Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Вйетнамиҳо

| Вйетнамиҳо |
| --- |
| Шумора | * ▲82 085 826 тан (2019)
 |
| Сукунат | * Ветнам
* Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
* Камбоҷа
* Фаронса
* Австралия
* Конодо
* Таиланд
* Лаос
* Ҷумҳурии Федеративии Олмон
* Малайзия
* Чин
* Тайван
 |
| Забон | виетнамӣ |
| Дин | буддогароӣ, Даосизм, Confucianism[d], котулисизм[d], протестантизм, Caodaism[d] ва Vietnamese folk religion[d] |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Вйетнамиҳо** — мардуме, ки аксарияти аҳолии Вйетнамро ташкил медиҳанд. Теъдоди умумии вӣетнамиҳо дар ҷаҳон ҳудуди 75 миллион буда, аз ин миқдор беш аз 70 миллионашон дар Вйетнам, боқимонда дар ИМА (1,2 млн), Камбоҷа (600 ҳазор) Фаронса (302 ҳазор), Австралия (174 ҳазор) Таиланд (103 ҳазор), Лаос (94 ҳазор), Олмон (83 ҳазор) Малайзия (83 ҳазор), Хитой (30 ҳазор), Русия (26,2 ҳазор) умр ба сар мебаранд. Забонашон вӣетнамӣ ва хатташон лотиниасос аст. Аксари эътиқодмандон пайрави динҳои буддоӣ (равияи маҳалии буддоия бо таъсири унсурҳои таълимоти даосизм ва конфутсия), масеҳӣ (мазҳаби католикӣ ва протестантӣ) ва боварҳои қадимии суннатӣ мебошанд.

Асли баромади вӣетнамиҳо аз қавми вет буда, дар ҳазорсолаи якуми то м. дар ҳавзаҳои дарёи Ситсзян (музофоти Чжесяни Хитой) то водиҳои дарёи Сурх (Вйетнами Шимолӣ) сукунат доштанд. Лакветҳо ҳамчун аҷдоди бевоситаи вӣетнамиҳо дар миёни қавми ветҳо гурӯҳи этникии нисбатан ташаккулёфта маҳсуб шуда, дар асрҳои 4–3 то м. асоси иттиҳоди қабилавии Ванлангро ташкил медоданд, ки соли 267 то м. аз ҷониби қабилаи тейа пароканда карда шуд. Бо вуҷуди он ки қабилаи тейа дар ҳудуди Вйетнами Шимолӣ давлати Аулакро таъсис дода буд, тадриҷан дар байни лакветҳо омезиш ёфт. Лакветҳо баъди барҳам додани давлати Аулак (соли 207) ҳамчун халқият ташаккул ёфта, давлатеро бо номи Намвет ташкил доданд, ки ахиран аз ҷониби империяи Хан соли 111 барҳам дода шуд. Вйетнамиҳо муддати зиёд зери таъсири арзишҳои фарҳангии Хитой қарор доштанд ва ниҳоят аз садаи X соҳибихтиёр шуданд. Қисми зиёди вӣетнамиҳо дар шаҳрҳо зиндагӣ карда, дар корхонаҳои саноатӣ ва соҳаи хидматрасонӣ фаъолият мекунанд. Дар байни вӣетнамиҳо ҳунарҳои анъанавии оҳангарӣ, кулолӣ, бофандагӣ, кандакории чӯб ривоҷ доранд. Маҳсулоти асосии хӯроквории вӣетнамиҳо биринҷ, сабзавот ва моҳӣ буда, танҳо дар рӯзҳои ид гӯшт истеъмол мекунанд. Деҳаҳои аҳолинишини вӣетнамиҳо дорои тарҳи меъмории якқади кӯчавӣ буда, дар наздикии роҳ ва соҳилҳои дарё бунёд шудаанд. Дар маркази деҳа хонаи ҷамъиятӣ (дин) ва майдони ҷаласагоҳи халқӣ воқеанд. Дар миёни вӣетнамиҳо бештар театри анъанавӣ (тео) ва мусиқии драмавӣ (тоунг) ривоҷ доранд. Вйетнамиҳо идҳои асосии худ – Тет (Соли нав) ва Тет чунг тхуро (иди тирамоҳ, ки ба кӯдакон нисбат дорад) бо баргузории маросими аспдавонӣ ва хурӯсҷанг пешвоз мегиранд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Народы Юго–Восточной Азии. М., 1964;
* دایرةالمعارف دانش بشر. جلد ۲ ، 2011.ر

## Сарчашма

* Вйетнамиҳо / Қ. Расулиён // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
# Забони акҳа

| Забони акҳа |
| --- |
| Шаблон:Wrap |
| Коди забонӣ |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 |
— |
| ISO 639-3 |
— |
| WALS | akh |
| Ethnologue | ahk |
| IETF | ahk |
| Glottolog | akha1245 |
| Ниг. низ: Лоиҳа:Забоншиносӣ |

**Забони акҳа** (*Ahka, Aini, Aka, Ak’a, Ekaw, Ikaw, Ikor, Kaw, Kha Ko, Khako, Khao Kha Ko, Ko, Yani*) — забони халқи акҳа, ки бо он дар иёлати Шан дар ғарби Мянма ва вилояти Юннан дар ҷануби Чин, шимоли Лаос ва шимоли Таиланд ҳарф мезананд.

Дар Таиланд номи ин забон — икав (Ikaw), дар Лаос — кав (Kaw), дар Мянма — кав (Kaw), дар Ветнам — ҳанҳӣ (Hanhi), дар Чин ҳанӣ (Hani) аст.

## Эзоҳ
# Забони амисӣ

| Забони амисӣ |
| --- |
| Шаблон:Wrap |
| Коди забонӣ |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 |
— |
| ISO 639-3 |
— |
| WALS | ami |
| Atlas of the World’s Languages in Danger | 2030 |
| Ethnologue | ami |
| Linguasphere | 30-KAA-a |
| LINGUIST List | ami |
| IETF | ami |
| Glottolog | amis1246 |
| Ниг. низ: Лоиҳа:Забоншиносӣ |

**Забони амисӣ** — забони амисҳо (ё пансаҳ) — қабилаи тайванӣ, ки дар соҳили шарқии Тайван зиндагӣ мекунанд.

Тибқи соли 1995 маълум нест, ки аҳ 138000 амисҳо чандтояшон бо забони модариашон гап зада метавонанд.

## Эзоҳ

Wikipedia
 Забони амисӣ edition of Википедия
# Бозори молӣ

**Бозори молӣ**, **бозори молявӣ** — низоми муносибатҳоест, ки дар он аз нав тақсим кардани захираҳои молӣ тавассути миёнаравони молӣ сурат мегирад.

Бозори молӣ аз бозори сармоя ва бозори пул иборат мебошад. Дар бозори молӣ гардиши сармоя, пешниҳоди қарз, амалиёти табодули пул ва воридсозии маблағҳои молӣ дар истеҳсолот ба амал меояд. Маҷмӯи талаботу пешниҳодот ба сармояи қарздиҳандагон ва гирандагони он дар кишварҳои гуногун бозори молиявии ҷаҳониро ба вуҷуд меорад.

## Низомҳои бозори молӣ

Таърихан ду низоми асосии бозори молӣ ташаккул ёфтааст:

* низоми молиявие, ки ба маблағгузории бонкии ба ном навъи байниқитъавӣ такя дорад;
* низоми молиявие, ки ба бозори коғазҳои қиматнок ва низоми маблағгузорони ниҳодӣ (ширкатҳои суғуртавӣ, хазинаҳои маблағгузорӣ ва нафақавӣ ё навъи амрикоӣ-англисӣ) вобаста аст.

## Навъҳо

Бозори молӣ ба навъҳои зерин ҷудо мешавад:

* бозори сармояҳо, бозори сармояи саҳомӣ (бозори саҳомӣ),
* бозори сармояи қарзӣ (бозори вомбаргҳо ва векселҳо),
* бозори пул, бозори олатҳои истеҳсолот (дериватҳо),
* бозори асъор (форекс).

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Бозори молиявӣ / Ш. Раҳимзода // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
# Шаб дар осорхона

| Шаб дар осорхона |
| --- |
| Night at the Museum |
| Жанр | фэнтези ва филмии амалиётии маҳзакавӣ |
| Коргардон | * Шон Леви[d][…]
 |
| Таҳиякунанда | * Крис Колумбус[d]
* Шон Леви[d]
* Майкл Барнатан[d]
* Bob Ducsay[d]
 |
| Муаллифи филмнома | * Томас Леннон
* Бен Гарант[d]
 |
| Наворбардор | * Гилермо Наварро[d]
 |
| Оҳангсоз | * Алан Силвестри[d]
 |
| Ширкати синамоӣ | 1492 Pictures[d], Ingenious Media[d] ва 20th Century Fox |
| Давомнокӣ | 105 дақиқа |
| Буҷет | 110 000 000 $ |
| Ҳазина | 574 481 229 $ ва 250 863 268 $ |
| Мамлакат | * Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
* Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланди Шимолӣ
* Конодо
 |
| Забон | инглисӣ, итолиёӣ ва ибрӣ |
| Сол | 17 декабр 2006, 27 декабр 2006, 7 феврал 2007 ва 22 декабр 2006 |
| Филми баъдӣ | Шаб дар осорхона: Набарди Смитсон[d] |
| IMDb | ID 0477347 |
| Сайти расмӣ​(англ.) |

**Шаб дар осорхона** (англ. Night at the Museum) — филми соли 2006.

## Дар нақшҳо

* Бен Стиллер - Ларри Дэйли
* Карла Гуҷино - Ребекка Ҳатмэн
* Ҷейк Черри - Ник Дэйли
* Дик Ван Дайк - Сесил Фредерикс
* Микки Руни| - Гас
* Билл Коббс - Реҷиналд
* Рики Ҷервейс -доктор МакФи
* Оуэн Уилсон - Ҷедидайя
* Робин Уилямс - Теодор Рузвелт
* Стив Куган - Гай Октавий|}}
* Ким Рэйвер - Эрика Дэйли
* Патрик Галлахер - Аттила
* Рами Малек - Акменра
* Мицуо Пек - Сакагавея
* Перфранческо Фавино - Христофор Колумб
* Брэд Гэррет - Моаи(садое)
* Пол Радд - Дон
* Чарли Мёрфи - таксист
* Энн Мира - Дэбби
* Мартин Кристофер - Мериуэзер Люис
* Мартин Симс - Уилям Кларк

## Эзоҳ
# Викиахбор

| Викиахбор Wikinews |
| --- |
|  |
|  |
| URL | www.wikinews.org |
| Навъи вебгоҳ | Wikimedia content project[d] ва online newspaper[d] |
| Сабтином |
Ғайриҳатмӣ |
| Забон(-ҳо) | 33 |
| Макони сервер | * Tampa[d]
* Амстердам
* Сеул
 |
| Молик | Wikimedia |
| Бунёнгузор | Wikimedia community[d] |
| Оғози кор | 8 ноябр 2004 |
| Фурӯпошӣ | 4 май 2026 |
| Рутбаи Alexa | 65 929 |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Викиахбор** (англ. Wikinews) — оҷонсии иттилоотии байналмилалӣ ва нашрияи озоди интернетӣ, ки аз ҷониби гурӯҳи ихтиёриёни ташаббускор ташаккул ёфтааст. Технология ва принсипҳои вироиши мақолаҳои иттилоотӣ дар Викиахбор ба монанди дигар нашрияҳои ташкилоти ғайритиҷоратии фонди «Викимедиа», мебошад, ки Викиахборро дастгирӣ карда истодааст. Викиахбор кӯшиш дорад, мақолаҳои мазмунан бетараф ва беғаразро асосан нигоҳ дорад. Афзалият барои иттилооти ягон минтақае дода намешавад. Викиахбор ҳам умумиҷаҳонӣ ва ҳам маҳаллӣ шуда метавонад.

Викиахбор дар Интернет ба 33 забон нашр мешавад, аз ҷумла репортажҳои эксклюзивӣ ва интервюро рӯи чоп меорад. Таълифоти иттилоотӣ ба истифода аз ҷойгузинҳои озод таҳти литсензияи Creative Commons Attribution 2.5, нашр мешавад, ва барои паҳн намудан ва истифодаи озод ба ҳама дастрас мебошад.

10 январи соли 2009 дар Хитой қисмати чинии Викиахбор баста шудааст..

## Таърих

Ноябри соли 2004 нусхаи озмоишӣ ба забони англисӣ интишор шуд.. Декабри соли 2004 тестгузаронии (бета-санҷиш) ба охир расид. Дар ҳамин вақт қисмати олмонии (фасли олмонӣ) Викиахбор ба нашр оғоз карда буд. Аз январ то марти соли 2005 қисматҳои фаронсавӣ, испанӣ, шведӣ, булғорӣ, полякӣ, португалӣ, руминӣ ва украинӣ (фаронсавӣ, испонӣ, шведӣ, булғорӣ, лаҳӣ, португалӣ, руминӣ ва укроинӣ) интишор шуданд. 1 ноябри соли 2005 саҳифаи аслии қисмати русӣ (нусхаи русӣ). То ҳоло қисмати тоҷикии Викиахбор ба интишори иттилоот оғоз накардааст.

## Омор

Мутобиқи омори Мета-вики, дар Викиахбор 33 қисмати забонӣ мавҷуд аст. Даҳ пешсафи аввал аз рӯи Июн 2026 года миқдори саҳифаҳо дар фазои асосӣ чунин аст:

1. Забони сербӣ — зиёда аз 76 ҳазор,
2. Забони англисӣ  — зиёда аз 20 ҳазор,
3. Забони фаронсавӣ  — зиёда аз 16 ҳазор,
4. Забони полякӣ  — зиёда аз 13 ҳазор,
5. Забони олмонӣ  — зиёда аз 12 ҳазор,
6. Забони итолиёӣ  — зиёда аз 10 ҳазор,
7. Забони испанӣ  — зиёда аз 9 ҳазор,
8. Забони португалӣ  — зиёда аз 9 ҳазор,
9. Забони русӣ — зиёда аз 9 ҳазор,
10. Забони каталонӣ — зиёда аз 4 ҳазор.

## Эзоҳ

## Ҳаволаҳо

* RSS русских Викиновостей Бойгонӣ шудааст 20 октябри 2009  сол.
* RSS английских Викиновостей

### Мақолаҳо

* Wikinews: свободные новости
* Создатели Wikipedia попробуют себя в журналистике
* Инструменты медиа-индустрии оказались в руках толпы
* «ВикиНовости»: никто не хочет быть репортером? Бойгонӣ шудааст 26 марти 2015  сол.
# Зимистон

|  |
| --- |
| Зимистон |
|  |
| Пас аз | тирамоҳ |
| Пеш аз | баҳор |
|  |
| Такрори баргузорӣ | 1 annum |
| Хештеги | winter |
| Наққош | Seasons Room Winter[d] |
| Моҳ | Июн, Июл, Август, Декабр, Январ ва Феврал |
|  |
| Лексема-субъект | **Lua error in Модул:Wikidata at line 301: Неизвестный тип сущности..** |
| Муқобили | тобистон |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Зимистон** — нахустин фасли тақвими милодӣ ва яке аз чаҳор фасли сол, байни тирамоҳ ва баҳор. Зимистон маъмулан сардтарин фасли сол аст. Дар ин фасл, дар бархе навоҳӣ, ҳарорати ҳаво ба −0 °C ва дар кишваре монанди Русия ҳатто то −51 °C низ мерасад. Дар зимистон бархе ҷонварон монанди хирс ба хоби зимистонӣ мераванд ва дар фасли баҳор дубора зиндагиро аз сар мегиранд.

## Ҳавошиносӣ

Зимистон фасле бо рӯзҳои кӯтоҳ ва шабҳои дарозу сард аст. Миёнгини ҳарорати зимистон маъмулан дар моҳи январ ба пойинтарин миқдори худ (дар нимкураи шимолӣ) мерасад. Бӯрон, барф, кӯлок, яхбандони роҳҳо, меғ ва пӯшида шудани кӯҳҳо аз барф аз хусусиёти фасли зимистон аст, ки аксаран ҳар кадом ба танҳоӣ боиси ихтилол дар убуру мурур мешаванд. Гоҳе падидаи ҳавошиносии нодире дар тӯли зимистон бо номи яхмаҳ рух медиҳад, ки муташаккил аз булӯрҳои ях муаллақ дар ҳаво аст. Ин падида танҳо дар ҳароратҳои бисёр пойин (-30 °C) рух медиҳад.

## Бознигаред

* Баҳор
* Тобистон
* Тирамоҳ

## Эзоҳ
# Yahoo!

| Yahoo! |
| --- |
|  |
|  |
| Навъ | веб-портал ва Веб-хизмат |
| Таъсисёбӣ | январи 1994 |
| Бунёнгузорон | David Filo[d] ва Jerry Yang[d] |
| Макон | * Sunnyvale[d], шаҳристони Санта-Клара[d], Калифорния, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |
| Бахш | веб-портал |
| Сайт | yahoo.com​(англ.) |

**Yahoo!** (англ. Yahoo!, талаффуз ба тоҷикӣ **Яҳу**) — ширкати амрикоӣ, ки дар заминаи интернет ва нармафзор фаъолият дорад.

## Таърих

Январи соли 1994 аспирантони Донишгоҳи Стэнфорд Дэвид Файло (англ. David Filo) и Джерри Янг (англ. Jerry Yang) сомонаи ҷустуҷӯйи вебсайтҳо «Рохнамои Джерри дар Анкабутхона ҷаҳони»-ро ихтироъ карданд. Роҳнамо каталоги сайтҳои (сомонаҳо) гуногуне буд. Апрели соли 1994 сайти (сомона) номи Yahoo! Гирифтааст. Ин ном аз китоб Джонатан Свифт «Сарнузашти Гулливер»(ба талафузи руси — Йеху, еху аст.) Ширкати Yahoo! 2 марти соли 1995 таъсис ёфтааст.

## Ҳамчунин нигаред

* Рӯйхати хидматрасониҳои Yahoo

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* **yahoo.com** — главная страница портала(англ.)
* Yahoo! Blog — официальный блог Yahoo!(англ.)
# Сармоядорӣ

**Сармоядорӣ**, **капитализм** — сохти ҷамъиятӣ, ки ба моликияти хусусии капиталистон будани воситаҳои истеҳсолот ва аз тарафи капиталистон истисмор карда шудани меҳнати кироя асос ёфтааст; Капитализм сохти охирини истисморӣ, охирин форматсияи ҷамъиятӣ-иқтисодии антагонистӣ мебошад; зиддияти байни характери ҷамъиятӣ доштани истеҳсолот ва шакли капиталистии аз они худ карда шудани он зиддияти асосии Капитализм мебошад; ин зиддият дар муборизаи шадиди пролетариат бар зидди буржуазия, дар бесарусомонии истеҳсолот, кризисҳои иқтисодии харобиовар зоҳир мегардад; Капитализм дар рафти тараққиёти худ шароити ҳалокати худро тайёр мекунад; дар рафти задухӯрдҳои синфи коргар муташаккил мешавад, ҳамчун гӯркови капитализм ба майдон мебарояд. Дар зинаи муайяни тараққиёти капитализм ногузир бо сохти пешқадамтарин — сотсиализм иваз мешавад. Ба системаи ҷаҳонӣ табдил ёфтани сотсиализм, барҳам хӯрдани системаи мустамликадорӣ боиси боз ҳам тезу тундтар шудани кризиси умумии Капитализм гардид ва ин аз ногузирии тамоман шикаст хӯрдани он шаҳодат медиҳад.

## Эзоҳ
# Munhwa Broadcasting Corporation

| Munhwa Broadcasting Corporation |
| --- |
|  |
| Навъ | Ширкати истеҳсолӣ |
| Таъсисёбӣ | 21 феврали 1961 |
| Ворис |
Сеул, Ҷумҳурии Корея |
| Макон |  Ҷумҳурии Корея |
| Бахш | terrestrial television[d] |
| Ширкатҳои духтарӣ | MBC C&I[d], MBC Plus[d] ва iMBC[d] |
| Сайт | imbc.com |

«**Munhwa Broadcasting Corporation (MBC)**» (куриёӣ: 주식회사문화방송) — як шабакаи радио ва телевизиони Кореяи Ҷанубӣ, ки соли 1961 таъсис ёфтааст. Стансияи барҷастаи заминии MBC TV канали 11 барои рақамӣ мебошад.

## Пайвандҳо

* Саҳифаи расмии Munhwa Broadcasting Corporation
# IPTV

**IPTV** ё ин ки **Телевизион тибқи протоколи интернет** (англ. Internet Protocol Television) (*IP-TV*, *IP-телевидение*) — ин технологияи телевизиони рақамӣ бо доду гирифти додаҳо аз рӯи протоколи IP буда, насли муосири телевизион ба шумор меравад. Рӯзҳои охир IPTV-ро аз технологияи ОТТ фарқ намекунанд, ки он дар навбати худ зергурӯҳи IPTV дар соҳаи паҳнкунии муҳтавои видеоӣ мебошад.

## Таърих

Харитаи кишварҳои татбиқнамудиа IPTV.
██ Кишварҳои ки онҷо IPTV қобили дастрас аст
## Нигаред низ

## Эзоҳ
# Синзян

| Синзян |
| --- |
| чинӣ: 新疆维吾尔自治区 ӯйғурӣ: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونی‎ |
|  |
| Кишвар |  Чин |
| Маркази маъмурӣ | Урумчи[d] |
| Роҳбар | Erkin Tuniyaz[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 1 октябр 1955 |
| Масоҳат | * 1 664 897,17 км²
 |
| Вақти минтақавӣ | UTC+8:00 |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▲25 852 345 тан (2020)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Рамзи ISO 3166-2 | CN-XJ |
| Вебгоҳи расмӣ |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

Манзараи Урумчи)
**Синзян - Уйғур (ноҳияи мухтор)** (**НМСУ** русӣ — **СУАР**), (уйғ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, , чинии сода: 新疆维吾尔自治区, пинйин: *Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū*; мухтасар, **Синзян** заб. чинӣ — «марзи нав» ё «сарҳадҳои нав») — яке аз нояҳияҳои мухтори Ҷумҳурии Халқии Чин аст, ки дар Шимолу Ғарби кишвар воқеъ аст. Бузургтарин аз рӯи масоҳат воҳиди маъмурӣ дар Чин. Маркази маъмурии ноҳия — шаҳри Урумчи.

Масоҳат — 1 664 897 км² (Ҷойи 1-ум аз рӯи масоҳат), аз рӯи ҳаҷми масоҳат аз масоҳати якҷояи Бритониё, Фаронса ва Олмон зиёд аст.

Аҳолӣ — 23 217 299 нафар (2015) (Ҷойи -ум байни воҳидҳои маъмурии сатҳи вилоятии Чин).

Таъсиёбӣ: 1 октябри соли 1955

## Таърих

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

Синзян - Уйғур — минтақаи сермиллати Чин мебошад, 47 миллатро дарбар мегирад. Аксарияти аҳолиро — уйгуҳо ва ханҳо. Инчунин намояндагии чунин халқҳо: қазоқҳо, дунганҳо, хуэй, ойратҳо, муғл-чохарҳо, сибо, сарикӯлиҳо, вахониҳо, қирғизҳо, ӯзбекҳо, манчжурҳо, тоторҳо, русҳо ва диг. истиқомат мекунанд.

## Фарҳанг

### Ҷозибаҳои гардишгарӣ

### Дин

## Пайвандҳо

* Синьцзянский информационный Интернет-центр
* И. Плескачевская. Китайский Туркестан
* *Волынец Алексей* «Синьцзян против Китая. Мусульманское восстание забирает ӯ империи Цин весь Восточный Туркестан»
* *Волынец Алексей* "Китай без Синьцзяна: «зубы, не прикрытые губами». Повстанцы-мусульмане вооружаются револьверами, а империя Цин готовится вернуть «Новую границу»
* Александр Собянин. Уйгурский сепаратизм становится общей проблемой России и Китая
* «Караван Азия», полная информация о городе Урумчи и по провинции Синьцзян на форуме соотечественников Бойгонӣ шудааст 9 августи 2019  сол.
* П.Аптекарь ОТ ЖЕЛТОРОСИИ ДО ВОСТОЧНО-ТУРКЕСТАНСКОЙ РЕСПУБЛИКИ Бойгонӣ шудааст 4 марти 2016  сол.
* Постановление Политбюро ЦК ВКП(б) № 5 от 15 апреля 1934 года «О Синьцзяне» Бойгонӣ шудааст 11 марти 2017  сол.
* Танковый бросок на Памир. Из Подмосковья в Китай через Кант в Киргизии
* Роль белогвардейских военных подразделений в подавлении мусульманского восстания в Синьцзяне впервой половине 30х гг. XX в.
* Англосоветское соперничествов Синьцзяне в 1918—1928 гг. Бойгонӣ шудааст 26 октябри 2011  сол.
* Специальная операция НКВД в Синьцзяне
* Список 15 КПП, через которые иностранец может попасть в Синьцзян
* Общий атлас Синьцзяна(пайванди дастнорас)

## Эзоҳ
# Басиҷ

**Басиҷ** (форсӣ: **بسیج**‎ < суғ. *patsēč* < ниёэронӣ: \**pati-sāčaya-*) — омодасозӣ ва созгорсозии нерӯҳои мусаллаҳ, сохтору ниҳодҳои кишвардорӣ, манобеъи инсонӣ, мавод, таҷҳизот ва хадамот барои ҷанг.

## Эзоҳ
# Лӣ Мин Ҳо

| Лӣ Мин Ҳо |
| --- |
| куриёӣ: 이민호 |
|  |
| Таърихи таваллуд: | 22 июн 1987(1987-06-22) (39 сол) |
| Зодгоҳ: | * Сеул, Ҷумҳурии Корея
 |
| Шаҳрвандӣ: | * Ҷумҳурии Корея
 |
| Касб: | мудел, ҳунарпешаи синамо, овозхон, ҳунарпеша, ҳунарпешаи телевизиюн, овозхони истудиё |
| Корнома: | 1995 — то ҳол |
| IMDb: | ID 3316279 |
| leeminho.kr |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Ли Мин Ҳо** (кореягӣ: 이민호) — ҳунарманди ҷаҳонии ҷанубикуриёист, ки 22 июни соли 1987 дар Ҳексук-донги Сеул таваллуд шудааст.

Дар як муддати кӯтоҳи карераи актёрӣ, ӯ машҳуртарин актёр дар саросари ҷаҳон шуд.

Вай аввалин бор соли 2006 тавассути як драмаи махфии махфии телевизионии EBS телевизионӣ машҳур гашт ва дар тамоми Осиё дар Бойс аз болои гулҳо машҳур гашт (2009), пас ӯ дар Аврупо бо сайёдони Сити (2011) шуҳрат пайдо кард ва инчунин дар қитъаи Африқо бо худ машҳур гашт драма Подшоҳ: Монархияи абадӣ (2020).

Вай аввалин шуҳрати кореягист, ки дар тасвири худ дар Мадам Тюссо дар соли 2013 тасвири муми сохта шудааст.

## Пайвандҳои беруна

## Эзоҳ
# Голф

| Голф |
| --- |
|  |
| Тавсифот |
| Аввалин мусобиқот |
| Федератсияи байналмилалӣ |
| Ном | International Golf Federation[d] |
| Лоиҳаҳои марбут |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Голф** (англ. golf) — бозии варзишиест, ки дар ҳавои кушод доир мегардад. Бозигарон ба таври фардӣ ё дастаӣ кӯшиш мекунанд, ки ба василаи чавгон тӯби чиндори каучукӣ (гӯй)-и қутраш 14 см, вазнаш 42,5-46 г-ро дар майдони махсуси масоҳаташ 50-200 ҳазор м2 даруни сӯрохҳо андозанд.

## Майдони голф

Майдон ё замини голф метавонад дар саҳро, боғҳои истироҳат ҷойгир шавад. Дар бозӣ 9-18 сӯрох ба кор меояд, ки қутри ҳар кадоми онҳо 10,8 см ва умқашон 10 см буда, бо парчамҳои хурд аломатгузорӣ мешаванд. Бозӣ аз баландии махсус (2,5 см) шурӯъ мегардад. Бо зарбаи нахустин тӯб вориди майдон карда мешавад. Пас аз ин ба тӯб даст расондан манъ аст. Вобаста ба шумораи бозигарон ва комбинатсияи ҳарифон 6 намуди голф вуҷуд дорад. Бозӣ аз рӯи сӯрохиҳо (бо дарназардошти шумори сӯрохиҳои фатҳшуда) ва аз рӯи шумораи зарбаҳо натиҷагирӣ мешавад. Бозигарон аз 14 чавгони гуногун истифода мебаранд. Дар бозии голф ба кафши махсуси мехдоре ниёз аст, то ки пойи бозигар ҳини зарба задан начархад. Либоси голф барои роҳат ҳаракат кардани бадан аз матоъи ҷинси махсус дӯхта мешавад. Борҷомаи голф-бозӣ низ махсус аст — он дар зери худ чархҳо дорад ва ба бозигар имкон медиҳад, ки 14 чӯби (чавгон)-и худро дар он ҷой карда, ба роҳат дар саросари майдон ҳамроҳи худ бибарад. Ҳар кадом аз ин чӯб (чавгон)-ҳо барои задани зарбаҳои гуногун ба кор мераванд. Ҳар бозии голф аз 4 то 5 соат тӯл мекашад ва қонунҳои хосси худро дорад.

## Таърих

Нахустин ёддошти хаттӣ дар бораи голф соли 1457 дар қонуни парламенти Шотландия омадааст. Соли 1744 дар ин кишвар нахустин дастаи голф таъсис дода шуд. Нахустин мусобиқаи озоди голф соли 1860 баргузор гардид. Голф дар барномаи Бозиҳои олимпии солҳои 1900 ва 1904 дохил карда шудааст. Аз соли 1927 байни голфбозони ҳирфавии ИМА ва Аврупо мусобиқаҳои Ҷоми Райдер ва аз соли 1953 Ҷоми ҷаҳонӣ баргузор мегардад. Федератсияи байналмилалии голф соли 1958 таъсис ёфт, ки 101 федератсияи миллиро (то 2007) дар бар мегирад. Ин бозӣ дар ИМА, Британия, Австралия, Ҷопон, Канада, Ҳиндустон маъмул аст. Дар ҷаҳон 500 ҳазор нафар ба ин бозӣ машғуланд. Мусобиқаҳои Хӯди бузург — Мастерс, Чемпионати озоди ИМА, (US Open), Чемпионати озоди Британия (The Open Chapmionship) ва чемпионати Ассотсиатсияи ҳирфаии Голф (PGA Chapmionship) аз ҷумлаи бузургтарин мусобиқаҳои ҳирфаӣ байни мардон мебошанд.

## Ҳамчунин нигаред

* Туби голф

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Голф // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
# Созҳои нафасӣ

Осорхонаи фолклори асбобҳои мусиқӣ. Уммон. Урдун
Намудҳои най дар осорхонаҳои миллии Миср ва Осака, Ҷопон
**Созҳои нафасӣ** — созҳои мусиқие мебошанд, ки сутуни ҳаво дар танаи (найчаи) онҳо «баданаи садобарориро» ба вуҷуд меоранд. Рангубори тембрӣ ва садобарории пурқуввати созҳо аз шакл ва дарозии тана, аз масолеҳ (материал)-е, ки онҳо сохта мешаванд ва тарзи садобарориашон вобастаанд. Қабул шудааст, ки Созҳои нафасӣ ба созҳои нафасии чӯбин (флейта, гобой, кларнет, най, сурнай ва ғайра) ва созҳои нафасии мисин (труба, валторна, тромбон, карнай ва ғ) ҷудо карда мешаванд. Баъзе созҳои клавишӣ ( забонакдор) аз қабили арғунун, гармон, баян, аккордеон, ки дар онҳо сутуни ҳаво бо ёрии дам (мех) ба лапиш медароянд, дохил мегарданд. Ҳамчунин, созҳои халқии зиёде - свирел, волинка, зурна, жалейка ва ғ. ба созҳои нафасӣ дохил мешаванд.

## Ҳамчунин нигаред

* Созҳои мусиқӣ

## Эзоҳ
# Бадгумонӣ

**Бадгумонӣ** — мафҳуми равоншиносӣ, ки шахс ба одамон бовар намекунад, дар амалҳои шарикон мавҷуд будани фиребу найрангро гумон мебарад.

Одамони бадгумон аз тарафи ҷамъият мазаммат карда мешаванд, чунки бо шубҳаҳои худ шарикони ростқавлу дурусткорашонро меранҷонанд. Дар натиҷа шахси бадгумон ба диг. бовар накарда, ба фиребу найранг майл доштанашро ба онҳо интиқол медиҳад. Б.-и бемаъно ва қатъӣ, хусусан, Б.-и бо рашку таъқиб алоқаманд девонаавзоӣ (параноя) ном дошта, ҳамчун бемории рӯҳӣ баҳо дода мешавад, яъне шахс ҳамаи ҳақиқатҳои ба васвос мухолифро рад карда, ҳар касеро, ки ақидаҳои ӯро тарафдорӣ намекунад, душман мешуморад. Баръакс, зудбоварии аз ҳад зиёд низ хислати манфӣ маҳсуб мешавад. Б. дар Авесто, осори пандуандарзӣ ва эҷодиёти шоирони форс-тоҷик ҳамчун хислати бади инсонӣ мазаммат шудааст:

Бадгумон бошад ҳамеша зишткор,
Номаи худ хонад андар ҳаққи ёр. (Ҷалолуддини Балхӣ)
Кайи номвар сар сӯи осмон
Бароварду бад хост бар бадгумон. (Фирдавсӣ)
## Эзоҳ

## Сарчашма

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.