terror blanco*) มีผู้คนราว 485,000 คน ได้หลบหนีออกนอกประเทศ แหล่งข้อมูลบางส่วนกล่าวว่ามีผู้อพยพประมาณ 9,000-15,000 คน ที่ถูกจับกุมในค่ายกักกันนาซี ซึ่งมีจำนวนครึ่งหนึ่งที่รอดชีวิตมาได้ ส่วนบุคคลอื่น ๆ ถูกจับเข้าค่ายกักกันของฟรังโก โดยคาดว่ามีจำนวนไม่ต่ำกว่า 367,000 คน ที่ถูกกักกันในค่ายกักกันที่มีประมาณ 150-188 แห่ง ต่อมาในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1940 มีชายหญิงอีก 280,000 คน ที่ถูกคุมตัวอยู่ในเรือนจําของรัฐ นักประวัติศาสตร์ส่วนหนึ่งประมาณการไว้ว่า ผู้คนตั้งแต่ 23,000-46,000 คนถูกประหารชีวิตในช่วงหลังสงคราม

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง แม้ว่าประเทศจะดำเนินนโยบายไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด แต่ก็มีส่วนสนับสนุนนาซีเยอรมนีต่อการบุกครองสหภาพโซเวียต ซึ่งมีการส่งกองพลน้ำเงิน ซึ่งเป็นหน่วยทหารอาสาเข้าร่วมกับกองทัพเยอรมันในแนวรบด้านตะวันออกเป็นเวลาสองปี ความร่วมมือกับฝ่ายอักษะนี้ทำให้ประเทศถูกโดดเดี่ยวในระดับนานาชาติหลังจากความพ่ายแพ้ใน ค.ศ. 1945 ซึ่งได้รับการส่งเสริมโดยพันธมิตรภายในองค์การสหประชาชาติที่สร้างขึ้นใหม่

ในช่วงทศวรรษ 1950 ภายใต้กรอบของสงครามเย็น ตําแหน่งทางภูมิศาสตร์และการปกครองแบบเผด็จการทหารของสเปนกลายเป็นยุทธศาสตร์สําหรับสหรัฐและพันธมิตรในยุโรปเพื่อต่อต้านสหภาพโซเวียต พันธมิตรระหว่างสเปนกับสหรัฐได้ยุติการถูกโดดเดี่ยวของประเทศ และสนับสนุนการเปิดเศรษฐกิจอย่างค่อยเป็นค่อยไป ซึ่งเป็นไปในระดับการพัฒนาที่ต่ำกว่าเศรษฐกิจของประเทศยุโรปตะวันตกอื่น ๆ ต่อมาในช่วงทศวรรษ 1960 จนถึงต้นทศวรรษ 1970 ระดับการพัฒนาเศรษฐกิจดีขึ้นอย่างมีนัยสําคัญ แม้ว่าจะไม่เท่าเทียมกันก็ตาม มาตรฐานการครองชีพของประชากรส่วนใหญ่ที่เป็นชนชั้นกลางแทบจะไม่มีอยู่จริง ระดับเสรีภาพส่วนบุคคลและการเมืองไม่ได้เพิ่มขึ้นไปในทางเดียวกัน เริ่มเกิดการระดมกำลังต่อต้านระบอบเผด็จการของคนงานและนักศึกษา

เจ้าชายฆวน การ์โลส แห่งบูร์บง ได้รับการแต่งตั้งจากฟรังโกให้เป็นผู้สืบทอดตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ ในฐานะเจ้าชายแห่งสเปน และเมื่อฟรังโกถึงแก่อสัญกรรม เจ้าชายฆวน การ์โลส ทรงให้คำสัตย์ว่าจะปฏิบัติตามหลักการของขบวนการแห่งชาติที่มุ่งทําให้ระบอบฟรังโกคงอยู่ตลอดไป ทว่าในความเป็นจริงกลับไม่เป็นเช่นนั้น พระองค์ทรงอาศัยกรอบสถาบันของฟรังโกเพื่อส่งเสริมกฎหมายเพื่อการปฏิรูปการเมือง ซึ่งให้สัตยาบันในการลงประชามติ โดยผลลัพธ์ที่ได้คือ ร้อยละ 94 เห็นด้วยกับการปฏิรูป จึงมีการเริ่มเปลี่ยนผ่านไปสู่ระบอบประชาธิปไตยใน ค.ศ. 1976

## เชิงอรรถ

### หมายเหตุ

### อ้างอิง

### บรรณานุกรม

* Barciela, Carlos (2002). "Guerra civil y primer franquismo (1936-1959)". ใน Francisco Comín; Mauro Hernández; Llopis, Enrique (บ.ก.). *Historia económica de España. Siglos X-XX*. Barcelona: Crítica. ISBN 84-8432-366-8.
* Cabrera, Mercedes; Rey, Fernando del (2017). Harold James; Jakob Tanner (บ.ก.). "Spanish Entepreneurs in the Era of Fascism: From the Primo de Rivera Dictatorship to the Franco Dictatorship, 1923-1945". *Enterprise in the Period of Fascism in Europe*. Routledge. ISBN 978-0-7546-0077-0.
* Carrascal, José María (2015). "El franquismo, la revolución pendiente". *La historia de España que no nos contaron. Mitos y realidades* (3.ª ed.). Barcelona: Espasa. ISBN 978-84-670-4482-9.
* De Riquer, Borja (2010). *La dictadura de Franco*. Vol. 9 de la Historia de España, dirigida por Josep Fontana y Ramón Villares. Barcelona-Madrid: Crítica/Marcial Pons. ISBN 978-84-9892-063-5.
* Equipo de Estudios (1975). "Panorámica de la educación desde la Guerra Civil". *Cuadernos de Pedagogía* (9): 24-40.
* Fusi, Juan Pablo (2000). "La cultura". ใน José Luis García Delgado (บ.ก.). *Franquismo. El juicio de la historia*. Madrid: Temas de Hoy. ISBN 84-8460-070-X.
* Gallardo Romero, Juan José (2006). *Contra Franco: testimonios y reflexiones*. Editorial Vosa, S.L. p. 380. ISBN 84-8218-055-X.
* Gallo, Max (1971). *Historia de la España franquista [Histoire de l'Espagne franquiste]*. Dépôt légal: 52.657 (Premier trimestre 1972). Paris: Ruedo ibérico.
* García Delgado, José Luis (2000). "La economía". ใน José Luis García Delgado (บ.ก.). *Franquismo. El juicio de la historia*. Madrid: Temas de Hoy. ISBN 84-8460-070-X.
* Gil Pecharromán, Julio (2008). *Con permiso de la autoridad. La España de Franco (1939-1975)*. Madrid: Temas de Hoy. ISBN 978-84-8460-693-2.
* González Madrid, Damián (2012). *Violencia política y dictadura franquista*. *Dissidences. Hispanic Journal of Theory and Criticism*. Vol. 2. Iss. 3, artículo 3.
* Heine, Hartmut (1983). *La oposición política al franquismo. De 1939 a 1952*. Barcelona: Crítica. ISBN 84-7423-198-1.
* Juliá, Santos (1999). *Un siglo de España. Política y sociedad*. Madrid: Marcial Pons. ISBN 84-9537903-1.
* Juliá, Santos (2000). "La sociedad". ใน José Luis García Delgado (บ.ก.). *Franquismo. El juicio de la historia*. Madrid: Temas de Hoy. ISBN 84-8460-070-X.
* Mateos, Abdón; Soto, Álvaro (1997). *El final del franquismo, 1959-1975. La transformación de la sociedad española*. Madrid: Historia 16-Temas de Hoy. ISBN 84-7679-326-X.
* Molinero i Ruiz, Carme; Ysàs i Solanes, Pere (1998). *Productores disciplinados y minorías subversivas: clase obrera y conflictividad laboral en la España franquista*. Siglo XXI de España Editores, S.A. p. 296. ISBN 84-323-0970-2.
* Monés, Jordi (1976). "Cuatro décadas de educación franquista. Aspectos ideológicos". *Cuadernos de Pedagogía* (Suplemento nº 3): 11-16.
* Moradiellos, Enrique (2000). *La España de Franco (1939-1975). Política y sociedad*. Madrid: Síntesis. ISBN 84-7738-740-0.
* Payne, Stanley G. (1997). *El primer franquismo. Los años de la autarquía*. Madrid: Historia 16-Temas de Hoy. ISBN 84-7679-325-1.
* Payne, Stanley G. (2007). "Gobierno y oposición (1939-1969)". ใน Raymond Carr และคณะ (บ.ก.). *1939/1975 La época de Franco*. Madrid: Espasa Calpe. ISBN 978-84-670-2627-6.
* Preston, Paul (1998). *Franco «Caudillo de España» [Franco. A Biography]*. Primera edición en Mitos Bolsillo. Barcelona: Grijalbo Mondadori. ISBN 84-397-0241-8.
* Rodríguez Jiménez, José Luis (1997). *La extrema derecha española en el siglo XX*. Madrid: Alianza Editorial. ISBN 84-206-2887-5.
* Ruiz, Julius (2005). *Franco's Justice: Repression in Madrid After the Spanish Civil War*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-928183-1.
* Sánchez Soler, Mariano (2003). *Los Franco, S. A*. Oberon. p. 294. ISBN 84-96052-24-9.
* Sartorius Álvarez de las Asturias Bohorques, Nicolás; แม่แบบ:Versalita, Javier (2002). *La memoria insumisa: sobre la dictadura de Franco*. Editorial Crítica. p. 504. ISBN 84-8432-318-8.
* Saz Campos, Ismael (2004). *Fascismo y franquismo*. Valencia: Publicacions de la Universitat de València. ISBN 84-370-5910-0.
* Suárez Fernández, Luis (2007). *Franco. Crónica de un tiempo. VI. Los caminos de la instauración. Desde 1967 a 1975*. Madrid: Actas. ISBN 978-84-9739-063-7.
* Subirats, Marina (1976). "La mujer domada". *Cuadernos de Pedagogía* (Suplemento nº 3): 43-44.
* Thomàs i Andreu, Joan María (2001). *La Falange de Franco: fascismo y fascistización en el régimen franquista (1937-1945)*. Plaza & Janés Editores, S.A. p. 400. ISBN 84-01-53052-0.
* Tuñón de Lara, Manuel (1976). "La interpretación 'policial' de la historia". *Cuadernos de Pedagogía* (Suplemento nº 3): 35-37.
* Tusell, Javier (1997). *Historia de España. Vol. XIII. La época de Franco. Desde el fin de la Guerra Civil a la muerte de Franco (1939-1975)*. Madrid: Espasa Calpe. ISBN 84-239-8946-1.
* Tusell, Javier (1999). *(III) La Dictadura de Franco*. Historia de España del siglo XX. Madrid: Editorial Taurus.