# ปี

**ปี** (อังกฤษ: year) หมายถึง คาบการโคจรของวัตถุดาวเคราะห์ เช่น การโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ซึ่งดาวเคราะห์แต่ละดวงจะมีระยะเวลาของปีไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับความเร็วในการโคจรของดาวเคราะห์และความยาววงโคจรของดาวเคราะห์

เนื่องจากความลาดเอียงของแกนโลกเป็นเหตุทำให้เห็นฤดูกาลหมุนเวียนผ่านไป สังเกตได้จากการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ระยะเวลาของกลางวัน ในเขตอบอุ่นและกึ่งขั้วโลกรอบโลกโดยทั่วไปแล้วจะปรากฏสี่ฤดูกาลใน 1 ปี คือ ฤดูใบไม้ผลิ ฤดูร้อน ฤดูใบไม้ร่วง และฤดูหนาว ส่วนในเขตร้อนและกึ่งเขตร้อน ภาคภูมิศาสตร์หลายแห่งไม่มีฤดูกาลที่กำหนดแน่นอน แต่ในเขตร้อนชื้นตามฤดูกาลจะรับรู้และติดตามได้เพียงแค่ฤดูฝนและฤดูแล้งในแต่ละปี

ปีปฏิทินเป็นค่าประมาณของจำนวนวันของคาบการโคจรของโลก ปฏิทินเกรกอเรียนหรือปฏิทินสมัยใหม่กำหนดให้ปีปฏิทินมี 365 วันในปีสามัญ หรือมี 366 วันในปีอธิกสุรทินเช่นเดียวกับปฏิทินจูเลียน สำหรับปฏิทินเกรกอเรียน ความยาวเฉลี่ยของปีปฏิทิน (ปีเฉลี่ย) ตลอดวงจรอธิกสุรทินที่ครบ 400 ปีคือ 365.2425 วัน (97 จาก 400 ปีเป็นปีอธิกสุรทิน)

ในภาษาอังกฤษ หน่วยเวลาสำหรับปีมักย่อว่า "y" หรือ "yr" สัญลักษณ์ "a" นั้นพบได้ทั่วไปในวรรณกรรมวิทยาศาสตร์แม้ว่าระยะเวลาที่แน่นอนอาจไม่สอดคล้องกันก็ตาม ในทางดาราศาสตร์ ปีจูเลียนเป็นหน่วยของเวลาที่กำหนดเป็น 365.25 วัน เท่ากับ 86,400 วินาที (หน่วยฐาน SI) เท่ากับ 31,557,600 วินาทีในปีดาราศาสตร์จูเลียน

คำว่า ปี ยังใช้สำหรับช่วงเวลาที่สัมพันธ์กัน แต่ไม่เหมือนกับปีปฏิทินหรือดาราศาสตร์ เช่น ปีตามฤดูกาล ปีงบประมาณ ปีการศึกษา เป็นต้น ในทำนองเดียวกัน ปี อาจหมายถึงระยะเวลาการโคจรของดาวเคราะห์ใดๆ เช่น ปีดาวอังคารและปีดาวศุกร์ที่เป็นตัวอย่างของระยะเวลาที่ดาวเคราะห์นั้น ๆ ใช้ในการโคจรครบหนึ่งวงโคจรที่สมบูรณ์ คำนี้ยังสามารถใช้เพื่ออ้างถึงระยะเวลาหรือวัฏจักรที่ยาวนานได้ เช่น ปีที่ดี

## การนับปีบนโลก

หนึ่งปีบนโลกตามปฏิทินสุริยคติ มีระยะเวลาทั้งหมด 365 วัน โดยที่โลกหมุนโคจรรอบดวงอาทิตย์ใช้เวลา 365 วัน 5 ชั่วโมง 49 นาที 12 วินาที หรือ 365.2425 วัน ส่งผลต่อการนับจำนวนวันให้ทุก ๆ 4 ปีจะมีวันเพิ่มขึ้นหนึ่งวันเป็น 366 วัน เพื่อทดแทนระยะเวลาที่ไม่พอดีวันในการโคจรรอบดวงอาทิตย์ เรียกปีที่มี 366 วันว่า **ปีอธิกสุรทิน** วันที่เพิ่มขึ้นมาจะถูกเพิ่มลงในเดือนกุมภาพันธ์จาก 28 วัน เป็น 29 วัน ในทุก ๆ 4 ปี เว้นปีที่หาร 100 ลงตัวแล้ว หารกับ 400 ไม่ลงตัว

## ข้อเสนอ IUPAC–IUGS

ในปี ค.ศ. 2011 คณะทำงานร่วมระหว่าง IUPAC และสหภาพวิทยาศาสตร์ธรณีวิทยาระหว่างประเทศ (IUGS) ได้ร่วมกันแนะนำให้กำหนดนิยามของ "ปี" (annus) สำหรับวัตถุประสงค์ทางธรณีวิทยาไว้ดังนี้:

> 1 a = $31,556,925.445$ วินาที (ประมาณ $365.24219265$ วันดาราคติ)
>
>

คณะทำงานได้เลือกค่าที่ใกล้เคียงกับความยาวของปีสุริยคติสำหรับพิกัดเวลา (epoch) 2000.0 (ซึ่งใกล้เคียงกับความยาวของปีสุริยคติในปี 2000 โดยความยาวของปีสุริยคตินั้นค่อย ๆ ลดลงอย่างช้า ๆ) อย่างไรก็ตาม นิยามนี้ถูกกำหนดให้เป็นค่าพหุคูณของ "วินาที" ซึ่งเป็นหน่วยฐานของระบบเอสไอ และเป็นอิสระจากนิยามทางดาราศาสตร์ เนื่องจาก "นิยามของปีที่อ้างอิงความสัมพันธ์ผ่านหน่วยวัน เช่น ปีจูเลียนหรือปีกรีโกเรียน มีความล้าสมัยในตัวมันเองเนื่องจากความแปรผันของการเคลื่อนที่ในวงโคจรของโลก" ค่านี้แตกต่างจากปีจูเลียนที่มีระยะเวลา 365.25 วัน ($3.1557600 \times 10^7$ วินาที) อยู่ประมาณ 21 ส่วนในล้านส่วน (ppm)

ณ เดือนเมษายน ค.ศ. 2025 หนังสือ IUPAC Green Book (ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 4) ได้ระบุนิยามของปีไว้ว่า a = $31,556,925.9747$ วินาที

## สัญลักษณ์และอักษรย่อ

สัญลักษณ์ทั่วไปสำหรับปีในฐานะหน่วยเวลาคือ "a" ซึ่งนำมาจากคำในภาษาละตินว่า *annus*
ตัวอย่างเช่น คู่มือการใช้ระบบหน่วยสากล (SI) ของสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติสหรัฐ (NIST) ให้การรับรองสัญลักษณ์ "a" เป็นหน่วยเวลาสำหรับปี

ในภาษาอังกฤษ อักษรย่อ "y" หรือ "yr" มักถูกใช้บ่อยกว่าในวรรณกรรมที่ไม่ใช่เชิงวิทยาศาสตร์ ในสาขาโลกศาสตร์บางสาขา (ธรณีวิทยา และ บรรพชีวินวิทยา) จะใช้ "kyr, myr, byr" (หมายถึง พันปี, ล้านปี และพันล้านปี ตามลำดับ) และอักษรย่อที่คล้ายคลึงกันเพื่อระบุช่วงเวลาที่ห่างไกลจากปัจจุบัน ส่วนในทางดาราศาสตร์ อักษรย่อ kyr, Myr และ Gyr มักใช้แทนกิโลปี (kiloyears), เมกะปี (megayears) และกิกะปี (gigayears)

รหัสรวมสำหรับหน่วยวัด (Unified Code for Units of Measure - UCUM) ได้จำแนกความแตกต่างของสัญลักษณ์ที่หลากหลายตามมาตรฐาน ISO 1000, ISO 2955 และ ANSI X3.50 โดยกำหนดไว้ดังนี้:

at = 365.24219 วัน สำหรับปีสุริยคติเฉลี่ย (Mean tropical year)
aj = 365.25 วัน สำหรับปีจูเลียนเฉลี่ย (Mean Julian year)
ag = 365.2425 วัน สำหรับปีเกรกอเรียนเฉลี่ย
ในระบบ UCUM สัญลักษณ์ "a" ที่ไม่มีตัวห้อยประกอบจะเท่ากับ 1 aj
นอกจากนี้ UCUM ยังช่วยลดความสับสนกับหน่วย *อาร์* (are) ซึ่งเป็นหน่วยพื้นที่ โดยใช้อักษรย่อว่า "ar" แทน

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2532 สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล (IAU) ได้ยอมรับสัญลักษณ์ "a" แทนที่ "yr" สำหรับปี พร้อมทั้งระบุปีประเภทต่าง ๆ และแนะนำให้ใช้ปีจูเลียนที่มี 365.25 วัน เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น (อ้างอิงจากคู่มือการเขียนของ IAU)

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2530 สหพันธ์ฟิสิกส์บริสุทธิ์และประยุกต์ระหว่างประเทศ (IUPAP) ระบุให้ "a" เป็นสัญลักษณ์ทั่วไปสำหรับหน่วยเวลาปี (ใน IUPAP *Red Book*)
และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536 สหภาพเคมีบริสุทธิ์และเคมีประยุกต์ระหว่างประเทศ (IUPAC) ในหนังสือ *Green Book* ก็ได้ใช้สัญลักษณ์ "a" เช่นกัน โดยอธิบายความแตกต่างระหว่างปีเกรกอเรียนและปีจูเลียน และเลือกใช้ปีเกรกอเรียน (a = 365.2425 วัน) เป็นหลัก ซึ่งมีการระบุไว้ใน IUPAC *Gold Book* ด้วยเช่นกัน

ในปี พ.ศ. 2554 คณะทำงานของ IUPAC และ IUGS ได้แนะนำให้ใช้ "a" เป็นสัญลักษณ์สำหรับ annus (ร่วมกับพหุคูณเช่น Ma) สำหรับทั้งช่วงเวลา (time intervals) และอายุสัมบูรณ์ (absolute ages) อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอนี้ยังคงเป็นที่ถกเถียงเนื่องจากขัดแย้งกับธรรมเนียมปฏิบัติเดิมของนักธรณีวิทยาที่ใช้ "a" สำหรับอายุสัมบูรณ์ก่อนปัจจุบันโดยเฉพาะ (เช่น 1 Ma สำหรับ 1 ล้านปีก่อน) และใช้ "y" หรือ "yr" (รวมถึง My, Myr ฯลฯ) สำหรับช่วงระยะเวลา

### ตัวคูณคำอุปสรรค SI

นอกจากชื่อเต็มแล้ว ยังมีรูปแบบทางเลือกที่ตัดสระที่ซ้อนกันออกเพื่อให้เรียกง่ายขึ้น เช่น *kilannus* (กิโลแอนนัส), *megannus* (เมกะแอนนัส) เป็นต้น สำหรับเลขยกกำลังและสัญกรณ์วิทยาศาสตร์มักใช้ในการคำนวณหรือการแสดงผลการคำนวณ เพื่อประหยัดพื้นที่ เช่น ในตารางข้อมูลต่าง ๆ

หน่วยเวลาพร้อมคำอุปสรรค SI| สัญลักษณ์ | คำนิยาม | การใช้งานเชิงวิทยาศาสตร์และหมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
|  ka (สำหรับ *kiloannus*) | หนึ่งพันปี หรือ 103 ปี หรือที่รู้จักกันในชื่อ สหัสวรรษ ในทางมานุษยวิทยาและปฏิทิน | ใช้ในทางธรณีวิทยา บรรพชีวินวิทยา และโบราณคดี สำหรับยุคโฮโลซีนและเพลอิสโตซีน ซึ่งใช้เทคนิคการกำหนดอายุที่ไม่ใช่การหาอายุจากคาร์บอนกัมมันตรังสี เช่น การตรวจสอบแท่งน้ำแข็ง (Ice-core), การนับวงปีไม้, การหาอายุจากยูเรเนียม-ทอเรียม หรือการวิเคราะห์ชั้นตะกอนประจำปี (Varve) แต่หากเป็นการหาอายุด้วยคาร์บอนกัมมันตรังสี ควรระบุเป็นปีคาร์บอนกัมมันตรังสีหรือปีปฏิทิน (calibrated) ก่อนปัจจุบัน (Before Present) |
|  Ma (สำหรับ *megaannus*) | หนึ่งล้านปี หรือ 106 ปี | ใช้ในทางธรณีวิทยา บรรพชีวินวิทยา และกลศาสตร์ท้องฟ้า ในทางดาราศาสตร์จะยึดตามปีจูเลียนซึ่งมีค่าเท่ากับ 365.25 วันพอดี ส่วนในทางธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยา ค่าของปีอาจไม่แม่นยำเท่าและแตกต่างกันไปตามเอกสารอ้างอิง |
|  Ga (สำหรับ *gigaannus*) | หนึ่งพันล้านปี หรือ 109 ปี | ใช้ในทางจักรวาลวิทยาและธรณีวิทยา ตัวอย่างเช่น การก่อตัวของโลกเกิดขึ้นเมื่อประมาณ 4.54 Ga (4.54 พันล้านปี) ที่แล้ว และอายุของเอกภพคือประมาณ 13.8 Ga |
|  Ta (สำหรับ *teraannus*) | หนึ่งล้านล้านปี หรือ 1012 ปี | เป็นหน่วยเวลาที่ยาวนานมาก คิดเป็นประมาณ 70 เท่าของอายุเอกภพในปัจจุบัน มีอันดับของขนาดใกล้เคียงกับอายุขัยที่คาดหมายของดาวแคระแดงขนาดเล็ก |
|  Pa (สำหรับ *petaannus*) | หนึ่งพันล้านล้านปี หรือ 1015 ปี | ครึ่งชีวิตของนิวไคลด์ แคดเมียม-113 มีค่าประมาณ 8 Pa สัญลักษณ์นี้ซ้ำกับหน่วยปาสกาล (แรงดัน) แต่โดยปกติแล้วบริบทของเนื้อหาจะเพียงพอต่อการแยกแยะระหว่างหน่วยเวลาและหน่วยความดัน |
|  Ea (สำหรับ *exaannus*) | หนึ่งล้านล้านล้านปี หรือ 1018 ปี | ครึ่งชีวิตของทังสเตน-180 คือ 1.8 Ea |

### อักษรย่อของคำว่า "ปีก่อน"

ในทางธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยา บางครั้งมีการจำแนกความแตกต่างระหว่างอักษรย่อ "yr" ที่หมายถึง *ปี* (years - ช่วงระยะเวลา) และ "ya" ที่หมายถึง *ปีก่อน* (years ago - จุดของเวลาในอดีต) โดยใช้ร่วมกับคำอุปสรรคสำหรับหลักพัน ล้าน หรือพันล้าน สำหรับในทางโบราณคดีซึ่งศึกษาช่วงเวลาที่ใกล้ปัจจุบันมากกว่า มักจะใช้การระบุปีแบบดั้งเดิม เช่น "10,000 ปีก่อนคริสตกาล" (10,000 BC) มากกว่าการใช้ระบบ "ก่อนปัจจุบัน" ("BP")

อักษรย่อเหล่านี้ประกอบด้วย:

| อักษรย่อ ที่ไม่ใช่ระบบ SI | คำเต็ม | คำเทียบเท่าใน ระบบคำอุปสรรค SI | คำนิยาม | ตัวอย่าง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| เหตุการณ์ | เวลา |
| kyr | kilo years | ka | หนึ่งพันปี |  |
| myr Myr | million years Mega years | Ma | หนึ่งล้านปี |  |
| byr Gyr | billion years Giga years | Ga | หนึ่งพันล้านปี |  |
| kya | kilo years ago |  | จุดของเวลาในอดีต (หน่วย ka) | * การปรากฏตัวของ *โฮโมเซเปียนส์*
* การอพยพออกจากแอฟริกา
* ช่วงน้ำแข็งสูงสุดครั้งสุดท้าย
* การปฏิวัติเกษตรกรรม
 |
ประมาณ 200 kya ประมาณ 60 kya ประมาณ 20 kya ประมาณ 10 kya |
| mya Mya | million years ago Mega years ago |  | จุดของเวลาในอดีต (หน่วย Ma) | * เหตุการณ์สูญพันธุ์ยุคครีเทเชียส–พาลีโอจีน
* ยุคไพลโอซีน
* การสลับขั้วแม่เหล็กโลกครั้งล่าสุด
* จุดเริ่มต้นของยุคน้ำแข็งครั้งล่าสุด
* จุดเริ่มต้นของสมัยโฮโลซีน
 | ประมาณ 66 mya 5.3 ถึง 2.6 mya 0.78 mya 0.13 mya 0.01 mya |
| bya Gya | billion years ago giga years ago |  | จุดของเวลาในอดีต (หน่วย Ga) | * ยูแคริโอตที่เก่าแก่ที่สุด
* การก่อตัวของโลก
* บิกแบง
 | 2 bya 4.5 bya 13.8 bya |

ปัจจุบันการใช้ "mya" และ "bya" ไม่เป็นที่นิยมในทางธรณีฟิสิกส์สมัยใหม่ โดยแนะนำให้ใช้ "Ma" และ "Ga" สำหรับวันที่ก่อนปัจจุบัน แต่ใช้ "m.y." สำหรับระยะเวลาของแต่ละสมัย (epochs) การจำแนกความแตกต่างระหว่างเวลา "สัมบูรณ์" (จุดของเวลา) และช่วงเวลา (duration) เช่นนี้ยังคงเป็นประเด็นถกเถียงในหมู่สมาชิกของสมาคมธรณีวิทยาแห่งอเมริกา (Geological Society of America)

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อปีคริสต์ศักราช
* รายชื่อปีตามประเทศ
* ปฏิทิน
* ปีนักษัตร

## อ้างอิง

## อ่านเพิ่ม

* Fraser, Julius Thomas (1987). *Time, the Familiar Stranger* (illustrated ed.). Amherst: University of Massachusetts Press. Bibcode:1988tfs..book.....F. ISBN 978-0-87023-576-4. OCLC 15790499.
* Whitrow, Gerald James (2003). *What is Time?*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-860781-6. OCLC 265440481.