# กระรอก

| กระรอก ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: อีโอซีน—ปัจจุบัน |
| --- |
|  |
| กระรอกสามสี (*Callosciurus prevosti*) เป็นกระรอกชนิดหนึ่งที่มีสีสวย |
|  |
| พญากระรอกดำ (*Ratufa bicolor*) กระรอกชนิดที่ใหญ่ที่สุดที่พบได้ในประเทศไทย และเป็นกระรอกชนิดหนึ่งที่ใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งเมื่อโตขึ้นมาแล้วขนาดลำตัวและน้ำหนักพอ ๆ กับแมวบ้านเลยทีเดียว |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ |
| อาณาจักร: | Animalia |
| ไฟลัม: | Chordata |
| ชั้น: | Mammalia |
| อันดับ: | Rodentia |
| วงศ์: | **Sciuridae** Fischer von Waldheim, 1817 |
| วงศ์ย่อย: |
* Pteromyinae
* Sciurinae
* Callosciurinae
* Ratufinae
* Sciurillinae
* Xerinae
 |
| สกุล |
| มากมาย |

**กระรอก** (ภาษาไทยถิ่นเหนือ, อีสาน: กระฮอก) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม มีขนาดลำตัวเล็ก ขนปุยปกคลุมทั่วทั้งร่างกาย นัยน์ตากลมดำ หางเป็นพวงฟู จัดอยู่ในประเภทสัตว์ฟันแทะ ในวงศ์ Sciuridae

## สายพันธุ์

กระรอกอาจแบ่งได้เป็น 3 พวกใหญ่ ๆ ได้แก่ กระรอกต้นไม้, กระรอกดิน และ กระรอกบิน

วงศ์กระรอกมี วงศ์ย่อย 2 วงศ์ คือ Pteromyinae ได้แก่ กระรอกบิน และวงศ์ Sciurinae ได้แก่ กระรอกต้นไม้, กระรอกดิน, ชิพมังค์ ในขณะที่บางข้อมูลแบ่งเป็น 5 (ดูในตาราง)

## ลักษณะ

กระรอกต้นไม้ เป็นกระรอกที่มักพบเห็นได้บ่อยและคุ้นเคยกันดี มีหางยาวเป็นพวงสวยงาม มีกรงเล็บแหลมคม และมีใบหูใหญ่ บางชนิดมีปอยขนที่หู ส่วนกระรอกบินนั้น จะมีพังผืดข้างลำตัว สำหรับกางเพื่อร่อนจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง มักเป็นหากินในตอนกลางคืน มีตาสะท้อนแสงไฟ กระรอกดิน มักจะมีรูปร่างสั้น และล่ำสันกว่ากระรอกต้นไม้ มีขาหน้าแข็งแรงใช้สำหรับการขุดดิน หางของกระรอกดินนั้นจะสั้นกว่าหางของกระรอกต้นไม้ และไม่ฟูเป็นพวงนัก และเช่นเดียวกับสัตว์ฟันกัดแทะชนิดอื่น ๆ กระรอกจะมีนิ้วเท้าหลังข้างละ 5 นิ้ว และ นิ้วเท้าหน้าข้างละ 4 นิ้ว ตรงส่วนที่น่าจะเป็นนิ้วโป้งจะกลายเป็นปุ่มนูน ๆ ซึ่งถูกพัฒนาให้เหมาะสำหรับจับอาหารมาแทะ กระรอกต้นไม้มักมีนิสัยชอบสะสมอาหาร และออกหากินในรัศมีห่างจากรังโดยประมาณ 100-300m เป็นสัตว์ที่จดจำถิ่นที่พักเดิมและมีนิสัยดุเมื่อฤดูผสมพันธ์

กระรอกเป็นสัตว์ที่คล่องแคล่วว่องไวมาก อาหารของกระรอกคือ ผลไม้ และ เมล็ดพืช เป็นหลัก แต่กระรอกก็ยังชอบกินแมลงด้วยเหมือนกัน โดยเฉพาะกระรอกขนาดใหญ่อย่างพญากระรอก นั้นบางครั้งก็ยังกินไข่นกเป็นอาหารอีกด้วย

ด้วยความน่ารักของกระรอก ทำให้กระรอกหลายชนิดนิยมเป็นสัตว์เลี้ยงของมนุษย์ เพื่อความเพลิดเพลิน

## กระรอกที่พบในประเทศไทย

กระรอกมีขนาดใหญ่เล็กต่าง ๆ กันไปตามสายพันธุ์ และสามารถแบ่งตามขนาดได้ 3 กลุ่ม คือ ขนาดใหญ่ เช่น พญากระรอก ซึ่งมีขนาดใหญ่ที่สุดในเมืองไทยพบอยู่เพียง 2 ชนิด คือ พญากระรอกดำ (*Ratufa bicolor*) และพญากระรอกเหลือง (*R. affinis*) ซึ่งได้ถูกขึ้นบัญชีเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ขนาดกลาง เช่น กระรอกหลากสี (*Callosciurus finlaysoni*) กระจ้อน (*Menetes berdmorei*) และ ขนาดเล็ก เช่น กระเล็น (กระถิก) (*Tamiops* spp.) ซึ่งเป็นกระรอกที่เล็กที่สุดที่พบในประเทศไทย

จำแนกได้ทั้งหมด 30 ชนิด เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง 10 ชนิด

กลุ่มกระรอกต้นไม้ ทั้งหมด 13 ชนิด

* พญากระรอกดำ (*Ratufa bicolor*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง พญากระรอกเหลือง (*Ratufa affinis*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกข้างลายท้องแดง (*Callosciurus notatus*)
* กระรอกข้างลายท้องเทา (*Callosciurus nigrovittatus*)
* กระรอกท้องแดง (*Callosciurus erythraeus*)
* กระรอกหลากสี (*Callosciurus finlaysoni*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกปลายหางดำ (*Callosciurus caniceps*)
* กระรอกสามสี (*Callosciurus prevostii*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกหางม้าใหญ่ (*Sundasciurus hippurus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกหางม้าเล็ก (*Sundasciurus tenuis*)
* กระรอกหางม้าจิ๋ว (*Sundasciurus lowii*)
* กระเล็นขนปลายหูยาว (*Tamiops rodolphei*)
* กระเล็นขนปลายหูสั้น (*Tamiops mcclellandii*)

กลุ่มกระรอกดิน มี 4 ชนิด

* กระจ้อน (*Menetes berdmorei*)
* กระรอกหน้ากระแต (*Rhinosciurus laticaudatus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกลายแถบ (*Lariscus insignis*)
* กระรอกดินแก้มแดง (*Dremomys rufigenis*)

กลุ่มกระรอกบิน มี 13 ชนิด

* พญากระรอกบินหูขาว (*Petaurista alborufus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง พญากระรอกบินหูดำ (*Petaurista elegans*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง พญากระรอกบินหูแดง (*Petaurista petaurista*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง พญากระรอกบินหูดำหางเข้ม (*Petaurista philippensis*)
* พญากระรอกบินสีดำ (*Aeromys tephomelas*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกบินเล็กแก้มขาว (*Hylopetes phayrei*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกบินเล็กเขาสูง (*Hylopetes alboniger*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกบินแก้มสีแดง (*Hylopetes spadiceus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกบินแก้มเทา (*Hylopetes lepidus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง กระรอกบินจิ๋วท้องขาว (*Petinomys setosus*)
* กระรอกบินจิ๋วมลายู (*Petinomys vordermanni*)
* กระรอกบินเท้าขน (*Trogopterus pearsoni*)
* กระรอกบินสีเขม่า (*Pteromyscus pulverulentus*) **-สัตว์ป่าคุ้มครอง**

อย่างไรก็ตามการจำแนกชนิดของกระรอกบินนั้นทำได้ยาก เนื่องจากวงศ์ย่อยนี้มีความคล้ายคลึงกันมาก แม้แต่ในกลุ่มนักวิชาการเองก็ยังไม่มีข้อสรุปในเรื่องนี้

## คล้ายกัน

นอกจากนี้แล้วยังมีสัตว์อีก 3 ชนิด ที่มีรูปร่างและลักษณะใกล้เคียงกับกระรอก จนอาจทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นกระรอกชนิดหนึ่งด้วย แต่ความจริงแล้ว ทั้ง 3 ชนิดนี้เป็นสัตว์คนละอันดับกับกระรอกเลย ได้แก่

* บ่าง (*Cynocephalu variegatus*) ซึ่งเป็นสัตว์ในอันดับบ่าง
* กระแต (Tupaiidae) เป็นสัตว์ในอันดับกระแต และ
* ชูการ์ไกลเดอร์ (*Petaurus breviceps*) หน้าตาและรูปร่างคล้ายกระรอกบินมาก แต่เป็นสัตว์ในอันดับสัตว์มีกระเป๋าหน้าท้อง

## อ้างอิง

* รอบรู้เรื่องกระรอก... เก็บถาวร 2009-03-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

## แหล่งข้อมูลอื่น

* เว็บไซต์แม่-แตง เว็บไซต์เกี่ยวกับกระรอก เก็บถาวร 2008-07-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน