Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Тайпей

|  |
| --- |
| Маҳалли аҳолинишин |
| Тайпей |
| **Хатои Lua: expandTemplate: template "lang-zh-tw" does not exist.** |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Парчам | Нишон |

 |
| Кишвар |  [[|]] |
| Роҳбар | Chiang Wan-an[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таъсис | 1709 |
| Масоҳат | * 271,7997 км²
 |
| Баландии марказ | 10 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+8:00 |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▼2 429 429 тан (апрели 2026)
 |
| Забони расмӣ | забони гоюй[d] |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Пешшумораи телефон |
02 |
| Нишонаи почта | 100 |
| gov.taipei |
|
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Тайпей** - пойтахти Тайван.

## Эзоҳ
# Осиё

Харитаи физикии Осиё

Саҳрои Арабистони Саудӣ
**Осиё** — бузургтарин қитъаи кураи замин аст.

## Маълумоти умумӣ

40 давлати дунё дар он ҷойгир буда, масоҳати умумиаш ба 44,5 млн км² баробар аст ва 8.6% сатҳи масоҳати умумии Заминро, ва ё 29.4% масоҳати хушкии онро иҳота мекунад. Тибқи маълумоти соли 2014 аҳолии Осиё 4,1 млрд буда, 60%-и аҳолии ҷаҳонро ташкил медиҳад. Қитъаи Осиё релефи гуногун дошта, нуқтаи пасттарин ва баландтарини қураи замин дар ин қитъа ҷойгиранд (қулаи Эверест дар баландии 8848м ва баҳри Мурда дар пастии 395м аз сатҳи баҳр). Дар қитъаи Осиё нахустин империя – давлати Ҳахоманишиё ва се дини ҷаҳонӣ – Буддоӣ, Насронӣ, ва дини мубини Ислом ба вуҷуд омадаанд. Қитъаи Осиё яке аз марказҳои қадимтарини тамаддуни ҷаҳон мебошад. Номи Осиё аз мавқеи географии он бар меояд. Ҳоло географҳои Юнони Қадим қаламравҳое, ки дар ғарб ва шимолии Юнон воқеъ гардидаанд, ба Аврупо (аз калимаи юнонии **эреб** – ғарб) ба он қаламравҳое, ки дар шарқии он ҷойгир шудаанд, ба Осиё (аз калимаи юнонии **асу** — шарқ) мансуб медоданд. Мавқеи иқтисодию географии Осиёро, пеш аз ҳама дар байни қитъаҳои олам мавқеи мобайниро ишғол намуданд ва дар сари роҳҳои ҷаҳонии баҳрии тиҷоратии аз Аврупо ба сӯи Уқёнуси Ҳинд ва Ором раванда, ҷойгир шудани он муайян менамояд. Ҳамчунин мафҳуми Осиё ва Уқёнуси Ором мавҷуд аст, ки Осиё ва Уқёнуси Оромро дар як ҷо муттаҳид мекунад.

## Нақша

Русия
Халиҷи Беринг
Дарёи
Ахтаск
Уқёнуси яхбастаи шимолӣ
Туркаманистон
Тоҷикистон
Ӯзбекистон
Қирғизистон
Қазоқистон
Дарёчаи Арал
Дарё
хазар
Туркия
Юнон
Қебрес
Ҷумҳурии Озарбойҷон
Арманистон
Гурҷистон
Баҳри сиёҳ
Баҳри миёназамин
Афғонистон
Эрон
Ироқ
Баҳрайн
Қатар
Аморати Муттаҳидаи Араб
Кувайт
Оман
Яман
Арабистони Саудӣ
Миср
Лубнон
Сирия
Иордан
Исроил
Халиҷи Форс
Халиҷи Оман
Халиҷи Араб
خلیج عدن
Баҳри Сурх
Ҳиндустон
Покистон/span>
Непал
Бутан
Бангладеш
Шри-Ланка
Молдив
*Мустамликаи Британия дар Уқёнуси Ҳинд*
Халиҷи Бенгал
Уқёнуси Ҳинд
Муғулистон
Чин
Тайван
Кореяи Шимолӣ
Кореяи Ҷанубӣ
Жопун
*Ҳонконг*
Макао
Баҳри Жопун
Баҳри Чини Шарқӣ
Баҳри Чини Ҷанубӣ
Уқёнуси Ором
Таиланд
Виетнам
Лаос
Камбоҷа
Мянма
Индонезия
Малайзия
Сингапур
Филипин
Бруней
Тимори Шарқӣ
Папуа-Гвинеяи Нав
Австралия

Давлатҳое, ки дар Осиё ҷойгиранд
* Бангладеш
* Бутан
* Бруней
* Камбоҷа
* Ҷумҳурии Халқии Чин
* Ҳиндустон
* Ҷопон
* Қурия
* Кореяи Шимолӣ
* Кореяи Ҷанубӣ
* Лаос
* Малайзия
* Ҷазираҳои Молдив
* Непал
* Мянма
* Покистон
* Сингапур
* Шри-Ланка
* Русия
* Муғулистон
* Қазоқистон
* Кувайт
* Тайван
* Тоҷикистон
* Таиланд
* Тимори Шарқӣ
* Ӯзбекистон
* Виетнам
* Афғонистон
* Озарбойҷон
* Баҳрайн
* Индонезия
* Эрон
* Ироқ
* Исроил
* Урдун
* Лубнон
* Уммон
* Қатар
* Арабистони Саудӣ
* Сурия
* Туркия
* Туркманистон
* Аморатҳои Муттаҳидаи Араб
* Яман
* Филиппин

## Эзоҳ

| Қитъаҳо |
| --- |
|

---

 |
|  |
|  Аврупо |  Африқо |  Амрико |  Антарктида |  Осиё |  Уқёнусия |
|

---

 |

## Пайвандҳои беруна

|  |  |
| --- | --- |
|  | Портали Осиё |
# Беринг (гулӯгоҳ)

**Беринг** (англ. Bering Strait, чук. Эʼрвытгыр) — гулӯгоҳи байни қораҳои Осиё ва Амрикои Шимолӣ, ки Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ (Баҳри Чукот)- ро бо Уқёнуси Ором (Баҳри Беринг) мепайвандад.

Дарозиаш 96 км, бари миёнааш 134 км (кӯтоҳаш 86 км), умқи қисми киштигардаш 36-60 м. Дар ҷаз-ҳои Диомида ба 3 гузаргоҳ ҷудо мешавад. Моҳҳои окт.-авг. яхпӯш аст. Аз байни ҷаз-ҳои Диомида сарҳадди Россия ва ИМА мегузарад. Дар давраи антропоген дар ҷойи ҳозираи гул. Б. якчанд маротиба хушкӣ ба вуҷуд омадааст. Аз гул. Б. аввалин бор соли 1648 С. И. Дежнёв ва Ф. А. Попов, соли 1728 экспедитсия бо роҳбарии В. И. Беринг, ки гулӯгоҳ ба шарафи ӯ номида шудааст, гузаштаанд.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Беринг // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.