Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ผู้เผด็จการโรมัน

ในสาธารณรัฐโรมัน **ผู้เผด็จการ** คือ "แมจิสเทรตวิสามัญ" (magistratus extraordinarius) โดยมีอำนาจเด็ดขาดในการดำเนินภาระนอกเหนือจากแมจิสเทรตสามัญ (magistratus ordinarius) ตำแหน่งผู้เผด็จการเป็นการประดิษฐ์กฎหมายที่เดิมชื่อ Magister Populi (นายประชาชน) คือ นายแห่งกองทัพพลเมือง คำนี้มาจากคำว่า dicto หมายถึง สั่งการ

วุฒิสภาโรมันผ่านกฤษฎีกาวุฒิสภา (senatus consultum) อนุญาตกงสุลให้เสนอชื่อผู้เผด็จการ ซึ่งเป็นข้อยกเว้นเดียวของหลักมีผู้ดำรงตำแหน่งเดียวกันหลายคน (collegiality) และความรับผิดชอบ (ความรับผิดทางกฎหมายสำหรับการกระทำในตำแหน่ง) ตามกฎหมายโรมัน มีผู้ได้รับแต่งตั้งคนเดียว และเป็นแมจิสเทรตสูงสุด ไม่มีความรับผิดทางกฎหมายสำหรับการกระทำในตำแหน่ง มีลิกเตอร์ (องครักษ์) 24 คนรับใช้ อนุญาตให้มีผู้เผด็จการได้คนเดียว เนื่องจากมีอำนาจสิทธิ์ขาดใหญ่ (imperium magnum) ซึ่งสามารถลบล้าง ปลดหรือประหารชีวิตคุรูเลแมจิสเทรต (curule magistrate) ซึ่งถืออำนาจสิทธิ์ขาดได้

มีผู้เผด็จการหลายแบบแตกต่างกันตามสาเหตุการสถาปนา รูปแบบที่พบบ่อยที่สุด และที่สัมพัน์กับผู้เผด็จการโรมันมากที่สุด คือ rei gerundae causa "เพื่อจัดการปัญหา" ซึ่งแทบทุกครั้งเกี่ยวข้องกับการนำกองทัพเข้าสู่สมรภูมิและเจาะจงข้าศึกให้รบ มีผู้เผด็จการอย่างน้อยหนึ่งคนได้รับกำหนดให้เป็น seditionis sedandae et rei gerundae causa "เพื่อกำราบการกบฏและจัดการปัญหา" ผู้เผด็จการยังได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่ปกครองหรือทางศาสนา เช่น จัดการเลือกตั้ง (omitiorum habendorum causa เป็นรูปแบบผู้เผด็จการที่พบบ่อยที่สุดเป็นอันดับสอง) หรือการตอกตะปูเข้าเทวสถานจูปิเตอร์อ็อปติมัสแม็กซิมัสเพื่อยุติโรคติดต่อร้ายแรง (clavi figendi causa)

โรมันเลิกตั้งผู้เผด็จการหลังยุคสงครามพิวนิกครั้งที่สอง มีการฟื้นฟูตำแหน่งระหว่างสงครามกลางเมืองโรมันโดยลูเซียส คอร์นีเลียส ซุลลา เฟลิกซ์ จูเลียส ซีซาร์ยังได้รับแต่งตั้งเป็นผู้เผด็จการในหลายโอกาส จักรพรรดิโรมันเลี่ยงการใช้ยศดังกล่าวเพื่อเลี่ยงคำตำหนิที่ตามมาซึ่งเป็นผลของผู้เผด็จการสองคนหลังสุดนี้

## อ้างอิง
# กฎหมายทาสที่หลบหนี

ผู้หวังดีติดป้ายประกาศให้คนผิวสีที่กำลังหลบหนีระวังเจ้าหน้าที่จับกุม
**กฎหมายไล่ล่าทาสที่หลบหนี** (อังกฤษ: *Fugitive Slave Law*) ของประเทศสหรัฐฯ ผ่านรัฐสภาออกประกาศใช้ในปี พ.ศ. 2393 โดยมีผู้ออกเสียงคัดค้านเพียง 4 เสียง กฎหมายฉบับนี้กำหนดบทลงโทษเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลที่ไม่จับกุมและกล่าวโทษทาสที่หลบหนีจะต้องถูกปรับไม่เกิน 1,000 ดอลลาร์สหรัฐ ผู้ที่เป็นที่น่าสงสัยว่าจะเป็นทาสหลบหนีจะถูกจับโดยไม่มีการประกันและจะถูกนำตัวส่งให้ผู้เป็นเจ้าของทาสซึ่งสามารถอ้างความเป็นเจ้าของได้เพียงด้วยการสาบานว่าเป็นเจ้าของทาสจริง คนผิวสีผู้ต้องสงสัยว่าเป็นทาสหลบหนีไม่มีสิทธิ์ที่จะขอให้ศาลพิจารณาการสอบสวน

ผู้ให้ความช่วยเหลือแก่ทาสที่หลบหนีโดยการให้ที่พักพิง ให้อาหารหรือการช่วยเหลือในแบบอื่นใด มีโทษจำคุก 6 เดือนและปรับ 1,000 ดอลลาร์ เจ้าหน้าที่ที่จับทาสหลบหนีได้จะได้รับเงินรางวัล ซึ่งเป็นต้นเหตุให้เกิดการลักพาตัวทาสที่ถูกปล่อยเสรีเพื่อนำไปขายแก่ผู้ต้องการใช้ทาส

กฎหมายฉบับนี้แม้ถูกต่อต้านโดยบุคคลเพียงจำนวนน้อยในตอนแรก แต่ก็ได้นำไปสู่ขบวนการ “ทางรถไฟใต้ดิน” (Underground Railroad) ที่มีผู้จัดตั้งขึ้นเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่ทาสที่ได้รับอิสรภาพแล้วที่เดินทางมุ่งไปสู่ภาคเหนือของประเทศสหรัฐฯ

## อ้างอิง

* Stanley W. Campbell, *The Slave Catchers: Enforcement of the Fugitive Slave Law, 1850-1860* (1970)
* Don E. Fehrenbacher, *The Slaveholding Republic : An Account of the United States Government's Relations to Slavery* (2002)
* John Hope Franklin and Loren Schweninger, *Runaway Slaves: Rebels on the Plantation* (1999)
# แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์

| แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์ |
| --- |
|  |
| เกิด | 14 มิถุนายน พ.ศ. 2354 เมืองลิชฟิลด์, รัฐคอนเนตทิคัต สหรัฐอเมริกา |
| เสียชีวิต | 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2439 เมืองฮาร์ตฟอร์ด รัฐคอนเนตทิคัต สหรัฐอเมริกา |
| อาชีพ | นักเขียน |
| สัญชาติ | อเมริกัน |
| แนว | นวนิยายอิงประวัติศาสตร์ |

**แฮเรียต บีเชอร์ สโตว์** (อังกฤษ: *Harriet Beecher Stowe*; 14 มิถุนายน พ.ศ. 2354 – 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2439) เป็นนักเขียนนวนิยายชาวอเมริกัน เกิดที่เมืองลิชฟิลด์ รัฐคอนเนตทิคัต ประเทศสหรัฐอเมริกา ในครอบครัวที่เคร่งศาสนานิกายพิวริแทน สโตว์ได้รับการศึกษาเบื้องต้นในโรงเรียนของพี่สาวและต่อมาได้เป็นครูในโรงเรียนนี้ ต่อมาได้แต่งงานกับศาสตราจารย์ด้านการศาสนาในปี พ.ศ. 2379 และอยู่ร่วมชีวิตกันด้วยความยากจนก่อนที่จะประสบความสำเร็จในการเขียนนวนิยายเรื่องแรกที่โด่งดังและอื้อฉาว เรื่อง ”กระท่อมน้อยของลุงทอม” (พ.ศ. 2395) ที่ประจวบกับการออก กฎหมายไล่ล่าทาสที่หลบหนี ในช่วงก่อนมีการเลิกทาส สโตว์ได้เดินทางท่องเที่ยวยุโรปอย่างปรุโปร่งระหว่าง พ.ศ. 2396-2399 และอีกครั้งหนึ่งในปี 2402 สโตว์ได้ก่อตั้งชมรมผู้รู้หนังสือที่มีความสำคัญมากขึ้น และได้เขียนหนังสืออีกหลายเล่ม อาทิ Dred: A Tall Of Dismal Swamp (พ.ศ. 2399) The Minister’s Wooing และ Old Town Folks (พ.ศ. 2412)

## ประวัติ

เมื่อแรกเกิด บีเชอร์มีชื่อว่า **แฮเรียต เอลิซาเบธ บีเชอร์** เธอเกิดเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2354 ที่เมืองลิชฟิลด์ รัฐคอนเนตทิคัต สหรัฐอเมริกา เป็นบุตรคนที่เจ็ดของนักเทศน์ ไลแมน บีเชอร์ ซึ่งบุตรอีกคนหนึ่งคือ เฮนรี่ วอร์ด บีเชอร์ เป็นหนึ่งในผู้สนับสนุนการเลิกทาสที่มีชื่อเสียง ครอบครัวบีเชอร์มักสนับสนุนต่อสิทธิ์ของชนผิวดำเสมอ แฮเรียตเองก็มีแนวคิดเช่นเดียวกันกับครอบครัวของเธอ เมื่อเติบโตขึ้นแฮเรียตได้ทำงานเป็นครูกับพี่สาวของเธอ คือ แคเทอรีน ซึ่งมีผลงานเขียนทางด้านหนังสือภูมิศาสตร์สำหรับเด็กที่ตีพิมพ์ในชื่อของน้องสาวในปีต่อมาในปี พ.ศ. 2379 แฮเรียตแต่งงานกับ แคลวิน เอลลิส สโตว์ พ่อหม้ายผู้เป็นนักสอนศาสนา ทั้งสองย้ายไปยังเมืองบรุนสวิค รัฐเมน เมื่อแคลวินได้รับตำแหน่งที่วิทยาลัยโบว์ดอยน์ แฮเรียตกับแคลวินมีบุตรด้วยกัน 7 คน แต่บางคนเสียชีวิตแต่ยังเด็ก บุตรคนโตเป็นคู่แฝด คือ แฮตตี้กับเอลิซา (ชื่อตัวละครหลักในเรื่อง กระท่อมน้อยของลุงทอม ตั้งชื่อตามเอลิซาผู้นี้) เกิดเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2379 สี่ปีต่อมา เฟรดเดอริค วิลเลียม บุตรชายของเธอเกิดในปี พ.ศ. 2383 ต่อมาในปี 2391 ซามูเอล ชาร์ลส เกิด แต่เสียชีวิตในปีต่อมาด้วยอหิวาตกโรคระบาด

## ดูเพิ่ม

* ทาส
* สงครามกลางเมืองอเมริกา

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Harriet Beecher Stowe Society สมาคมวิชาการที่ศึกษาชีวิตและงานของแฮเรียต บีเชอร์ สโตว์
* ชีวประวัติและผลงานของบีเชอร์ สโตว์
* "กระท่อมน้อยของลุงทอม" วรรณกรรมที่จุดประกายความเป็นชาติ เก็บถาวร 2011-07-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# รถราง

รถรางเวียนนา หนึ่งในระบบรถรางที่ยาวที่สุดในโลก
ป้ายเตือนผู้ขี่จักรยานให้ระวังร่องของรถราง
**รถราง** (อังกฤษ: *tram*) เป็นพาหนะที่วิ่งบนรางชนิดหนึ่ง มีลักษณะคล้ายรถไฟแต่จะสั้นกว่าและมีน้ำหนักเบากว่า รถรางส่วนมากใช้ไฟฟ้าจากสายไฟด้านบน (pantograph) แต่ก็ยังมีบางส่วนใช้ดีเซลอยู่ ในปัจจุบันนิยมนับรถรางเป็นประเภทหนึ่งของรถไฟฟ้ารางเบาด้วย (light rail)

รถรางในประเทศไทย ปัจจุบันมีที่เดียวคือ เอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟรอนท์ เดสติเนชั่น ส่วนรถรางชมเมืองนั้นวิ่งด้วยล้อรถไม่ใช้ระบบราง บริการในปี พ.ศ. 2556 ภายหลังปิดกิจการชั่วคราว

## รถรางในประเทศไทย

ในอดีตประเทศไทยก็เคยมีการใช้รถรางครั้งแรกเมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2431 โดยเปิดสายบางคอแหลมเป็นสายแรกเมื่อเริ่มแรกใช้กำลังม้าลากรถไปตามราง ทำให้ใช้เวลาการเดินทางมาก จึงไม่เป็นที่นิยม ภายหลังเปลี่ยนมาใช้กำลังไฟฟ้าเมื่อ เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2437 และจนถึงวันที่ 1 ตุลาคม ปี พ.ศ. 2511 ได้ยกเลิกการเดินรถทุกเส้นทางอย่างถาวร

### สายในพระนคร

* สายบางคอแหลม
* สายสามเสน
* สายหัวลำโพง
* สายดุสิต
* สายบางซื่อ
* สายปทุมวัน
* สายสีลม

### โครงการในต่างจังหวัด

* รถรางขอนแก่น
* รถรางภูเก็ต
* รถรางนครราชสีมา
* รถรางกรุงเทพมหานคร
* รถรางลพบุรี
* รถรางเชียงใหม่
* รถรางพิษณุโลก
* รถรางพัทยา

## ข้อดี

* ไม่ปล่อยมลพิษเพราะใช้ไฟฟ้า มลภาวะทางเสียงน้อยกว่า
* สามารถเข้าถึงสถานีรถรางได้ง่ายกว่าการคมนาคมประเภทอื่น ๆ เช่น รถไฟใต้ดิน เพราะอยู่กลางถนน
* ใช้ราง เวลานั่งจึงรู้สึกสบายกว่ารถเมล์ที่กระเด้งมากกว่า
* มีประสิทธิภาพทางพลังงานสูงกว่าขนส่งมวลชนประเภทอื่น ๆ และค่าใช้จ่ายน้อยกว่า

## ข้อเสีย

* กินพื้นที่ถนนบางส่วน
* ทุนตั้งต้นสูงกว่ารถเมล์ (ถึงแม้ว่าในระยะยาวจะประหยัดมากกว่า)
* สำหรับผู้ที่ขี่จักรยาน ล้ออาจติดอยู่ในร่องของรถรางได้

## ดูเพิ่ม

* รายชื่อระบบรถรางและรถไฟฟ้ารางเบา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* "Tramway" (article in the 1911 Encyclopaedia Britannica), 1911encyclopedia.org
* Jane's Urban Transit Systems เก็บถาวร 2003-08-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# ซูเปอร์โบวล์ครั้งที่ 23

Super Bowl XXIII|

| Cincinnati Bengals (AFC) | San Francisco 49ers (NFC) |
| --- | --- |
| 16 | 20 |

 |
|

|  | 1 | 2 | 3 | 4 | Total |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **CIN** | 0 | 3 | 10 | 3 | 16 |
| **SF** | 3 | 0 | 3 | 14 | 20 |

 |
| วันที่ | 22 มกราคม ค.ศ. 1989 |
| สนาม | Joe Robbie Stadium, Miami, Florida |
| เอ็มวีพี | Jerry Rice, Wide receiver |
| Favorite | 49ers by 7 |
| กรรมการ | Jerry Seeman |
| จำนวนผู้ชม | 75,129 |
| Future Hall of Famers |
| **Bengals:** Anthony Muñoz **49ers:** Eddie DeBartolo, Jr. (owner), Bill Walsh (coach), Charles Haley, Ronnie Lott, Joe Montana, Jerry Rice, Steve Young |
| งานเฉลิมฉลอง |
| เพลงชาติ | Billy Joel |
| Coin toss | Nick Buoniconti, Bob Griese, and Larry Little |
| การแสดงช่วงพักครึ่ง | "Be Bop Bamboozled" – South Florida-area dancers and performers including Elvis Presto, and 3-D effects |
| สถานีโทรทัศน์ในสหรัฐอเมริกา |
| เครือข่าย | NBC |
| ผู้ประกาศ | Dick Enberg and Merlin Olsen |
| การจัดอันดับของ Nielsen | 43.5 (est. 81.6 million viewers) |
| ส่วนแบ่งการตลาด | 68 |
| ค่าใช้จ่ายโฆษณา 30 วินาที | $675,000 |
|

**ซูเปอร์โบวล์ครั้งที่ 23** (อังกฤษ: *Super Bowl XXIII*) เป็นการแข่งขันกีฬาอเมริกันฟุตบอล NFL นัดตัดสินในฤดูกาล 1989 เป็นการแข่งขันระหว่างแชมป์เนชันแนลฟุตบอลคอนเฟอเร็นซ์ (NFC) San Francisco 49ers กับแชมป์อเมริกันฟุตบอลคอนเฟอเร็นซ์ (AFC) Cincinnati Bengals โดยทีม San Francisco 49ers เอาชนะ ทีม Cincinnati Bengals ในคะแนน 20–16 เกมนี้จัดในวันอาทิตย์ที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1989 ที่สนามJoe Robbie Stadium ในเมืองMiami, Florida

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Super Bowl XXIII: NFL Full Game ที่ยูทูบ
* Super Bowl official website
* *2006 NFL Record and Fact Book*. Time Inc. Home Entertainment. ISBN 1-933405-32-5.
* *Total Football II: The Official Encyclopedia of the National Football League*. Harper Collins. ISBN 1-933405-32-5.
* *The Sporting News Complete Super Bowl Book 1995*. ISBN 0-89204-523-X.
*  – Large online database of NFL data and statistics
* Super Bowl XXIII play-by-play from USA Today (Last accessed September 28, 2005)
* All-Time Super Bowl Odds from The Sports Network (Last accessed October 16, 2005)
* Boomer Esiason's reflections on the game เก็บถาวร 2006-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* "NOTEBOOK; Cross Says He Is Going to Retire". *The New York Times*. January 19, 1989. สืบค้นเมื่อ October 6, 2007.
# ลุยส์วิลล์

| ลุยส์วิลล์ |
| --- |
| เมือง |
| เมืองลุยส์วิลล์ |
| สมญา: Derby City, River City, Gateway to the South, Falls City, The 'Ville |
| ที่ตั้งของลุยส์วิลล์ในรัฐเคนทักกี |
| ประเทศ | สหรัฐอเมริกา |
| รัฐ | รัฐเคนทักกี |
| เคาน์ตี | เจฟเฟอร์สัน |
| Incorporation | 1780 |
| ตั้งชื่อจาก | พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส |
| การปกครอง |
|  • นายกเทศมนตรี | เกรก ฟิชเชอร์ (D) |
| พื้นที่ |
|  • เมือง | 1,032 ตร.กม. (399 ตร.ไมล์) |
|  • พื้นดิน | 997.38 ตร.กม. (385.09 ตร.ไมล์) |
|  • พื้นน้ำ | 35 ตร.กม. (13 ตร.ไมล์) |
| ความสูง | 142 เมตร (466 ฟุต) |
| ประชากร (2008) |
|  • เมือง | 713,877 (consolidated) 557,224 (balance) คน |
|  • ความหนาแน่น | 720.6 คน/ตร.กม. (1,866 คน/ตร.ไมล์) |
|  • ปริมณฑล | 1,244,696 คน |
| เขตเวลา | UTC-5 (EST) |
|  • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC-4 (EDT) |
| รหัสพื้นที่ | 502 |
| คำเรียกผู้อยู่อาศัย | Louisvillian |
| เว็บไซต์ | louisvilleky.gov เว็บไซด์อย่างเป็นทางการ |

**ลุยส์วิลล์** (อังกฤษ: *Louisville*) เป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดของรัฐเคนทักกี และเป็นเคาน์ตีซีตของเจฟเฟอร์สันเคาน์ตี เป็นเมืองท่าขนส่งทางเรือภายในที่สำคัญในศตวรรษที่ 19 ปัจจุบัน เมืองลุยวิลล์ มีสถานที่ที่มีชื่อเสียงอย่าง เคนทักกีเดอร์บี ลุยวิลล์ตั้งอยู่ริมแม่น้ำโอไฮโอ ทางเหนือ-กลางของรัฐเคนทักกี

การตั้งถิ่นฐาน ได้ก่อตั้งเป็นเมืองลุยวิลล์เมื่อปี 1778 โดยจอร์จ โรเจอส์ คลาร์ก และตั้งชื่อตาม พระเจ้าหลุยส์ที่ 16 แห่งฝรั่งเศส

## อ้างอิง
# บันทึกสถิติโลกกินเนสส์

*บันทึกสถิติโลกกินเนสส์* |  |
| บรรณาธิการ | เคร็ก เกลนเดย์ |
| ประเทศ | สหราชอาณาจักร |
| ภาษา | อาหรับ อาเซอร์ไบจาน บัลแกเรีย จีน โครเอเชีย เช็ก เดนมาร์ก ดัตช์ อังกฤษ เอสโตเนีย ฟิจิ ฟิลิปปินส์ ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เยอรมัน กรีก คุชราต ฮินดี ฮิบรู ฮังการี ไอซ์แลนด์ อิตาลี ญี่ปุ่น เกาหลี ลัตเวีย ลิทัวเนีย นอร์เวย์ เปอร์เซีย โปแลนด์ โปรตุเกส โรมาเนีย รัสเซีย สโลวัก สโลวีเนีย สเปน สวีเดน ทมิฬ และตุรกี |
| หัวเรื่อง | สถิติโลก |
| ผู้พิมพ์ | จิม แพตทีสัน กรุป |
| พิมพ์ในภาษาอังกฤษ | 27 สิงหาคม ค.ศ. 1955 (1955-08-27) – ปัจจุบัน |
| ชนิดสื่อ | * หนังสือ
* โทรทัศน์
 |
| เว็บไซต์ | guinnessworldrecords.com |

บันทึกสถิติโลกกินเนสส์ (อังกฤษ: *Guinness World Records*) เป็นหนังสืออ้างอิงของสหราชอาณาจักรที่ตีพิมพ์เป็นประจำทุกปี โดยบันทึกสถิติโลกทั้งด้านความสำเร็จของมนุษย์และความสุดโต่งของธรรมชาติ ก่อตั้งโดยเซอร์ ฮิว บีเวอร์ ร่วมกับสองพี่น้องฝาแฝด นอร์ริส และรอสส์ แม็กเวิร์ตเตอร์ ณ ฟลีตสตรีต ลอนดอน ในเดือนสิงหาคม 1955

ฉบับตีพิมพ์ครั้งแรกติดอันดับหนังสือขายดีของสหราชอาณาจักรในวันคริสต์มาสเมื่อปี 1955 ในปีต่อมาหนังสือได้เปิดตัวในต่างประเทศ และในปี 2022 เป็นฉบับครบรอบปีที่ 67 ของหนังสือ มีการตีพิมพ์ใน 100 ประเทศและแปลเป็นภาษาต่าง ๆ กว่า 23 ภาษา นอกจากนี้ยังมีการเก็บรักษาข้อมูลกว่า 53,000 บันทึกบนฐานข้อมูลด้วย

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ บันทึกสถิติโลกกินเนสส์
* เว็บไซต์ทางการ
# โลคัส (พันธุศาสตร์)

ในทางพันธุศาสตร์และการประมวลผลทางวิวัฒนาการ **โลคัส** (อังกฤษ: locus, พหูพจน์: loci) หมายถึงตำแหน่งหนึ่ง ๆ บนยีนหรือลำดับดีเอ็นเอซึ่งอยู่บนโครโมโซม ลำดับดีเอ็นเอบนโลคัสหนึ่ง ๆ อาจมีได้หลายแบบแต่ละแบบเรียกว่าอัลลีล (อังกฤษ: *allele*) รายการลำดับทั้งหมดของโลคัสบนจีโนมหนึ่ง ๆ ซึ่งเป็นที่รู้ เรียกว่าแผนที่พันธุกรรม (Genetic Map) หรือ กระบวนการทำแผนที่ยีน (gene mapping) คือกระบวนการที่หาโลคัสของลักษณะถ่ายทอดทางชีวภาพหนึ่ง ๆ

## ประวัติและที่มา

ศัพท์ *locus* มาจากภาษาละติน แปลว่า “ตำแหน่ง” หรือ “ที่อยู่” ใช้ในทางพันธุศาสตร์ตั้งแต่มีการศึกษาโครโมโซมและยีนในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 เพื่ออธิบายตำแหน่งที่ยีนตั้งอยู่บนโครโมโซม

โลคัส ถือเป็นพื้นฐานของการศึกษาพันธุศาสตร์ ช่วยให้นักวิจัยสามารถเชื่อมโยงลักษณะภายนอกหรือภายในของสิ่งมีชีวิตกับข้อมูลทางพันธุกรรมและจีโนมสมัยใหม่ เช่น GWAS (ย่อมาจาก Genome-Wide Association Study) และ NGS (ย่อมาจาก Next-Generation Sequencing) ต่างอาศัยแนวคิดของโลคัสในการระบุตำแหน่ง ตัวอย่างเช่น โลคัส CFTR บนโครโมโซม 7q31.2 เป็นตำแหน่งของยีนที่เมื่อกลายพันธุ์จะทำให้เกิดโรค Cystic fibrosis เป็นต้น นอกจากนี้ยังเป็นพื้นฐานในการวิเคราะห์ลิงก์พันธุกรรม (Genetic Linkage) ซึ่งอาศัยระยะห่างระหว่างโลคัสต่าง ๆ บนโครโมโซมเพื่อประเมินโอกาสที่อัลลีลต่าง ๆ จะถูกสืบทอดร่วมกัน

แม้ในยุคที่การเขียนแบบดิจิทัลเข้ามามากขึ้น แต่ “ตำแหน่งบนโครโมโซม” หรือโลคัสยังคงเป็นแนวทางสำคัญในงานศึกษา เช่น การวิเคราะห์ linkage disequilibrium การสร้างแผนที่ haplotype และ gene-environment interaction
# อะกูราฮิลส์

| อะกูราฮิลส์ |
| --- |
| นคร |
|  |
| คำขวัญ: "The Gateway to the Santa Monica Mountains" |
| ที่ตั้งของอะกูราฮิลล์ในรัฐแคลิฟอร์เนีย |
| ประเทศ |  สหรัฐ |
| รัฐ |  แคลิฟอร์เนีย |
| เทศมณฑล |  ลอสแอนเจลิส |
| ตั้งถิ่นฐาน (โดยชาวสเปน) | คริสต์ทศวรรษ 1700 |
| จัดการปกครองระบบเทศบาล | 8 ธันวาคม ค.ศ. 1982 |
| การปกครอง |
|  • นายกเทศมนตรี | Illece Buckley Weber |
|  • นายกเทศมนตรีชั่วคราว | Harry Schwarz |
| พื้นที่ |
|  • ทั้งหมด | 7.822 ตร.ไมล์ (20.260 ตร.กม.) |
|  • พื้นดิน | 7.793 ตร.ไมล์ (20.184 ตร.กม.) |
|  • พื้นน้ำ | 0.029 ตร.ไมล์ (0.076 ตร.กม.)  0.37% |
| ความสูง | 922 ฟุต (281 เมตร) |
| ประชากร (2010) |
|  • ทั้งหมด | 20,330 คน |
| เขตเวลา | UTC-8 (PST) |
|  • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC-7 (PDT) |
| รหัสไปรษณีย์ | 91301, 91376, 91377 |
| รหัสพื้นที่ | 818 |
| FIPS code | 06-00394 |
| GNIS feature IDs | 1667896, 2409666 |
| เว็บไซต์ | www.ci.agoura-hills.ca.us |

**อะกูราฮิลส์** (อังกฤษ: *Agoura Hills*) เป็นนครในลอสแอนเจลิสเคาน์ตี รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา จากข้อมูลประชากรในปี ค.ศ. 2010 มีประชากรราว 20,330 คน เมืองตั้งอยู่ทางตะวันออกของหุบเขาโคเนโฮ โดยอยู่ระหว่างซิมีฮิลส์กับภูเขาแซนตามอนิกา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์ทางการ
# รีอัลโต (รัฐแคลิฟอร์เนีย)

| นครรีอัลโต |
| --- |
| นคร |
| คำขวัญ: Bridge to Progress |
| สถานที่ตั้งในรัฐแคลิฟอร์เนีย |
| ประเทศ |  สหรัฐ |
| รัฐ |  แคลิฟอร์เนีย |
| เทศมณฑล | แซนเบอร์นาร์ดีโน |
| ตั้งนคร | 17 พฤศจิกายน 1911  |
| การปกครอง |
|  • ประเภท | General Law |
|  • City Council | Mayor Grace Vargas Joe Baca, Jr. Edward M. Palmer Deborah Robertson Ed Scott |
|  • City Clerk | Barbara McGee |
|  • City Treasurer | Edward Carrillo |
|  • City Administrator | Mike Story |
| พื้นที่ |
|  • ทั้งหมด | 22.365 ตร.ไมล์ (57.926 ตร.กม.) |
|  • พื้นดิน | 22.351 ตร.ไมล์ (57.889 ตร.กม.) |
|  • พื้นน้ำ | 0.014 ตร.ไมล์ (0.037 ตร.กม.)  0.06% |
| ความสูง | 1,257 ฟุต (383 เมตร) |
| ประชากร (2010) |
|  • ทั้งหมด | 99,171 คน |
|  • ความหนาแน่น | 4,400 คน/ตร.ไมล์ (1,700 คน/ตร.กม.) |
| เขตเวลา | UTC-8 (PST) |
|  • ฤดูร้อน (เวลาออมแสง) | UTC-7 (PDT) |
| ZIP Code | 92376, 92377  |
| รหัสพื้นที่ | 909  |
| FIPS code | 06-60466 |
| GNIS feature ID | 1661306 |
| เว็บไซต์ |  |

**รีอัลโต** (อังกฤษ: *Rialto*) เป็นเมืองในเทศมณฑลแซนเบอร์นาร์ดีโน รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา จากข้อมูลประชากรในปี ค.ศ. 2010 เมืองมีประชากร 99,171 คน รีอัลโตเป็นที่ตั้งของโกดังเก็บสินค้า อย่าง สเตเปิล, ทอยส์อาร์อัส เป็นที่ตั้งของบริษัทผลิตพลุที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ คือ ไพโรสเปกทาคูลาส์

## อ้างอิง
# ฮาร์ดคอร์พังก์

| ฮาร์ดคอร์พังก์ |
| --- |
| แหล่งกำเนิดทางรูปแบบ | พังก์ร็อก |
| แหล่งกำเนิดทางวัฒนธรรม | ปลายทศวรรษที่ 1970 ทางตอนใต้ของรัฐแคลิฟอร์เนีย, วอชิงตัน ดี.ซี., ซานฟรานซิสโก |
| เครื่องบรรเลงสามัญ | เสียงร้อง - กีตาร์ - เบส - กลอง |
| รูปแบบอนุพันธุ์ | ออลเทอร์นาทิฟร็อก, โพสต์-ฮาร์ดคอร์ |
| แนวย่อย |
| Christian hardcore - D-beat - Emo - Melodic hardcore - Nardcore - Powerviolence - Skate punk - Thrashcore - Youth crew |
| แนวประสาน |
| Crossover thrash - Deathcore - Grindcore - Crust punk - Digital Hardcore - Funkcore - Punk jazz - Horror punk - Metalcore - Rapcore - Grunge - Skacore - Sludge metal - Thrash metal |

**ฮาร์ดคอร์พังก์** (อังกฤษ: *hardcore punk*) เป็นแนวดนตรีย่อยของพังก์ร็อก เกิดช่วงปลายยุคทศวรรษ 1970 และมาพัฒนาเรื่องโครงสร้างดนตรีกระชับและสั้นขึ้นอีก เสียงดนตรีที่ดังขึ้นและเบสที่หนักขึ้น ดนตรีฮาร์คอร์พังค์โดยทั่วไปจะมีลักษณะ หนากว่า หนักกว่า และ เร็วกว่าเพลงพังค์ร็อกในยุคทศวรรษที่ 1970

และได้วางรากฐานให้กับอเมริกันฮาร์ดคอร์และฮาร์ดคอร์ทั่วโลก และเป็นต้นกำเนิดของลัทธิ "Straight Edge" และเป็นแบบอย่างการใช้ชีวิตอย่างเคารพตัวเองมาถึงปัจจุบัน วงเด่น ๆ เช่น Black Flag, Dead Kennedys, Crucifix และ The Circle Jerk

## อ้างอิง
# การเข้าถึงแบบเปิด

การเข้าถึงแบบเปิด

**การเข้าถึงแบบเปิด** หรือ **การเข้าถึงแบบเสรี** (อังกฤษ: *open access*, ย่อ: OA) หมายถึง การเข้าถึงออนไลน์ซึ่งงานวิจัยวิชาการที่ได้รับการทบทวนจากผู้เชี่ยวชาญ (peer-review) โดยไม่จำกัด โดยหลักการเข้าถึงแบบเปิดตั้งใจสำหรับบทความวารสารวิชาการ ทว่ายังจัดหาสำหรับวิทยานิพนธ์ บทหนังสือและเอกสารวิชาการเฉพาะเรื่องเพิ่มมากขึ้นด้วย
# เฮนรี ฟอนดา

| เฮนรี ฟอนดา |
| --- |
|  |
| สารนิเทศภูมิหลัง |
| เกิด | (1905-05-16)16 พฤษภาคม ค.ศ. 1905 เฮนรี เจนส์ ฟอนดา แกรนด์ไอแลนด์ รัฐเนบราสกา สหรัฐอเมริกา |
| เสียชีวิต | 12 สิงหาคม ค.ศ. 1982(1982-08-12) (77 ปี) ลอสแอนเจลิส แคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา |
| คู่สมรส | Margaret Sullavan (1931-1932) Frances Ford Seymour (1936-1950) Susan Blanchard (1950-1956) Afdera Franchetti (1957-1961) Shirlee Maye Adams (1965-1982) |
| อาชีพ | นักแสดง |
| ปีที่แสดง | 1935 - 1982 |

**เฮนรี เจนส์ ฟอนดา** (อังกฤษ: *Henry Jaynes Fonda*) (16 พฤษภาคม ค.ศ. 1905 - 12 สิงหาคม ค.ศ. 1982) เป็นนักแสดงภาพยนตร์ชาวอเมริกัน นักแสดงละครเวที เป็นที่รู้จักในบทบาทการแสดง การพูดเรียบ ๆ ผู้ยึดมั่นอุดมการณ์

ฟอนดาเริ่มโดดเด่นในการเป็นนักแสดงละครบรอดเวย์ จากนั้นก้าวสู่ฮอลลีวูดในปี 1935 และเริ่มโดดเด่นขึ้นมาหลังจากได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลออสการ์ในปี 1940 จากบท ทอม โจด ในเรื่อง *The Grapes of Wrath* ผลงานดัดแปลงจากบทประพันธ์ของ จอห์น สไตน์เบก ใน 6 ทศวรรษในฮอลลีวูด ฟอนดา มีผลงานการแสดงอย่าง *The Ox-Bow Incident*, *Mister Roberts* และ *12 Angry Men*

ทางด้านชีวิตส่วนตัวฟอนดามีทายาทที่เป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงอย่าง เจน ฟอนดา ลูกสาว, ปีเตอร์ ฟอนดา ลูกชาย, บริดเจต ฟอนดา หลานสาว และทรอย แกริตี หลานชาย ในปี 1999 เขามีชื่อเป็นอันดับ 6 ของนักแสดงชายยอดเยี่ยมที่สุดตลอดกาล จากสถาบันภาพยนตร์อเมริกัน

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* ชีวประวัติ เฮนรี ฟอนดา ที่ อินเทอร์เน็ตบรอดเวย์ดาตาเบส
* เฮนรี ฟอนดา ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
* Everybody's All-American: Henry Fonda (2005 Premiere Magazine article) เก็บถาวร 2007-10-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The Screen Legend: Henry Fonda Site เก็บถาวร 2007-12-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
# แนนซี เรแกน

| แนนซี เรแกน |
| --- |
| Nancy Reagan |
|  |
|  |
| สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งสหรัฐอเมริกา |
| **ดำรงตำแหน่ง** 20 มกราคม ค.ศ. 1981 – 20 มกราคม ค.ศ. 1989 |
| ประธานาธิบดี | โรนัลด์ เรแกน |
| ก่อนหน้า | โรซาลีนน์ คาร์เตอร์ |
| ถัดไป | บาร์บารา บุช |
|  |
| ข้อมูลส่วนบุคคล |
| เกิด | 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2464 นครนิวยอร์ก รัฐนิวยอร์ก |
| เสียชีวิต | 6 มีนาคม พ.ศ. 2559 (94 ปี) ลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย |
| ศาสนา | คริสต์ |
| พรรคการเมือง | พรรคริพับลิกัน |
| คู่สมรส | โรนัลด์ เรแกน |
| วิชาชีพ | นักแสดง |
| ลายมือชื่อ |  |
|  |

**แนนซี เดวิส เรแกน** (ชื่อเดิม **แอนน์ ฟรานเชส รอบบินส์**; 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2464 – 6 มีนาคม พ.ศ. 2559) เป็นภริยาของประธานาธิบดีคนที่ 40 แห่งสหรัฐอเมริกา คือ ประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน และเป็นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของสหรัฐอเมริกา เสียชีวิตจากภาวะหัวใจล้มเหลว

แนนซี่ เรแกน เกิดในวันที่ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2464 ที่นิวยอร์กซิตี้ เป็นบุตรีของ เคเนท ซีมัวร์ โรบินและอีดิท ลักเกตต์ จบการศึกษาที่สมิทธ์คอลเลจในแมสซาชูเซตส์ในปีค.ศ. 1943 ในด้านภาษาอังกฤษและการแสดง

ต่อมาเป็นนักแสดงที่มีผลงานหลากหลายเรื่องเช่น Lute Song (1946), The Doctor and the Girl (1949), Shadow on the wall (1950), Donovan's Brain (1953) เป็นต้น ต่อมาได้พบกับโรนัลด์ เรแกนซึ่งในขณะนั้นยังเป็นนักแสดง และแต่งงานในวันที่ 4 มีนาคม ค.ศ. 1952 มีลูก 2 คนคือ แพทตี้ เดวิส และรอน เรแกน

ต่อมาในปี 1967 เธอได้มีส่วนช่วยโรนัลด์ เรแกนในการหาเสียงจนได้ตำแหน่งผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนีย เธอจึงได้รับตำแหน่งสุภาพสตรีหมากเลข 1 แห่งรัฐแคลิฟอร์เนียไปโดยปริยาย จนหนังสือพิมพ์ลอสแอนเจลิสไทมส์ยกย่องให้เธอเป็นผู้หญิงแห่งปี และเธอช่วยทำให้โรนัลด์ เรแกนชนะในสมัยที่ 2 ในปีค.ศ. 1970 และหมดวาระในปีค.ศ. 1975

หลังจากที่โรนัลด์ เรแกน หมดวาระจากตำแหน่งผู้ว่าการรัฐแคลิฟอร์เนียแล้ว ก็เข้าสู่การสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกาในปี 1976 โดยในการแข่งขันภายในพรรคริพับลิกัน โรนัลด์ เรแกนต้องแข่งกับเจอรัลด์ ฟอร์ด โดยในการเลือกตั้งปีนั้นเธอและเบ็ตตี ฟอร์ดซึ่งเป็นภริยาของเจอรัลด์ ฟอร์ด ต่างช่วยกันหาเสียงให้กับสามีของตน และผลคือปีนั้นเรแกนแพ้ให้กับเจอรัลด์ ฟอร์ดเป็นตัวแทนพรรคแข่งกันกับจิมมี่ คาร์เตอร์จากพรรคเดโมแครต

ต่อมาในปีค.ศ. 1980 ในการลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในครั้งที่ 2 โรนัลด์ เรแกนชนะเป็นประธานาธิบดีคนที่ 40 และแนนซี่ เรแกนเป็นสุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งแห่งสหรัฐอเมริกา และสามารถรักษาตำแหน่งในสมัยที่ 2 ได้ในปีค.ศ. 1984

ในระหว่างตำแหน่งแนนซี่ เรแกนมีส่วนสำคัญในการปรับปรุงส่วนต่างๆ ทำเนียบขาว, จัดตั้งแคมเปญ "Just Say No" รณรงค์ต่อต้านยาเสพติดในวัยรุ่นซึ่งทำให้อัตราการติดยาเสพติดในวัยรุ่นลดลงอย่างเห็นได้ชัด เป็นต้น

ในเดือนตุลาคม ปีค.ศ. 1987 เธอตรวจพบมะเร็งเต้านมข้างซ้ายจากการตรวจแมมโมแกรม และเข้ารับการผ่าตัดในวันที่ 17 ตุลาคมในปีเดียวกัน หลังจากนั้น 10 วันแม่ของเธอเสียชีวิตจากโรคหลอดเลือดสมอง หลังจากการผ่าตัด ทำให้ผู้หญิงหลายคนทั่วสหรัฐฯ เข้าตรวจมะเร็งเต้านมเช่นเดียวกับเธอ

หลังจากหมดวาระในปีค.ศ. 1989 เธอได้ก่อตั้งมูลนิธีแนนซี่ เรแกน

โรนัลด์ เรแกนตรวจพบว่าเป็นโรคอัลไซเมอร์ ในปีค.ศ. 1994 แนนซี่ได้มีส่วนร่วมก่อตั้งสถาบันวิจัยโรนัลด์และแนนซี่ เรแกนในปีค.ศ. 1995