# โสกราตีส

| โสกราตีส (Σωκράτης) |
| --- |
|  |
| เกิด | 470 ก่อนปีคริสตกาล, เอเธนส์ |
| เสียชีวิต | 399 ก่อนปีคริสตกาล, เอเธนส์ |
|  |
| ยุค | ปรัชญาโบราณ |
| แนวทาง | ปรัชญาตะวันตก |
| สำนัก | กรีกคลาสิก, ปรัชญาโสกราตีส |
| ความสนใจหลัก | ญาณวิทยา, จริยศาสตร์ |
| แนวคิดเด่น | วิธีของโสกราตีส, คำเยาะเย้ยของโสกราตีส |
| **ได้รับอิทธิพลจาก อนักซาโกรัส, พาเมติเนส, โพดิคัส, ไดโอทิมา
 |
| **เป็นอิทธิพลต่อ ปรัชญาทั่วโลกทั้งหมด
 |
|  |

โสกราตีสเข้าปกป้อง Alcibiades ศิษย์ของตน ในสมรภูมิ Potidaea ภาพวาดโดย Pyotr Basin เมื่อ ค.ศ. 1828 จัดแสดง ณ พิพิธภัณฑ์รัฐรัสเซีย
**โสกราตีส** หรือ **ซอกราแตส** (กรีก: Σωκράτης, [sɔː.krá.tɛːs]; อังกฤษ: *Socrates*; 4 มิถุนายน 470 ปีก่อนคริสตกาล — 7 พฤษภาคม 399 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นนักปราชญ์ของกรีกโบราณและเป็นชาวเมืองเอเธนส์ ซึ่งถือกันว่าเป็นผู้วางรากฐานของปรัชญาตะวันตก

## ประวัติ

โสกราตีสเป็นบุคคลในประวัติศาสตร์ที่ไม่ได้มีผลงานการเขียนอะไร แต่ตัวตนและความคิดของเขายังคงอยู่ถึงปัจจุบันผ่านงานเขียนของบุคคลอย่าง อริสโตเติล (Aristotle) เพลโต (Plato) อริสโตฟานเนส (Aristophanes) หรือ ซีโนฟอน (Xenophon) นอกจากนั้นยังมีทั้งนักเขียน นักคิด และนักปราชญ์ที่เก็บเรื่องราวของโสกราตีส อย่างไรก็ตาม เราไม่สามารถรู้ว่าข้อมูลเรื่องเล่าถึงชีวิตของโสกราตีสนั้นจริงหรือเท็จได้อย่างแน่นอน

ตามธรรมเนียมโบราณ โสกราตีสนั้นเป็นลูกของโสโฟรนิกัส (Sophronicus) ผู้เป็นพ่อ และ แฟนาเรต (Phaenarete) ผู้เป็นแม่ โสกราตีสได้แต่งงานกับซานทิปป์ (Xanthippe) และมีลูกชายถึง 3 คน เมื่อเทียบกับสังคมสมัยนั้นซานทิปป์ถึงได้ว่าเป็นผู้หญิงอารมณ์ร้าย และโสกราตีสเองได้กล่าวว่าเพราะเขาสามารถใช้ชีวิตกับซานทิปป์ได้ เขาใช้ชีวิตกับมนุษย์คนใดก็ได้ เหมือนกับผู้ฝึกม้าที่สามารถทนกับม้าป่าได้ โสกราตีสได้เห็นและร่วมรบในสมรภูมิ และ ตามสิ่งที่เพลโตได้กล่าวว่า โสกราตีสได้รับเหรียญเกียรติยศสำหรับความกล้าหาญในสมรภูมิรบ

ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ไม่กล่าวอย่างชัดเจนว่าโสกราตีสประกอบอาชีพใด ใน"ซิมโพเซียม" (Symposium) ซีโนฟอนกล่าวว่าโสกราตีสใช้ชีวิตกับการสนทนาปรัชญา โสกราตีสไม่น่าที่จะมีเงินมรดกจากครอบครัวเพราะบิดาของโสกราตีสเป็นเพียงศิลปิน และตามการบรรยายของพลาโต โสกราตีสไม่ได้รับเงินจากลูกศิษย์ อย่างไรก็ตามซีโนฟอนกล่าวใน "ซิมโพเซียม" ว่าโสกราตีสรับเงินจากลูกศิษย์ของเขา และอาริสโตฟานเนสก็เล่าว่าโสกราตีสได้เปิดโรงเรียนของตนเอง ข้อสันนิษฐานอีกอย่างหนึ่งที่เป็นไปได้ก็คือ โสกราตีสเลี้ยงชีพผ่านเพื่อนที่ร่ำรวยของเขา เช่น เอลซีไบเดส (Alcibiades)

## การไต่สวนและเสียชีวิต

*การตายของโสกราตีส* โดยฌัก-หลุยส์ ดาวีด ค.ศ. 1887
โสกราตีสใช้ชีวิตอยู่ในช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงในอาณาจักรเอเธนส์ จากจุดสูงสุดของอาณาจักรเอเธนส์ถึงยุคเสื่อมภายหลังการพ่ายแพ้ให้กับกรุงสปาร์ตา (Sparta) มีบุคคลสามคนสำคัญที่ยุให้ศาลสาธารณะของกรุงเอเธนส์ไต่สวนโสกราตีส โดยกล่าวหาว่าโสกราตีสเป็นผู้ที่สร้างความเสื่อมศรัทธาในศาสนา และเยาวชนในกรุงเอเธนส์ เรื่องราวทั้งหมดนี้สามารถอธิบายได้ เมื่อนึกถึงสถานการณ์ในเมืองเอเธนส์ภายหลังการพ่ายแพ้ให้กับสปาร์ตานั้น ชาวเมืองเอเธนส์ ผู้ยังเชื่อถือในเทพเจ้าผู้ปกป้องเมืองต่าง ๆ มองว่าการพ่ายแพ้ของเอเธนส์เป็นเพราะเทพเจ้าเอเธนา (Athena) ผู้เป็นเทพปกครองเมืองเอเธนส์นั้นประสงค์จะลงโทษเมืองเอเธนส์เพราะผู้คนในเมืองเสื่อมศรัทธาในศาสนา การที่โสกราตีสตั้งคำถามและสนทนาเกี่ยวกับปรัชญาจึงเท่ากับเป็นการทรยศชาติ จากการไส่ร้ายป้ายสีของอีกฝ่ายที่พยายามรวบอำนาจโดยการติดสินบน ใช้อำนาจทางการเมือง และการปล่อยข่าวเท็จ ต่อการตัดสินด้วยการลงคะแนนของสภาเอเทนส์ว่าให้ประหารโสกราตีส(สมัยนั้นยังไม่มีระบบศาลไต่สวนหรือการสืบสวนคดี) ก่อนถึงการประหารเพลโตได้เข้าพบและได้ขอให้หนีไปกับเขาด้วยแผนที่วางไว้แล้วแต่โสกราตีสใด้บอกกับเพลโตว่า ฉันยอมตายได้แต่ฉันไม่อาจยอมให้ประชาธิปไตยตายเพื่อรักษาชีวิต เขาเต็มใจเข้าสู่การประหารโดยการดื่มยาพิษและเสียชีวิตในที่สุด

## อ้างอิง

## ข้อมูล

* Ahbel-Rappe, Sara; Kamtekar, Rachana (2009). *A Companion to Socrates*. Wiley. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Ahbel-Rappe, Sara (2011). *Socrates: A Guide for the Perplexed*. A&C Black. ISBN 978-0-8264-3325-1.
* Alon, Ilai (2009). "Socrates in Arabic Philosophy". ใน Ahbel-Rappe, Sara; Kamtekar, Rachana (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Wiley. pp. 313–326. doi:10.1002/9780470996218.ch20. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Ambury, James M. (2020). "Socrates". *Internet Encyclopedia of Philosophy*. สืบค้นเมื่อ 2021-06-02.
* Ausland, Hayden W. (15 May 2019). "Socrates in the Early Nineteenth Century, Become Young and Beautiful". ใน Kyriakos N. Demetriou (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. BRILL. pp. 685–718. ISBN 978-90-04-39675-3.
* Benson, Hugh H. (2011). "Socratic Method". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 179–200. doi:10.1017/CCOL9780521833424.008. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Benson, Hugh H. (3 January 2013). "The priority of definition". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 136–155. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Bett, Richard (2011). "Socratic Ignorance". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 215–236. doi:10.1017/CCOL9780521833424.010. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Bowman, Brady (15 May 2019). "Hegel on Socrates and the Historical Advent of Moral Self-Consciousness". ใน Kyriakos N. Demetriou (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. BRILL. pp. 749–792. doi:10.1163/9789004396753\_030. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 181666253.
* Brickhouse, Thomas C.; Smith, Nicholas D. (3 January 2013). "Socratic Moral Psychology". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 185–209. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Campos-Daroca, F. Javier (15 May 2019). "Epicurus and the Epicureans on Socrates and the Socratics". ใน Moore, Christopher (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. Brill Publishers. pp. 237–265. doi:10.1163/9789004396753\_010. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 182098719.
* D'Angour, Armand (2019). *Socrates in Love*. Bloomsbury. ISBN 978-14-08-88391-4.
* Döring, Klaus (2011). "The Students of Socrates". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 24–47. doi:10.1017/CCOL9780521833424.002. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Dorion, Louis André (2011). "The Rise and Fall of the Socratic Problem". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 1–23. doi:10.1017/CCOL9780521833424.001. hdl:10795/1977. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Guthrie, W. K. C. (1972). *A History of Greek Philosophy: Volume 3, The Fifth Century Enlightenment, Part 2, Socrates*. Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9780511518454. ISBN 978-0-521-09667-6.
* Griswold, Charles L. (2011). "Socrates' Political Philosophy". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 333–352. doi:10.1017/CCOL9780521833424.014. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Hankins, James (2009). "Socrates in the Italian Renaissance". ใน Ahbel-Rappe, Sara; Kamtekar, Rachana (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Wiley. pp. 337–352. doi:10.1002/9780470996218.ch21. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Johnson, Curtis (3 January 2013). "Socrates' political philosophy". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 233–256. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Jones, Daniel (8 June 2006). *English Pronouncing Dictionary*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-68086-8.
* Kahn, Charles H. (4 June 1998). *Plato and the Socratic Dialogue: The Philosophical Use of a Literary Form*. Cambridge University Press. doi:10.1017/CBO9780511585579. ISBN 978-0-521-64830-1.
* Konstan, David (2011). "Socrates in Aristophanes' Clouds". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 75–90. doi:10.1017/CCOL9780521833424.004. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Lane, Melissa (2011). "Reconsidering Socratic Irony". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 237–259. doi:10.1017/CCOL9780521833424.011. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Lapatin, Keneth (2009). "Picturing Socrates". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 110–155. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Lesher, J. H. (James H.) (1987). "Socrates' Disavowal of Knowledge". *Journal of the History of Philosophy*. Project Muse. **25** (2): 275–288. doi:10.1353/hph.1987.0033. ISSN 1538-4586. S2CID 171007876.
* Long, A.A. (2009). "How Does Socrates' Divine Sign Communicate with Him?". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 63–74. doi:10.1002/9780470996218.ch5. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Long, A.A. (2011). "Socrates in Later Greek Philosophy". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 355–379. doi:10.1017/CCOL9780521833424.015. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Loughlin, Felicity P. (15 May 2019). "Socrates and Religious Debate in the Scottish Enlightenment". ใน Kyriakos N. Demetriou (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. BRILL. pp. 658–683. doi:10.1163/9789004396753\_027. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 182644665.
* May, Hope (2000). *On Socrates*. Wadsworth/Thomson Learning. ISBN 978-0-534-57604-2.
* McPherran, Mark L. (2011). "Socratic religion". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 111–127. doi:10.1017/CCOL9780521833424.006. ISBN 978-0-521-83342-4.
* McPherran, Mark L. (3 January 2013). "Socratic theology and piety". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 257–277. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* McPartland, Keith (3 January 2013). "Socratic Ignorance and Types of Knowledge". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 94–135. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* McLean, Daniel R. (2009). "The Private Life of Socrates in Early Modern France". ใน Ahbel-Rappe, Sara; Kamtekar, Rachana (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Wiley. pp. 353–367. doi:10.1002/9780470996218.ch22. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Muench, Paul (2009). "Kierkegaard's Socratic Point of View". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 389–405. doi:10.1002/9780470996218.ch24. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Nails, Debra (2020). Edward N. Zalta (บ.ก.). "Socrates". Stanford Encyclopedia of Philosophy.
* Ober, Josiah (2010). "Socrates and Democratic Athens". ใน Donald R. Morrison (บ.ก.). *The Cambridge Companion to Socrates*. Cambridge University Press. pp. 138–178. doi:10.1017/CCOL9780521833424.007. ISBN 978-0-521-83342-4.
* Obdrzalek, Suzanne (3 January 2013). "Socrates on Love". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 210–232. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Porter, James I. (2009). "Nietzsche and 'The Problem of Socrates'". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 406–425. doi:10.1002/9780470996218.ch25. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Ralkowski, Mark (3 January 2013). "The politics of impiety why was Socrates prosecuted by the Athenian democracy ?". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 301–327. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Raymond, Christopher C. (15 May 2019). "Nietzsche's Revaluation of Socrates". ใน Kyriakos N. Demetriou (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. BRILL. pp. 837–683. doi:10.1163/9789004396753\_033. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 182444038.
* Reshotko, Naomi (3 January 2013). "Socratic eudaimonism". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 156–184. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Rowe, Christopher (2006). "Socrates in Plato's Dialogues". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 159–170. doi:10.1002/9780470996218.ch10. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Rudebusch, George (2009). "Socratic Love". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 186–199. doi:10.1002/9780470996218.ch11. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Segvic, Heda (2006). "No One Errs Willingly: The Meaning of Socratic Intellectualism". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 171–185. doi:10.1002/9780470996218.ch10. ISBN 978-1-4051-5458-1.
* Schur, David; Yamato, Lori (15 May 2019). "Kierkegaard's Socratic Way of Writing". ใน Kyriakos N. Demetriou (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. Brill Publishers. pp. 820–836. doi:10.1163/9789004396753\_032. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 181535294.
* Trizio, Michele (15 May 2019). "Socrates in Byzantium". ใน Moore, Christopher (บ.ก.). *Brill's Companion to the Reception of Socrates*. Brill Publishers. pp. 592–618. doi:10.1163/9789004396753\_024. ISBN 978-90-04-39675-3. S2CID 182037431.
* Vasiliou, Iakovos (3 January 2013). "Socratic irony". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 20–33. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Vlastos, Gregory (1985). "Socrates' Disavowal of Knowledge". *The Philosophical Quarterly*. Oxford University Press (OUP). **35** (138): 1–31. doi:10.2307/2219545. ISSN 0031-8094. JSTOR 2219545.
* Vlastos, Gregory (1991). *Socrates, Ironist and Moral Philosopher*. Cornell University Press. ISBN 978-0-8014-9787-2.
* Waterfield, Robin (3 January 2013). "Quest for the historical Socrates". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 1–19. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* Wolfsdorf, David (3 January 2013). "Quest for the historical Socrates". ใน Nicholas D. Smith (บ.ก.). *The Bloomsbury Companion to Socrates*. John Bussanich. A&C Black. pp. 34–67. ISBN 978-1-4411-1284-2.
* White, Nicholas (2009). "Socrates in Hegel and Others". ใน Sara Ahbel-Rappe (บ.ก.). *A Companion to Socrates*. Rachana Kamtekar. Wiley. pp. 368–387. doi:10.1002/9780470996218.ch23. ISBN 978-1-4051-5458-1.

## อ่านเพิ่ม

* Brun, Jean (1978). *Socrate* (sixth ed.). Presses universitaires de France. pp. 39–40. ISBN 978-2-13-035620-2. (ในภาษาฝรั่งเศส)
* Benson, Hugh (1992). *Essays on the philosophy of Socrates*. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-506757-6. OCLC 23179683.
* Rudebusch, George (2009). *Socrates*. Chichester, U.K. Malden, MA: Wiley-Blackwell. ISBN 978-1-4051-5085-9. OCLC 476311710.
* Taylor, C. C. W. (1998). *Socrates*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-287601-0.
* Taylor, C. C. W. (2019). *Socrates: A Very Short Introduction*. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-883598-1.
* Vlastos, Gregory (1994). *Socratic Studies*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-44735-5.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* โสกราตีส ที่ Indiana Philosophy Ontology Project
* The Dialogues of Plato ที่ Project Gutenberg