# เรือจักรไอน้ำ

**เรือจักรไอน้ำ** (อังกฤษ: steamboat หรือ steamship) คือเรือที่ใช้กลไกในการขับเคลื่อนหลักจากเครื่องจักรไอน้ำ โดยมีความหมายทั้งเรือที่แล่นในทะเลสาบหรือแม่น้ำ (steamboat) กับเรือที่แล่นในมหาสมุทร (steamship)

การพัฒนาเครื่องจักรไอน้ำและการนำไปประยุกต์ใช้กับเรือเกิดขึ้นในช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 18 แต่กว่าจะเป็นที่แพร่หลายก็ล่วงไปถึงคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยมีการเติบโตอย่างรวดเร็วในการสร้างเรือแล่นในแม่น้ำในสหรัฐอเมริกา เรือจักรไอน้ำชนิดที่ใช้แล่นในทะเลเข้ามาแทนเรือใบแบบเดิมอย่างรวดเร็ว แต่กระนั้น เรือจักรไอน้ำในยุคนั้นก็ยังคงติดตั้งใบเรือสำรองอยู่ เรือไอน้ำสัญชาติฝรั่งเศส "La Touraine" น่าจะเป็นเรือไอน้ำลำสุดท้ายที่ติดตั้งใบเรือไว้ด้วย และไม่เคยต้องใช้ใบเรือนั้นเลย

เรือจักรไอน้ำถูกแทนที่ด้วยเรือที่ขับเคลื่อนด้วยดีเซลในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 20 เรือรบส่วนใหญ่ใช้เครื่องจักรไอน้ำตั้งแต่ราวคริสต์ทศวรรษ 1860 ตราบจนกระทั่งการคิดค้นเครื่องจักรขับเคลื่อนด้วยกังหันก๊าซในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20

## อ้างอิง

* B.E.G. Clark, *Steamboat Evolution, A Short History* (www.lulu.com ISBN 978-1-84753-201-5)
* Hunter, Louis C. (1949). *Steamboats on the Western rivers: an economic and technological history*. Harvard University Press. The standard history of American river boats. ACLS e-book

## แหล่งข้อมูลอื่น

### เรือจักรไอน้ำเชิงพาณิชย์ที่ยังดำเนินการอยู่

* Loch Katrine Steamship *Sir Walter Scott* เก็บถาวร 2011-05-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, Steamer on Loch Katrine
* Murray River paddle boats เก็บถาวร 2008-07-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* "Excursions on the PS Waverley".
* "PS Waverley & PS Kingswear Castle". Paddle Steamer Preservation Society.

### เรือในพิพิธภัณฑ์

* Steam narrow boat President เก็บถาวร 2007-02-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน The coal-burning steam narrow-boat President is owned by the Black Country Living Museum, and tours the English canals in summer.
* "Highlights of the Collection". Windermere Steamboat Museum Project. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-11-29. สืบค้นเมื่อ 2011-04-16.

### ภาพในประวัติศาสตร์

* University of Washington Libraries: Digital Collections:
* UW-La Crosse Historic Steamboat Photograph collection
* Oliver S. Van Olinda Photographs A collection of 420 photographs depicting life on Vashon Island, Whidbey Island, Seattle and other communities of Washington State's Puget Sound from the 1880s to the 1930s. This collection provides a glimpse of early pioneer activities, industries and occupations, recreation, street scenes, ferries and boat traffic at the turn of the 20th century.
* Transportation Photographs An ongoing digital collection of photographs depicting various modes of transportation in the Pacific Northwest region and Western United States during the first half of the 20th century.
* Images of the Saltilla Steamship a the University of Houston Digital Library เก็บถาวร 2013-05-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

### ข้อมูลอื่นที่เกี่ยวข้อง

* Rainer Radow's Steam Boat Page Description of his steamlaunch project Emma and a 1,000 picture collection of over 110 small still existing steamlaunches.
* Barlow Cumberland, *A Century of Sail and Steam on the Niagara River*, 2001
* Robert H. Thurston, *A history of the growth of the steam-engine*, 1878 (Chapter 5)
* The Steam Boat Association of Great Britain
* Steamboats.org US inland rivers steamboats today and in history: pictures, sounds, videos, link directory, travel guide, expert discussion forums.
* Finnish steamships Finnish Steam Yacht Association.
* Steamboat on the Loire in the 1800s เก็บถาวร 2011-07-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน