Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mastercard

| Mastercard |
| --- |
|  |
| Навъ | ширкати тиҷорӣ, card association[d], ширкат[d], ширкати саҳҳомии ом[d], созмон ва сомонаи пардохт |
| Листинг дар биржа |
NYSE: MA |
| Таъсисёбӣ | 1966 |
| Макон | Шаблон:Country data США: Харрисон, Нью-Йорк |
| Афроди калидӣ |
Ричард Хэйторнтуейт (Председатель) Аджайпал Сингх Банга (Президент и CEO) |
| Бахш | Финансовые услуги |
| Маҳсулот |
Платёжные системы |
| Сармояҳои хусусӣ | * 7,7 млрд $ (2025)
 |
| Гардиш | * ▲32,8 млрд $ (2025)
 |
| Шумораи кормандон | * ▲39 800 тан (2025)
 |
| Ширкатҳои духтарӣ | Mastercard (Belgium)[d], Mastercard (United Kingdom)[d] ва Ekata, Inc.[d] |
| Сайт |  |

**Mastercard Inc.** (қаблан **MasterCard Worldwide** ё **MasterCard Incorporated** ) як системаи байналмилалии пардохт, корпоратсияи молиявии фаромиллӣ мебошад, ки 22 000 муассисаи молиявиро дар 210 кишвари ҷаҳон муттаҳид мекунад. Идораи байналмилалии Mastercard дар Вестчестер Каунти, Ню Йорк, Иёлоти Муттаҳида ҷойгир аст. Идораи глобалии амалиётӣ дар О'Фаллон, як канори шаҳри Сент Луис, Миссури, Иёлоти Муттаҳида ҷойгир аст. Дар саросари ҷаҳон, тиҷорати асосии коркарди пардохтҳо байни эквайрингҳои бонкҳои хидматрасонии тоҷирон, бонкҳои эмитент ё иттифоқҳои кредитӣ бо истифода аз дебетии бренди Mastercard ва кортҳои кредитӣ барои пардохтҳо мебошад. Аз соли 2006 MasterCard Worldwide ба як ширкати ҷамъиятӣ табдил ёфт; пеш аз пешниҳоди аввалини оммавӣ, он ташкилоте буд, ки аз ҷониби зиёда аз 25 000 муассисаҳои молиявӣ идора карда шуда, кортҳои бренди мебароварданд.

## Таърих

## Фаъолият

## Фаъолият дар Тоҷикистон

* Октябри 2006 Казкоммерцбанки Қазоқистон намояндагии худро дар Тоҷикистон ифтитоҳ намуд. Дар ноябри 2016 ин бонк узви низоми байналмилалии пардохтии Mastercard гардид ва аз сентябри 2018 ба барориши кортҳои он дар Тоҷикистон шурӯъ намуд. Пас аз тағйири сохтор ва ребрендинг, соли 2023 бонк фаъолияти худро бо номи «АктивБанк» идома дода, ҳамкорӣ бо Mastercard-ро нигоҳ доштааст ва кортҳои онро барориш мекунад.

* Mastercard ва Алиф Бонк созишномаро барои тавсеаи пардохтҳои ғайринақдӣ дар Тоҷикистон имзо карданд ва барориши кортҳои Mastercard Platinum-ро шурӯъ намуданд.

* Дар 22 июли 2025 Mastercard дар ҳамкорӣ бо Бонки байналмилалии Тоҷикистон (IBT) кортҳои нави Mastercard Platinum ва Mastercard World Elite-ро муаррифӣ намуд. Онҳо барои истифода дар пардохтҳои байналмилалӣ пешбинӣ шуда, инчунин дорои баъзе хизматрасониҳои иловагӣ, аз ҷумла дастрасӣ ба Lounge Key ва хидматҳои Fast Track мебошанд.

## Ҳамчунин нигаред

* Корти миллӣ
* Visa
* МИР
* UnionPay
* JCB

## Қайдҳо
# Дарвозабон (футбол)

Дарвозабон дар амал.
**Дарвозабон**, **сангарбон** (ҳамчунин **голкипер** аз англ. goalkeeper) — дар истилоҳи таърифшуда аз Федератсияи байналмилалии футбол ба бозикуне гуфта мешавад, ки фазоеро дар миёни хатти ҳамлаи ҳариф ва дарвозаи худӣ, ба унвони охирин нафар дифоъии тим, муҳофизат мекунад.

Вазифаи асли дарвозабон муроқибат аз дарвоза ва пешгирӣ аз дарёфти гол маҳсуб мешавад. Дарвозабон ягона бозикуне мебошад, ки ҳаққи истифода аз даст барои муҳофизат аз дарвоза худӣ дорад. Ҳар тим бояд дар тамоми лаҳзоти бозӣ як дарвозабон дар ихтиёр дошта бошад.

Агар як дарвозабон ба далелҳои мухталиф (масдум шудан ё ихроҷ шудан аз замини бозӣ) маҷбур ба тарки замин шавад, бозикуни дигаре бояд ба ҷойи ӯ дарун дарвоза қарор бигирад.

Дар ағлаби тимҳо маъмулан шумораи 1 махсуси яке аз дарвозабонҳои тим мебошад. Албатта ҳамеша истисноҳои вуҷуд доштаанд, ки аз он ҷумла метавон ба дарвозабони Тими миллии Португалия Витор Баия ишора кард, ки ҳамеша шумораи 99 мепушид ва дарвозабони Аргентина дар Ҷом ҷаҳонии футбол 1978 ва 1982, ки шумораи 5 бар тан мекард.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Дарвозабон (футбол) дар Википедияи Англисӣ(англ.)
# Муштзанӣ

| Муштзанӣ |
| --- |
|  |
| Тавсифот |
| Аввалин мусобиқот |
| Федератсияи байналмилалӣ |
| Лоиҳаҳои марбут |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Муштзанӣ**, **бокс** (англ. box — қуттӣ, ринг) — навъи варзиш, аз рӯйи қоидаи муайян муштзании байни ду варзишгар.

## Таърих

Панҷ ҳазор сол пеш дар Мисру Бобул дар шакли муштзании одӣ пайдо шудааст. Қоидаҳои бозии бокс (бе дастпӯшак) дар Англия (асри 18) ҷорӣ гардида, соли 1867 истифодаи дастпӯшак шурӯъ шуд. Бокс аз соли 1904 ба барномаи Бозиҳои олимпӣ дохил ва минбаъд баргузории чемпионатҳои ҷаҳон ва қитъаву давлатҳои алоҳида аз рӯйи он ба анъана даромад. Мусобиқа дар ринг – майдончаи чоргӯшаи дарозӣ ва бараш 6 м, ки атрофаш бо таноб иҳота шудааст, дар чанд навбат (раунд) бо танаффуси якдақиқагӣ мегузарад. Ба ринг ҳарифони ҳамвазн (истисно бокси касбӣ) роҳ дода мешаванд. Ғолиб варзишгаре мегардад, ки ҳарифро бо ҳуҷуми муваффақиятнок шикаст медиҳад, ё қувваи ҳарифаш ба давом додани бозӣ намерасад, ё ҳарифаш аз идомаи бозӣ сар мекашад. Мувофиқи қоидаи бокс аз камар поин, ба буни гардан, ба тахтапушт, инчунин ҳарифи аз пой афтодаро задан мамнӯъ аст. Мусобиқаи муштзанҳоро як ҳаками дохили ҳалқа (ринг) ва 3–5 ҳаками берун аз он доварӣ мекунанд. Дар Тоҷикистон ин навъи варзиш маъмул аст. Намояндагони ҷумҳурӣ дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ва минтақавии бокс пайваста иштирок мекунанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Бокс // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
# Шамита Шеттӣ

| Шамита Шеттӣ |
| --- |
| англ. Shamita Shetty |
|  |
| Ном ба ҳангоми таваллуд: | Shamita Shetty |
| Таърихи таваллуд: | 2 феврал 1979(1979-02-02) (47 сол) |
| Зодгоҳ: | Мангалур, Ҳиндустон |
| Шаҳрвандӣ: |  Ҳиндустон |
| Касб: | Ҳунарпеша, дизайнер, молел |
| Корнома: | 2000-то ҳол |
| Самт: | синамо, дизайн |
| IMDb: | ID 0792906 |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Шамита Шеттӣ** (ҳиндӣ: शमिता शेट्टी, англ. Shamita Shetty; тав. 2 феврал 1979) — дизайнер, ҳунарпеша ва модели ҳинд. Хоҳари ҳунарпеша Шилпа Шеттӣ мебошад.

## Зиндагинома

## Эҷодиёт дар синамо

## Ҳаёти шахсӣ

## Филмнома

## Ҷоизаҳо

# Нигаред низ

* Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон

## Эзоҳ
# Панаҷи

| Панаҷи |
| --- |
|  |
| Кишвар |  [[|]] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 1843 |
| Масоҳат | * 36 км²
 |
| Баландӣ | 7 ± 1 м |
| Вақти минтақавӣ | UTC+05:30[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * 40 017 тан (2011)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Коди телефон | 832 |
| Нишонаи почта | 403001 |
| Вебгоҳи расмӣ |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

Панаҷи
**Панаҷи** (забони англисӣ: Panaji) — шаҳр дар Ҳиндустон, воқеъ дар иёлати Гоа.

## Ҷуғрофия

Панаҷи 36 километри мурабъ масоҳат ва 114 405 нафар аҳолӣ дорад ва 7 метр болотар аз сатҳи баҳр воқеъ аст.

## Бародаршаҳр

Шаҳри Акапулко Гурреро бародаршаҳри Панаҷи аст.

## Нигораҳо

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Эзоҳ
# Тривондрум

| Тривондрум |
| --- |
| малай: തിരുവനന്തപുരം |
|  |
| Кишвар |  [[|]] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Масоҳат | * 214,86 км²
 |
| Баландӣ | 10 ± 1 м |
| Вақти минтақавӣ | UTC+05:30[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * 743 691 тан (2011)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Коди телефон | 0471 |
| Нишонаи почта | 695001 |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

 Истгоҳи марказии роҳи оҳан Тривандрам
**Тривондарум** ё **Тирувунантпурам** (дар Малаялам : തിരുവനന്തപുരം) маркази иёлати Керала, дар Ҳиндустон аст. Шаҳр дар қисми ҷанубии иёлат, дар наздикии димоғаи Кумурин, қисмати ҷанубии Ҳиндустон ҷойгир аст. Тривандрум макони калонтарин ва серодамтарин дар иёлат мебошад, ки дорои 752 490 нафар аҳолӣ (2011) мебошад (1). Бо аҳолии канори Тривандрум, шаҳр тақрибан як миллион аҳолӣ дорад.

## Манбаъ

* مشارکت‌».کنندگان ویکی‌پدیا. «  Дар *донишномаи Википедияи англисӣ* , Баргирифта 18 апрели соли 2009.».

## Эзоҳ
# Ҳуруфи ибрӣ

| Ҳуруфи ибрӣ |
| --- |
|  |
| Забонҳо | ибрӣ, идиш ва Judaeo-Spanish[d] |
| Таърихи сохт | асри II то м. |
| Самти навишт | right-to-left[d] |
| Диапазон Юникода |
U+0590 то U+05FF, U+FB1D то U+FB40 |
| ISO 15924 | Hebr |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Ҳуруфи иврӣ** системаи навиштан барои забони ибрӣ аст.

## Инҷоро ҳам бингаред

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Ҳуруфи ибрӣ дорад

* Ҳуруфи форсӣ
# Анҷумани овошиносии байналмилалӣ

|  |
| --- |
| Анҷумани овошиносии байналмилалӣ |
| англ. International Phonetic Association |
| Санъат | омӯзиши олӣ |
| Таърихи таъсис | 1886 |
|  |
| Номи расмӣ | англ. International Phonetic Association |
| Номи кӯтоҳ | IPA, API, IFA, ΔΦΕ, AFI, МФА, АОБ, AOB ва МФА |
| Шахси калидӣ | Daniel Jones[d] ва Peter Ladefoged[d] |
| Заминаи корӣ | фонетика |
| Бунёнгузор | Paul Passy[d] |
| House publication | Journal of the International Phonetic Association[d] |
| Кишвар | * Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланди Шимолӣ
 |
| Шумораи аъзоҳо | 346 |
| Members have occupation | забоншинос |
| Вазъияти ҳуқуқӣ | private company limited by guarantee[d] |
| Маҳалли дафтари марказӣ | * Лондон, Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланди Шимолӣ
 |
| Вебгоҳи расмӣ | internationalphoneticassociation.org​(англ.) |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Анҷумани овошиносии байналмилалӣ** (кутаҳ. АОБ; англ. International Phonetic Association, кутаҳ. IPA; фр. Association phonétique internationale, кутаҳ. API) — анҷумане аст, ки баррасии илмии овошиносӣ ва корбурдҳои мухталифи марбутро тарвиҷ мекунад. Бузургтарин кори ин анҷуман интишори Алифбои овошиносии байналмилалӣ аст, ки метавонад овоҳои ҳар забонеро нишон диҳад.

## Эзоҳ
# Уттаранчал

| Уттаранчал |
| --- |
| русӣ: Уттаранчал англ. Uttarakhand ҳиндӣ: उत्तराखण्ड |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Нишон |

 |
| Кишвар |  [[|]] |
| Маркази маъмурӣ | Деҳродун |
| Роҳбар | Pushkar Singh Dhami[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 2000 |
| Масоҳат | * 53 566 км²
 |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * 10 086 292 тан (2011)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Рамзи ISO 3166-2 | IN-UK |
| Вебгоҳи расмӣ |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Уттаранчал** (ҳиндӣ: उत्तराखण्ड) яке аз иёлотҳои Ҳиндустон аст.

## Таърих

Таърихи таъсис - 2000

## Бахшбандии кишварӣ

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Фарҳанг

### Ҷозибаҳои гардишгарӣ

### Дин

## Пайвандҳо

## Эзоҳ
# Луизиана

| Луизиана |
| --- |
| англ. State of Louisiana |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Парчам |

 |
| Give Me Louisiana[d], You Are My Sunshine[d] ва Louisiana My Home Sweet Home[d] |
| Кишвар | ИМА |
| Маркази маъмурӣ | Орлеани Нав[d] ва Baton Rouge[d] |
| Роҳбар | Jeff Landry[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 30 апрел 1812 |
| Масоҳат | * 135 382 км²
 |
| Баландӣ | 30 м |
| Вақти минтақавӣ | CDT[d], America/Chicago[d], UTC−06:00[d] ва UTC−05:00[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▼4 657 757 тан (1 апрел 2020)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Рамзи ISO 3166-2 | US-LA |
| Вебгоҳи расмӣ​(англ.) |
|  |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

Ботлоқ дар ҷануби Луизиана.
**Луизиана**(англ. Louisiana; фр. Louisiane; исп. *Luisiana*) — иёлатест дар қисми Ҷануби ИМА. 18-ум иёлатест, ки ба ИМА ворид гаштааст. Марказ — Батон-Руж, шаҳри бузургтарин — Орлеани Нав. Масоҳат — 135 382 км² (Ҷойи 31-ум дар кишвар). Аҳолӣ — 4 574 836 наф. (Ҷойи 25-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).

Лақаби расмии Луизиана — «Иёлати пеликанҳо». Номгузории иёлат ба номи шоҳи Фаронса Людовики XIV (бо талаффузи забони фаронсавӣ Луи) гузошта шудааст.

Дар гузашта Луизиана ҳудуди бузургтареро дар назди соҳили Гулугоҳи Мексика дарбар мегирифт, ки зери назорати фаронсавиҳо (ниг. Фаронсаи Нав) қарор дошт. Минбаъд баъди харидорӣ намудани минтақа аз ҷониби ҳукумати ИМА, қисми ҷанубии ҳудуди он, ба иёлати ҳозираи Луизианаи ИМА дохил шудааст.

## Ҷуғрофия ва иқлим

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ

## Фарҳанг

### Ҷозибаҳои гардишгарӣ

### Дин

Бештари динҳо: протестантӣ ва католикӣ ба назар мерасад.

### Идҳо

## Пайвандҳо

* louisiana.gov (ингл.) — вебгоҳи расмии иёлати Луизиана

## Эзоҳ
# Сиғаи амрӣ

**Сиғаи амрӣ** изҳори хоҳишу супориш, фармону таъкид ва водор кардан ба амалеро,ки нисбат ба шахси дуюм гуфта шудааст, мефаҳмонад.Ҳарчанд ки баъзан аорист ва дигар шаклҳои феълӣ аз рӯйи маъно ва оҳанги сухан ба сиғаи амрӣ наздик мешаванд, дар забони тоҷикӣ шакли асосии сиғаи амрӣ феъли фармоиш мебошад, ки ба гурӯҳи феълҳои замони ҳозира-оянда дохил мешавад. Феъли фармоиш фақат як шахс, яъне шахси дуюми танҳо ва ҷамъ дорад:**рав-равед (раветон), гир-гиред (гиретон), роҳат кун-роҳат кунед (роҳат кунетон), омадан гир- омадан гиред (омадан гиретон).**

## Мисолҳо

* Ҳамшираи меҳрубон, биё*,** одамон, биёед, дар паҳлуи ӯ бишинед, вай нақл кунад, шумо бишнавед*!** (Ҳаким Карим)
* Ма, меҳмон, чой бинӯш*.** Марҳамат, бишин (Фазлиддин Муҳаммадиев).

## Нигаред низ

* Сиғаҳои феъл

## Адабиёт

* Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик. Қисми 1: Фонетика ва морфология.- Душанбе: Дониш, 1985.-с.208
# Google DeepMind

| Google DeepMind |
| --- |
| Google DeepMind |
|  |
|  |
| Навъ | Филиали Alphabet Inc. |
| Таъсисёбӣ | 2010 (DeepMind) / 2023 (Google DeepMind) |
| Бунёнгузорон | Демис Ҳассабис, Шейн Лег, Мустафа Сулейман |
| Макон | Лондон, Британияи Кабир |
| Афроди калидӣ |
Демис Ҳассабис (директори иҷроия) |
| Бахш | Зеҳни сунъӣ, Омӯзиши амиқ, Тадқиқоти илмӣ |
| Маҳсулот |
Gemini, AlphaGo, AlphaFold, Gemma |
| Шумораи кормандон | * 10 000 тан
 |
| Ширкати модарӣ | Alphabet Inc.[d] |
| Сайт | deepmind.google |

**Google DeepMind** — шӯъбаи тадқиқотии ҳуши маснӯии Alphabet Inc. буда, дар Лондон, Британияи Кабир ҷойгир аст. Ин ташкилот дар апрели 2023 аз муттаҳид шудани **Google Brain** ва **DeepMind** ташкил шуд. Google DeepMind яке аз пешрафтатарин лабораторияҳои тадқиқоти зеҳни сунъии ҷаҳон аст.

## Таърих

### DeepMind (2010–2014)

DeepMind дар соли 2010 дар Лондон аз ҷониби **Демис Ҳассабис**, Шейн Лег ва Мустафа Сулейман таъсис ёфт. Дар январи 2014 Google DeepMind-ро ба маблағи тақрибан 500 миллион доллар харидорӣ кард.

### AlphaGo ва AlphaFold

Дар соли 2016 системаи **AlphaGo** бозикунандаи чемпиони ҷаҳонии го — Ли Седолро — 4-1 маглуб кард, ки ин санги муҳим дар таърихи зеҳни сунъӣ гардид. Дар соли 2020 **AlphaFold 2** мушкили муҳимтарини биологияи молекулавӣ — пешгӯии сохтори сафедаҳо — ро ҳал кард.

### Google DeepMind (2023–ҳол)

Дар апрели 2023 Google Brain ва DeepMind муттаҳид шуданд ва **Google DeepMind** ташкил шуд. Дар соли 2023 Google мدل забонии **Gemini**-ро муаррифӣ кард — рақиби мустақими GPT-4 аз OpenAI.

## Маҳсулот

* **Gemini** — оилаи моделҳои забонии бисёрмодалӣ (матн, тасвир, аудио, видео)
* **Gemma** — моделҳои кушодаи (open-source) хурд барои таҳиягарон
* **AlphaGo / AlphaZero** — системаҳои бозии Go ва шоҳмот
* **AlphaFold** — пешгӯии сохтори сафедаҳо барои тадқиқоти тиббӣ
* **AlphaCode** — системаи навиштани код бо зеҳни сунъӣ

## Пайвандҳо

* Сомонаи расмии Google DeepMind
# Picnik

| Picnik |
| --- |
|  |
|  |
| Навъ | online service[d] |
| Таъсисёбӣ | 2005 |
| Сайт | picnik.com​(англ.) |

**Picnik** — хадамоти таҳририи онлайнии аксҳо буд, ки онро Google дар соли 2010 харида буд. Қароргоҳи он дар шаҳри Сиэттл, Вашингтон, Иёлоти Муттаҳида ҷойгир буд.

Сомона ба корбарон иҷозат медод, ки тасвирҳоро таҳрир кунанд, ба тасвирҳои воридшуда сабкҳо илова кунанд ва аз абзорҳои оддии таҳрир, ба монанди буридан ва тағйири андозаи тасвир истифода баранд. Истифодабарандагон метавонистанд аксҳоро аз Facebook, Myspace, Web Albums Picasa, Flickr, Yahoo Image search, Google+ ворид кунанд ва инчунин имконоти боргузорӣ аз компютер ё боргузорӣ аз вебсайтро пешниҳод мекарданд. Бисёр асбобҳои оддии таҳрири аксҳои Picnik ройгон истифода мешуданд. Picnik Premium хусусиятҳои иловагии таҳрири аксро дар бар мегирифт ва бо нархи моҳона, 6 моҳа ё солона пешниҳод карда мешуд.

Picnik иҷозати зеркашии мундариҷаи сабтшударо қатъ кард ва 19 апрели соли 2013 пурра хомӯш шуд. Ду муҳандиси аслии Picnik Google-ро тарк карданд, то дар аввали соли 2012 муҳаррири монанди аксро бо номи PicMonkey барноманависӣ кунад.

## Эзоҳ

## Пайвандҳои беруна

* picnik.com Бойгонӣ шудааст 24 июли 2021  сол. (англ.) — сомонаи расмӣ
# Ригведа

*Rigveda*
**«Ригведа»** (санскр. ऋग्वेद, ṛgveda, «ведои сурудҳо») — Маҷмуи сурудҳои динӣ, нахустин маъхази адабиёти ҳиндӣ.

«Ригведа» — Маҷмуи сурудҳои динӣ ба Забони ведои, ки ба шумораи чор матнҳои динии Ведоҳои Ҳиндуия дохил мешавад. Тахмин дар байни солҳои 1700—1100 то мелод навишта шудааст ва ба қадимтарин матни динии ҷаҳон мансуб аст.

## Пайвандҳои беруна
# Зоиш

Зоиши зан
Мароҳили зоиши гов
Як гӯсфанд дар ҳоли зоиш
**Зоиш**, **зодан** — раванди физиологие, ки дав­раи ҳомилагиро ба анҷом мерасонад.

## Раванди зоиш дар одамон одам

Дар одам зоимони муътадил (физиологӣ) дар муддати 38-40 ҳафта, вақте ки ҳамил ташаккул ёфта, барои ҳаёти берун аз батни модар омода мешавад, фаро мерасад. Оғози зоимон ба вуҷуд омадани дарди зодан аст, ки бинобар ка­шиш­ҳои бачадон сурат мегирад. Дардҳо дар ибтидо суст буда, занро чандон ташвиш намедиҳанд, вале баъдан он­ҳо шадиди бардавом (то 40 дақ.) ва такрори пай дар пай (баъди ҳар 5-6 дақ.) мегарданд. Зоимон дар занҳои нахустзо 15-20, дар занҳои кӯдакдор 10-12 соат идома меёбад. Давомоти зоимон ба синну сол (дар занҳои нахустзои аз 28-30-сола боло муд­дати зоимон тӯлонитар аст), андозаи кос, бузургии ҳамил, фаъолии кашишҳои заҳдон ва ғ. вобаста аст. Дар марҳа­лаи аввали зоимон обпарда дарида, бори он берун мерезад (баъ­зе вақтҳо ин ҳолат рух намедиҳад ва ҳамил андаруни пар­да — «бо курта» ба дунё меояд). Чанде баъд ба дарди зодан кашишҳои пардаи шикаму диафрагма ва чордард ҳам­роҳ шуда, ҳамил бо роҳи зоиш пеш меравад.

## Раванди зоиши дар ҳайвонот

Зоимон дар ҳайвоноти хонагӣ дар се марҳала падид меояд: омодагӣ (куллан боз шудани маҷрои гарданаи бачадон ва ҷойгирии ҳамил), рондани ҳамил (зоиш; он дар буз 5-30 дақ. ва гов 4 соат давом мекунад) ва ҷудошавии машима (дар гов баъд аз 5-6 соат). Раванди баҳинҷори зоимон дар ҳай­вонот ба намуд, шароити нигоҳдошт, хӯрокдиҳӣ ва истифодаи онҳо на фақат ҳангоми бордорӣ, балки дар тамоми муддати зиндагӣ вобаста аст. Дар фермаҳои чор­водорӣ ҳайвонҳои бордорро чанд шаборӯз пеш аз зоимон ба шуъбаи зои­мон мегузаронанд. Маъмулан, ҳангоми зоимон ҳамил аз роҳ­ҳои зоиш бо сару пои дарозкарда хориҷ мешавад. «Ба­ҳин­ҷор» сурат гирифтани зоимон ба ҳолати нейрофизиологии андом­гони модина ва хусусиятҳои анатомии он, инчунин аз андоза, ҳолат ва тарзи ҷойгиршавии ҳамил вобаста аст.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Зоймон // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
# Walt Disney Pictures

| Walt Disney Pictures |
| --- |
|  |
| Навъ | ширкати филмсозӣ[d] |
| Таъсисёбӣ | 1923 |
| Бунёнгузорон | Уолт Дисней |
| Макон | * Walt Disney Studios, Burbank[d], Шаҳристони Лос-Анҷелес[d], Калифорния, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
* Burbank[d], Шаҳристони Лос-Анҷелес[d], Калифорния, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
* Калифорния, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
* Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |
| Бахш | санъати филм |
| Ширкати модарӣ | Walt Disney Studios |
| Сайт | movies.disney.com​(англ.) |

**Walt Disney Pictures** (*Уо́лт Ди́сней Пи́кчерз*) — ширкати филмсози амрикоӣ, ки дар Ҷопон ва Иёлоти Муттаҳидаи Амрико бахшҳои худро дорад.

## Таърих

Ширкати филмсозии Walt Disney Pictures ҳамчун як бахши Дисней дар соли 1923 таъсис ёфт ва то он дам филмҳои Дисней бо нишони ширкати волидайн, ки Walt Disney Productions ном дошт, бароварда мешуд .

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Walt Disney Pictures website(англ.). *disney.go.com*(пайванди дастнорас — *таърих*). 16 Январ 2019 санҷида шуд.
# Драма (ҷинси адабиёт)

**Драма** (юнонӣ, drama - ҳаракат, амалиёт, намоишнома) - Дар адабиётшиносӣ драма дар қатори ҷинсҳои эпикӣ (ҳамосӣ) ва лирикӣ (ғиноӣ) яке аз се ҷинси адабӣ ба шумор меравад. Асарҳои драмавӣ, одатан, барои саҳнаи театрҳо офарида мешаванд ва онҳоро (песа) ва баъди ба намоиш гузоштанашон (спектакл) меноманд. Нависандаи асарҳои драмавиро - **драматург** ва ҷамъи асарҳои саҳнавиро - **драматургия** низ меноманд.

Мазҳакаи итолиёвии Дел Арте дар асри XVI
## Имкониятҳои драма нисбати дигар асарҳо

Сужети драма мӯҷаз, сода ва мухтасар буда, зиддияти персонажҳо кӯтоҳ, вале пуршиддату тезутунд мебошад. Яъне манзараи табиат ва персонажҳо бо тамоми қиёфа яку якбора пайдо мегарданд. Забони драма дар асоси гуфтугӯи персонажҳо бунёд меёбад ва дар он забони зиндаи халқ, ҷумлаҳои содаю таркибҳои мафҳум мақоми арзанда доранд.

## Таърих

Саҳнае аз Мелодрамаи Оноре Доме дар солҳои 1856-1860
Драма дар адабиёти ҷаҳон таърихи қадим ва бой дорад. Аввалҳо дар мамлакатҳои
Мисри қадим, Чин , Ҳиндустон, Япония дар шакли бозиҳои маросимӣ ва намоишномаҳои халқӣ ба вуҷуд омаддаст. Дар Юнони қадим, дар асрҳои V ва IV то мелод, драма дар эҷодиёти Эсхил, Софкол, Еврипид, Аристофан ва дигарон идома меёбад. Дар Ғарб дар давраҳои Эҳё (асрҳои XV-XVI ), Маорифпарварӣ (асрҳои XVII-XVIII ) ва минбаъд навиштани асарҳои драмавӣ (саҳнавӣ) авҷ мегирад. Вилям Шекспир, А.Н. Островский, Максим Горкий, Виктор Гюго ва ғайраҳо дар драматургияи ҷаҳонӣ саҳми муносиб гузоштаанд.

## Таърихи драматургияи тоҷик

Драматургияи тоҷик ҳам дар асоси эҷодиёти шифоҳии халқ ба вуҷуд омадааст ва баъди инқилоби Октябр, аз солҳои 1917 - 1918 сар карда, дар шаҳрҳои Бухоро, Самарқанд, Хуҷанд, Конибодом, Панҷакент, Душанбе намоишномаҳои "Кӯри Шермат", "Эшони фиребгар", "Бой ва хидматгор", "Амир Олимхон" дар саҳнаҳои театрҳои худфаъолиятӣ намоиш дода шудаанд. Драма аз се жанри маънавӣ - фоҷеа (трагедиа), мазҳака ва драма иборат аст.

## Пайвандҳо

* Аз Википедияи русӣ, Драма (жанр)
* Аз Википедияи русӣ, Театр