# Сатҳи баҳр

Нақша, ки тағйирёбии сатҳи баҳрро дар тӯли 550 миллион соли охир нишон медиҳад
**Сатҳи баҳр** мавқеи сатҳи озоди уқёнуси ҷаҳон аст, ки дар хати рост нисбат ба ягон маълумоти тасодуфӣ чен карда мешавад. Ин мавқеъ гирониш, моменти инерсияи Замин, ҳарорат, мадди баҳр ва дигар омилҳо муайян карда мешавад. Сатҳи баҳр ба сатҳҳои фаврӣ, мадд, миёнаи ҳаррӯза, миёнаи моҳона, миёнаи солона ва миёнаи дарозмуддат тасниф карда мешавад.

Сатҳи баҳр таҳти таъсири мавҷҳои бод, мадд, гармшавӣ ва хунукшавии сатҳи баҳр, ноустувории фишори атмосфера, боришот ва бухоршавӣ ва ҷараёни дарёҳо ва пиряхҳо пайваста тағйир меёбад. Сатҳи миёнаи солонаи баҳр аз ин ноустувории сатҳи баҳр вобаста нест. Мавқеи сатҳи миёнаи солонаи баҳр аз рӯи тақсимоти ҷозиба ва нобаробарии фазоии хусусиятҳои гидрометеорологӣ (зичии об, фишори атмосфера ва ғайра) муайян карда мешавад.

Сатҳи миёнаи солонаи баҳр, ки дар ҳар нуқта доимӣ аст, ҳамчун сатҳи ибтидоӣ, ки аз он баландии мутлақ дар хушкӣ чен карда мешаванд, қабул карда мешавад. Барои чен кардани умқи баҳрҳо бо мадди хурд, ин сатҳ ҳамчун нуқтаи истинодии умқ гирифта мешавад - нишонаи сатҳи об, ки аз он умқҳо мувофиқи талаботи навигатсия чен карда мешаванд. Дар Русия ва аксари кишварҳои дигари собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ, инчунин дар Полша, баландии мутлақи нуқтаҳо дар сатҳи замин аз сатҳи миёнаи солонаи баҳри Балтика, ки аз ченаки сифрии мад дар Кронштадт муайян карда мешавад, чен карда мешавад. Чуқурӣ ва баландиҳо дар кишварҳои Аврупои Ғарбӣ бо истифода аз ченаки мадди Амстердам ҳисоб карда мешаванд (сатҳи баҳри Миёназамин бо истифода аз ченаки мадди Марсел чен карда мешавад). Барои ИМА ва Канада, нуқтаи истинод дар наздикии шаҳри Римускии Канада ва барои Чин дар наздикии шаҳри Тсиндао ҷойгир аст.. Барои чен кардан ва сабт кардани ноустувории сатҳи баҳр ченаки мадд истифода мешавад.

Азбаски омилҳои зиёде мавҷуданд, ки ба тағирёбии обу ҳавои ҷаҳонӣ таъсир мерасонанд (масалан, гармшавии глобалӣ), пешгӯиҳо ва арзёбиҳои тағирёбии сатҳи баҳр дар ояндаи наздик чандон дақиқ нестанд.

## Баландии сатҳи баҳр

Баландии мутлақи сатҳи баҳр (бо сантиметр) дар минтақаи Халиҷи Стрим дар 10 марти соли 2008, бар асоси маълумоти моҳвораи Ҷейсон 1. Тирҳо ҷараёнҳои геострофиро нишон медиҳанд, ки бо тағирёбии баландии сатҳи баҳр алоқаманданд.
Баландии сатҳи баҳр ( SSH ) баландии (ё топография ё релефи ) сатҳи уқёнус аст. Дар давоми рӯз, ба он бешубҳа қувваҳои мадди Моҳ ва Офтоб, ки ба Замин таъсир мерасонанд, таъсир мерасонанд. Дар миқёси вақти дарозтар, SSH аз гардиши уқёнус таъсир мегирад. Одатан, гардиши уқёнус боиси инҳироф дар топография аз сатҳи миёна ба ҳадди аксар ±1 м мегардад.. Тағйироти сусттарини SSH аз сабаби тағирёбии майдони ҷозибаи Замин ( геоид ) дар натиҷаи тақсимоти дубораи қитъаҳо, ташаккули кӯҳҳои баҳрӣ ва ғайра ба амал меоянд.

Азбаски майдони ҷозибаи Замин дар миқёси даҳсола ва садсола нисбатан устувор аст, гардиши уқёнусҳо дар тағйирёбии мушоҳидашудаи EMF нақши муҳимтар мебозад. Тағйироти мавсимӣ дар тақсимоти гармӣ ва фишори шамол ба гардиши уқёнусҳо таъсир мерасонанд, ки дар навбати худ ба EMF таъсир мерасонад. Тағйироти EMF-ро бо истифода аз алтиметрияи моҳвораӣ (масалан, моҳвораҳои TOPEX/Poseidon ва Jason 1 ) чен кардан мумкин аст ва онҳо барои муайян кардани, масалан, баландшавии сатҳи баҳр, ҳисоб кардани миқдори гармӣ ва ҷараёнҳои геострофӣ ва ошкор ва омӯзиши гирдоби уқёнусҳо истифода мешаванд.

## Эзоҳ