# Alstroemeriaceae

| Alstroemeriaceae |
| --- |
|  |
| *Alstroemeria aurea* |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์  |
| อาณาจักร: | พืช Plantae |
| *เคลด*: | พืชมีท่อลำเลียง Tracheophyta |
| *เคลด*: | พืชดอก Angiosperms |
| *เคลด*: | พืชใบเลี้ยงเดี่ยว Monocots |
| อันดับ: | Liliales |
| วงศ์: | **Alstroemeriaceae** Dumort. |
| สกุลต้นแบบ |
| *Alstroemeria* L.  |
| Genera |
| * *Alstroemeria* L.
* *Bomarea* Mirb.
* *Drymophila* R.Br.
* *Luzuriaga* Ruiz & Pav.
 |

**วงศ์อัลสโตรเมอเรียซีอี** (ชื่อสามัญ: Alstroemeriaceae) เป็นวงศ์ของพืชดอก ที่มี 254 ชนิด ที่รู้จักใน 4 สกุล โดยเกือบทั้งหมดมีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกา ตั้งแต่อเมริกากลางไปจนถึงอเมริกาใต้ พืชในสกุล *Luzuriaga* ชนิดหนึ่งพบในประเทศนิวซีแลนด์ และสกุล *Drymophila* มีถิ่นกำเนิดในออสเตรเลียตะวันออกเฉียงใต้

ในสกุลอย่าง *Alstroemeria* หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ดอกลิลลี่เปรู เป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยมจากร้านขายดอกไม้และสวนดอกไม้ และในสกุล *Bomarea* เป็นไม้เลื้อยที่มีช่อดอกรูประฆังหลากสีสัน

## การจำแนก

ตามระบบ APG II ของปี ค.ศ. 2003 (ไม่เปลี่ยนแปลงจากระบบ APG ของปี ค.ศ. 1998) พิจารณาวงศ์ที่อยู่ในอันดับ Liliales ในกลุ่มพืชใบเลี้ยงเดี่ยว และระบบ APG III ของปี ค.ศ. 2009 ได้รวมวงศ์ Luzuriagaceae ซึ่งเป็นวงศ์ซึ่งไม่เป็นที่รู้จักเข้าไว้ในวงศ์ Alstroemeriaceae เนื่องจากกลุ่มเดิมมีเพียงสองสกุล และเป็นกลุ่มพี่น้องกับวงศ์ Alstroemeriaceae อีกทั้งยังมีลักษณะเด่นร่วมกันคือก้านใบที่บิดเป็นเกลียว

| เผ่า | ภาพ | สกุล | ชนิด |
| --- | --- | --- | --- |
| Alstroemerieae |  | *Alstroemeria* L. 1762 | 123 ชนิด |
|  | *Bomarea* Mirb., 1804 | 110 - 122 ชนิด |
| Luzuriageae |  | *Drymophila* R.Br. (1810) | * *Drymophila cyanocarpa* R.Br., ชื่อสามัญว่า turquoise berry หรือ native Solomons seal มีถิ่นกำเนิดใน รัฐแทสเมเนีย, รัฐวิกตอเรีย และรัฐนิวเซาท์เวลส์ตอนใต้
* *Drymophila moorei* Baker, ในชื่อสามัญว่า orange berry มีถิ่นกำเนิดในรัฐนิวเซาท์เวลส์ตอนเหนือและรัฐควีนส์แลนด์
 |
|  | *Luzuriaga* Ruiz & Pav. 1802 | * *Luzuriaga Marginata* (Gaertn.) Benth. & Hook.f. - ชื่อสามัญ almond flower - ถิ่นกำเนิดในประเทศชิลีตอนใต้, ประเทศอาร์เจนตินาตอนใต้ และหมู่เกาะฟอล์กแลนด์
* *Luzuriaga parviflora* (Hook.f.) Kunth - ประเทศนิวซีแลนด์
* *Luzuriaga polyphylla* (Hook.f.) JFMacbr. - ประเทศชิลีตอนใต้
* *Luzuriaga radicans* Ruiz & Pav. - ประเทศชิลีตอนใต้ และประเทศอาร์เจนตินา ตอนใต้
 |

## การกระจายพันธุ์

Alstroemeriaceae กระจายพันธุ์ในทวีปอเมริกาเขตร้อนและเขตอบอุ่น ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกและแอนทิลลีสจนถึงติเอร์ราเดลฟูเอโก และ Luzuriageae กระจายพันธุ์จาก ประเทศเปรูไปถึงหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ และติเอร์ราเดลฟูเอโก ประเทศนิวซีแลนด์และประเทศออสเตรเลีย (รัฐนิวเซาท์เวลส์ถึงรัฐแทสเมเนีย)

## การนำไปใช้

### การใช้เป็นอาหาร

*Bomarea edulis* มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ประเทศเม็กซิโกไปจนถึงประเทศอาร์เจนตินา ส่วนหน่อหรือหัวถูกนำมาใช้เป็นแหล่งอาหารตั้งแต่ช่วงก่อนที่โคลัมบัสจะเดินทางมาถึงทวีปอเมริกา ต้นหนึ่งอาจมีหัวได้มากถึง 20 หัวต่อเส้นผ่านศูนย์กลาง 5 เซนติเมตร

### การใช้เป็นไม้ประดับ

พันธุ์ไม้วงศ์ Alstroemeriaceae บางชนิดที่นำมาใช้เพื่อการประดับตกแต่ง ได้แก่:

* *Alstroemeria aurea*: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในภาคใต้ของประเทศชิลี ออกดอกในช่วงฤดูร้อน ดอกมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 3–4 เซนติเมตร สีเหลืองส้ม และแต้มด้วยสีเขียว
* *Alstroemeria haemantha*: เป็นพืชเฉพาะถิ่นในประเทศชิลี โดยเฉพาะบริเวณใกล้กับเมืองบัลปาราอิโซ ซึ่งจะขึ้นใกล้หินและออกดอกในช่วงต้นฤดูร้อน มีดอกสีแดงที่สามารถโตจนมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้ถึง 5 เซนติเมตร
* *Alstroemeria ligtu*: เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวด, ทราย และดินแห้ง ออกดอกช่วงปลายฤดูใบไม้ผลิและต้นฤดูร้อน มีความสูง 60 เซนติเมตร–1 เมตร ดอกมีหลากสี เช่น สีม่วงอ่อน, สีชมพู, สีแดง หรือสีขาว
* *Alstroemeria psittacina*: กระจายพันธุ์ในที่ลุ่มน้ำขังประเทศบราซิล, ประเทศเปรู และรัฐมิซิโอเนสในประเทศอาร์เจนตินา ดอกมีขนาดยาวประมาณ 4–5 เซนติเมตร และออกดอกเป็นช่อช่อละ 5-6 ดอก กลีบดอกเป็นสีแดงและเขียว
* *Bomarea ovallei* (ชื่อพ้อง: *Leontochir ovallei*): เป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลี ขึ้นในดินกรวดที่ได้รับแสงแดดเต็มที่ ในแคว้นอาตากามาของประเทศชิลี มีดอกสีแดงซึ่งบางครั้งเป็นสีเหลือง แม้ว่าจะพบไม่บ่อยนัก อาจมีเส้นผ่านศูนย์กลางได้สูงสุดถึง 10 เซนติเมตร เป็นชนิดใกล้สูญพันธุ์เนื่องจากมีการกระจายพันธุ์ไม่มากนักและเป็นอาหารของสัตว์ป่า

ในชนิดอื่น ๆ เช่น *Luzuriaga radicans* ซึ่งเป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศชิลีเช่นกัน สามารถนำมาเป็นไม้ประดับได้

## บรรณานุกรม

* Anton Hofreiter & R. E. Rodríguez: *The Alstroemeriaceae in Peru and neighbouring areas*, in *Revistá Biología Peruana*, 13 (1), 2006, p. 1-62.
* Aagesen, L.; A. M. Sanso. (2003). "The phylogeny of the Alstroemeriaceae, based on morphology, rps16 intron, and rbcL sequence data". *Syst. Bot*. **28** (58).
* Sanso, A. M.; C. C. Xifreda (1997). "A morphological and taxonomic appraisal of the monotypic South American genus *Schickendantzia* (Alstroemeriaceae)". *Scripta Bot. Belgica*. **15** (139).
* Chacón, J.; M. Camargo de Assis; A. W. Meerow; S. S. Renner (2012). "From east Gondwana to Central America: Historical biogeography of the Alstroemeriaceae". *Journal of Biogeography*. **39** (10): 1806–1818. doi:10.1111/j.1365-2699.2012.02749.x.

## เชิงอรรถและรายการอ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Alstroemeriaceae ใน L. Watson และ MJ Dallwitz (1992 เป็นต้นไป) *วงศ์ของพืชมีดอก*
* เบราว์เซอร์ Taxonomy ของ NCBI
* ลิงก์ที่ CSDL, เท็กซัส เก็บถาวร 2008-10-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Archived </link>
* Alstroemeriaceae ใน BoDD – ฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์ผิวหนัง

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Alstroemeriaceae
* ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Alstroemeriaceae ที่วิกิสปีชีส์