# ภาษาดัตช์

| ภาษาดัตช์ |
| --- |
| *Nederlands* |
| *คัมภีร์ปฐมกาล 1 ฉบับแปลภาษาดัตช์* |
| ออกเสียง | [ˈneːdərlɑnts]  |
| ประเทศที่มีการพูด | * ประเทศเนเธอร์แลนด์
* ประเทศเบลเยียม
* ประเทศซูรินาม
* ประเทศฝรั่งเศส (จังหวัดนอร์)
 |
| ชาติพันธุ์ | * ชาวดัตช์
* ชาวเฟลมมิช
* ชาวอินโด
* ชาวอาฟรีกาเนอร์
* ชาวเคปคัลเลอร์ด
* ชาวเคปมาเลย์
* ชาวกรีกวา
* ชาวโอร์ลัม
* ชาวบาสเตอร์
* ชาวซูรินามเชื้อสายอินเดีย
* ชาวซูรินามเชื้อสายชวา
* ชาวซูรินามเชื้อสายจีน
* ชาวซูรินามเชื้อสายแอฟริกา
* ชนพื้นเมืองซูรินาม
* ชาวซูรินามเชื้อสายยุโรป
 |
| ผู้พูด | 25 ล้านคน (2021) รวม (ผู้พูดเป็นภาษาแรกและภาษาที่สอง): 30 ล้านคน (ค.ศ. 2021) |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* เจอร์แมนิก
	+ เจอร์แมนิกตะวันตก
		- เวเซอร์-ไรน์เจอร์แมนิก
			* โลว์ฟรังโกเนียน
				+ **ภาษาดัตช์**
 |
| รูปแบบก่อนหน้า | แฟรงกิช
* ภาษาดัตช์เก่า
	+ ภาษาดัตช์กลาง
		- ภาษาดัตช์สมัยใหม่
 |
| รูปแบบมาตรฐาน | ภาษาดัตช์มาตรฐาน |
| ภาษาถิ่น | * ดัตช์กลาง
* เฟลมมิช
* สตัดส์ฟรีส
* เวสต์ฟริเซียนดัตช์
* ซูรินามดัตช์
 |
| ระบบการเขียน | * อักษรละติน (อักษรดัตช์)
* อักษรเบรลล์ดัตช์แบบ 6 จุด
* อักษรเบรลล์ดัตช์แบบ 8 จุด
 |
| Signed forms | ภาษามือระบบดัตช์ (*NmG*) |
| สถานภาพทางการ |
| ภาษาทางการของ | * ประเทศเนเธอร์แลนด์

* อารูบา
* โบแนเรอ
* กูราเซา
* ซินต์เอิสตาซียึส
* ซินต์มาร์เติน
* ซาบา
* ประเทศเบลเยียม
* ประเทศซูรินาม

องค์กรระหว่างประเทศ
* เบเนลักซ์
* ประชาคมแคริบเบียน
* สหภาพยุโรป
* PROSUR
* สหภาพประชาชาติอเมริกาใต้
 |
| ผู้วางระเบียบ | *Nederlandse Taalunie* (สหภาพภาษาดัตช์) |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-1 | `nl` |
| ISO 639-2 | `dut (B)` `nld (T)` |
| ISO 639-3 | `nld` ดัตช์/เฟลมมิช |
| *Glottolog* | `mode1257` |
| Linguasphere | `52-ACB-a` |
| โลกที่ใช้ภาษาดัตช์ (รวมถึงพื้นที่ของภาษาอาฟรีกานส์ซึ่งเป็นภาษาลูกหลาน)) |
| การกระจายตัวของภาษาดัตช์มาตรฐานในทวีปยุโรป สีน้ำเงินเข้มคือพื้นที่ที่ใช้เป็นภาษาหลัก สีน้ำเงินอ่อนคือบรัสเซลส์ ฟรีสลันด์ และกลุ่มสำเนียงโลว์ฟรังโกเนียนในฝรั่งเศสและเยอรมนี |
|

ตัวอย่างการออกเสียงภาษาดัตช์โดยผู้พูดชาวดัตช์ (1:32)
**ภาษาดัตช์** (ชื่อในภาษาถิ่น: *Nederlands* [ˈneːdərlɑnts] , *Nederlandse taal*) เป็นภาษาเจอร์แมนิกตะวันตกในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน มีผู้พูดเป็นภาษาแรกประมาณ 25 ล้านคน และเป็นภาษาที่สองประมาณ 5 ล้านคน และยังจัดเป็นภาษาในกลุ่มเจอร์แมนิกที่มีจำนวนผู้พูดมากที่สุดเป็นอันดับที่สาม ในทวีปยุโรป ภาษาดัตช์เป็นภาษาแม่ของประชากรส่วนใหญ่ในประเทศเนเธอร์แลนด์และแคว้นฟลานเดอร์ (ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 60 ของประชากรทั้งหมดในประเทศเบลเยียม) ภาษาดัตช์เคยเป็นหนึ่งในภาษาทางการของประเทศแอฟริกาใต้จนกระทั่งถึง ค.ศ. 1925 ก่อนที่จะถูกแทนที่ด้วยภาษาอาฟรีกานส์ ซึ่งเป็นภาษาลูกหลานที่แยกตัวออกไปแต่ยังคงมีความสามารถในการทำความเข้าใจซึ่งกันและกันได้ในบางส่วน นอกจากนี้ ภาษาอาฟรีกานส์อาจถูกพิจารณาว่าเป็นภาษาพี่น้อง ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับนิยามที่ใช้ โดยมีผู้พูดในระดับต่าง ๆ รวมกันอย่างน้อย 16 ล้านคน ส่วนใหญ่ในประเทศแอฟริกาใต้และประเทศนามิเบีย โดยมีวิวัฒนาการมาจากกลุ่มสำเนียงภาษาดัตช์แห่งเคป (Cape Dutch)

ในทวีปอเมริกาใต้ ภาษาดัตช์เป็นภาษาแม่ของประชากรส่วนใหญ่ในประเทศซูรินาม และมีการพูดในฐานะภาษาที่สองหรือภาษาที่สามในประเทศหมู่เกาะแถบทะเลแคริบเบียนที่มีลักษณะหลายภาษา ได้แก่ อารูบา, กูราเซา และซินต์มาร์เติน ประเทศเหล่านี้ทั้งหมดได้ประกาศให้ภาษาดัตช์เป็นหนึ่งในภาษาทางการ และมีความเกี่ยวข้องไม่ทางใดก็ทางหนึ่งกับสหภาพภาษาดัตช์ นอกจากนี้ เทศบาลพิเศษในดัตช์แคริบเบียน (ได้แก่ ซินต์เอิสตาซียึส, ซาบา และโบแนเรอ) ก็กำหนดให้ภาษาดัตช์เป็นหนึ่งในภาษาทางการเช่นกัน ในทวีปเอเชีย ภาษาดัตช์เคยถูกใช้ในหมู่เกาะอินเดียตะวันออกของดัตช์ (ปัจจุบันคือส่วนใหญ่ของประเทศอินโดนีเซีย) โดยกลุ่มชนชั้นนำที่ได้รับการศึกษาในวงจำกัดซึ่งคิดเป็นประมาณร้อยละ 2 ของประชากรทั้งหมด รวมถึงชนพื้นเมืองอินโดนีเซียกว่า 1 ล้านคน จนกระทั่งภาษาดัตช์ถูกสั่งห้ามใช้ใน ค.ศ. 1957 แต่ข้อห้ามดังกล่าวได้รับการยกเลิกในเวลาต่อมา ทั้งนี้คำศัพท์ในภาษาอินโดนีเซียประมาณ 1 ใน 5 สามารถสืบย้อนกลับไปถึงภาษาดัตช์ได้ รวมถึงคำหยิบยืมจำนวนมากด้วย ปัจจุบันประมวลกฎหมายแพ่งอินโดนีเซียยังไม่มีการแปลเป็นภาษาทางการอย่างเป็นกิจลักษณะ ทำให้นตัวบทกฎหมายฉบับภาษาดัตช์ดั้งเดิมจากยุคอาณานิคมยังคงมีผลบังคับใช้และเป็นฉบับที่มีอำนาจสูงสุดในการตีความ นอกจากนี้ ยังมีผู้พูดภาษาดัตช์เป็นภาษาแม่พำนักอยู่ในสหรัฐอเมริกา แคนาดา และออสเตรเลียรวมกันมากถึงครึ่งล้านคน และยังคงมีชนกลุ่มน้อยทางภาษาในเชิงประวัติศาสตร์ที่เกือบจะสูญหายไปแล้วหลงเหลืออยู่ในบางส่วนของประเทศฝรั่งเศส และประเทศเยอรมนี

ภาษาดัตช์เป็นหนึ่งในภาษาที่มีความใกล้ชิดทางสายตระกูลมากที่สุดกับทั้งภาษาเยอรมันและภาษาอังกฤษ และมักจะถูกอธิบายในภาษาพูดทั่วไปว่ามีลักษณะ "อยู่กึ่งกลาง" ระหว่างสองภาษานั้น ภาษาดัตช์ก็เช่นเดียวกับภาษาอังกฤษ คือไม่ได้ผ่านการเลื่อนพยัญชนะในกลุ่มภาษาเยอรมันสูง (High German consonant shift), ไม่ใช้การเปลี่ยนเสียงสระเจอร์แมนิก (umlaut) เป็นเครื่องหมายบ่งชี้ทางไวยากรณ์, เลิกใช้มาลาสมมุติ (subjunctive) ไปเกือบทั้งหมด และมีการลดรูปทางสัณฐานวิทยา (morphological leveling) ไปอย่างมาก ซึ่งรวมถึงระบบการกส่วนใหญ่ด้วย อย่างไรก็ตาม คุณลักษณะที่ภาษาดัตช์มีร่วมกับภาษาเยอรมันประกอบด้วย การยังคงหลงเหลืออยู่ของเพศทางไวยากรณ์สองถึงสามเพศ (แม้ว่าจะส่งผลต่อการเปลี่ยนรูปทางไวยากรณ์ค่อนข้างน้อยก็ตาม) ตลอดจนการใช้คำอนุภาคบ่งบอกมาลา (modal particles), การทำให้พยัญชนะท้ายกลายเป็นเสียงอโฆษะ (final-obstruent devoicing) และลักษณะโครงสร้างการเรียงลำดับคำแบบ V2 ที่มีความคล้ายคลึงกัน คลังคำศัพท์ของภาษาดัตช์ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มภาษาเจอร์แมนิก โดยมีการเปิดรับคำหยิบยืมจากกลุ่มภาษาโรมานซ์มากกว่าภาษาเยอรมันเล็กน้อย แต่ยังคงน้อยกว่าภาษาอังกฤษอย่างมาก

## ชื่อเรียก

คำว่า "ดัตช์" (*Dutch*) เป็นคำคุณศัพท์ในภาษาอังกฤษที่หมายถึงประเทศเนเธอร์แลนด์ เป็นคำที่มีรากศัพท์เดียวกับคำภาษาเยอรมันว่า "ด็อยทช์" (*deutsch*) และคำภาษาดัตช์ "เดาท์ซ" (*duits*) ซึ่งในปัจจุบันเป็นคำคุณศัพท์ที่หมายถึงประเทศเยอรมนี คำนี้มีที่มาจากรากศัพท์ในภาษาเจอร์แมนิกดั้งเดิมว่า *\*þeudō* ซึ่งหมายถึงกลุ่มชน ในยุคกลาง คำนี้ได้กลายมาเป็นคำเรียกแทนชนชาติและภาษาของตนเองในภาษาเจอร์แมนิกตะวันตกต่างๆ เช่น *diutsch* ในภาษาเยอรมันสูงยุคกลาง และ *duutsc* หรือ *dietsc* ในภาษาดัตช์ยุคกลาง โดยมีความหมายในลักษณะ "ภาษาของประชา" ที่ไม่ใช่ภาษาละติน ในภาษาอังกฤษสมัยศตวรรษที่ 15-16 คำว่า *Dutch* ในภาษาอังกฤษยังคงมีความหมายถึง "เยอรมัน" ในความหมายอย่างกว้าง (ที่รวมถึงเนเธอร์แลนด์) ก่อนที่จะมีความหมายเจาะจงถึงเนเธอร์แลนด์หลังจากที่สาธารณรัฐดัตช์กลายเป็นรัฐเอกราช

คำเรียกภาษาดัตช์ในภาษาดัตช์ในปัจจุบันคือ "เนเดอร์ลันดส์" (*Nederlands*) ในประเทศเบลเยียมบางครั้งจะเรียกภาษาดัตช์ที่ใช้ในแฟลนเดอส์ว่า "ฟลามส์" (*Vlaams*; ภาษาเฟลมิช)

## สัทวิทยา

### พยัญชนะ

ภาษาดัตช์มาตรฐานมีหน่วยเสียงพยัญชนะดังต่อไปนี้

|   | ริมฝีปาก | ริมฝีปาก-ฟัน | ปุ่มเหงือก | หลังปุ่มเหงือก | เพดานอ่อน/ ลิ้นไก่ | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| นาสิก | m |  | n |  | ŋ |  |
| ระเบิด | p b |  | t d |  | k (ɡ) |  |
| เสียดแทรก |  | f v | s z | (ʃ) (ʒ) | x ɣ | h |
| โรทิก |  |  | r |  |
| เปิด | ʋ | l |  | j |  |

เสียงหยุด เพดานอ่อน ก้อง /g/ เป็นหน่วยเสียงที่มีใช้เฉพาะในคำยืมจากภาษาต่างประเทศ เช่น *goal* หรือเป็นหน่วยเสียงย่อย ของเสียงไม่ก้อง /k/ หากว่าอยู่ติดกับเสียงพยัญชนะก้องอื่น เช่น *zakdoek* [zɑgduk] (ผ้าเช็ดหน้า)

เสียง /s, z, t/ หากว่าอยู่หน้าเสียง /j/ แล้ว จะกลายเป็นเสียงเพดานแข็ง [ʃ, ʒ, c] ตามลำดับ เสียงเหล่านี้อาจมีปรากฎในลักษณะหน่วยเสียงในคำยืมเช่นกัน เช่น *chique* [ʃik] และ *jury* [ʒyri] โดยสามารถวิเคราะห์ในเชิงสัทวิทยาได้ว่าเป็นหน่วยเสียงเดียวกับเสียงควบ /sj/ และ /zj/ ตามลำดับ

เสียงพยัญชนะระเบิด ไม่ก้อง ในภาษาดัตช์ /p, t, k/ ในภาษาดัตช์มีลักษณะเป็นเสียงไม่พ่นลม (เสียงสิถิล)

ภาษาดัตช์ลดเสียงก้อง (*devoicing*) ของเสียงพยัญชนะสุดท้ายของคำ เช่น หน่วยเสียง /d/ และ /z/ จะออกเสียงเป็น [t] และ [s] ตามลำดับ การลดเสียงก้องนี้สามารถสังเกตได้โดยการเปรียบเทียบการออกเสียงรูปเอกพจน์และพหูพจน์ของหน่วยศัพท์เดียวกัน เช่น hui**z**en (บ้าน) ในรูปพหูพจน์ เอกพจน์กลายเป็น hui**s** เช่นเดียวกับ dui**v**en (นกพิราบ) เอกพจน์กลายเป็น dui**f** ในกรณีอื่นๆ โดยเฉพาะ p/b และ d/t แม้จะคงรูปพยัญชนะในเอกพจน์แต่ก็ยังมีการลดเสียงก้องเหมือนเดิม อาทิ baar**d**en (เครา) รูปเอกพจน์คือ baar**d** แต่อ่านเหมือน *baart* หรืออีกตัวอย่างหนึ่ง ri**bb**en (ซี่โครง) รูปเอกพจน์คือ ri**b** แต่อ่านเหมือน *rip*

บ่อยครั้งที่พยัญชนะต้นของคำถัดไปก็ถูกลดเสียงก้องไปด้วย เช่น het vee (วัวควาย) ออกเสียงเป็น /(h)ətfe/ การลดเสียงก้องในกรณีเช่นนี้ถือว่าเป็นเรื่องร้ายแรงในบางภูมิภาค (อาทิ อัมสเตอดัม, ฟรีสลันด์) ที่ซึ่งหน่วยเสียง /v/, /z/ และ /ɣ/ กำลังจะสูญหาย ในทางตอนใต้ของเนเธอร์แลนด์ หน่วยเสียงเหล่านี้ยังคงออกเสียงได้อย่างถูกต้องในตำแหน่งกึ่งกลางของคำ

### สระ

ภาษาดัตช์มีหน่วยเสียงสระเดี่ยวดังต่อไปนี้

|   | หน้า | กลาง | หลัง |
| --- | --- | --- | --- |
| ปากไม่ห่อ | ปากห่อ |
| คลาย | เกร็ง | คลาย | เกร็ง | คลาย | เกร็ง |
| ปิด | ɪ | i | ʏ | y |  | (ʊ) | u |
| ระดับกลาง | ɛ | eː |  | øː | ə | ɔ | oː |
| เปิด |  |  |  | ɑ | aː |

ภาษาดัตช์มีหน่วยเสียงสระประสมสามหน่วย ได้แก่ /ɛi/, /œy/ และ /ɔu/

### การเน้นเสียงหนัก

ภาษาดัตช์เป็นภาษาที่ออกเสียงเน้นหนัก (stress) บนตำแหน่งของคำ การเน้นหนักสามารถปรากฏได้ทุกแห่งในคำคำหนึ่ง แต่โดยปกติแล้วจะเน้นที่ต้นคำ ในคำประสมก็มักจะมีการเน้นระดับรองอยู่ด้วย มีเพียงบางกรณีเท่านั้นที่การเน้นหนักใช้แยกแยะความแตกต่างของความหมาย ตัวอย่างเช่น vóórkomen (ปรากฏ) และ voorkómen (ป้องกัน) การใส่เครื่องหมายเน้นหนัก (´) ในภาษาดัตช์นั้นไม่จำเป็นต้องกระทำ ไม่ได้เป็นข้อปฏิบัติ แต่บางครั้งก็แนะนำให้ใช้

### สัทสัมผัส

โครงสร้างพยางค์โดยทั่วไปของภาษาดัตช์คือ (C)(C)(C)V(C)(C)(C)(C) หมายความว่าสามารถมีพยัญชนะต้นได้ 3 ตัวเหมือนภาษาอังกฤษ เช่น **str**aat (ถนน) และมีพยัญชนะสะกดได้ 4 ตัว เช่น he**rfst** (ฤดูใบไม้ร่วง) interessa**ntst** (น่าสนใจที่สุด) ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคำวิเศษณ์รูปขั้นกว่าหรือขั้นสุด

จำนวนพยัญชนะที่มากที่สุดในหนึ่งคำพบได้ในคำว่า sle**chtstschr**ijvend (งานเขียนที่แย่ที่สุด) ซึ่งมีพยัญชนะติดกัน 9 ตัว ตามทฤษฎีจะมีเพียง 7 หน่วยเสียง เนื่องจาก ch ใช้แทนหน่วยเสียงเสียงเดียว แต่การพูดโดยทั่วไปอาจลดลงเหลือเพียง 5-6 หน่วยเสียง

## การเขียน

ภาษาดัตช์เขียนด้วยอักษรละตินมาตรฐาน 26 ตัว แต่มีทวิอักษร *ij* ที่ถือว่าเป็นตัวอักษรตัวหนึ่ง

**ตัวพิมพ์เล็ก**
a - b - c - d - e - f - g - h - i - j - k - l - m - n - o - p - q - r - s - t - u - v - w - x - y - (ij) - z

**ตัวพิมพ์ใหญ่**
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - (IJ) - Z

สระในภาษาดัตช์มี 5 ตัว คือ a - e - i - o - u ซึ่งถ้าหากพิจารณารวมตัวอักษร ij ซึ่งเป็นได้ทั้งพยัญชนะและสระ ด้วยแล้ว จะมีสระรวมเป็น 6 ตัว

ตัวอักษร Q จะพบในคำที่ยืมมาจากภาษาต่างประเทศเท่านั้น และเช่นกัน อักษร X และ Y ส่วนมากจะใช้ในคำที่ยืมมา แต่ก็มีบ้างที่ใช้ในชื่อหรือคำเก่า ๆ เช่น hypnose (แปลว่า hypnosis ในภาษาอังกฤษ)

ตัวอักษร E เป็นตัวอักษรที่ใช้มากที่สุดในภาษาดัตช์ โดยเฉพาะหน้าที่เป็นสระ ส่วนตัวอักษรที่ใช้น้อยที่สุด ได้แก่ ตัวอักษร Q, X, และ Y

### IJ

การเขียน ij ติดกันมีลักษณะคล้าย ÿ
อักษร ij (/ɛi/ แอย) เป็นตัวที่ค่อนข้างจะเป็นปัญหา โรงเรียนประถมหลายแห่งสอนให้นักเรียนท่อง x ij z แทนที่จะเป็น x y z และเรียกอักษร y ว่า "Griekse y" (หมายถึง "y กรีก") อักษร ij ไม่ใช่เป็นการนำ i และ j มารวมกัน อย่างไรก็ตามในพจนานุกรมจะพบตัวอักษร ij อยู่ระหว่าง ih กับ ik ส่วนในสมุดโทรศัพท์จะพบว่าอักษร ij จะอยู่แทนที่ตัวอักษร y เลย (เพราะว่านามสกุลหลายชื่อไม่มีมาตรฐานในการสะกด เช่น Bruijn อาจสะกดได้เป็น Bruyn)

ในการขึ้นต้นประโยคที่มี IJ เป็นตัวอักษรตัวแรก เช่น ijs (น้ำแข็ง) ให้เขียนตัว i และ j เป็นตัวพิมพ์ใหญ่ทั้งสอง คือ IJs เพราะถือว่า ij คืออักษรตัวหนึ่ง อย่างไรก็ตามในภาษาถิ่นบางแห่งพิจารณา ij เป็นสระประสมเสียงเดียว (ตัว i กับ j ควบกัน) ทำให้เมื่อขึ้นต้นประโยคจะเขียน Ijs แทน IJs

อักษร ij ในการเขียนด้วยลายมือจะปรากฏคล้ายอักษร ÿ ส่วนยูนิโคดมีทวิอักษรแบบตัวเดียวคือ Ĳ (U+0132) และ ĳ (U+0133)

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

## เอกสารอ้างอิงทั่วไปและเอกสารอ้างอิงที่อ้างถึง

* Abraham, Werner (2006), Kulikov, L.I.; Malchukov, A.L.; De Swart, Peter (บ.ก.), "Case, valency and transitivity: Bare and prepositional differential case marking", *Studies in Language*, John Benjamins Publishing Company, vol. 77, ISBN 9027230870, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Adegbija, Efurosibina E. (1994), *Language Attitudes in Sub-Saharan Africa: A Sociolinguistic Overview*, Multilingual Matters, ISBN 9781853592393, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ November 10, 2008
* Alant, Jaco (2004), *Parlons Afrikaans* (ภาษาฝรั่งเศส), Éditions L'Harmattan, ISBN 9782747576369, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Ammon, Ulrich; Dittmar, Norbert; Mattheier, Klaus J.; Trudgill, Peter, บ.ก. (2006). *Sociolinguistics: an international handbook of the science of language and society*. Vol. 3 (2nd, revised and extended ed.). Walter de Gruyter. ISBN 9783110184181. สืบค้นเมื่อ June 29, 2010.
* Baker, Colin; Prys Jones, Sylvia (1998), *Encyclopedia of bilingualism and bilingual education*, Multilingual Matters Ltd., ISBN 9781853593628, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ February 11, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Berdichevsky, Norman (2004), *Nations, language, and citizenship*, Norman Berdichevsky, ISBN 9780786427000, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Batibo, Herman (2005), *Language decline and death in Africa: causes, consequences, and challenges*, Multilingual Matters Ltd, ISBN 9781853598081, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 24, 2010
* Booij, Geert (1999), "The Phonology of Dutch.", *Oxford Linguistics*, Oxford University Press, ISBN 0-19-823869-X, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 9, 2023, สืบค้นเมื่อ May 24, 2010
* Booij, Geert (2003), "Constructional idioms and periphrasis: the progressive construction in Dutch." (PDF), *Paradigms and Periphrasis*, University of Kentucky, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ May 3, 2011, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Pierre, Brachin (1985), *The Dutch Language: A Survey*, แปลโดย Vincent, Paul, Leiden: E.J. Brill, ISBN 9004075933, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ November 3, 2008
* Bromber, Katrin; Smieja, Birgit (2004), "Globalisation and African languages: risks and benefits", *Trends in Linguistics*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110180992, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* Brook Napier, Diane (2007), Schuster, Katherine; Witkosky, David (บ.ก.), "Language of the land: policy, politics, identity: Languages, language learning, and nationalism in South Africa", *Studies in the history of education*, Information Age Publishing, ISBN 9781593116170, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Bussmann, Hadumod (2002), *Gender across languages*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027218439, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Classe, Olive (2000), "Encyclopedia of Literary Translation into English", *Second Edition*, Fitzroy Dearborn, ISBN 9781884964367, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Clyne, Michael G. (2003), *Dynamics of language contact: English and immigrant languages*, Cambridge University Press, ISBN 9780521786485, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Crisma, Paola; Longobarde, Giuseppe (2009), "Historical syntax and linguistic theory", *Oxford linguistics*, Oxford University Press US, ISBN 9780191567988, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Czepluch, Hartmut; Abraham, Werner (2004), *Focus on Germanic typology*, Akademie Verlag, ISBN 9783050041063, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Conradie, C. Jac (2005), "The final stages of deflection – The case of Afrikaans "het"", *Historical Linguistics 2005*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027247994, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 29, 2010
* De Bot, Kees; Lowie, Wander; Verspoor, Marjolyn (2005), *Second language acquisition*, Routledge, ISBN 9780415338707, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Denning, Keith; Kessler, Brett; Leben, William R. (2007), *English vocabulary elements*, Oxford University Press US, ISBN 9780199724352, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Deprez, Kas (1997), Clyne, Michael G. (บ.ก.), "Diets, Nederlands, Nederduits, Hollands, Vlaams, Belgisch Nederlands", *Undoing and redoing corpus planning*, Walter de Gruyter, pp. 249–312, ISBN 9783110155099, สืบค้นเมื่อ May 10, 2011
* Deumert, Ana (2002), "Standardization and social networks – The emergence and diffusion of standard Afrikaans", *Standardization – Studies from the Germanic languages*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027247471, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 29, 2010
* Deumert, Ana; Vandenbussche, Wim (2003), "Germanic standardizations: past to present", *Trends in Linguistics*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027218560, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* Deumert, Ana (2004), *Language Standardization and Language Change: The Dynamics of Cape Dutch*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027218579, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ November 10, 2008
* de Swaan, Abram (2001), *Words of the world: the global language system*, A. de Swaan, ISBN 9780745627489, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* De Vogelaer, Gunther (2009), Tsiplakou, Stavroula; Karyolemou, Marilena; Pavlou, Pavlos Y. (บ.ก.), "Language variation—European perspectives II: Changing pronominal gender in Dutch: transmission or diffusion?", *International Conference on Language Variation in Europe*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9789027234858, สืบค้นเมื่อ May 9, 2011
* Domínguez, Francesc; López, Núria (1995), *Sociolinguistic and language planning organizations*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027219516, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* Donaldson, Bruce C. (1993), *A grammar of Afrikaans*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110134261, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ January 23, 2023, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* Egil Breivik, Leiv; Håkon Jahr, Ernst (1987), *Language change: contributions to the study of its causes*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110119954, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Erdentuğ, Aygen; Colombijn, Freek (2002), *Urban ethnic encounters: the spatial consequences*, Routledge, ISBN 9780203218778, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* European Commission (2010), "Flemish in France", *Research Centre of Multilingualism*, Euromosaic, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ June 20, 2019, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Fitzpatrick, Eileen (2007), "Corpus linguistics beyond the word: corpus research from phrase to discourse, Volume 2004", *Language and Computers: Studies in Practical Linguistics*, Rodopi, vol. 60, ISBN 978-9042021358, สืบค้นเมื่อ November 9, 2010
* Geerts, G.; Clyne, Michael G. (1992), *Pluricentric languages: differing norms in different nations*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110128550, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Gooskens, Charlotte (2007), "The Contribution of Linguistic Factors to the Intelligibility of Closely Related Languages" (PDF), *Journal of Multilingual and Multicultural Development, Volume 28, Issue November 6, 2007*, University of Groningen, pp. 445–467, เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ April 11, 2019, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Heeringa, Wilbert; de Wet, Febe (2007), *The origin of Afrikaans pronunciation: a comparison to west Germanic languages and Dutch dialects* (PDF), University of Groningen, pp. 445–467, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ April 29, 2011, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Herriman, Michael L.; Burnaby, Barbara (1996), *Language policies in English-dominant countries: six case studies*, Multilingual Matters Ltd., ISBN 9781853593468, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Hiskens, Frans; Auer, Peter; Kerswill, Paul (2005), *The study of dialect convergence and divergence: conceptual and methodological considerations* (PDF), Lancaster University, เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ October 9, 2022, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Hogg, Richard M. (2002), *An introduction to Old English*, Oxford University Press US, ISBN 9780195219487, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Holm, John A. (1989), *Pidgins and Creoles: References survey*, Cambridge University Press, ISBN 9780521359405, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Ingram, David (1989), *First language acquisition: method, description, and explanation*, Cambridge University Press, ISBN 9780521349161, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Jansen, Carel; Schreuder, Robert; Neijt, Anneke (2007), "The influence of spelling conventions on perceived plurality in compounds. A comparison of Afrikaans and Dutch." (PDF), *Written Language & Literacy 10:2*, Radboud University Nijmegen, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ April 29, 2011, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Jones, Russell (2008), "Loan-words in Indonesian and Malay", *Indonesian Etymological Project, KITLV Office Jakarta*, Yayasan Obor Indonesia, ISBN 9789794617014, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Jordens, Peter; Lalleman, Josine A. (1988), "Language development", *Algemene Vereniging voor Taalwetenschap*, Walter de Gruyter, vol. 5, ISBN 9789067654012, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Kager, René (1989), "A metrical theory of stress and destressing in English and Dutch", *Linguistic models*, Walter de Gruyter, vol. 14, ISBN 9789067654364, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Kamwangamalu, Nkonko M. (2004), Baldauf, Richard B.; Kaplan, Robert B. (บ.ก.), *Language planning and policy in Africa: The language planning situation in South Africa*, Multilingual Matters Ltd., ISBN 9781853597251, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Kennedy Wyld, Henry Cecil (2009), *The Growth of English: An Elementary Account of the Present Form of Our Language, and Its Development*, BiblioBazaar, LLC, ISBN 9781103063192, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Langer, Nils; Davies, Winifred V. (2005), *Linguistic purism in the Germanic languages*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110183375, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* Lass, Roger (1994), *Old English: a historical linguistic companion*, Cambridge University Press, ISBN 9780521458481, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Lightfoot, David (1999), "The development of language: acquisition, change, and evolution", *Blackwell/Maryland lectures in language and cognition*, Wiley-Blackwell, vol. 1, ISBN 9780631210603, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Machan, Tim William (2009), *Language anxiety: conflict and change in the history of English*, Oxford University Press, ISBN 9780191552489, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Maier, H.M.J. (2005), *A Hidden Language – Dutch in Indonesia*, Institute of European Studies, UC Berkeley, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ January 19, 2012, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Mallory, J.P.; Adams, Douglas Q. (2006), *The Oxford introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European world*, Oxford University Press, ISBN 9780199287918, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Maurer, Friedrich (1942), *Nordgermanen und Alemannen: Studien zur germanischen und frühdeutschen Sprachgeschichte, Stammes- und Volkskunde*, Strasbourg: Hünenburg.
* McGoldrick, Monica; Giordano, Joseph; Garcia-Preto, Nydia (2005), *Ethnicity and family therapy*, Guilford Press, ISBN 9781606237946, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* McLean, Daryl; McCormick, Kay (1996), Fishman, Joshua A.; Conrad, Andrew W.; Rubal-Lopez, Alma (บ.ก.), *Post-imperial English: status change in former British and American colonies, 1940–1990: English in South Africa 1940–1996*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110147544, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Mennen, Ineke; Levelt, Clara; Gerrits, Ellen (2006), "Acquisition of Dutch phonology: an overview.", *Speech Science Research Centre Working Paper WP10*, Queen Margaret University College, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ May 13, 2021, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Mesthrie, Rajend, บ.ก. (1995), *Language and Social History: Studies in South African Sociolinguistics*, New Africa Books, ISBN 9780864862808, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ August 23, 2008
* Mesthrie, Rajend (2002), *Language in South Africa*, Cambridge University Press, ISBN 9780521791052, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 18, 2010
* Müller, Gereon (1995), *A-bar syntax: a study in movement types*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110144697, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Myers-Scotton, Carol (2006), *Multiple voices: an introduction to bilingualism*, Blackwell Publishing, ISBN 9780631219378, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Niesler, Thomas; Louw, Philippa; Roux, Justus (2005), "Phonetic analysis of Afrikaans, English, Xhosa and Zulu using South African speech databases" (PDF), *Southern African Linguistics and Applied Language Studies*, **23** (4): 459–474, doi:10.2989/16073610509486401, S2CID 7138676, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ December 21, 2012
* Onysko, Alexander; Michel, Sascha (2010), *Cognitive Perspectives on Word Formation*, Walter de Gruyter, ISBN 9783110223590, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Palmer, Vernon Valentine (2001), *Mixed jurisdictions worldwide: the third legal family*, Vernon V. Palmer, ISBN 9780521781541, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Page, Melvin Eugene; Sonnenburg, Penny M. (2003), *Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia*, Melvin E. Page, ISBN 9781576073353, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ January 11, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Proost, Kristel (2006), Proost, Kristel; Winkler, Edeltraud (บ.ก.), "Von Intentionalität zur Bedeutung konventionalisierter Zeichen: Spuren der Kreolisierung im Lexikon des Afrikaans", *Studien zur Deutschen Sprache* (ภาษาเยอรมัน), Gunter Narr Verlag, ISBN 9783823362289, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Putnam, Michael T. (2011), *Studies on German-language Islands*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 978-9027205902, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Réguer, Laurent Philippe (2004), *Si loin, si proche...: Une langue européenne à découvrir: le néerlandais* (ภาษาฝรั่งเศส), Sorbonne Nouvelle, ISBN 9782910212308, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Sebba, Mark (1997), *Contact languages: pidgins and creoles*, Palgrave Macmillan, ISBN 9780312175719, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Sebba, Mark (2007), *Spelling and society: the culture and politics of orthography around the world*, Cambridge University Press, ISBN 9781139462020, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 19, 2010
* Shetter, William Z.; Ham, Esther (2007), *Dutch: an essential grammar*, Taylor & Francis, ISBN 9780199286751, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Simpson, Andrew (2008), *Language and national identity in Africa*, Oxford University Press, ISBN 9780199286751, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ May 31, 2010
* Simpson, J.M.Y. (2009), Brown, Keith; Ogilvie, Sarah (บ.ก.), *Concise encyclopedia of languages of the world: Dutch*, Elsevier, ISBN 9780080877754, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Sneddon, James N. (2003), *The Indonesian language: its history and role in modern society*, UNSW Press, ISBN 9780868405988, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Sonnenschein, E.A. (2008), *A New English Grammar Based on the Recommendations of the Joint Committee on Grammatical Terminology*, Read Books, ISBN 9781408689295, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Stell, Gerard (2008), *Mapping linguistic communication across colour divides: Black Afrikaans in Central South Africa*, Vrije Universiteit Brussel, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ October 6, 2011, สืบค้นเมื่อ June 2, 2010
* Swan, Michael; Smith, Bernard (2001), *Learner English: a teacher's guide to interference and other problems, Volume 1*, Cambridge University Press, ISBN 9780521779395, สืบค้นเมื่อ April 7, 2011
* Tadmor, Uri (2009), "Loanwords in Indonesian", ใน Martin Haspelmath; Uri Tadmor (บ.ก.), *Loanwords in the World's Languages: A Comparative Handbook*, Berlin: Walter de Gruyter, pp. 686–716, ISBN 9783110218435, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ October 2, 2020
* Tan, Mely G. (2008), "Etnis Tionghoa di Indonesia: kumpulan tulisan", *Ethnic Chinese in Indonesia; collected articles.*, Yayasan Obor Indonesia, ISBN 9789794616895, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Thomson, William R. (2003), Page, Kogan (บ.ก.), *Asia & Pacific Review 2003/04: The Economic and Business Report: Indonesia*, Kogan Page Publishers, pp. 76–85, ISBN 9780749440633, สืบค้นเมื่อ June 3, 2010
* Todd, Loreto (2004), *Pidgins and Creoles*, Routledge, ISBN 9780415053112, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Verhoeven, Jo (2005), "Belgian Standard Dutch", *Journal of the International Phonetic Association*, **35** (2): 243–247, doi:10.1017/S0025100305002173
* Vos, Mei Li (2001), *International cooperation between politics and practice: how Dutch Indonesian cooperation changed remarkably little after a diplomatic rupture*, Het Spinhuis, ISBN 9789055892013, สืบค้นเมื่อ June 29, 2010
* Webb, Victor N. (2002), "Language in South Africa: the role of language in national transformation, reconstruction and development", *Impact Studies in Language and Society*, John Benjamins Publishing Company, ISBN 9027218498, เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ March 24, 2023, สืบค้นเมื่อ October 11, 2015
* Webb, Victor N. (2003), "Language policy development in South Africa" (PDF), *Centre for Research in the Politics of Language*, University of Pretoria, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ December 9, 2003
* Weissenborn, Jürgen; Höhle, Barbara (2001), "Approaches to bootstrapping", *Phonological, lexical, syntactic and neurophysiological aspects of early language acquisition*, John Benjamins Publishing Company, vol. 1, ISBN 9027224919, สืบค้นเมื่อ November 6, 2010
* Willemyns, Roland (2013), *Dutch: Biography of a Language*, Oxford University Press, ISBN 9780199858712
* Namibian Population Census (2001), *Languages Spoken in Namibia*, Government of Namibia, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ May 16, 2010, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010
* CIA (2010), *The World Factbook (CIA) — Namibia*, Central Intelligence Agency, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ January 10, 2021, สืบค้นเมื่อ May 28, 2010

## แหล่งข้อมูลอื่น

* The Nederlandse Taalunie, Dutch language union
* The Dutch Learner's Grammar; เก็บถาวร กันยายน 29, 2019 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, from The University of Sheffield
* K-Dutch CLARIN Knowledge Centre for Dutch, hosted by the Instituut voor de Nederlandse Taal (Dutch Language Institute)