# การก

**การก** คือลักษณะพิเศษทางไวยากรณ์ของคำนาม คำสรรพนาม คำคุณศัพท์ คำอนุภาค หรือคำบอกตัวเลข ที่ระบุหน้าที่ของคำนั้น ๆ ในวลี อนุประโยค หรือ ประโยค คำนาม คำสรรพนาม คำคุณศัพท์ ตัวกำหนด คำอนุภาค คำบุพบท คำบอกตัวเลข คำกำกับนาม และส่วนขยายในบางภาษาสามารถมีรูปผันได้หลายรูปขึ้นอยู่กับการก ขณะที่ภาษามีวิวัฒนาการ การกสามารถรวม (ตัวอย่างเช่นในภาษากรีกโบราณ อธิกรณการก (Locative) รวมเข้ากับสัมปทานการก (Dative)) ปรากฏการณ์เช่นนี้เรียกว่า Syncretism

ภาษาต่าง ๆ เช่น ภาษากรีกโบราณ ภาษาอาร์มีเนีย ภาษาอัสสัม ภาษาส่วนใหญ่ในกลุ่มภาษาบอลโต-สลาวิก ภาษาบาสก์ ภาษาส่วนใหญ่ในกลุ่มภาษาคอเคเซียน ภาษาเยอรมัน ภาษาไอซ์แลนด์ ภาษาญี่ปุ่น ภาษาเกาหลี ภาษาละติน ภาษาสันสกฤต ภาษาทมิฬ ภาษาทิเบต (หนึ่งในภาษาที่มีวรรณยุกต์) กลุ่มภาษาเตอร์กิก และกลุ่มภาษายูราล มีระบบการกที่ใหญ่ คำนาม คำสรรพนาม คำคุณศัพท์ และตัวกำหนดต่างมีการผันคำทั้งหมด (โดยใช้วิภัตติปัจจัยเป็นปกติ) เพื่อระบุถึงการกที่มันอยู่ จำนวนของการกในแต่ละภาษานั้นแตกต่างกันไป โดยในภาษาเปอร์เซียและภาษาเอสเปรันโตมี 2 การก ภาษาอังกฤษใหม่มี 3 การกเฉพาะสรรพนามเท่านั้น ภาษาเยอรมันและภาษาไอซ์แลนด์มี 4 การก ภาษาโรมาเนียมี 5 การก ภาษาละติน ภาษาสโลวีเนีย ภาษารัสเซีย และภาษาตุรกีมีอย่างน้อย 6 การก ภาษาอาร์มีเนีย ภาษาเช็ก ภาษาลัตเวีย ภาษาลิทัวเนีย ภาษาโปแลนด์ ภาษาบอสเนีย ภาษาเซอร์เบีย ภาษาโครเอเชีย ภาษาสโลวาเกีย และภาษายูเครนมี 7 การก ภาษาสันสกฤตและภาษาทมิฬมี 8 การก ภาษาเอสโตเนียมี 14 การก ภาษาฟินแลนด์มี 15 การก ภาษาฮังการีมี 18 การก และภาษาทเซซ (Tsez) มี 64 การก

การกที่มักพบได้บ่อย ได้แก่ กรรตุการก (Nominative) กรรมการก (Accusative) สัมปทานการก และสัมพันธการก (Genitive) โดยปกติในภาษาไทยมักใช้คำบุพบทในส่วนของคำที่ทำหน้าที่เช่นเดียวกับการก ตัวอย่างเช่นบุพบทวลี *ด้วยเท้า* (ดังในประโยคที่ว่า "แดงเตะเพื่อนด้วยเท้า") ในภาษารัสเซียสามารถสื่อสารวลีเดียวกันได้ด้วยคำ ๆ เดียวโดยใช้กรณการก (Instrumental)

## การกในภาษาต่าง ๆ

### ภาษาไทย

ภาษาไทยแบ่งการกเป็น 5 ประเภท ได้แก่

* กรรตุการก - ผู้ทำหรือผู้ใช้ให้ทำ เช่น ตำรวจจับผู้ร้าย ตำรวจ เป็นกรรตุการก
* กรรมการก - ผู้ถูกทำ เช่น ตำรวจจับผู้ร้าย ผู้ร้ายถูกจับโดยตำรวจ ผู้ร้าย เป็นกรรมการก
* การิตการก - ผู้ถูกใช้ให้ทำ เช่น ผู้กำกับให้ร้อยเวรไปจับผู้ร้าย ร้อยเวร เป็นการิตการก
* วิกัติการก
	+ คำที่อธิบายตำแหน่งของบทการกข้างหน้าให้ชัดเจนยิ่งขึ้น เช่น ตำรวจยศพันตำรวจตรีจับผู้ร้าย ยศพันตำรวจตรี เป็นวิกัติการก
	+ หรือคำที่เป็นบทช่วยวิกตรรถกริยา เช่น เขาเป็นตำรวจ ตำรวจ คือวิกัติการก
* วิเศษณการก - คำที่เรียงอยู่หลังบุพบทที่ใช้เป็นบทเชื่อม เช่น ตำรวจจาก สน.บางเขน สน.บางเขน เป็นวิเศษณการก ถ้าละบุพบทเสีย ก็อยู่ติดกับบทที่มันประกอบ

### กลุ่มภาษาอินโด-ยูโรเปียน

ภาษาในกลุ่มภาษาอินโด-ยูโรเปียนมี 8 การกแต่เดิม ดังนี้ โดยยกตัวอย่างภาษาไทยประกอบ

| การก | สิ่งที่ระบุ | ตัวอย่างคำในประโยค | ตัวอย่างประโยค | ปฤจฉา | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| กรรตุการก | ประธานของกริยาแท้ | ฉัน ดำ ช่าง | ฉัน**ซื้อแกงเขียวหวาน* ดำ**ฝากกระเป๋าไว้* ช่าง**พึ่งจะซ่อมรถเมื่อวาน* | ใคร? หรือ อะไร? | เทียบได้กับประธานสรรพนาม (คำสรรพนามที่ทำหน้าที่เป็นประธาน) |
| กรรมการก | กรรมตรงของสกรรมกริยา | แกงเขียวหวาน กระเป๋า รถ พี่ | *ฉันซื้อ**แกงเขียวหวานดำฝาก**กระเป๋า**ไว้* *ช่างพึ่งจะซ่อม**รถ**เมื่อวาน* *ลุงข้างบ้านเรียก**พี่**เข้าไปพบ* | ใคร? หรือ อะไร? | เทียบได้กับกรรมสรรพนาม (คำสรรพนามที่ทำหน้าที่เป็นกรรม) |
| สัมปทานการก | กรรมรองของคำกริยา | แก่เขา ที่แดง กับพ่อ | *ฉันซื้อแกงเขียวหวานให้**แก่เขาดำฝากกระเป๋าไว้**ที่แดงช่างพึ่งจะซ่อมรถให้**กับพ่อ**เมื่อวาน* | แก่ใคร? หรือ แก่อะไร? | เทียบได้กับกรรมสรรพนาม (คำสรรพนามที่ทำหน้าที่เป็นกรรม) โดยมีคำบุพบทนำหน้า เช่น ที่ กับ แก่ เป็นต้น |
| อปาทานการก | การเคลื่อนที่ออกห่างจากสิ่งหนึ่งหรือที่มา | จากร้านค้าหน้าปากซอย จากกรุงเทพ จากเจ้าของ | *ฉันซื้อแกงเขียวหวานให้แก่เขา**จากร้านค้าหน้าปากซอยฉันมา**จากกรุงเทพสุนัขวิ่งหนี**จากเจ้าของ**ทันทีที่ตะโกน* | จากไหน? จากใคร? | มักนำหน้าด้วย "จาก" ในภาษาไทย |
| สัมพันธการก | ผู้เป็นเจ้าของของคำนามอีกอย่าง | ของเขา ของประเทศไทย | *แกงเขียวหวาน**ของเขา**มาจากร้านค้า* *ฉันมาจากกรุงเทพที่เป็นเมืองหลวง**ของประเทศไทย | ของใคร? ของอะไร? | มักนำหน้าด้วย "ของ" ในภาษาไทย |
| สัมโพธนการก | ผู้ที่ถูกเรียก | ตัวเอง! นี่เธอ! ดูก่อนอานนท์ | ตัวเอง!** อย่าลืมซื้อของมานะ* นี่เธอ!** ซื้ออะไรมาน่ะ* ดูก่อนอานนท์**...* |  |  |
| อธิกรณการก | สถานที่หรือเวลา | ในประเทศไทย ที่บ้าน เมื่อคืน | *พวกเราอาศัยอยู่**ในประเทศไทยภรรยาของเขารอเขาอยู่**ที่บ้าน**ตั้งแต่เช้า* เมื่อคืน**พวกเธอไปไหนมา?* | ที่ไหน? ในไหน? เมื่อไหร่? | เทียบได้กับคำบุพบทต่าง ๆ |
| กรณการก | อุปกรณ์ วิธีการที่ใช้ หรือผู้ร่วมมือที่ทำให้เกิดการกระทำ | โดยสารรถยนต์ (โดยรถยนต์) ด้วยมือ ให้เพื่อนทำ | *นักเรียน**โดยสารรถยนต์**ไปโรงเรียนเป็นประจำ* *จดหมายฉบับนี้เขียนขึ้น**ด้วยมือการบ้านนี้ฉัน**ให้เพื่อนทำ**ให้* | อย่างไร? ใช้ใครทำ? ใช้อะไรทำ? ทำกับใคร? |  |