# องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ

องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ (ไอยูซีเอ็น)|  |
| ประเภท | องค์การระหว่างประเทศ |
| ก่อตั้ง | 5 ตุลาคม 1948 (1948-10-05) (ในชื่อ *องค์การระหว่างประเทศเพื่อพิทักษ์ธรรมชาติ*) ฟงเตนโบล ประเทศฝรั่งเศส |
| สถานที่ | แกลนด์ ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ |
| บุคคลสำคัญ | อิงเจอร์ แอนเดอร์เซน (ผู้อำนวยการใหญ่) จาง ซินเชิ่ง (ประธาน) |
| พื้นที่ให้บริการ | ทั่วโลก |
| จุดความสนใจ | การอนุรักษ์ธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ |
| รายได้ | CHF 114 ล้าน / USD 116 ล้าน (2013) |
| อาสาสมัคร | 16,000 |
| พนักงาน | กว่า 1,000 คน (ทั่วโลก) |
| สมาชิก | 1,400 ราย |
| เว็บไซต์ | www.iucn.org |

**องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ** (อังกฤษ: *International Union for Conservation of Nature*) หรือ **ไอยูซีเอ็น** (IUCN) ชื่อเต็มว่า **องค์การระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ** (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) เป็นองค์การระหว่างประเทศที่ทำงานด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน โดยมีส่วนร่วมในการรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล วิจัย ทำโครงการภาคสนาม ให้การสนับสนุน และจัดการศึกษา ภายใต้ภารกิจ "ชักจูง กระตุ้น และสงเคราะห์สังคมทั่วโลกให้อนุรักษ์ธรรมชาติ และสร้างความเชื่อมั่นว่า การใช้ทรัพยากรธรรมชาติด้วยประการใด ๆ จะเป็นไปอย่างเสมอภาคและมีความยั่งยืนทางนิเวศ" ("influence, encourage and assist societies throughout the world to conserve nature and to ensure that any use of natural resources is equitable and ecologically sustainable")

หลายสิบปีที่ผ่านมา ไอยูซีเอ็นขยายเป้าหมายออกไปยังการอนุรักษ์ระบบนิเวศ และปัจจุบันได้รวมประเด็นต่าง ๆ ทางด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนเข้าไว้ในโครงการของตนด้วย แต่ไอยูซีเอ็นต่างจากองค์การระหว่างประเทศด้านสิ่งแวดล้อมองค์การอื่น ๆ ตรงที่ไอยูซีเอ็นไม่มีเป้าหมายโดยตรงที่จะระดมการสนับสนุนจากสาธารณชนในการอนุรักษ์ธรรมชาติ แต่พยายามจะชักจูงกิจกรรมของภาครัฐและภาคเอกชนโดยการให้ข้อมูลข่าวสารและคำแนะนำ ตลอดจนการสร้างแนวร่วม ไอยูซีเอ็นมีชื่อเสียงมากในการประมวลและเผยแพร่บัญชีแดงไอยูซีเอ็นเกี่ยวกับสายพันธุ์ที่ถูกคุกคาม (threatened species) ซึ่งมีการประเมินสถานะการอนุรักษ์สิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ต่าง ๆ ทั่วโลก

ไอยูซีเอ็นมีมีสมาชิกเป็นองค์การรัฐบาลและองค์การนอกรัฐบาลกว่า 1,400 แห่ง คณะกรรมการของไอยูซีเอ็นมีนักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญเข้าร่วมโดยสมัครใจกว่า 16,000 คน ไอยูซีเอ็นยังมีพนักงานราว 1,000 คนที่ทำงานเต็มเวลาในประเทศกว่า 50 แห่ง ส่วนไอยูซีเอ็นเองนั้นมีสำนักงานใหญ่อยู่ ณ แกลนด์ สวิตเซอร์แลนด์

ไอยูซีเอ็นมีผู้สังเกตการณ์ประจำอยู่ ณ สหประชาชาติ และมีอำนาจให้คำปรึกษาแก่สหประชาชาติ ทั้งมีบทบาทในการบังคับใช้อนุสัญญาระหว่างประเทศหลายฉบับเกี่ยวกับการอนุรักษ์ธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ ไอยูซีเอ็นมีบทบาทในการจัดตั้งกองทุนทั่วโลกเพื่อธรรมชาติ (World Wide Fund for Nature) และศูนย์เฝ้าระวังการอนุรักษ์โลก (World Conservation Monitoring Centre) ไอยูซีเอ็นยังเคยถูกวิจารณ์ที่ให้ความสำคัญแก่ธรรมชาติยิ่งกว่าผู้คนดั้งเดิมในท้องถิ่น ทั้งความสัมพันธ์ใกล้ชิดที่ไอยูซีเอ็นมีต่อภาคธุรกิจในปัจจุบันนั้นก็เป็นที่ถกเถียงกันมาก

ไอยูซีเอ็นจัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1948 ระหว่าง ค.ศ. 1948–1956 ใช้ชื่อว่า **องค์การระหว่างประเทศเพื่อพิทักษ์ธรรมชาติ** (International Union for the Protection of Nature) และระหว่าง ค.ศ. 1990–2008 ใช้ชื่อว่า **องค์การสากลว่าด้วยการอนุรักษ์** (World Conservation Union)

## ดูเพิ่ม

* พื้นที่คุ้มครอง
* สถานะการอนุรักษ์
* บัญชีแดงไอยูซีเอ็น
* สภาการโบราณสถานระหว่างประเทศ (ICOMOS)

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Official website
* Review of the 2008 Red List of Threatened Species เก็บถาวร 2010-08-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* IUCN publications เก็บถาวร 2010-09-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Netherlands Commission for Environmental Assessment
* IUCN Rights-Based Approach to Conservation portal