# F-35

|  |
| --- |
| F-35 |
|  |
| Тахаллус | Lightning II |
| Бар пояи | Lockheed Martin X-35[d] |
| Тавсеъадиҳанда | Lockheed Martin[d] |
| Кишвари созанда | * Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |
| Арзиш | 116 000 000 $ ва 104 000 000 $ |
| Оператор | Иёлоти Муттаҳидаи Амрико |
| Ихтироъкор | Lockheed Martin Aeronautics[d] ва Lockheed Martin[d] |
| Парвози аввал | 15 декабр 2006 |
| Муҳаррик | Pratt & Whitney F135[d] |
| Wingspan | 11 м ва 10,7 м |
| Wing area | 43 м² |
| Total produced | 610 |
| Military designation | F-35 |
| Санаи оғози фаъолият | 31 июл 2015[…] |
| Дарозӣ | * 16 м
* 15,7 м
 |
| Баландӣ | 4,38 м |
| Вебгоҳи расмӣ | f35.com​(англ.) |
| Мувофиқ бо | PAC-3 Missile Segment Enhancement[d] |
| Суръат | 1,6 Mach number, 548,8 metre per second ва 548,8 metre per second |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**F-35 Lightning II** — ҷангандаи чандманзураи насли панҷуми амрикоӣ, таксарнишин, такматура ва радаргурез дар ҳама шароити обуҳавоӣ аст, ки барои анҷоми маъмуриятҳои бартарии ҳавоӣ ва таҳоҷумӣ сохта шуда ва қодир ба ироаи ҷанги электроникӣ ва қобилиятҳои иттилоотӣ, назоратӣ ва шиносоӣ аст. Локҳид Мартин паймонкори аслии F-35 буда ва Норсроп Громан  аз шарикони аслии он ҳастанд. F-35 се модели асли дорад: F-35 А бо тавони нишаст ва бархости маъмулӣ, F-35 Б бо тавони бархости амудӣ ва нишасти амудӣ ва F-35 С бо тавони новнишинӣ. Дар таърихи 31 июли 2015 нахустин гардони ҳавоӣ аз ҷангандаҳои F-35 пас аз анҷоми озмоишҳои бисёр барои ба коргирӣ дар ихтиёри сипоҳи дарёии Иёлоти муттаҳидаи Амрико қарор гирифт ва ҳамчунин, дар 2 августи 2016 нахустин гардони ҳавои аз ҷангандаҳои F-35 ии (Эскодрон 34) ҷиҳати ҳузур дар майдони набард таҳвили Неруи ҳавоии Амрико шуд.

## Тавсиф

 Логотипи барномаи JSF (Joint Strike Fighter).
 Боинг X-32
 Lockheed Martin X-35 (ғолиб)
Барномаи тавсеа, тарроҳӣ ва тавлиди F-35 дар навъи худ бузургтарин ва пурҳазинатарин лоиҳа дар таърихи низомии ҷаҳон аст. Давлати Амрико ҳазинаи ниҳоии ин лоиҳаро як трлн доллар баровард кардааст. Амрико то октябри 2018 суфориши хариди 3٫000 фуруанд F-35-ро дарёфт кард ва артиши Исроил ва артиши Биритониё чанд фуруанди онро дар ихтиёр доранд. Ҷопон, Кореяи Ҷанубӣ, Туркия ва Итолиё ҳам аз Амрико F-35 харидорӣ кардаанд.

F-35 навъи тавсеаёфтаи ҳавопаймои икс-35 аст. Икс-35 ҳавопаймое буд, ки тавассути Локҳид Мартин барои рақобат дар проекти «Ҷангандаи таҳоҷумии муштарак» (jsf) сохта шуд ва тавонист бар рақиби худ дар ин проект ҳавопаймои икс-32 аз ширкати Боинг пирӯз шавад. F-35 тавассути як тими саноеъи ҳавофазо ба раҳбарии ширкати Локҳайд Мартин тарроҳӣ шуда ва ширкатҳои амрикоии Northrop Grumman Corporation, Pratt & Whitney, Rolls-Royce plc, Allison ва British Aerospace аз шаркиони асосии ин проект маҳсуб мешаванд. F-35, ки гуфта шуда метавонад аз радарҳо бигурезад ва шиносоӣ нашавад, дар се модел сохта шудааст. Арзиш ҳар ҷангандаи Ф-35 тақрибан 100 млн доллар баровард мешавад.

 Системаи ҳаракати амудии парвози F-35B
 Сопло Вектори Thrust барои варианти F135-PW-600 STOVL
Сарчашмаҳо
## Адабиёт

* Радиус действия // Военный энциклопедический словарь / А. П. Горкин. — Москва: Большая Российская Энциклопедия, Рипол Классик, 2001. — Т. 2. — С. 436. — ISBN 5-7905-0996-7.
* Радиус действия // Советская военная энциклопедия. — Москва: Военное издательство МО СССР, 1980. — Т. 7. — С. 31.

## Пайвандҳо

* Вебсайти расмии F-35 Lightning II
* Ҳавопаймо, ки пӯсти Пентагонро пӯшид // "Сиёсати хориҷӣ" дар InoSMI.ru, 2012
* F-35: Ҳисоботи бардурӯғ дар бораи марг боиси дарозумрӣ мешаванд // блог дар thewaran.net (сана?)
* Хусусиятҳои иҷрои F-35 дар *logistics.ru*
* Ин ҷангандаи амрикоӣ Су-57-ро ба хок супурдааст. Вай зуд ва ноаён аст. // Лента. Ru, майи 2018
* Таърихи индекси F-35