# ภาษาอังกฤษเก่า

| ภาษาอังกฤษเก่า |
| --- |
| *Englisċ* |
| รายละเอียดหน้าแรกของต้นฉบับ *เบวูล์ฟ* แสดงคำว่า "ofer hron rade" แปลว่า "ข้ามถนนปลาวาฬ (ทะเล)" เป็นตัวอย่างของรูปแบบโวหารภาษาอังกฤษแบบเคนนิง |
| ออกเสียง | แม่แบบ:IPA-ang |
| ภูมิภาค | ประเทศอังกฤษ (ยกเว้นบริเวณตะวันตกเฉียงใต้และตะวันตกเฉียงเหนือ), ประเทศสกอตแลนด์ตอนใต้และตะวันออก และชายแดนตะวันออกของประเทศเวลส์ |
| ชาติพันธุ์ | ชาวแองโกล-แซกซัน |
| ยุค | ส่วนใหญ่พัฒนาเป็นภาษาอังกฤษสมัยกลางและภาษาสกอตตอนต้นในคริสต์ศตวรรษที่ 13 |
| ตระกูลภาษา | อินโด-ยูโรเปียน
* เจอร์แมนิก
	+ เจอร์แมนิกตะวันตก
		- ทะเลเหนือ
			* แองโกล-ฟรีเชียน
				+ แองกลิก
					- **ภาษาอังกฤษเก่า**
 |
| รูปแบบก่อนหน้า | ภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิม
* ภาษาเจอร์แมนิกดั้งเดิม
 |
| ภาษาถิ่น | * เคนต์
* เมอร์เซีย
* นอร์ทัมเบรีย
* แซกซันตะวันตก
 |
| ระบบการเขียน | รูน ภายหลังเป็นละติน (อักษรอังกฤษเก่า) |
| รหัสภาษา |
| ISO 639-2 | `ang` |
| ISO 639-3 | `ang` |
| ISO 639-6 | `ango` |
| *Glottolog* | `olde1238` |
|

**ภาษาอังกฤษเก่า** (*Englisċ*, แม่แบบ:IPA-ang; อังกฤษ: *Old English* ย่อว่า OE) หรือ **ภาษาแองโกล-แซกซัน** (อังกฤษ: *Anglo-Saxon*) เป็นภาษาอังกฤษยุคแรกที่พูดกันในบริเวณที่ปัจจุบันคืออังกฤษและตอนใต้ของสกอตแลนด์ ในระหว่างกลางคริสต์ศตวรรษที่ 5 ถึงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 12 นับเป็นภาษาเจอร์แมนิกตะวันตก ด้วยเหตุนี้ จึงมีความคล้ายคลึงกับภาษาฟรีเชียเก่า (Old Frisian) และภาษาแซกซันเก่า (Old Saxon) แต่มีความแตกต่างจากภาษาอังกฤษและสกอตสมัยมาก และผู้พูดภาษาอังกฤษและสกอตสมัยใหม่ที่ไม่ได้ศึกษาภาษานี้ส่วนใหญ่จะไม่สามารถเข้าใจได้

ไวยกรณ์ของภาษาอังกฤษเก่ามีความใกล้เคียงกับไวยกรณ์ของภาษาเยอรมันสมัยใหม่ กล่าวคือ คำนาม คำวิเศษณ์ คำสรรพนาม และคำกริยา มีการผันเปลี่ยนรูปข้างท้ายของคำอยู่หลากหลายแบบ และการลำดับคำในประโยคก็มีอิสระมากกว่า ตัวอักษรของภาษาอังกฤษเก่าแค่เดิมเป็นระบบอักษรรูน (runic system) แต่ถูกแทนที่ด้วยอักษรละตินนับแต่ศตวรรษที่ 9 เป็นต้นมา

ภาษาอังกฤษเก่านั้นมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา และมีการใช้งานตลอดระยะเวลาประมาณ 700 ปี นับตั้งแต่ชนแองโกล-แซกซันอพยพเข้ามายังเกาะบริเตน สร้างอังกฤษขึ้น ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 จนถึงระยะเวลาหลังพวกนอร์มันบุกรุกเข้าไปเมื่อ ค.ศ. 1066 หลังจากนั้นภาษาอังกฤษก็เคลื่อนเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สำคัญ ในยุคแรก ๆ นี้ ภาษาอังกฤษเก่าได้ผสมกลมกลืนเข้ากับภาษาอื่น ๆ ที่มีการติดต่อด้วย เช่น ภาษาเคลติก (Celtic) และภาษาถิ่นสองภาษาของภาษานอร์สเก่า (บรรพบุรุษของภาษาเดนมาร์กในปัจจุบัน) จากการบุกรุกของพวกไวกิงจากทางเดนมาร์ก ซึ่งเข้ามาครอบครองและปกครองอาณาเขตในอิงแลนด์ตอนเหนือและตะวันออก หลังจากชาวนอร์แมนยกทัพเข้าชิงอังกฤษจากกษัตริย์แซกซันมาปกครองได้ ในปี ค.ศ. 1066 ภาษาของชาวแองโกล-นอร์มัน ซึ่งเป็นภาษาฝรั่งเศสตระกูลหนึ่ง ก็เข้ามาแทนที่ภาษาอังกฤษโดยกลายเป็นภาษาที่ชนชั้นปกครองใช้พูดกัน ในระยะนี้ภาษาอังกฤษจึงได้รับอิทธิพลจากภาษาแองโกล-นอร์มันอย่างมหาศาล และเป็นจุดเริ่มไปสู่จุดสิ้นสุดของยุคของภาษาอังกฤษเก่า โดยอิทธิพลของชาวนอร์มันที่มีต่อภาษาอังกฤษเก่า ทำให้เกิดวิวัฒนาการของภาษาอังกฤษสมัยกลางขึ้น

## ศัพทมูลวิทยา

*Englisc* ซึ่งภายหลังพัฒนาไปเป็น *English* มีความหมายว่า 'เกี่ยวกับชาวแองเกิล' ในภาษาอังกฤษเก่า คำนี้มีที่มาจาก *Angles* (หนึ่งในกลุ่มชนเจอร์แมนิกที่ครอบครองบริเตนใหญ่ในคริสต์ศตวรรษที่ 5) ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 9 ชนเผ่าเจอร์แมนิกผู้รุกรานทั้งหมดถูกเรียกเป็น *Englisc* มีสันนิษฐานว่าชาวแองเกิลได้ชื่อนี้เพราะว่าดินแดนของพวกเขาที่ชายฝั่งคาบสมุทรจัตแลนด์ (ปัจจุบันคือประเทศเดนมาร์กและรัฐชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์) มีรูปร่างเหมือนเบ็ดตกปลา และภาษาเจอร์แมนิกดั้งเดิม *\*anguz* ก็มีความหมายว่า 'แคบ' ซึ่งสือถึงน้ำตื้นใกล้ชายฝั่ง คำนี้สามารถสืบต้นตอไปถึงภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิมว่า **\*h₂enǵʰ-** ซึ่งมีความหมายเดียวกัน

อีกทฤษฎีหนึ่งระบุว่ารากศัพท์ของ 'narrow' น่าจะมีความเชื่อมโยงกับ angling (เช่น fishing) ซึ่งมีที่มาจากรากภาษาอินโด-ยูโรเปียนดั้งเดิมที่มีความหมายว่า *โค้งงอ, มุม* จุดเชื่อมโยงทางอรรถศาสตร์ (semantic link) คือเบ็ดตกปลา ซึ่งโค้งงอหรือโค้งที่มุม ไม่ว่าอย่างไรก็ตาม ชาวแองเกิลอาจถูดเรียกแบบนี้เพราะพวกเขาเป็นชาวประมงหรือสืบเชื้อสายมาจากคนกลุ่มนั้น ดังนั้น อังกฤษ (England) อาจมีความหมายเป็น 'ดินแดนของชาวประมง' และภาษาอังกฤษอาจมีความหมายเป็น 'ภาษาของชาวประมง'

## ประวัติศาสตร์

## วรรณกรรมในภาษาอังกฤษเก่า

## อ้างอิง

## บรรณานุกรม

ข้อมูล
* Whitelock, Dorothy, บ.ก. (1955). *English Historical Documents*. Vol. I: c. 500–1042. London: Eyre & Spottiswoode.

ทั่วไป
* Baker, Peter S (2003). *Introduction to Old English*. Blackwell Publishing. ISBN 0-631-23454-3.
* Baugh, Albert C; & Cable, Thomas. (1993). *A History of the English Language* (4th ed.). London: Routledge.
* Blake, Norman (1992). *The Cambridge History of the English Language: Vol. 2*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Campbell, A. (1959). *Old English Grammar*. Oxford: Clarendon Press.
* Earle, John (2005). *A Book for the Beginner in Anglo-Saxon*. Bristol, PA: Evolution Publishing. ISBN 1-889758-69-8. (Reissue of one of 4 eds. 1877–1902)
* Euler, Wolfram (2013). *Das Westgermanische : von der Herausbildung im 3. bis zur Aufgliederung im 7. Jahrhundert; Analyse und Rekonstruktion* (West Germanic: from its Emergence in the 3rd up until its Dissolution in the 7th century CE: Analyses and Reconstruction). 244 p., in German with English summary, London/Berlin 2013, ISBN 978-3-9812110-7-8.
* Hogg, Richard M. (ed.). (1992). *The Cambridge History of the English Language: (Vol 1): the Beginnings to 1066*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Hogg, Richard; & Denison, David (eds.) (2006) *A History of the English Language*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Jespersen, Otto (1909–1949) *A Modern English Grammar on Historical Principles*. 7 vols. Heidelberg: C. Winter & Copenhagen: Ejnar Munksgaard
* Lass, Roger (1987) *The Shape of English: structure and history*. London: J. M. Dent & Sons
* Lass, Roger (1994). *Old English: A historical linguistic companion*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-43087-9.
* Magennis, Hugh (2011). *The Cambridge Introduction to Anglo-Saxon Literature*. Cambridge University Press.
* Millward, Celia (1996). *A Biography of the English Language*. Harcourt Brace. ISBN 0-15-501645-8.
* Mitchell, Bruce; Robinson, Fred C (2001). *A Guide to Old English* (6th ed.). Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-22636-2.
* Quirk, Randolph; & Wrenn, CL (1957). *An Old English Grammar* (2nd ed.) London: Methuen.
* Ringe, Donald R and Taylor, Ann (2014). *The Development of Old English: A Linguistic History of English, vol. II*, ISBN 978-0199207848. Oxford.
* Strang, Barbara M. H. (1970) *A History of English*. London: Methuen.

ประวัติศาสตร์เพิ่มเติม
* Robinson, Orrin W. (1992). *Old English and Its Closest Relatives*. Stanford University Press. ISBN 0-8047-2221-8.
* Bremmer Jr, Rolf H. (2009). *An Introduction to Old Frisian. History, Grammar, Reader, Glossary*. Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins.
* Stenton, FM (1971). *Anglo-Saxon England* (3rd ed.). Oxford: Clarendon Press.

อักขรวิธี/บรรพชีวินวิทยา
* Bourcier, Georges. (1978). *L'orthographie de l'anglais: Histoire et situation actuelle*. Paris: Presses Universitaires de France.
* Elliott, Ralph WV (1959). *Runes: An introduction*. Manchester: Manchester University Press.
* Keller, Wolfgang. (1906). *Angelsächsische Paleographie, I: Einleitung*. Berlin: Mayer & Müller.
* Ker, NR (1957). *A Catalogue of Manuscripts Containing Anglo-Saxon*. Oxford: Clarendon Press.
* Ker, NR (1957: 1990). *A Catalogue of Manuscripts Containing Anglo-Saxon*; with supplement prepared by Neil Ker originally published in *Anglo-Saxon England*; 5, 1957. Oxford: Clarendon Press ISBN 0-19-811251-3
* Page, RI (1973). *An Introduction to English Runes*. London: Methuen.
* Scragg, Donald G (1974). *A History of English Spelling*. Manchester: Manchester University Press.
* Shaw, Philip A (2012). "Coins As Evidence". *The Oxford Handbook of the History of English,* Chapter 3, pp. 50–52. Edited by Terttu Nevalainen and Elizabeth Closs Traugott.
* Wełna, Jerzy (1986). "The Old English Digraph ⟨cg⟩ Again". *Linguistics across Historical and Geographical Boundaries: Vol 1: Linguistic Theory and Historical Linguistics* (pp. 753–762). Edited by Dieter Kastovsky and Aleksander Szwedek.

สัทวิทยา
* Anderson, John M; & Jones, Charles. (1977). *Phonological structure and the history of English*. North-Holland linguistics series (No. 33). Amsterdam: North-Holland.
* Brunner, Karl. (1965). *Altenglische Grammatik (nach der angelsächsischen Grammatik von Eduard Sievers neubearbeitet)* (3rd ed.). Tübingen: Max Niemeyer.
* Campbell, A. (1959). *Old English Grammar*. Oxford: Clarendon Press.
* Cercignani, Fausto (1983). "The Development of \*/k/ and \*/sk/ in Old English". *Journal of English and Germanic Philology*, 82 (3): 313–323.
* Girvan, Ritchie. (1931). *Angelsaksisch Handboek*; E. L. Deuschle (transl.). (Oudgermaansche Handboeken; No. 4). Haarlem: Tjeenk Willink.
* Halle, Morris; & Keyser, Samuel J. (1971). *English Stress: its form, its growth, and its role in verse*. New York: Harper & Row.
* Hockett, Charles F (1959). "The stressed syllabics of Old English". *Language*. **35** (4): 575–597. doi:10.2307/410597. JSTOR 410597.
* Hogg, Richard M. (1992). *A Grammar of Old English, I: Phonology*. Oxford: Blackwell.
* Kuhn, Sherman M (1961). "On the Syllabic Phonemes of Old English". *Language*. **37** (4): 522–538. doi:10.2307/411354. JSTOR 411354.
* Kuhn, Sherman M. (1970). "On the consonantal phonemes of Old English". In: J. L. Rosier (ed.) *Philological Essays: studies in Old and Middle English language and literature in honour of Herbert Dean Merritt* (pp. 16–49). The Hague: Mouton.
* Lass, Roger; & Anderson, John M. (1975). *Old English Phonology*. (Cambridge studies in linguistics; No. 14). Cambridge: Cambridge University Press.
* Luick, Karl. (1914–1940). *Historische Grammatik der englischen Sprache*. Stuttgart: Bernhard Tauchnitz.
* Maling, J (1971). "Sentence stress in Old English". *Linguistic Inquiry*. **2** (3): 379–400. JSTOR 4177642.
* McCully, CB; Hogg, Richard M (1990). "An account of Old English stress". *Journal of Linguistics*. **26** (2): 315–339. doi:10.1017/S0022226700014699.
* Minkova, Donka (2014). *A Historical Phonology of English.* Edinburgh University Press.
* Moulton, WG (1972). "The Proto-Germanic non-syllabics (consonants)". In: F van Coetsem & HL Kufner (Eds.), *Toward a Grammar of Proto-Germanic* (pp. 141–173). Tübingen: Max Niemeyer.
* Sievers, Eduard (1893). *Altgermanische Metrik*. Halle: Max Niemeyer.
* Wagner, Karl Heinz (1969). *Generative Grammatical Studies in the Old English language*. Heidelberg: Julius Groos.

วิทยาหน่วยคำ
* Brunner, Karl. (1965). *Altenglische Grammatik (nach der angelsächsischen Grammatik von Eduard Sievers neubearbeitet)* (3rd ed.). Tübingen: Max Niemeyer.
* Campbell, A. (1959). *Old English grammar*. Oxford: Clarendon Press.
* Wagner, Karl Heinz. (1969). *Generative grammatical studies in the Old English language*. Heidelberg: Julius Groos.

วากยสัมพันธ์
* Brunner, Karl. (1962). *Die englische Sprache: ihre geschichtliche Entwicklung* (Vol. II). Tübingen: Max Niemeyer.
* Kemenade, Ans van. (1982). *Syntactic Case and Morphological Case in the History of English*. Dordrecht: Foris.
* MacLaughlin, John C. (1983). *Old English Syntax: a handbook*. Tübingen: Max Niemeyer.
* Mitchell, Bruce. (1985). *Old English Syntax* (Vols. 1–2). Oxford: Clarendon Press (no more published)
	+ Vol.1: Concord, the parts of speech and the sentence
	+ Vol.2: Subordination, independent elements, and element order
* Mitchell, Bruce. (1990) *A Critical Bibliography of Old English Syntax to the end of 1984, including addenda and corrigenda to "Old English Syntax"* . Oxford: Blackwell
* Timofeeva, Olga. (2010) *Non-finite Constructions in Old English, with Special Reference to Syntactic Borrowing from Latin*, PhD dissertation, Mémoires de la Société Néophilologique de Helsinki, vol. LXXX, Helsinki: Société Néophilologique.
* Traugott, Elizabeth Closs. (1972). *A History of English Syntax: a transformational approach to the history of English sentence structure*. New York: Holt, Rinehart & Winston.
* Visser, F. Th. (1963–1973). *An Historical Syntax of the English Language* (Vols. 1–3). Leiden: E. J. Brill.

ศัพทานุกรม
* Bosworth, J; & Toller, T. Northcote. (1898). *An Anglo-Saxon Dictionary*. Oxford: Clarendon Press. (Based on Bosworth's 1838 dictionary, his papers & additions by Toller)
* Toller, T. Northcote. (1921). *An Anglo-Saxon Dictionary: Supplement*. Oxford: Clarendon Press.
* Campbell, A. (1972). *An Anglo-Saxon Dictionary: Enlarged addenda and corrigenda*. Oxford: Clarendon Press.
* Clark Hall, J. R.; & Merritt, H. D. (1969). *A Concise Anglo-Saxon Dictionary* (4th ed.). Cambridge: Cambridge University Press.
* Cameron, Angus, et al. (ed.) (1983) *Dictionary of Old English*. Toronto: Published for the Dictionary of Old English Project, Centre for Medieval Studies, University of Toronto by the Pontifical Institute of Medieval Studies, 1983/1994. (Issued on microfiche and subsequently as a CD-ROM and on the World Wide Web.)

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Old English/Modern English Translator
* Old English (Anglo-Saxon) alphabet
* Old English Letters เก็บถาวร 2014-08-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Downloadable Old English keyboard for Windows and Mac ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 23 มิถุนายน 2010)
* Another downloadable keyboard for Windows computers
* Guide to using Old English computer characters เก็บถาวร 2016-02-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (Unicode, HTML entities, etc.)
* The Germanic Lexicon Project
* An overview of the grammar of Old English ที่ Library of Congress Web Archives (เก็บถาวร 16 พฤศจิกายน 2001)
* The Lord's Prayer in Old English from the 11th century (video link)
* Over 100 Old English poems are edited, annotated and linked to digital images of their manuscript pages, with modern translations, in the *Old English Poetry in Facsimile Project*: DM

พจนานุกรม
* Bosworth and Toller, *An Anglo-Saxon dictionary*
* Old English – Modern English dictionary ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 2 กรกฎาคม 2005)
* Old English Glossary ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 22 กุมภาพันธ์ 2012)
* Dictionary of Old English

บทเรียน
* Old English Online by Jonathan Slocum and Winfred P. Lehmann, free online lessons at the Linguistics Research Center at the University of Texas at Austin
* The Electronic Introduction to Old English ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 7 กันยายน 2015)
* *Old English Made Easy* ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (เก็บถาวร 3 พฤษภาคม 2009)