# วงศ์เม่นโลกเก่า

| วงศ์เม่นโลกเก่า ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ไมโอซีนยุคก่อน-ปัจจุบัน |
| --- |
|  |
| เม่นใหญ่แผงคอยาว (*Hystrix brachyura*) |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ |
| อาณาจักร: | Animalia |
| ไฟลัม: | Chordata |
| ชั้น: | Mammalia |
| อันดับ: | Rodentia |
| อันดับย่อย: | Hystricomorpha |
| Parvorder: | Phiomorpha |
| วงศ์: | **Hystricidae** Fischer de Waldheim, 1817 |
| สกุล |
| * *Atherurus*
* *Hystrix*
* *Trichys*
 |

**เม่นโลกเก่า** (อังกฤษ: *Old world porcupine*) เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในอันดับสัตว์ฟันแทะ (Rodentia) จำพวกเม่นวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hystricidae

มีลักษณะทั่วไปตัวยาวเต็มที่ประมาณ 2 ฟุต หรือ 2 ฟุตครึ่ง ขาสั้น มีลักษณะเด่น คือ มีขนที่บริเวณหลังและช่วงท้ายลำตัวแข็งยาวเป็นหนามมีลายสลับสีขาวดำ บางอันอาจยาวได้ถึง 1 ฟุต ปลายแหลมเหมือนปลายหอกหรือลูกศร ซึ่งเอาไว้ป้องกันตัวจากศัตรูที่รุกราน ซึ่งทำให้แผลอักเสบติดเชื้อได้

เม่น เป็นสัตว์ที่หากินและอยู่อาศัยเพียงลำพังตัวเดียวหรือไม่ก็อยู่เป็นคู่ หากินในเวลากลางคืน กลางวันจะนอนหลับพักผ่อนในโพรงดินที่ขุดขึ้นมาเอง หากินรากพืชหรือผลไม้ เป็นอาหารหลัก ถ้าถูกคุกคาม เม่นจะวิ่งหนี ถ้าหากจวนตัวเมื่อไหร่จะหยุดและพองขน พร้อมกับสั่นขนให้เกิดเสียงสั่นซ่า พร้อมกับกระทืบเท้าลงพื้นดินเป็นการขู่ หากยังไม่หยุดคุกคาม เม่นจะหยุดกะทันหันหรือบางครั้งอาจจะถอยหลังวิ่งเข้าหา ซึ่งขนแหลมเหล่านี้จะปักลงไปในเนื้อของผู้รุกราน ทำให้เกิดความเจ็บปวดมาก ซึ่งแม้แต่สัตว์ใหญ่อย่าง สิงโต หากโดนขนหนามเหล่านี้แทงเข้าถูกอวัยวะสำคัญ เช่น หัวใจ หรือปอด ทำให้ถึงแก่ความตายได้

เม่น เป็นสัตว์ที่มีกรงเล็บแหลมคมและฟันแทะที่แข็งแรงมาก ซึ่งเขียนเป็นสูตรได้ว่า WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ใช้สำหรับขุดโพรงดินเพื่อเป็นรังที่อยู่อาศัยและเลี้ยงดูลูกอ่อน ซึ่งในโพรง ๆ หนึ่งอาจอยู่รวมกันหลายตัว ฟันของเม่นนอกจากจะใช้กัดแทะพืชแล้ว ยังใช้แทะเขาสัตว์, โครงกระดูกสัตว์อื่นที่ตายแล้ว หรืองาช้าง เพื่อเสริมแคลเซี่ยมให้แก่ร่างกายได้ด้วย ที่แอฟริกาตะวันตกเคยมีผู้จับเม่นไปขังไว้ในหีบไม้ ปรากฏว่าพอรุ่งเช้า เม่นสามารถแทะหีบไม้นั้นทะลุเป็นรูโหว่หนีไปได้

ขนของเม่นสามารถที่จะผลัดใหม่ได้ เมื่อขนเก่าหลวม จะสลัดขนทิ้งโดยการสั่นตัว ซึ่งอาจจะพุ่งไกลไปข้างหลังได้หลายฟุต ซึ่งจากพฤติกรรมตรงนี้เองที่ทำให้เกิดความเชื่อว่า เม่นสามารถสะบัดขนใส่ศัตรู ซึ่งความเป็นจริงแล้วไม่ใช่

ขนของเม่นนั้นเมื่อปักติดกับเนื้อของผู้ที่ถูกแทงเข้าแล้ว จะเจ็บปวดมากและดึงออกยาก เนื่องจากในเส้นขนนั้นจะมีเงี่ยงเล็ก ๆ แหลมคมจำนวนมากเหมือนตะขออยู่ด้านข้าง เมื่อปักลงเนื้อแล้วจึงถอนออกได้ยาก เพราะจะสวนทางกับเงี่ยงแหลมที่เกี่ยวติดกับเนื้อ

เม่นออกลูกเป็นตัว คราวละ 2-3 ตัว เมื่อเกิดมาแล้วลูกเม่นจะสามารถลืมตาและเกือบจะเดินได้เลย แต่ขนตามลำตัวยังไม่แข็งเหมือนตัวเต็มวัย จนรอให้ถึงอายุประมาณ 90 วันเสียก่อน

เม่นโลกเก่า กระจายพันธุ์อยู่ในซีกโลกที่เรียกว่า โลกเก่า คือ ทวีปเอเชีย, แอฟริกา และบางส่วนของยุโรป ในประเทศไทย พบ 2 ชนิด คือ เม่นใหญ่แผงคอยาว (*Hystrix brachyura*) และเม่นหางพวง (*Atherurus macrourus*) ซึ่งแต่เดิมเคยจัดให้ เม่นใหญ่แผงคอสั้น (*Hystrix hodgsoni*) มีอยู่ด้วย แต่ปัจจุบันได้กลายเป็นชนิดย่อยของเม่นใหญ่แผงคอยาวไป

## การจำแนก

ขนของเม่นโลกเก่า
* สกุล *Hystrix*
* สกุลย่อย *Acanthion*
	+ เม่นใหญ่แผงคอยาว (*Hystrix brachyura*)
	+ เม่นซุนดา (*Hystrix javanica*)
* สกุลย่อย *Hystrix*
	+ เม่นแอฟริกา (*Hystrix africaeaustralis*)
	+ เม่นเครส (*Hystrix cristata*)
	+ เม่นอินเดีย (*Hystrix indica*)
* สกุลย่อย *Thecurus*
	+ เม่นขนหนา (*Hystrix crassispinis*)
	+ เม่นอินโดนีเซีย (*Hystrix pumila*)
	+ เม่นสุมาตรา (Hystrix sumatrae)
* *Miohystrix* †
* *Xenohystrix* †
* *Sivacanthion* †
* สกุล *Atherurus*
	+ เม่นหางพวงแอฟริกา (*Atherurus africanus*)
	+ เม่นหางพวง (*Atherurus macrourus*)
* สกุล *Trichys*
	+ เม่นหางยาว (*Trichys fasciculata*)

## อ้างอิง

## ดูเพิ่ม

* เม่นโลกใหม่

## แหล่งข้อมูลอื่น