# ชีวเคมี

**ชีวเคมี** (อังกฤษ: *biochemistry*) หรือเรียกว่า เคมีเป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต เป็นวิชาที่ศึกษากระบวนการเคมีในสิ่งมีชีวิต ตลอดจนการควบคุมในระดับต่าง ๆ อย่างเช่นที่เกี่ยวกับการแปรรูปสารอาหารไปเป็นพลังงาน, การสร้างและเปลี่ยนแปลงสารชีวโมเลกุลภายในเซลล์ที่เรียกว่า กระบวนการ เมแทบอลิซึม การทำงานของเอนไซม์และโคเอนไซม์, ระบบของพลังงานในสิ่งมีชีวิต, การสลายและการสังเคราะห์สารชีวโมเลกุลต่าง ๆ

ชื่อนี้มาจากภาษาเยอรมันว่า *บิโอเคมี* (Biochemie) ซึ่งแรกตั้งโดย ฮอปเปอ-ซีเลอร์ (Hoppe-Sieler) ในปี พ.ศ. 2420 (ค.ศ. 1877) โดยเขาให้คำจำกัดความไว้เป็นอย่างดีว่า เป็นเนื้อหาวิชาซึ่งครอบคลุมการเข้าศึกษาชีววิทยาในเชิงโมเลกุลทุก ๆ ด้าน

## วัตถุดิบเริ่มต้น: ธาตุเคมีของชีวิต

ธาตุหลักที่ประกอบเป็นร่างกายมนุษย์แสดงตั้งแต่มีมากที่สุด (ตามมวล) จนถึงมีน้อยที่สุด
ธาตุเคมีประมาณสองโหลมีความจำเป็นต่อชีวิตทางชีววิทยา (biological life) หลายประเภท ธาตุหายากส่วนใหญ่บนโลกไม่จำเป็นต่อสิ่งมีชีวิต (ยกเว้นซีลีเนียมและไอโอดีน) ในขณะที่ธาตุทั่วไปบางชนิด (อะลูมิเนียมและไทเทเนียม) ไม่ได้ถูกนำไปใช้ สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่มีความต้องการธาตุต่าง ๆ เหมือนกัน แต่พืชกับสัตว์ก็มีความแตกต่างกันอยู่บ้าง ตัวอย่างเช่น สาหร่ายทะเลใช้โบรมีน แต่พืชบกและสัตว์ดูเหมือนไม่ต้องการมัน สัตว์ทุกชนิดต้องการโซเดียม แต่ไม่ใช่ธาตุที่จำเป็นสำหรับพืช พืชต้องการโบรอนและซิลิกอน แต่สัตว์อาจไม่ต้องการ (หรืออาจต้องการปริมาณน้อยมาก)

ธาตุเพียง 6 ชนิด ได้แก่ คาร์บอน ไฮโดรเจน ไนโตรเจน ออกซิเจน แคลเซียม และฟอสฟอรัส คิดเป็น เกือบ 99% ของมวลเซลล์ที่มีชีวิต รวมถึงเซลล์ในร่างกายมนุษย์ด้วย (ดู องค์ประกอบของร่างกายมนุษย์ (Composition of the human body) เพื่อ ดู รายการทั้งหมด) นอกเหนือจากธาตุหลัก 6 ชนิดที่ประกอบเป็นส่วนใหญ่ของร่างกายมนุษย์แล้ว มนุษย์ยังต้องการธาตุอื่น ๆ ในปริมาณน้อยกว่า ซึ่งอาจมากกว่าถึง 18 ชนิด

## ดูเพิ่มเติม

### รายการ

* Important publications in biochemistry (chemistry)
* List of biochemistry topics
* List of biochemists
* List of biomolecules

### ดูเพิ่มเติม

* Astrobiology
* Biochemistry (journal)
* Biological Chemistry (journal)
* Biophysics
* Chemical ecology
* Computational biomodeling
* Dedicated bio-based chemical
* EC number
* Hypothetical types of biochemistry
* International Union of Biochemistry and Molecular Biology
* Metabolome
* Metabolomics
* Molecular biology
* Molecular medicine
* Plant biochemistry
* Proteolysis
* Small molecule
* Structural biology
* TCA cycle

## หมายเหตุ

## อ้างอิง

### เอกสารอ้างอิง

* Amsler, Mark (1986). *The Languages of Creativity: Models, Problem-solving, Discourse*. University of Delaware Press. ISBN 978-0-87413-280-9. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Astbury, W.T. (1961). "Molecular Biology or Ultrastructural Biology ?". *Nature*. **190** (4781): 1124. Bibcode:1961Natur.190.1124A. doi:10.1038/1901124a0. PMID 13684868. S2CID 4172248.
* Ben-Menahem, Ari (2009). *Historical Encyclopedia of Natural and Mathematical Sciences*. Springer. p. 2982. Bibcode:2009henm.book.....B. ISBN 978-3-540-68831-0.
* Burton, Feldman (2001). *The Nobel Prize: A History of Genius, Controversy, and Prestige*. Arcade Publishing. ISBN 978-1-55970-592-9.
* Butler, John M. (2009). *Fundamentals of Forensic DNA Typing*. Academic Press. ISBN 978-0-08-096176-7.
* Sen, Chandan K.; Roy, Sashwati (2007). "MiRNA: Licensed to Kill the Messenger". *DNA and Cell Biology*. **26** (4): 193–194. doi:10.1089/dna.2006.0567. PMID 17465885. S2CID 10665411.
* Clarence, Peter Berg (1980). *The University of Iowa and Biochemistry from Their Beginnings*. University of Iowa. ISBN 978-0-87414-014-9. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Edwards, Karen J.; Brown, David G.; Spink, Neil; Skelly, Jane V.; Neidle, Stephen (1992). "Molecular structure of the B-DNA dodecamer d(CGCAAATTTGCG)2 an examination of propeller twist and minor-groove water structure at 2·2Åresolution". *Journal of Molecular Biology*. **226** (4): 1161–1173. doi:10.1016/0022-2836(92)91059-x. PMID 1518049.
* Eldra P. Solomon; Linda R. Berg; Diana W. Martin (2007). *Biology, 8th Edition, International Student Edition*. Thomson Brooks/Cole. ISBN 978-0-495-31714-2. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04.
* Fariselli, P.; Rossi, I.; Capriotti, E.; Casadio, R. (2006). "The WWWH of remote homolog detection: The state of the art". *Briefings in Bioinformatics*. **8** (2): 78–87. doi:10.1093/bib/bbl032. PMID 17003074.
* Fiske, John (1890). *Outlines of Cosmic Philosophy Based on the Doctrines of Evolution, with Criticisms on the Positive Philosophy, Volume 1*. Boston and New York: Houghton, Mifflin. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 October 2023. สืบค้นเมื่อ 16 February 2015.
* Finkel, Richard; Cubeddu, Luigi; Clark, Michelle (2009). *Lippincott's Illustrated Reviews: Pharmacology* (4th ed.). Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-0-7817-7155-9. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Krebs, Jocelyn E.; Goldstein, Elliott S.; Lewin, Benjamin; Kilpatrick, Stephen T. (2012). *Essential Genes*. Jones & Bartlett Publishers. ISBN 978-1-4496-1265-8.
* Fromm, Herbert J.; Hargrove, Mark (2012). *Essentials of Biochemistry*. Springer. ISBN 978-3-642-19623-2. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Hamblin, Jacob Darwin (2005). *Science in the Early Twentieth Century: An Encyclopedia*. ABC-CLIO. ISBN 978-1-85109-665-7. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Helvoort, Ton van (2000). Arne Hessenbruch (บ.ก.). *Reader's Guide to the History of Science*. Fitzroy Dearborn Publishing. ISBN 978-1-884964-29-9. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Holmes, Frederic Lawrence (1987). *Lavoisier and the Chemistry of Life: An Exploration of Scientific Creativity*. University of Wisconsin Press. ISBN 978-0-299-09984-8. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Horton, Derek, บ.ก. (2013). *Advances in Carbohydrate Chemistry and Biochemistry, Volume 70*. Academic Press. ISBN 978-0-12-408112-3. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Hunter, Graeme K. (2000). *Vital Forces: The Discovery of the Molecular Basis of Life*. Academic Press. ISBN 978-0-12-361811-5. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Karp, Gerald (2009). *Cell and Molecular Biology: Concepts and Experiments*. John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-48337-4.
* Kauffman, George B.; Chooljian, Steven H. (2001). "Friedrich Wöhler (1800–1882), on the Bicentennial of His Birth". *The Chemical Educator*. **6** (2): 121–133. doi:10.1007/s00897010444a. S2CID 93425404.
* Kleinkauf, Horst; Döhren, Hans von; Jaenicke Lothar (1988). *The Roots of Modern Biochemistry: Fritz Lippmann's Squiggle and its Consequences*. Walter de Gruyter & Co. p. 116. ISBN 978-3-11-085245-5. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Knowles, J.R. (1980). "Enzyme-Catalyzed Phosphoryl Transfer Reactions". *Annual Review of Biochemistry*. **49**: 877–919. doi:10.1146/annurev.bi.49.070180.004305. PMID 6250450. S2CID 7452392.
* Metzler, David Everett; Metzler, Carol M. (2001). *Biochemistry: The Chemical Reactions of Living Cells*. Vol. 1. Academic Press. ISBN 978-0-12-492540-3.
* Miller G; Spoolman Scott (2012). *Environmental Science – Biodiversity Is a Crucial Part of the Earth's Natural Capital*. Cengage Learning. ISBN 978-1-133-70787-5. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-04-13. สืบค้นเมื่อ 2016-01-04.
* Nielsen, Forrest H. (1999). "Ultratrace minerals". ใน Maurice E. Shils; และคณะ (บ.ก.). *Modern Nutrition in Health and Disease*. Baltimore: Williams & Wilkins. pp. 283–303. hdl:10113/46493.
* Peet, Alisa (2012). Marks, Allan; Lieberman Michael A. (บ.ก.). *Marks' Basic Medical Biochemistry (Lieberman, Marks's Basic Medical Biochemistry)* (4th ed.). Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-1-60831-572-7. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Rayner-Canham, Marelene F.; Rayner-Canham, Marelene; Rayner-Canham, Geoffrey (2005). *Women in Chemistry: Their Changing Roles from Alchemical Times to the Mid-Twentieth Century*. Chemical Heritage Foundation. ISBN 978-0-941901-27-7.
* Rojas-Ruiz, Fernando A.; Vargas-Méndez, Leonor Y.; Kouznetsov, Vladimir V. (2011). "Challenges and Perspectives of Chemical Biology, a Successful Multidisciplinary Field of Natural Sciences". *Molecules*. **16** (3): 2672–2687. doi:10.3390/molecules16032672. PMC 6259834. PMID 21441869.
* Saenger, Wolfram (1984). *Principles of Nucleic Acid Structure*. New York: Springer-Verlag. ISBN 978-0-387-90762-8. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Slabaugh, Michael R.; Seager, Spencer L. (2013). *Organic and Biochemistry for Today* (6th ed.). Pacific Grove: Brooks Cole. ISBN 978-1-133-60514-0. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Sherwood, Lauralee; Klandorf, Hillar; Yancey, Paul H. (2012). *Animal Physiology: From Genes to Organisms*. Cengage Learning. ISBN 978-0-8400-6865-1.
* Stryer L, Berg JM, Tymoczko JL (2007). *Biochemistry* (6th ed.). San Francisco: W.H. Freeman. ISBN 978-0-7167-8724-2.
* Tropp, Burton E. (2012). *Molecular Biology* (4th ed.). Jones & Bartlett Learning. ISBN 978-1-4496-0091-4. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* UNICEF (2010). *Facts for life* (PDF) (4th ed.). New York: United Nations Children's Fund. ISBN 978-92-806-4466-1. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-10-09.
* Ulveling, Damien; Francastel, Claire; Hubé, Florent (2011). "When one is better than two: RNA with dual functions" (PDF). *Biochimie*. **93** (4): 633–644. doi:10.1016/j.biochi.2010.11.004. PMID 21111023. S2CID 22165949. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-10-09.
* Varki A, Cummings R, Esko J, Jessica F, Hart G, Marth J (1999). *Essentials of glycobiology*. Cold Spring Harbor Laboratory Press. ISBN 978-0-87969-560-6. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2020-06-05.
* Voet, D; Voet, JG (2005). *Biochemistry* (3rd ed.). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons Inc. ISBN 978-0-471-19350-0. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ September 11, 2007.
* Whiting, G.C (1970). "Sugars". ใน A.C. Hulme (บ.ก.). *The Biochemistry of Fruits and their Products*. Vol. 1. London & New York: Academic Press. ISBN 978-0-12-361201-4.
* Ziesak, Anne-Katrin; Cram Hans-Robert (1999). *Walter de Gruyter Publishers, 1749–1999*. Walter de Gruyter & Co. ISBN 978-3-11-016741-2. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-10-28. สืบค้นเมื่อ 2015-07-27.
* Ashcroft, Steve. "Professor Sir Philip Randle; Researcher into metabolism: [1st Edition]". *Independent*. ProQuest 311080685.

## อ่านเพิ่มเติม

* Fruton, Joseph S. *Proteins, Enzymes, Genes: The Interplay of Chemistry and Biology*. Yale University Press: New Haven, 1999. ISBN 0-300-07608-8
* Keith Roberts, Martin Raff, Bruce Alberts, Peter Walter, Julian Lewis and Alexander Johnson, *Molecular Biology of the Cell*
	+ 4th Edition, Routledge, March, 2002, hardcover, 1616 pp. ISBN 0-8153-3218-1
	+ 3rd Edition, Garland, 1994, ISBN 0-8153-1620-8
	+ 2nd Edition, Garland, 1989, ISBN 0-8240-3695-6
* Kohler, Robert. *From Medical Chemistry to Biochemistry: The Making of a Biomedical Discipline*. Cambridge University Press, 1982.
* Maggio, Lauren A.; Willinsky, John M.; Steinberg, Ryan M.; Mietchen, Daniel; Wass, Joseph L.; Dong, Ting (2017). "Wikipedia as a gateway to biomedical research: The relative distribution and use of citations in the English Wikipedia". *PLOS ONE*. **12** (12): e0190046. Bibcode:2017PLoSO..1290046M. doi:10.1371/journal.pone.0190046. PMC 5739466. PMID 29267345.

## แหล่งข้อมูลอื่น

แม่แบบ:WVD

* "Biochemical Society".
* The Virtual Library of Biochemistry, Molecular Biology and Cell Biology
* Biochemistry, 5th ed. Full text of Berg, Tymoczko, and Stryer, courtesy of NCBI.
* SystemsX.ch – The Swiss Initiative in Systems Biology
* Full text of Biochemistry by Kevin and Indira, an introductory biochemistry textbook.