# สัตว์มีกระดูกสันหลัง

| สัตว์มีกระดูกสันหลัง ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: ยุคแคมเบรียน - ปัจจุบัน  |
| --- |
|  |
| ตัวอย่างของสัตว์มีกระดูกสันหลัง: เสือโคร่งไซบีเรีย (เทเทรอพอด), ปลาปอดออสเตรเลีย (ปลากระดูกแข็ง), ปลาฉลามเสือ (ปลากระดูกอ่อน) และ ปลาแลมป์เพรย์แม่น้ำยุโรป (ปลาไม่มีขากรรไกร). |
| การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์  |
| อาณาจักร: | สัตว์ Animalia |
| ไฟลัม: | สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata |
| *เคลด*: | โอลแฟกทรีส |
| ไฟลัมย่อย: | **สัตว์มีกระดูกสันหลัง** Vertebrata J-B. Lamarck, 1801 |
| การจัดกลุ่มแบบย่อ |
| * ปลา (โดยรวมเททราพอด)
 |
| ชื่อพ้อง |
|
Ossea Batsch, 1788 |

**สัตว์มีกระดูกสันหลัง** (อังกฤษ: *vertebrate*) สิ่งมีชีวิตประเภทนี้มีกระดูกสันหลังหรือไขสันหลัง สิ่งมีชีวิตที่มีกระดูกสันหลังเริ่มมีวิวัฒนาการมาเป็นเวลาประมาณ 505 ล้านปี ในยุคแคมเบรียนกลาง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของช่วงยุคแคมเบรียน โครงกระดูกของไขสันหลัง ถูกเรียกว่ากระดูกสันหลัง *Vertebrate* เป็นไฟลัมย่อยที่ใหญ่ที่สุดใน Chordates รวมทั้งยังมีสัตว์ที่คนรู้จักมากที่สุดอีกด้วย (ยกเว้นแมลง) ปลา สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก สัตว์เลื้อยคลาน นก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (รวมทั้งมนุษย์) เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีกระดูกสันหลังทั้งสิ้น ลักษณะเฉพาะของไฟลัมย่อยนี้คือระบบของกล้ามเนื้อจำนวนมาก เช่นเดียวกับระบบประสาทส่วนกลางที่ถูกวางในกระดูกสันหลังเป็นส่วน ๆ

สัตว์มีกระดูกสันหลัง คือกระดูกสันหลังจะอยู่เป็นแนวยาวไปตามด้านหลังของสัตว์ กระดูกสันหลังจะต่อกันเป็นข้อ ๆ ยืดหยุ่น เคลื่อนไหวได้มีหน้าที่ช่วยพยุงร่างกายให้เป็นรูปร่างทรวดทรงอยู่ได้และยังช่วยป้องกันเส้นประสาทอีกด้วย สัตว์พวกมีกระดูกสันหลัง นักวิทยาศาสตร์ยังแบ่งออกเป็น 5 พวกคือ

* สัตว์พวกปลา
* สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ
* สัตว์เลื้อยคลาน
* สัตว์ปีก
* สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม

## วิวัฒนาการ

จากหลักฐานทางธรณีวิทยาพบว่า สัตว์มีกระดูกสันหลังพวกแรกคือออสตราโคเดิร์ม (ostracoderm) ซึ่งเป็นปลาไม่มีขากรรไกร ปัจจุบันสัตว์ในกลุ่มนี้ที่พบคือปลาปากกลม สัตว์มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ ที่พบในลำดับถัดมาคือปลามีขากรรไกรพวกแรก เรียกพลาโคเดิร์ม (placoderm) ซึ่งวิวัฒนาการต่อมาเป็นปลากระดูกแข็งและปลากระดูกอ่อนในปัจจุบัน ต่อมาจึงเกิดสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ สัตว์เลื้อยคลาน นก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมตามลำดับ

## การจัดจำแนก

* ชั้นใหญ่พิสเซส ซึ่งเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังที่เป็นสัตว์น้ำหายใจด้วยเหงือก ที่เหงือกมีช่องให้น้ำผ่านเข้าออก อาจมีแผ่นแข็งปกคลุมหรือมีผิวหนังปิด มีครีบใช้เคลื่อนไหวและทรงตัว มีหัวใจ 2 ห้อง เส้นประสาทสมอง 10 คู่ ปกคลุมตัวด้วยหนังหรือเกล็ด แบ่งได้เป็น 3 ชั้นคือ
	+ ชั้นอะแบทา ได้แก่ปลาปากกลม พบในเขตหนาว ไม่พบในประเทศไทย
	+ ชั้นคอนดริกไทออส ได้แก่ปลากระดูกอ่อน โครงสร้างเป็นกระดูกอ่อนทั้งหมด เช่น ปลากระเบน ปลาฉลาม ปลาฉนาก
	+ ชั้นออกตีอิกไทออส ได้แก่ปลากระดูกแข็ง เช่น ปลามีปอด ปลาหมอเทศ ปลาดุก
* ชั้นใหญ่เตราโปดา มีรยางค์ใช้ในการเคลื่อนไหว 2 คู่ หัวใจมี 3 – 4 ห้อง หายใจด้วยปอด แบ่งได้เป็น 4 ชั้นคือ
	+ ชั้นแอมฟิเบีย ได้แก่สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ เช่น กบ คางคก เขียด ปาด อึ่งอ่าง ซาลาแมนเดอร์
	+ ชั้นเรปทิเลีย ได้แก่สัตว์เลื้อยคลาน เช่น เต่า ตะพาบน้ำ ตุ๊กแก กิ้งก่า จิ้งเหลน งู จระเข้
	+ ชั้นเอวีส ได้แก่สัตว์ปีก พวกนกต่าง ๆ
	+ ชั้นแมมมาเลีย ได้แก่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม แบ่งได้อีกเป็น 2 ชั้นยอย คือ
		- ชั้นย่อยโปรโตเทเรีย ออกลูกเป็นไข่ ได้แก่ ตุ่นปากเป็ดและอีคิดนา
		- ชั้นย่อยเทเรีย ออกลูกเป็นตัว ได้แก่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่เหลือเช่น จิงโจ้ ค้างคาว นิ่มเกล็ด กระต่าย กระรอก โลมา

## อ้างอิง

## แหล่งข้อมูลอื่น

* Tree of Life เก็บถาวร 2021-04-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Tunicates and not cephalochordates are the closest living relatives of vertebrates
* Vertebrate Pests เก็บถาวร 2010-01-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน chapter in United States Environmental Protection Agency and University of Florida/Institute of Food and Agricultural Sciences National Public Health Pesticide Applicator Training Manual
* The Vertebrates
* The Origin of Vertebrates เก็บถาวร 2013-11-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Marc W. Kirschner, *iBioSeminars*, 2008.