Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Исён

**Исён** — шӯриши оммавии мусаллаҳона ба муқобили вазъияти мукарраршуда. Аксар вақт, шӯришҳо бар зидди ҳокимият, зулм нигаронида шудаанд. Шӯриш зуҳуроти майли фаъолонаи одамон барои расидан ба мақсади худ мебошад. Дар тӯли таърихи инсоният шӯришҳо дар баробари ҷангҳо як навъи асосии зӯроварии муташаккил буданд.

## Шӯришҳои бузург

* Исёни Муқаннаъ
* Шӯриши Спитамен
* Шӯриши Абумуслим
* Шӯриши Маҳмуди Торобӣ
* Шӯриши Восеъ
* Шӯриши Спартак

## Ҳамчунин нигаред

* Эътирози оммавӣ
* Инқилоб
* Шӯриш

## Сарчашма

* *Хосе Ортега ва Гассет.* Шӯриши омма Бойгонӣ шудааст 21 апрели 2014  сол. (Тарҷумаи *Волфрам Бургардт* ). // Ортега и Гассет, Х. Асарҳои мунтахаб.- К.: Основый, 1994. 424 с. Сах.: 15-139.

### Пайвандҳо

* Шӯриш // Юридична енциклопедія : [дар 6 ҷилди] / таҳрир. колонна: Ю. С Шемшученко (ред.) [ва дигарон] . — К. : Энсиклопедияи Украина ба номи М.П.Бажан, 2002. - ҷилди. 4: Н — С — 720 саҳ. - ISBN 966-7492-04-4 .
# Кох

**Кох** (форсӣ: **کاخ**‎ < суғ. \*kāγa) — сохтмони бузурге, ки утоқҳои бисёр, фазои кофӣ ва зоҳире бошукӯҳ дорад, бавижа а) ҷои иқомати шоҳ ё раисҷумҳур; қаср; б) сохтмони давлатӣ ё ҳамагонии бузург; Кохи додгустарӣ; Кохи Миллат.

## Эзоҳ
# Ритсар

Ҳайкалчаи шаволия
**Ритсар, найт, шаволия** (аз тариқи лаҳӣ: rусеrz, аз олмонӣ: *ritter*, аввалан — «савора» аз олмонии миёнаболоии *rîtære* «рондан» (бо ҳоз. англ. to ride — «савор шудан, рондан», *rider* — «ронанда, савора»); лот. miles, caballarius, фр. chevalier, англ. knight, итол. *cavaliere*) — унвони фахрии асримиёнагӣ дар Аврупо.

## Эзоҳ
# Баҳроми VII

| Баҳроми VII |
| --- |
| Таваллуд | асри VII* Сосониён
 |
| Даргузашт | 710* Ҳэнанфу[d]
 |
| Падар | Яздгирди III |
| Фарзандон | Хусрави V |

**Баҳроми VII** (асри VII, Сосониён — 710, Ҳэнанфу[d]) — мудаъии Шоҳаншоҳии Эроншаҳр (707—710), писари Яздгирди III ва падари Хусрави V. Ӯ борҳо саъй кард сарзаминҳои ишғолии Эронро аз аъроб пас бигирад, аммо муваффақ нашуд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Touraj Daryaee: *Sasanian Iran*. Mazda Publishers, California, 2008, ISBN 1568591691, S. 91–104.
* D. N. MacKenzie: *A Concise Pahlavi Dictionary*. Routledge Curzon, ISBN 0197135595, 2005.
# Соли 113

**Соли 113 (саду сездаҳум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи шанбе. Ин 113 соли даврони ҳозир, 113 соли ҳазораи 1, 13 соли садаи II, 3 соли даҳаи 2 садаи II, 4 соли даҳаи 110-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Худкушӣ

**Худкушӣ** — (бо забони лотинӣ *sui caedere* — *худро куштан*) — худро аз ҳаёт маҳрум сохтан, одатан мустақилона, бо майлу хоҳиши худ баъзан одамон ба чунин кор даст мезананд.
Худкушӣ саволи мураккаби ахлоқӣ буда, қасдан ва худсарона худро куштанро худкушӣ меноманд.

## Сабабҳои худкушӣ

### Проблемаҳо дар ҳаёти шахсӣ:

* ҷангҳои оилавӣ, талоқ;
* номувафақиятӣ дар муҳаббат;
* марг ё аз даст додани шахси наздик, бемории шахси наздик;
* танҳо мондан, бе нигоҳу бин мондан аз ҷониби наздикон;
* ҳолатҳои рӯҳие, ки бо сабаби моҷароҳои оилавӣ рух медиҳанд;
* номувафақият дар кор, дар таҳсилот;
* гум кардани пулҳои бисёр, муфлисшавӣ;
* аз даст додани манбаи рӯзгузаронӣ;
* бемории руҳӣ;

### Ба худкушӣ оварда расонидан:

* қасдан зиён расонидан, туҳмат, таҳқир, ва пастзадани инсон;
* таҷовуз, рӯҳан масхара кардан, лату кӯб.
* монда шудан аз зиндагӣ, надоштани шавқу ҳавас ба ҳаёт.
* сарсупурда ё фанати дин шудан, тариқи ҷиҳод ба худкушӣ даст задан.
* маҷбуран худкушӣ кардан (бо ҳукми суд, аз тарси марги пур азоб).
* тарс аз ҷазо (дар ҷинояткорон, тарс аз таҳқири наздикон ва ҷамъият, баъди ҷиноят, тарс аз ҳукми суд ва ҷазо).
* худмуҳокимакунӣ барои ягон амали нодуруст.
* худкушӣ барои ҳимояи виҷдон.
* дар маҳбасхона.

## Пайвандҳо

* Ба худкушӣ расонидан

## Адабиёт

* Головачев В. Ц. Самоубийство как родовой обычай и сакральный ритуал в традиционном Китае (На примере средневековых государств северного Китая) // Таврический журнал психиатрии (Acta Psychiatrica, Psychologica, Psychotherapeutica et Ethologica Tavrica). — Симферополь, 2006. — С. 83—91.
* Ермакова Т. В., Островская Е. П. Классический буддизм. — СПб.: Азбука-классика; Петербургское Востоковедение, 2004. — 256 с. — (Мир Востока). — ISBN 5-85803-268-0 (Петербургское Востоковедение). ISBN 5-352-00735-9 (Азбука-классика).
* Мартыненко А. В. Суицид в молодежной среде // Знание. Понимание. Умение. — 2005. — № 1. — С. 139—141.
* Паперно И. Самоубийство // Самоубийство как культурный институт. — М., 1999. — С. 5—98.
* Суицидология. Прошлое и настоящее. Проблема самоубийства в трудах философов, социологов, психотерапевтов и в художественных текстах / [Сост. А. Н. Моховиков]. — М.: Когито-центр, 2001. — 567 с. — ISBN 5-89353-016-0.
* Бородин Д.Н. Алкоголизм и самоубийство. — СПб.: Типо-Литография Виленчик, 1910. — 10 с.

## Эзоҳ

Дар асоси мақолаи **Самоубийство** аз Википедияи русӣ навишта шудааст.
# Бандитизм

**роҳзанӣ**(порсӣ:راهزنی) ё **Бандитизм** (аз итол. banda – даста, гурӯҳ) — ҷинояти равонашуда ба муқобили бехатарӣ ва тартиботи ҷамъиятӣ тавассути дастаи иборат аз ду ва ё бештар нафар аст, ки мақсадаш ҳамла ба шаҳрвандон ва ё ташкилот барои аз худ намудани дороии онҳо мебошад. Аломатҳои даста (банда) дар КҶ ҶТ (қисми 1, моддаи 186) нишон дода шуда, мазмуни он дар Қарори Пленуми Суди Олии Тоҷикистон аз 26 июни 1987 «Дар бораи амалияи судӣ оид ба парвандаҳои бандитизм» баён гардидааст.

Бандитизм ба ҷинояти махсусан хавфнок дохил мешавад. Дастаи бандитизм маъмулан гурӯҳи муташаккили ба таври доимӣ амалкунандаи ҷинояткор мебошад, ки барои ба амал баровардани ниятҳои нопоки худ бо барномаи пешакӣ тарҳшуда ҳамла ба шаҳрвандон ё ташкилотро бо омодагии пешакӣ ба амал мебарорад. На фақат иштироки бевоситаи аъзои гурӯҳ, балки таъминкунандагони маблағ, силоҳ, воситаи нақлиёт, ҷустуҷӯи шахси (ташкилот)-и мавриди ҳуҷум ва ғ. низ ширкаткунандаи амали бандитизм маҳсуб мешаванд. Барои ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашидани ширкаткунандагони даста баёноти як нафари он кофӣ аст. Ашхосе, ки аз вазифаи ишғолнамуда сӯистифода карда, ба бандитизм машғул мешавад ва ретседивистони хавфнок ё махсусан хавфноке, ки амали бандитизмро анҷом медиҳанд, мувофиқи нишондоди моддаи 186 КҶ ҶТ (қисмҳои 1 ва 2) ва дар ҳолатҳои вазнинкунандаи бандитизм мувофиқи қисми 3 моддаи мазкур ҷазо дода мешаванд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Маҳмудов М. А. Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ. Д., 2009
* Бандит // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

## Сарчашма

* Бандитизм // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
# Ейҷӣ Ёсикава

| Ейҷӣ Ёсикава |
| --- |
| 吉川 英治 |
|  |
| Тахаллусҳо | Кидзиро |
| Таърихи таваллуд | 11 августи 1892(1892-08-11) |
| Зодгоҳ | * Ёкоҳама, Ҷопон
 |
| Таърихи даргузашт | 7 сентябри 1962(1962-09-07)[…] (70 сол) |
| Маҳалли даргузашт | * Токио, Префектураи Токио, Ҷопон
 |
| Маҳалли дафн | * Tama Cemetery[d]
 |
| Шаҳрвандӣ (табаият) | * Ҷопон
* Империяи Ҷопон[d]
 |
| Навъи фаъолият | румоннавис, нависанда, филмноманавис, рӯзноманигор, шоир |
| Жанр | адабиёти таърихӣ |
| Забони осор | жопунӣ |
| Ҷоизаҳо |  Kikuchi Kan Prize[d] (1953) Person of Cultural Merit[d] (1960) Ҷоизаи Асаҳӣ[d] (1955) |
| IMDb | ID 0948982 |

**Ейҷӣ Ёсикава** (ҷопонӣ: 吉川 英治 *номи аслӣ Хидэтсугу Ёсикава (吉川 英次; 11 августа 1892 — 7 сентября 1962*) — нависандаи ҷопонӣ, муаллифи адабиётҳои таърихӣ. Бо Нишони фарҳангӣ мукофотонидашудааст, ки ҷоизаи олии адабиётшиносии Ҷопон ба шумор меравад.

## Асарҳои баргузида

* «Мусошӣ» / Musashi (1935—1939, тарҷумаи русии «Даҳ шамшербоз»)
* «Тайко» / Taiko (тарҷумаи русӣ «Шарафи самурай»)
* «Ҳикояи Ҳейк» / Shin Heike monogata (1950-1957)

## Синамогароӣ

* «Самурай: Роҳи ҷанговар» (1954). Режиссёр — Хироси Инагаки
* «Самурай II: Дуэл дар маъбад» (1955). Режиссёр — Хироси Инагаки
* «Самурай III: Ҷанги тан ба тан дар ҷазира» (1956). Режиссёр — Хироси Инагаки
* «Қиссаи нави хонаи Тайра » (1955). Режиссёр — Кенжи Мизогучи
* «Афсонаи нави хонаи Тайра: Ёшинака ва се зани ӯ» (1956). Режиссёр: Тейносуке Кинугаса
* «Афсонаи нав дар бораи хонаи Тайра: Шизука ва Ёшицуне» (1956). Режиссёр — Кодзи Сима
* «Миямото Мусошӣ» (1961). Режиссёр — Тому Учида
* «Миямото Мусаси — 2: Дуэл дар кӯҳи Ҳання» (1962). Режиссёр — Тому Учида
* «Миямото Мусаси — 3: Азхудкунии техникаи ду шамшер» (1963). Режиссёр — Тому Учида
* «Миямото Мусаси — 4: Дуэл дар маъбади Ичиҷожи» (1964). Режиссёр — Тому Учида
* «Миямото Мусошӣ — 5: Дуэл дар ҷазираи Ганрю» (1965). Режиссёр — Тому Учида
* «Шамшерҳои марг» (1971). Режиссёр — Тому Учида
* «Миямото Мусошӣ» (1973). Режиссёр — Тай Като

## Эзоҳ
# Персонаж

**Персонаж** (лот. persona — шахс) — аз ҷумлаи иштироккунандагони асари бадеист, ки мавқеи ӯ ба дараҷаи сеюму чорум буда, дар ҷараёни воқеаҳо таъсири ба назар начандон намоён дорад, вале дар гуфтугӯ ҳамаи иштироккунандагони асарро ҳам персонажҳо гуфтан мегиранд, аммо фарқ бояд кард. Персонажҳое, ки дар як воқеа ва ҳодиса иштирок менамоянд, персонажи эпизодӣ меноманд.

Пайкараи хизматчии ҳарбии Швейк дар шаҳри Санок, Польша
## Сарчашма

* «Луғати мухтасари истилоҳоти адабиётшиносӣ» (саҳ. 102,103)
* Аз Википедияи русӣ Персонаж
# Соли 264

**Соли 264 (дусаду шасту чорум)** дар гоҳшумории юлианӣ — [[|соли кабиса]], оғоз дар рӯзи ҷумъа. Ин 264 соли даврони ҳозир, 264 соли ҳазораи 1, 64 соли садаи III, 4 соли даҳаи 7 садаи III, 5 соли даҳаи 260-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 316

**Соли 316 (сесаду шонздаҳум)** дар гоҳшумории юлианӣ — [[|соли кабиса]], оғоз дар рӯзи якшанбе. Ин 316 соли даврони ҳозир, 316 соли ҳазораи 1, 16 соли садаи IV, 6 соли даҳаи 2 садаи IV, 7 соли даҳаи 310-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 422

**Соли 422 (чорсаду бисту дувум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи якшанбе. Ин 422 соли даврони ҳозир, 422 соли ҳазораи 1, 22 соли садаи V, 2 соли даҳаи 3 садаи V, 3 соли даҳаи 420-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 588

**Соли 588 (панҷсаду ҳаштоду ҳаштум)** дар гоҳшумории юлианӣ — [[|соли кабиса]], оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 588 соли даврони ҳозир, 588 соли ҳазораи 1, 88 соли садаи VI, 8 соли даҳаи 9 садаи VI, 9 соли даҳаи 580-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 447

**Соли 447 (чорсаду чилу ҳафтум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи чоршанбе. Ин 447 соли даврони ҳозир, 447 соли ҳазораи 1, 47 соли садаи V, 7 соли даҳаи 5 садаи V, 8 соли даҳаи 440-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 549

**Соли 549 (панҷсаду чилу нуҳум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи ҷумъа. Ин 549 соли даврони ҳозир, 549 соли ҳазораи 1, 49 соли садаи VI, 9 соли даҳаи 5 садаи VI, 10 соли даҳаи 540-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 500

**Соли 500 (панҷсадум)** дар гоҳшумории юлианӣ — [[|соли кабиса]], оғоз дар рӯзи шанбе. Ин 500 соли даврони ҳозир, 500 соли ҳазораи 1, 100 соли садаи V, 10 соли 10 Vи, 1 соли даҳаи 500-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 542

**Соли 542 (панҷсаду чилу дувум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи чоршанбе. Ин 542 соли даврони ҳозир, 542 соли ҳазораи 1, 42 соли садаи VI, 2 соли даҳаи 5 садаи VI, 3 соли даҳаи 540-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

## Эзоҳ
# Соли 565

**Соли 565 (панҷсаду шасту панҷум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 565 соли даврони ҳозир, 565 соли ҳазораи 1, 65 соли садаи VI, 5 соли даҳаи 7 садаи VI, 6 соли даҳаи 560-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

## Даргузаштҳо

Юстиниани I, сипаҳсолори (император) Руми Қадим.

## Эзоҳ
# Нерӯи дарёӣ

**Нерӯи дарёӣ** (форсӣ: **نیروی دریایی**‎) — шохае аз нерӯҳои мусаллаҳ аст, ки барои анҷоми маъмуриятҳои роҳкунишӣ ва амалиётӣ дар саҳнаҳои амалиёти низомии дарёӣ ва уқёнусӣ ба кор меравад.

Нерӯи дарёӣ дар замони кунунӣ тавони ҳамлаи ҳастаӣ ба ҳадафҳои заминии муҳими душман, нобудии нерӯҳои новгони он дар дарёву пойгоҳҳои дарёӣ, бар ҳам задану аз миён бурдани таробарии дарёиву уқёнусӣ, тасаллут бар манотиқи дарёӣ ва уқёнусӣ ва ёрирасонӣ ба нерӯҳои заминӣ дар иҷрои амалиёт дар саҳнаҳои амалиёти низомии қорраӣ, дифоъ аз таробарии дарёиву уқёнусии нерӯҳои худӣ ва пиёда кардани нерӯҳои дарёии таҳоҷумиро дорад.

Нерӯи дарёӣ маъмуриятҳои худро ҳам бо анҷоми амалиёт ба сурати мустақил ва ҳам бо талоши муштарак бо дигар шохаҳои нерӯҳои мусаллаҳ анҷом медиҳад.

Нерӯи дарёӣ чунин вижагиҳои барҷастаро дорост:

* таҳарруки боло;
* худгардонии бисёр;
* тавоноии анҷоми амалиёт дар ҳар минтақае аз уқёнусҳои ҷаҳон;
* омодагии размии собит ва поёии размии болои нерӯҳои зердарёӣ ва новгурӯҳҳои ҳавопаймобари он.

Нерӯҳои дарёӣ дар кишварҳои пешрафтаи ҷаҳон дорои тавони мушакии ҳастаии бузурге ҳастанд.

## Сохтори нерӯи дарёӣ

Нерӯи дарёӣ аз назари созмонӣ аз ягонҳои бузург, роҳкунишӣ, бахшҳо, омӯзишгоҳҳои дарёнавардӣ ва дигар ниҳодҳо таркиб меёбад. Сохтори нерӯҳои дарёӣ монанд ба сохтори нерӯи заминӣ аст ва ягонҳои зеринро дар бар мегирад:

* новбахш — ягоне пояӣ ва роҳкунишӣ дар нерӯи дарёӣ, ки новҳои ҳамгуни радаҳои дувум, севум ва чаҳорумро дар бар мегирад;
* ҳанг — ягоне роҳкунишӣ дар нерӯҳои ҳавопаймоии дарёӣ, туфангдорони дарёӣ, падофанди соҳилӣ;
* новгунд — дастае аз новгон, ки якчанд киштиву новчаро дар бар мегирад
* новдаста — гунае созмондеҳии роҳкунишӣ ё амалиётӣ дар нерӯи дарёӣ, ки зербахши новгурӯҳ аст ва ду ё чанд новро дар бар мегирад

Ягони пояӣ дар сохтории нерӯи дарёӣ пойгоҳ аст, ки он маконест дарёӣ, ки омоду пуштибонии умуру амалиёти ягонҳои шиноварро бар уҳда дорад.

## Эзоҳ
# 15 июл

| ←→Июл |
| --- |
|

| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |

 |
| соли 2026 |

**15 июл** — 196-умин рӯзи сол (197-умин рӯз дар солҳои кабиса) тибқи тақвими григорӣ аст. 169 рӯз аз сол боқӣ мондааст.

То 15 октябри соли 1582, тибқи тақвими юлианӣ — 15 июл буд; аз 15 октябри соли 1582, тибқи тақвими григорӣ — 15 июл аст.

Дар асрҳои XX ва XXI, тибқи тақвими юлианӣ ин рӯз ба 2 июл рост меояд.

## Ҷашнҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 15 июл*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 15 июл*

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 15 июл*

* 1903 — Георгий Пешковский (дарг. 1959), доктори илми тиб, профессор.
* 1913 — Юрий Воронин (дарг. 2004), арбоби хоҷагӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ.
* 1939 — Борис Григоревич Колкер, мутарҷим, интерлингвист ва муаллими забонҳо.
* 1942 — Амир Қароқулов, доктори илмҳои кишоварзӣ, арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон.
* 1953 — Раҳмон Остон (дарг. 2014), нависанда.
* 1953 — Ашӯрбой Бекматов, олими соҳаи иқтисод.
* 1968 — Муҳаммадсиддиқ Асадбекзода, шоир.

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 15 июл*

* 2026 — Мунира Шаҳидӣ (зод. 1943), шарқшинос ва санъатшиноси тоҷик.

## Нигаред низ

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо(боб):*
  15 июл |

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

*
* Наука, 15.07
# Мардум

**Мардум** (порсӣ:  مردم ) — одамон, одами бисёр; халқ; мардуми бегона, мардуми бечора, мардуми одӣ, мардуми олам, мардуми тоҷик, гурӯҳи мардум; маҳбуби мардум гаштан, раъйи мардумро гирифтан, аз байни мардум баромадан, дар байни (ё миёни) мардум овоза шудан; мардуми омма одамони одӣ, мардуми авом; оммаи мардум ҳамаи мардум, аксарияти одамон

1. бошандагони ҷое, аҳолии маҳалле: мардуми дара, мардуми деҳа, мардуми кӯҳистон; мардуми маҳаллӣ аҳолии таҳҷоӣ
2. одамони бегона, дигарон: духтари мардум, моли мардум, хонаи мардум
3. мардуми чашм ниг. мардумак(-и чашм)

## Нигаред низ

* Мардуми тоҷик
* Инсон
* Инсоният

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Фарҳанги мукаммали забони тоҷикӣ Бойгонӣ шудааст 5 май 2016  сол.
* мардум
# Полифония

**Полифония** - (юн. рoly – бисёр, phone – садо, яъне айнан-бисёровоза) — намуди мусиқии бисёровозае, ки садодиҳии якчанд овозҳои мустақили хушоҳанг, дар як вақт ба ҳам ҷӯр асос ёфтааст.

## Таърих

Услуби полифонӣ махсусан дар а.-ҳои миёна васеъ паҳн гардид (хусусан дар мусиқии хорӣ). Бо кӯшиши бисёр наслҳои композиторон техникаи бойи гуногуни навиштани полифониро кор карда баромаданд, ки ба пайдоиши чунин шаклҳои полифонӣ-инвенсия, канон, фуга оварда расонд. Порчаи бо услуби полифонӣ эҷодшуда бештар дар асарҳои мусиқии бисёровоза кор фармуда мешавад. Аз асрҳои XII- XIII дар полифония услубҳои қатъи (Я. Перголези, О.Лассо ва ғайра) ва озод (И.С.Бах, Г. Ҳендел, В. Мотсарт, Л. Бетховен ва ғайра) пайдо шудаанд. Дар а.-ҳои XIX-XX композиторони Аврупо, рус ва диг. Ҷумҳуриҳои собиқӣ Шӯравӣ ба ҳар дуи анъанаҳои полифония такя карда, дар жанрҳои гуногун асарҳо офариданд.

Дар мусиқии анъанавии тоҷик шаклҳои полифониявӣ чандон маъмул набуд. Баробари интишори мусиқии касбӣ ва ба камол расидани як зумра композиторони тоҷик З.Шаҳидӣ, Ш.Сайфиддинов, Х.Абдуллоев, Я.Сабзанов, А.Одинаев, Д. Дӯстмуҳаммадов, Ф.Баҳор ва диг.
Полифония дар мусиқии касбии тоҷик мақоми босазое пайдо кард, ки «Фуга ва вариатсияҳо барои фортепиано»-и З.Шаҳидӣ (1952), Д.Дӯстмуҳаммадов-Триои полифонӣ дар ду қисм (1969), Қ.Яҳёев – Дуэти полифонӣ барои алт ва кларнет (1974), Ш.Сайфиддинов – 9 фуга барои фортепиано (1982), А.Солиев-Триои полифонӣ барои гобой, кларнет ва фагот (1990), инчунин «Сарахбор ва фуга» барои арғунун (1998), 24 прелюдия ва фуга (1997)-и Ф. Баҳор аз ҷумлаи онҳоянд. Полифония ба сифати фанни таълим ба системаи таълими мусиқӣ дохил шудааст.

## Нигаред

* оркестри симфонӣ

## Эзоҳ
# 7 декабр

| ←→Декабр |
| --- |
|

| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |

 |
| соли 2026 |

**7 декабр** — 341-умин рӯзи сол (342-юмин рӯз дар солҳои кабиса) тибқи тақвими григорӣ аст. 24 рӯз аз сол боқӣ мондааст.

То 15 октябри соли 1582, тибқи тақвими юлианӣ — 7 декабр буд; аз 15 октябри соли 1582, тибқи тақвими григорӣ — 7 декабр аст.

Дар асрҳои XX ва XXI, тибқи тақвими юлианӣ ин рӯз ба 24 ноябр рост меояд.

## Ҷашнҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 7 декабр*

### Миллӣ

### Динӣ

## Рӯйдодҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 7 декабр*

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 7 декабр*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 7 декабр*

## Тақвими мардумӣ

Қавс (23 Ноябр — 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.

Қавс
## Пайвандҳо

*  Бойгонӣ шудааст 30 июни 2012  сол.
*
* Наука, 07.12
* BBC On this day, 07.12

## Эзоҳ
# Сеонг Дже-Ги

**Сеонг Дже-Ги**(11 сентябр 1967, даегу, Адабиёти Корея - 26 июл 2013, сеул) — Южной Кореиский правозащитник активист и гражданский активист, философ-либералисм, раиси (фюрер) ҳизби Ассоциацию корейских мужчин(남성연대 男性連帶).

## Пайвандҳо

* South Korean channel films suicide Бойгонӣ шудааст 1 августи 2013  сол. (English)
* Activist’s 'suicide' causes huge stir Koreatimes 2013.07.26 (English)
* Police continue search for missing men’s rights activist yonhapnews 2013.07.27 (English)
* Suicide performance and journalist ethics News Dongah (English)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (English)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (English)
* Бойгонӣ шудааст 3 ноябри 2013  сол. [Opinion] Now Showing Suicidal Performance! WHAT?! — humanrights moniter Southkorea (English)
* MHRA Sung Jae-gi dead A Voice of Man (English)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (Español)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (Español)
* Бойгонӣ шудааст 7 апрели 2014  сол. In memoriam 2013:Sung Jae-ki Бойгонӣ шудааст 7 апрели 2014  сол. (France)
# Шер (ҷонвар)

| Шер (ҷонвар) |
| --- |
|  |
| Табақабандии илмӣ |
|
ХАТО: пур кардани параметрҳои **parent** ва **rang** ҳатмӣ аст.
**???**:**Шер (ҷонвар)** |
| Номи илмӣ |
| * Panthera leo L., 1758
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сомонашиносӣ дар Викигуна |  Тасвирот дар Викианбор |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 183803 |
| NCBI   | 9689 |
| EOL   | 328672 |
| FW   | 49734 |

 |

 |

**Шер**, ғазанфар, ҳайдар (лот. Panthera leo) — як навъ ҷонвари ширхӯри даранда.

## Таснифоти зоологӣ

Бино бар таснифоти зоологи мансуби оилаи гурбашаклҳост. Сар ва ҷуссаи калон дорад. Дарозиаш то 210 см, думаш то 110 см, вазнаш то 280 кг. Шер пурқуввату чолок аст. Мӯйи танаш паст ва зарди беранг мебошад; як қисми сар, гардан, сина ва зери шиками шери нар бо мӯйҳои дарози жӯлтда пӯшида шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
# Соли 1674

**Соли 1674 (ҳазору шашсаду ҳафтоду чорум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи душанбе. Ин 1674 соли даврони ҳозир, 674 соли ҳазораи 2, 74 соли садаи XVII, 4 соли даҳаи 8 садаи XVII, 5 соли даҳаи 1670-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1674*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1674*

## Нигаред низ

  Соли 1674
## Эзоҳ
# Соли 1632

**Соли 1632 (ҳазору шашсаду сиву дувум)** дар гоҳшумории мелодӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 1632 соли даврони ҳозир, 632 соли ҳазораи 2, 32 соли садаи XVII, 2 соли даҳаи 4 садаи XVII, 3 соли даҳаи 1630-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1632*

* 24 октябр Антон ван Левенгук табиатшиноси нидерландӣ, созандаи аввалин микроскоп.

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1632*

## Нигаред низ

  Соли 1632
## Эзоҳ
# Соли 1573

**Соли 1573 (ҳазору панҷсаду ҳафтоду севум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 1573 соли даврони ҳозир, 573 соли ҳазораи 2, 73 соли садаи XVI, 3 соли даҳаи 8 садаи XVI, 4 соли даҳаи 1570-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1573*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1573*

## Нигаред низ

  Соли 1573
## Эзоҳ
# Виктор Ҳугу

| Виктор Ҳугу |
| --- |
| фр. Victor Hugo |
|  |
| Ном ҳангоми таваллуд | фр. Victor-Marie Hugo |
| Таърихи таваллуд | 26 феврали 1802(1802-02-26)[…] |
| Зодгоҳ | * Безансон
 |
| Таърихи даргузашт | 22 майи 1885(1885-05-22)[…] (83 сол) |
| Маҳалли даргузашт | * Порис
 |
| Маҳалли дафн | * Panthéon[d]
 |
| Шаҳрвандӣ (табаият) | * Фаронса
 |
| Таҳсилот | * Донишгоҳи Порис
* Lycée Louis-le-Grand[d]
* lycée Michelet[d]
 |
| Навъи фаъолият | сиёсатмадор, намоишноманавис, румоннавис, наққош, либреттонавис, мақоланавис, нависанда, тасвиргар, сафарноманавис, шоир, ҳунаршинос, публисист, graphic artist, муаллиф, узви порлумон |
| Солҳои эҷод | 1819 — 1883 |
| Жанр | памфлет |
| Забони осор | фаронсавӣ |
| Ҷоизаҳо |   |
| IMDb | ID 0401076 |
| Соядаст |  |
|  **Осор** дар Викитека |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |
|  **Гуфтовардҳо** дар Викигуфтовард |

**Виктор Морӣ Ҳугу** (фр. Victor Marie Hugo, фаронсавӣ: [viktɔʁ maʁi yɡo] (гӯш кардан ); 26 феврали 1802, Безансон — 22 майи 1885, Порис) — шоир, достоннавис ва намоишноманависи пайрави сабки румонтисми фаронсавӣ. Узви Фарҳангистони Фаронса (1841).

## Зиндагинома

Виктор Ҳугу севумин писар капитан Жузеф Леупулд Сижисбер Ҳугу, ки баъдҳо генерал шуд, ва Суфӣ Тиребуше буд. Вай дар ҷавонӣ зери нуфуз модараш қарор дошт. Модараш аз шоҳдӯстон ва пайравони мутаассиби озодӣ ба шеваи Вултер буд ва танҳо баъд аз марг модар буд, ки падараш тавонист ситоиш ва алоқаи фарзандаш ба худро барангезд. Кӯдакии Виктор дар кишварҳои гуногун сипарӣ шуд. Муддати кӯтоҳи дар коллеҷи наҷибзодагон дар Мадриди Испониё дарс хонд ва дар Фаронса зери омӯзиш муаллими хусусии худ падари риявия, кишиш бознишаста буд.

## Эзоҳ
# Соли 1787

**Соли 1787 (ҳазору ҳафтсаду ҳаштоду ҳафтум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи душанбе. Ин 1787 соли даврони ҳозир, 787 соли ҳазораи 2, 87 соли садаи XVIII, 7 соли даҳаи 9 садаи XVIII, 8 соли даҳаи 1780-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1787*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1787*

## Нигаред низ

  Соли 1787
## Эзоҳ