# ดาวศุกร์

ดาวศุกร์| ภาพถ่ายดาวศุกร์โดยยาน *MESSENGER* ในสีจริงซึ่งจะเห็นเป็นทรงกลมที่ไม่มีรายละเอียดเด่นชัด เนื่องจากมีชั้นเมฆหนาทึบปกคลุมพื้นผิวไว้ตลอดเวลา |
| การกำหนดชื่อ |
| การออกเสียง | /ˈviːnəs/  |
| ตั้งชื่อตาม | วีนัส |
| คำคุณศัพท์ | Venusian /vɪˈnjuːziən, -ʒən/, นาน ๆ ครั้งเป็น Cytherean /sɪθəˈriːən/ หรือ Venerean / Venerian /vɪˈnɪəriən/ |
| สัญลักษณ์ |  |
| ลักษณะของวงโคจร |
| ต้นยุคอ้างอิง J2000 |
| ระยะจุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด | 0.728213 หน่วยดาราศาสตร์ (108.94 ล้านกิโลเมตร) |
| ระยะจุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด | 0.718440 หน่วยดาราศาสตร์ (107.48 ล้านกิโลเมตร) |
| กึ่งแกนเอก | 0.723332 หน่วยดาราศาสตร์ (108.21 ล้านกิโลเมตร) |
| ความเยื้องศูนย์กลาง | 0.006772 |
| คาบการโคจร (ดาราคติ) | * 224.701 วัน
* 0.615198 ปีจูเลียน
* 0.615187 ปีดาราคติ
* 1.92 วันสุริยะของดาวศุกร์
 |
| คาบซินอดิก | 583.92 วัน |
| อัตราเร็วเฉลี่ยในวงโคจร | 35.02 กม./วินาที |
| มุมกวาดเฉลี่ย | 50.115° |
| ความเอียง | * 3.39458° เทียบกับระนาบสุริยวิถี
* 3.86° เทียบกับเส้นศูนย์สูตรของดวงอาทิตย์
* 2.15° เทียบกับระนาบคงที่
 |
| ลองจิจูดของจุดโหนดขึ้น | 76.680° |
| มุมของจุดใกล้ที่สุด | 54.884° |
| จำนวนดาวบริวาร | ไม่มี |
| ลักษณะทางกายภาพ |
| รัศมีเฉลี่ย | * 6,051.8±1.0 กม.
* 0.9499 เท่าของโลก
 |
| ความแป้น | 0 |
| พื้นที่ผิว | * 4.6023×108 กม.2
* 0.902 เท่าของโลก
 |
| ปริมาตร | * 9.2843×1011 กม.3
* 0.857 เท่าของโลก
 |
| มวล | * (4.86731±0.00023)×1024 กก.
* 0.815 เท่าของโลก
 |
| ความหนาแน่นเฉลี่ย | 5.243 กรัม/ซม.3 |
| ความโน้มถ่วงที่ผิว | 8.87 m/s2 (8.87 m/s2) (0.904 g) |
| ความเร็วหลุดพ้น | 10.36 km/s (6.44 mi/s) |
| คาบการหมุนซินอดิก | −116.75 วัน (ย้อนทาง) |
| คาบการหมุนดาราคติ | −243.0226 วัน (ย้อนทาง) |
| ความเร็วการหมุนบริเวณศูนย์สูตร | 6.52 km/h (1.81 m/s) |
| ความเอียงของแกน | 2.64° (สำหรับการหมุนแบบย้อนทาง) 177.36° (เทียบกับวงโคจร) |
| ไรต์แอสเซนชันของขั้วเหนือ | * 18h 11m 2s
* 272.76°
 |
| เดคลิเนชันของขั้วเหนือ | 67.16° |
| อัลบีโด | * 0.689 (เรขาคณิต)
* 0.76 (บอนด์)
 |
| อุณหภูมิ | 232 K (−41 °C) (อุณหภูมิแบล็กบอดี) |
|

| อุณหภูมิพื้นผิว | ต่ำสุด | เฉลี่ย | สูงสุด |
| --- | --- | --- | --- |
| เคลวิน |  | 737 K |  |
| เซลเซียส |  | 464 °C |  |
| ฟาเรนไฮต์ |  | 867 °F |  |

 |
| อัตราปริมาณรังสีดูดกลืนที่พื้นผิว | 2.1×10−6 ไมโครgray ต่อ ชั่วโมง |
| อัตราปริมาณรังสีสมมูลที่พื้นผิว | 2.2×10−6 ไมโครซีเวิร์ต ต่อ ชั่วโมง 0.092–22 ไมโครซีเวิร์ต ต่อ ชั่วโมง ในระดับเมฆ |
| โชติมาตรปรากฏ | −4.92 ถึง −2.98 |
| โชติมาตรสัมบูรณ์ | −4.4 |
| ขนาดเชิงมุม | 9.7″–66.0″ |
| ลักษณะของบรรยากาศ |
| ความดันที่พื้นผิว | 93 บาร์ (9.3 MPa) 92 atm |
| องค์ประกอบตามปริมาตร | * คาร์บอนไดออกไซด์ 96.5%
* ไนโตรเจน 3.5%
* ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ 0.015%
* อาร์กอน 0.0070%
* ไอน้ำ 0.0020%
* คาร์บอนมอนอกไซด์ 0.0017%
* ฮีเลียม 0.0012%
* นีออน 0.0007%
* คาร์บอนิลซัลไฟด์ (ปริมาณเล็กน้อย)
* ไฮโดรเจนคลอไรด์ (ปริมาณเล็กน้อย)
* ไฮโดรเจนฟลูออไรด์ (ปริมาณเล็กน้อย)
 |
|  |

**ดาวศุกร์** (อังกฤษ: Venus) เป็นดาวเคราะห์ลำดับที่สองจากดวงอาทิตย์ ดาวศุกร์มีขนาดและมวลใกล้เคียงกับโลก แต่ไม่มีน้ำในสถานะของเหลว และชั้นบรรยากาศยังมีความหนาแน่นมากกว่าวัตถุที่เป็นดาวเคราะห์หินอื่น ๆ ในระบบสุริยะ ชั้นบรรยากาศประกอบด้วยคาร์บอนไดออกไซด์เป็นส่วนใหญ่ และมีชั้นเมฆหนาทึบของกรดซัลฟิวริกปกคลุมทั่วทั้งดวง ที่ระดับพื้นผิวเฉลี่ย บรรยากาศมีอุณหภูมิสูงถึง 737 K (464 °C; 867 °F) และมีความกดอากาศสูงกว่าโลกที่ระดับน้ำทะเลถึง 92 เท่า ส่งผลให้บรรยากาศชั้นล่างสุดมีสถานะเป็นของไหลเหนือวิกฤต เมื่อมองจากโลก ดาวศุกร์จะปรากฏเป็นจุดสว่างคล้ายดาวฤกษ์ โดยมีความสว่างมากกว่าจุดสว่างตามธรรมชาติอื่น ๆ บนท้องฟ้า และเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "ดาวประกายพรึก" (ในตอนเช้า) หรือ "ดาวประจำเมือง" (ในตอนเย็น)

ดาวศุกร์โคจรใกล้ดวงอาทิตย์มากกว่าโลก วงโคจรของดาวศุกร์และโลกทำให้ดาวเคราะห์ทั้งสองเข้าใกล้กันในทุกรอบปีซินอดิก (1.6 ปี) ซึ่งในช่วงเวลานี้ ดาวศุกร์จะเข้าใกล้โลกมากกว่าดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ ในการเดินทางอวกาศจากโลก ดาวศุกร์มักถูกใช้เป็นทางผ่านเพื่อทำแรงช่วยจากความโน้มถ่วง ซึ่งช่วยให้การเดินทางรวดเร็วและประหยัดพลังงานมากขึ้น ดาวศุกร์ไม่มีดวงจันทร์บริวาร และมีการหมุนรอบตัวเองแบบการหมุนย้อนทางที่ช้ามาก ซึ่งเป็นผลมาจากแรงกระทำระหว่างการล็อกด้วยน้ำขึ้นน้ำลงของดวงอาทิตย์และการได้รับความร้อนที่ไม่เท่ากันในชั้นบรรยากาศที่หนาแน่น ส่งผลให้หนึ่งวันของดาวศุกร์ยาวนานถึง 116.75 วันโลก หรือประมาณครึ่งหนึ่งของปีสุริยะของดาวศุกร์ซึ่งยาวนาน 224.7 วันโลก

ดาวศุกร์มีเมกนีโตสเฟียร์ที่อ่อน เนื่องจากไม่มีไดนาโมภายใน สนามแม่เหล็กของมันจึงเกิดจากการเหนี่ยวนำของลมสุริยะที่ทำปฏิกิริยากับชั้นบรรยากาศ โครงสร้างภายในประกอบด้วยแกนดาวเคราะห์ เนื้อโลก และเปลือกดาวเคราะห์ ความร้อนภายในจะระบายออกมาผ่านทางภูเขาไฟที่ยังคุอยู่ ส่งผลให้เกิดการปรับโฉมพื้นผิวใหม่แทนที่จะเป็นการขยับตัวของแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค ดาวศุกร์อาจเคยมีน้ำบนพื้นผิวและมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อสิ่งมีชีวิตในช่วงต้นของประวัติศาสตร์ ก่อนที่จะเกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกแบบกู่ไม่กลับ ทำให้น้ำระเหยไปจนหมดและกลายเป็นดาวศุกร์ในสภาพปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม สภาพบรรยากาศในระดับความสูงของชั้นเมฆมีลักษณะใกล้เคียงกับโลกมากที่สุดในระบบสุริยะ และอาจเอื้อต่อการมีสิ่งมีชีวิตบนดาวศุกร์ โดยมีการค้นพบสารบ่งชี้ทางชีวภาพที่อาจเป็นไปได้ใน ค.ศ. 2020 ซึ่งกระตุ้นให้เกิดการวิจัยและภารกิจใหม่ ๆ

ตลอดประวัติศาสตร์ มนุษย์ทั่วโลกได้เฝ้าสังเกตดาวศุกร์และให้ความสำคัญในหลายวัฒนธรรม เมื่อมีการใช้กล้องโทรทรรศน์ ปรากฏการณ์ข้างขึ้นข้างแรมของดาวศุกร์ก็เริ่มเป็นที่สังเกตเห็น และใน ค.ศ. 1613 ข้อมูลเหล่านี้ได้กลายเป็นหลักฐานสำคัญที่ล้มล้างแบบจำลองโลกเป็นศูนย์กลาง และสนับสนุนแบบจำลองดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลาง ดาวศุกร์ถูกเยี่ยมชมครั้งแรกใน ค.ศ. 1961 โดยยาน เวเนรา 1 (Venera 1) ซึ่งบินผ่านดาวเคราะห์และถือเป็นการเดินทางระหว่างดาวเคราะห์ครั้งแรก ข้อมูลชุดแรกจากดาวศุกร์ถูกส่งกลับมาใน ค.ศ. 1962 โดยยาน มาริเนอร์ 2 (Mariner 2) ต่อมาใน ค.ศ. 1967 ยาน เวเนรา 4 ได้เดินทางไปถึง และตามมาด้วยการลงจอดของยาน เวเนรา 7 ใน ค.ศ. 1970 ในปัจจุบันยาน โซลาร์ออร์บิเตอร์ (Solar Orbiter) อยู่ระหว่างการเดินทางเพื่อบินผ่านดาวศุกร์ใน ค.ศ. 2026 และภารกิจถัดไปที่มีแผนจะปล่อยตัวคือ วีนัสไลฟ์ฟายเดอร์ (Venus Life Finder) ซึ่งมีกำหนดการใน ค.ศ. 2026 เช่นกัน

## ลักษณะทางกายภาพ

ขนาดของดาวศุกร์เมื่อเทียบกับโลก
ดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์หินในจำนวนทั้งหมด 4 ดวงในระบบสุริยะ ซึ่งหมายความว่า ส่วนประกอบอันประกอบขึ้นเป็นดาวศุกร์นั้นเป็นหินเช่นเดียวกับโลก ยิ่งกว่านั้น ดาวศุกร์มีขนาดและมวลเท่ากับโลก จึงถูกขนานนามว่าเป็น น้องสาว หรือ ฝาแฝด ของโลก เส้นผ่านศูนย์กลางของดาวศุกร์คือ 12,103.6 km (7,520.8 mi) ซึ่งเล็กกว่าโลกไป 638.4 km (396.7 mi) นอกจากนี้ยังมีมวล 81.5% ของมวลโลก อย่างไรก็ตามนั้น สภาวะบรรยากาศบนดาวศุกร์ต่างจากบนโลกอย่างมาก บรรยากาศของดาวศุกร์ประกอบด้วยแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ 96.5% มีไนโตรเจนเพียง 3.5% ความดันบรรยากาศและอุณหภูมิที่ผิวดาวศุกร์มีค่า 9.3 เมกะปาสกาล (93 บาร์) และ 737 K (464 °C; 867 °F) ตามลำดับ ซึ่งอยู่สูงกว่าจุดวิกฤตทางอุณหพลศาสตร์ เป็นเหตุให้บรรยากาศของดาวศุกร์มีลักษณะเป็นของไหลวิกฤตยวดยิ่ง

### บรรยากาศและภูมิอากาศ

โครงสร้างเมฆของดาวศุกร์ ค้นพบเมื่อ พ.ศ. 2559
ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ดาวศุกร์มีบรรยากาศหนาแน่นมากถึงขั้นที่ว่าสสารในบรรยากาศเป็นของไหลวิกฤตยวดยิ่ง คือถูกอัดอย่างมากแต่ไม่ถึงกับเป็นของแข็ง
มวลของบรรยากาศของดาวศุกร์มีค่า 92 เท่าของโลก ส่วนความดันบรรยากาศบนดาวศุกร์พื้นผิวมีค่า 93 เท่าของโลก ซึ่งเทียบได้กับความดันในมหาสมุทรลึก 1 km (5⁄8 mi) บนโลก ความหนาแน่นบนพื้นผิวดาวศุกร์มีค่า 65 kg/m3 คือประมาณ 6.5% ของน้ำ หรือ 50 เท่าของความดันบรรยากาศโลกที่ระดับน้ำทะเลปานกลางอุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส (293 เคลวิน; 20 องศาเซลเซียส; 68 องศาฟาเรนไฮต์) ด้วยเหตุที่ดาวศุกร์มีคาร์บอนไดออกไซด์มาก ก็ทำให้เกิดปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรงที่สุดในระบบสุริยะ อุณหภูมิบนดาวศุกร์สูงอย่างน้อย 462 องศาเซลเซียส (735 เคลวิน; 462 องศาเซลเซียส; 864 องศาฟาเรนไฮต์). ซึ่งสูงกว่าอุณหภูมิพื้นผิวของดาวพุธ อนึ่ง ดาวพุธได้ฉายาว่า **เตาไฟแช่แข็ง** ด้วยเหตุที่อุณหภูมิพื้นผิวต่ำสุดมีค่า −220 องศาเซลเซียส (53 เคลวิน; −220 องศาเซลเซียส; −364 องศาฟาเรนไฮต์) และอุณหภูมิสูงสุดมีค่า 427 องศาเซลเซียส (700 เคลวิน; 427 องศาเซลเซียส; 801 องศาฟาเรนไฮต์), ดาวศุกร์มีระยะห่างจากดวงอาทิตย์เกือบสองเท่าของระยะห่างระหว่างดาวพุธกับดวงอาทิตย์ เป็นเหตุให้ดาวศุกร์ได้รับพลังงานจากการแผ่รังสีของดวงอาทิตย์ประมาณ 25% แต่กลับมีอุณหภูมิสูงมากก็ด้วยภาวะเรือนกระจก แก๊สในบรรยากาศกักความร้อนมิให้ออกจากบรรยากาศ ตารางต่อไปนี้แสดงอุณหภูมิที่ภาวะต่าง ๆ ของดาวศุกร์

| อุณหภูมิดาวศุกร์ |
| --- |
| สภาวะ | อุณหภูมิ |
| อุณหภูมิพื้นผิวสูงสุด | 900°F (482°C) |
| อุณหภูมิพื้นผิวเฉลี่ย | 847°F (453°C) |
| อุณหภูมิพื้นผิวต่ำสุด | 820°F (438°C)
 |

บรรยากาศของดาวศุกร์อุดมไปด้วยแก๊สเฉื่อยเช่นเดียวกับบนโลก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการของดาวศุกร์ซึ่งก่อกำเนิดแบบเดียวกับโลก ในระยะแรกนักดาราศาสตร์เชื่อว่ามีน้ำในบรรยากาศดาวศุกร์แบบเดียวกับโลก ต่อมาเมื่อดาวศุกร์ได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ ตลอดจนถึงเกิดภาวะเรือนกระจก ก็ทำให้น้ำในบรรยากาศดาวศุกร์อันตรธานหายไป แม้ว่าอุณหภูมิบนดาวศุกร์จะไม่เอื้ออำนวยให้เกิดสิ่งมีชีวิต แต่นักวิทยาศาสตร์ก็เชื่อว่าเมฆชั้นบนที่ความสูง 50 km (30 mi) จากพื้นผิว ซึ่งมีอุณหภูมิ 30 และ 80 องศาเซลเซียส (303 และ 353 เคลวิน; 30 และ 80 องศาเซลเซียส; 86 และ 176 องศาฟาเรนไฮต์) ก็อาจจะมีสิ่งมีชีวิตที่ทนต่อกรดรุนแรงได้บ้างอาศัยอยู่

บนดาวศุกร์ เหนือชั้นคาร์บอนไดออกไซด์เป็นเมฆหนาซึ่งอุดมไปด้วยกรดซัลฟิวริกผสมกับน้ำ และมีเฟอร์ริกคลอไรด์ ประมาณ 1% นอกจากนี้อาจมีเฟอร์ริกซัลเฟต อะลูมิเนียมคลอไรด์ และ ฟอสฟอริกแอนไฮไดรด์ เมฆของดาวศุกร์ที่ระดับความสูงต่างกันมีส่วนประกอบต่างกัน และมีการจำแนกขนาดอนุภาคไม่เหมือนกัน เมฆเหล่านี้สะท้อนและกระเจิงแสงจากดวงอาทิตย์ประมาณ 90% ออกไป ทำให้ไม่สามารถมองเห็นผิวของดาวศุกร์ และทำให้พื้นผิวดาวศุกร์มืดมัวกว่าพื้นผิวโลก เหนือเมฆของดาวศุกร์มีลมพัดด้วยอัตราเร็วประมาณ 300 km/h (190 mph) ไปรอบดาวศุกร์โดยใช้เวลา 4-5 วันของโลก บนดาวศุกร์อัตราเร็วลมมีค่าได้ถึง 60 เท่าของอัตราเร็วการหมุน แต่บนโลกลมที่แรงที่สุดมีอัตราประมาณ 10-20% ของอัตราเร็วการหมุนของโลก

พื้นผิวดาวศุกร์มีสภาวะไอโซเทอร์มัล หมายถึง อุณหภูมิบนพื้นผิวมีค่าเท่ากันตลอดทั้งขั้วและเส้นศูนย์สูตร มุมเอียงแกนของดาวศุกร์มีค่าน้อยกว่า
3° เมื่อเทียบกับโลกซึ่งมีมุมเอียง 23° ทำให้ไม่เกิดฤดูกาลบนดาวศุกร์ ความสูงจากพื้นผิวถือเป็นปัจจัยไม่กี่อย่างที่ส่งผลต่ออุณหภูมิบนผิวดาวศุกร์ จุดสูงสุดบนดาวศุกร์ คือภูเขาแม็กซเวลล์มอนทีส จัดเป็นจุดที่อุณหภูมิต่ำที่สุดบนดาวศุกร์ มีอุณหภูมิประมาณ 380 องศาเซลเซียส (653 เคลวิน; 380 องศาเซลเซียส; 716 องศาฟาเรนไฮต์) และมีความดันบรรยากาศประมาณ 4.5 MPa (45 bar)

ในปี พ.ศ. 2538 ยานอวกาศมาเจลลันถ่ายภาพที่เชื่อว่าเป็นหิมะบนภูเขาแม็กซเวลล์มอนทีส สสารดังกล่าวมีกระบวนการก่อตัวคล้ายหิมะแต่อยู่ในสภาพที่มีอุณหภูมิสูงมาก นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่า สสารดังกล่าวอาจเป็นเทลลูเรียม หรือ กาลีนา (ตะกั่วซัลไฟด์) ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ยานวีนัสเอ็กซเพรสค้นพบมวลอากาศเย็นที่ขั้วใต้ของดาวศุกร์ สี่ปีต่อมา ยานวีนัสเอ็กซเพรสยังค้นพบชั้นโอโซนในบรรยากาศของดาวศุกร์อีกด้วย

### ภูมิศาสตร์

พื้นผิวและสภาพภูมิศาสตร์ของดาวศุกร์เป็นที่สนใจใคร่รู้ของบรรดานักดาราศาสตร์ทั้งหลายจนกระทั่งมีการส่งยานอวกาศไปยังดาวศุกร์ ในปี พ.ศ. 2518 และ 2525 ยานเวเนราได้ส่งภาพพื้นผิวของดาวศุกร์มายังโลก ซึ่งประกอบด้วยตะกอนและหินเหลี่ยม ต่อมายานมาเจลลัน ได้บันทึกภาพพื้นผิวของดาวศุกร์ในรายละเอียดระหว่าง พ.ศ. 2533-34 ทำให้เห็นถึงการเกิดภูเขาไฟจำนวนมากบนดาวศุกร์ ในบรรยากาศก็เต็มไปด้วยกำมะถัน ซึ่งอาจบ่งถึงการปะทุของภูเขาไฟบ่อยครั้ง

พื้นผิวของดาวศุกร์ประมาณร้อยละ 80% เป็นพื้นผิวจากเถ้าภูเขาไฟ ในจำนวนนี้ 70% เป็นที่ราบและเนินลอนคลื่น และ 10% เป็นที่ราบเนินกลม ส่วนที่เหลือเป็น "ทวีป" หรือที่ราบสูงสองแห่ง แห่งหนึ่งอยู่ซีกเหนือ อีกแห่งอยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรไปไม่ไกล ทวีปเหนือของดาวศุกร์เรียกว่า อิชตาร์เทอร์รา (Ishtar Terra) ตามชื่อของอินันนา เทพเจ้าแห่งความรัก มีขนาดประมาณทวีปออสเตรเลีย ทวีปนี้เป็นที่ตั้งของภูเขาที่สูงที่สุดบนดาวศุกร์ ชื่อว่า แม็กซเวลล์มอนทีส มีความสูงเฉลี่ยจากพื้นผิวปานกลาง 11 km (7 mi) ทวีปใต้ของดาวศุกร์เรียกว่า อะโฟรไดต์เทอร์รา (Aphrodite Terra) ตามชื่อเทพีแห่งความรักของกรีก มีขนาดใหญ่กว่าทวีปเหนือ และมีขนาดประมาณทวีปอเมริกาใต้ ทวีปใต้ของดาวศุกร์ประกอบด้วยรอยเลื่อนและรอยแตกจำนวนมาก

แม้ว่าดาวศุกร์จะมีหลุมภูเขาไฟจำนวนมาก แต่ร่องรอยการไหลของลาวากลับไม่ปรากฏชัดเจน พื้นผิวของดาวศุกร์มีหลุมอุกกาบาตน้อยมาก ซึ่งแสดงให้เห็นว่า ผิวดาวศุกร์มีอายุไม่มากนัก ประมาณ 300-600 ล้านปี เนื่องจากดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์หิน ทำให้มีหลุมอุกกาบาต ภูเขา หุบเขา รวมไปถึงภูเขาไฟยอดตัด เรียกว่า ฟาร์รา (farra) มีสัณฐานคล้ายขนมบ้าบิ่น และมีขนาดกว้างประมาณ 20 ถึง 50 km (12 ถึง 31 mi) สูงประมาณ 100 ถึง 1,000 m (330 ถึง 3,280 ft) นอกจากภูเขาไฟยอดตัด ก็มีโครงสร้างที่เรียกว่า โนวี (novae) ซึ่งคล้ายกับดาว โครงสร้างที่เรียกว่าอะแรกนอยด์ (arachnoid) ซึ่งคล้ายกับใยแมงมุม และโครงสร้างที่เรียกว่าโคโรนี (coronae) ลักษณะคล้ายวงแหวนมีแอ่งต่ำล้อมรอบ ลักษณะทางดาราธรณีวิทยาเหล่านี้ล้วนเกิดจากภูเขาไฟ

บรรดาภูเขาและสิ่งต่าง ๆ บนพื้นผิวดาวศุกร์ ตั้งชื่อตามสตรีในประวัติศาสตร์และในเทพปกรณัม ยกเว้น ภูเขาแม็กซเวลล์มอนทีสซึ่งตั้งชื่อตามนักฟิสิกส์ชาวอังกฤษ เจมส์ คลาร์ก แม็กซเวลล์ รวมถึงยกเว้นแอลฟาเรจิโอ เบตาเรจิโอ และโอฟดาเรจิโอ ซึ่งตั้งชื่อก่อนที่สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล จะกำหนดระบบใหม่ขึ้น

ตำแหน่งเมอริเดียนหลักของดาวศุกร์นั้น เดิมทีกำหนดให้พาดผ่านขั้วทั้งสองและผ่านจุดอีฟ ซึ่งตั้งอยู่ตอนใต้ของแอลฟาเรจิโอ ต่อมาเมื่อยานเวเนราสำรวจดาวศุกร์สำเร็จแล้ว จึงปรับตำแหน่งเมอริเดียนหลักให้ผ่านยอดเขาซึ่งอยู่ในหลุมอาเรียด ซึ่งตั้งบนที่ราบต่ำเซดนาพลานิเทีย

ยานวีนัสเอ็กซ์เพรสและยานมาเจลลันค้นพบว่า พื้นผิวบางส่วนของดาวศุกร์มีลักษณะบิดเบี้ยวมาก เรียกว่า เทสเซอรา เมื่อสังเกตโดยใช้การถ่ายภาพจะพบว่ามีสภาพแผ่ความร้อนน้อยกว่าที่ราบบะซอลต์ที่อยู่โดยรอบ

#### ภูเขาไฟ

พื้นผิวของดาวศุกร์ส่วนใหญ่มีกำเนิดจากภูเขาไฟ ดาวศุกร์มีภูเขาไฟจำนวนมากกว่าโลกหลายเท่า โดยในจำนวนนี้ 167 ลูก มีขนาดกว้างมากกว่า 100 km (60 mi) ในขณะที่บนโลกภูเขาไฟที่มีขนาดใหญ่เท่านี้มีเพียงที่หมู่เกาะฮาวาย เหตุที่เป็นเช่นนี้ไม่ใช่เพราะดาวศุกร์มีภูเขาไฟระเบิดบ่อยครั้ง แต่เป็นเพราะผิวดาวศุกร์มีอายุมากกว่าและมีกระบวนการพังทลายไม่เหมือนกัน ผิวโลกใต้ทะเลเมื่อถึงเวลาจะมุดลงใต้แผ่นทวีปอีกแผ่นและหลอมละลายกลับเป็นแมกมา ทำให้มีอายุเฉลี่ยประมาณร้อยล้านปีเท่านั้น แต่บนดาวศุกร์ไม่ปรากฏการมุดตัว อายุของผิวดาวจึงมีมากกว่า ประมาณ 300-600 ล้านปี

เนื่องจากดาวศุกร์มีภูเขาไฟจำนวนมาก การตรวจวัดปริมาณซัลเฟอร์ไดออกไซด์จึงแปรไปตามเวลา โดยพบว่า ระหว่าง พ.ศ. 2521 ถึง 2529 ปริมาณซัลเฟอร์ไดออกไซด์ลดลงประมาณ 10 เท่า ก่อนจะเพิ่มในปี พ.ศ. 2549 ก่อนจะลดลงไปอีก 10 เท่า
 จากข้อมูลข้างต้นทำให้สังเกตว่า มีการระเบิดของภูเขาไฟหลายครั้งเป็นระยะ ๆ นักวิทยาศาสตร์สันนิษฐานว่า การระเบิดของภูเขาไฟบนดาวศุกร์เป็นผลให้เกิดฟ้าผ่าบนดาวศุกร์อีกด้วย ในเดือนมกราคม 2563 นักดาราศาสตร์ได้รายงานหลักฐานที่บ่งชี้ว่าดาวศุกร์เป็นดาวที่มีภูเขาไฟปะทุตลอดเวลา โดยเฉพาะการตรวจพบโอลิวีน ซึ่งเป็นผลผลิตจากภูเขาไฟที่สลายตัวง่ายเมื่อปะทุแล้ว

## บรรยากาศ

หลุมอุกกาบาตบนดาวศุกร์
บรรยากาศของดาวศุกร์ ประกอบด้วยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ 97% ไนโตรเจน 3.5% ซัลเฟอร์ไดออกไซด์และ อาร์กอน 0.5% มีชั้นเมฆคาร์บอนไดออกไซด์ที่หนาทึบมาก ปกคลุมดาวศุกร์ทั้งดวงทำให้สะท้อนแสงอาทิตย์ได้ดี จึงเห็นดาวศุกร์เป็นดาวเคราะห์ที่สว่างสุกใสมาก และยานอวกาศที่ไปสำรวจดาวศุกร์ก็ไม่สามารถถ่ายภาพพื้นผิว โดยตรงได้ ต้องอาศัยคลื่นเรดาห์ผ่านทะลุชั้นเมฆแล้วนำมาวิเคราะห์ด้วยคอมพิวเตอร์อีกครั้ง

อุณหภูมิของดาวศุกร์ ด้วยชั้นเมฆหนาของดาวศุกร์ทำให้เกิดสภาวะเรือนกระจก อุณหภูมิบนดาวศุกร์สูงมาก ประมาณ 400 องศาเซลเซียส ตลอดทั้งกลางวันและกลางคืน

## การเคลื่อนที่

ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเองในทิศทางที่ต่างจากดาวเคราะห์ส่วนใหญ่ในระบบสุริยะ
ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเอง 1 รอบใช้เวลานานกว่าการเคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์ 1 รอบ และถ้าเราอยู่บนดาวศุกร์เวลา 1 วัน จะไม่ยาวเท่ากับเวลาที่ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเอง 1 รอบ นี่คือลักษณะพิเศษที่ดาวศุกร์ไม่เหมือนดาวเคราะห์ดวงใดๆ นอกจากนี้ดาวศุกร์ยังหมุนตามเข็มนาฬิกาหรือหมุนจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก ในขณะที่เคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์จากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก ดาวศุกร์จึงหมุนสวนทางกับดาวเคราะห์ดวงอื่น และหมุนสวนทางกับการเคลื่อนที่รอบดวงอาทิตย์ ดาวศุกร์หมุนรอบตัวเองรอบละ 243 วัน แต่ 1 วันของดาวศุกร์ยาวนานเท่ากับ 117 วันของโลก เพราะตั้งแต่ดวงอาทิตย์ขึ้นจนถึงดวงอาทิตย์ตกยาวนาน 58.5 วันของโลก ดาวศุกร์เคลื่อนรอบดวงอาทิตย์รอบละ 225 วัน 1 ปีของดาวศุกร์จึงยาวนาน 225 วันของโลก

## ยานอวกาศสำรวจดาวศุกร์

ยานอวกาศที่สำรวจดาวศุกร์ มีด้วยกันหลายลำได้แก่

1. มาริเนอร์ 2 เมื่อ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2505
2. เวเนรา 4 เมื่อ 18 ตุลาคม พ.ศ. 2510
3. เวเนรา 7 เมื่อ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2513
4. มาริเนอร์ 10 เมื่อ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2517
5. เวเนรา 9 เมื่อ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2518
6. เวเนรา 15 เมื่อ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2526
7. ไพโอเนียร์-วีนัส 2 เมื่อ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2521
8. แมกเจลแลน เมื่อ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2533

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* O'Rourke, Joseph G.; Wilson, Colin F.; Borrelli, Madison E.; Byrne, Paul K.; Dumoulin, Caroline; Ghail, Richard; Gülcher, Anna J. P.; Jacobson, Seth A.; Korablev, Oleg; Spohn, Tilman; Way, M. J.; Weller, Matt; Westall, Frances (6 February 2023). "Venus, the Planet: Introduction to the Evolution of Earth's Sister Planet". *Space Science Reviews*. **219** (1): 10. Bibcode:2023SSRv..219...10O. doi:10.1007/s11214-023-00956-0. hdl:20.500.11850/598198.
* Widemann, Thomas; และคณะ (October 2023). "Venus Evolution Through Time: Key Science Questions, Selected Mission Concepts and Future Investigations". *Space Science Reviews*. **219** (7): 56. Bibcode:2023SSRv..219...56W. doi:10.1007/s11214-023-00992-w. hdl:10852/109541.

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Venus profile at NASA's Solar System Exploration site
* Missions to Venus เก็บถาวร 10 กุมภาพันธ์ 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน and Image catalogue เก็บถาวร 29 มีนาคม 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at the National Space Science Data Center
* Soviet Exploration of Venus and Image catalogue at Mentallandscape.com
* Image catalogue from the Venera missions
* Venus page at *The Nine Planets*
* Transits of Venus เก็บถาวร 19 มีนาคม 2012 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน at NASA.gov
* Geody Venus, a search engine for surface features
* Interactive 3D gravity simulation of the pentagram that the orbit of Venus traces when Earth is held fixed at the centre of the coordinate system

### แหล่งข้อมูลทางด้านแผนที่

* Map-a-Planet: Venus by the U.S. Geological Survey
* Gazetteer of Planetary Nomenclature: Venus by the International Astronomical Union
* Venus crater database by the Lunar and Planetary Institute
* Map of Venus เก็บถาวร 6 พฤศจิกายน 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน by Eötvös Loránd University
* Google Venus 3D, interactive map of the planet