# Хидмат

**Хидмат** ( англ. service ) — амалест, ки натиҷаи он дар рафти иврои он истеъмол мешавад. Хидматҳо фаъолияти шахси воқеӣ ба манфиати шахси дигар мебошанд. «Фаъолияти мақсаднок, ки натиҷаи он дар самараи муфид зуҳур мегардад» .

Хидматрасонӣ як қисми бахши сеюми иқтисодиёт мебошад, ки дар кишварҳои пешрафта дар давраи пасиндустриалӣ ба бахши пешбаранда табдил ёфтааст.

Хидматро фаъолияти ба шахси дигар додани неъмати муайяни моддӣ ё ғайримоддӣ низ меноманд, ки барои қонеъ кардани ниёзҳои шахсии онҳо анҷом дода мешавад

*Ҷудонопазирии хидматҳо* — яке аз хислатҳои асосии хизматрасонй, ки онхо дар як вақт таъмин ва истеъмол карда мешаванд. Онҳоро аз манбаъ ҷудо кардан мумкин нест, новобаста аз он ки хидмат аз ҷониби шахс ё мошин таъмин карда мешавад. Онҳоро барои фурӯш ё истифодаи минбаъда нигоҳ доштан мумкин нест, ин *номукаммалии* онҳост. *Ноустувории сифати* хизматрасониҳо дар он аст, ки сифати онҳо вобаста ба кӣ, кай, дар куҷо ва чӣ гуна пешниҳод карда мешавад, метавонад хеле фарқ кунад.

Дар байни омилҳои ҳавасмандкунандаи рушди бозори хидматрасонӣ, рушди босуръати пешрафти илмию техникӣ ва афзоиши даромади аҳолӣ, ки бо интенсификатсияи истеҳсолот алоқаманданд, бартарият доранд .

## Арзиш

Хусусиятҳои хоси бозори хидматрасонӣ инҳоянд  :

Дар ҷомеаи муосир соҳаи хизматрасонӣ, ки доираи васеи эҳтиёҷоти иҷтимоӣ ва фардро қонеъ карда, ба рушди самараноки муносибатҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ мусоидат мекунад.

## Хосиятҳо

*Ҷудонопазирии хидматҳо* — яке аз характеристика-хои асосии хизматрасонй, ки онхо дар як вакт таъмин ва истеъмол карда мешаванд. Онҳоро аз манбаъ ҷудо кардан мумкин нест, новобаста аз он ки хидмат аз ҷониби шахс ё мошин таъмин карда мешавад. Онҳоро барои фурӯш ё истифодаи минбаъда нигоҳ доштан мумкин нест, ин *номукаммалии* онҳост. *Ноустувории сифати* хизматрасониҳо дар он аст, ки сифати онҳо вобаста ба кӣ, кай, дар куҷо ва чӣ гуна пешниҳод карда мешавад, метавонад хеле фарқ кунад.

## Тасниф

Дар савдои байналмилали зиёда аз 600 намуди хизматрасони ба назар гирифта шудааст, ки ба гуруххои зерин тасниф шудаанд  :

1. хидматрасонии нақлиётӣ бо шӯъбаи ҳамлу нақли мусофир ва бор;
2. сафарҳои тиҷоратӣ ва шахсӣ;
3. пайвастшавӣ;
4. сохтмон;
5. суғурта;
6. молиявӣ;
7. хидматрасониҳои компютерӣ ва иттилоотӣ;
8. роялти ва иҷозатномадиҳӣ;
9. дигар хидматрасониҳои тиҷоратӣ, ба монанди брокерӣ, техникӣ, лизинг;
10. хидматрасониҳои шахсӣ, фарҳангӣ ва фароғатӣ;
11. хидмати муассисахои давлатй.

Хидматрасонии истеҳсолӣ — натиҷаи ғайримоддии фаъолияти истехсолӣ, ки бевосита дар шакли фаъолияте, ки ба тагйир додани хосиятхои истеъмолии маҳсулот нигаронида шудааст, зохир мегардад. Хидматрасонии моддӣ — хизматрасонй ба истеъмолкунандагон асосан дар сохаи муомилоти махсулоти чамъиятй. Хизматрасонии моддй фаъолияти корхонаю ташкилотхои наклиёти бор, махсулоттайёркунй, савдо ва таъминоти моддию техникиро дарбар мегирад. Хидматҳо дар бозори ҷаҳонӣ — хизматрасоние, ки ба бозори беруна ворид мешавад, ки аксаран шакли объективй надоранд. Онҳо бозори ҷаҳонии хизматрасониро ташкил медиҳанд, ки ба бозорҳои тангтар тақсим мешаванд: литсензия ва ноу-хау, муҳандисӣ ва машваратӣ, хизматрасонии нақлиётӣ ва ғайра. Хизматрасонии дастгирии маҳсулот пас аз фурӯш — хизматрасоние, ки ба мустадкам намудани мадсулоти аслй нигаронида шудааст. Хизматрасонии савдо — фаъолияти иловагии муассисаи савдо, ки ба харидорон дар хариди мол, расондан ва истифода бурдани он ёрй мерасонад.

## Адабиёт

Ба сифати хизматрасонӣ аз вақт ва ҷои пешниҳод, ҳайати кормандон, сатҳи тахассус, хусусиятҳои равонӣ, ҳатто саломатӣ ва рӯҳияи провайдери хидматрасон таъсир мерасонад. Хусусиятҳои шахсии истеъмолкунанда ба арзёбии сифати хидмати гирифташуда низ таъсир мерасонад .

## Сифат ва ба тартиб овардани хидматрасонӣ

## Бозори хидматрасонӣ

Хусусиятҳои хоси бозори хизматрасонӣ инҳоянд  :

* хавфи зиёд, ки бо ноустувории назарраси талабот алоқаманд аст
* гуногунрангии фаъолият аз рӯи табиат ва миқёс, ки боиси сохтори назарраси бозор мегардад
* ҳаракати иштирокчиёни бозор
* тафовути калони сохавй ва территориявй, ки дар натичаи тафовути дарачаи тараккиёти иктисодиёт ва хаёти ахолй ба амал омадааст
* динамизм ва диверсификация, ки дар натичаи талаботи рузафзуни ахолй ба амал омадааст.

## Ҳамчунин нигаред

* Созишномаи генералӣ оид ба тарифҳо ва савдо
* Хизматрасонии маъмурӣ
* Хизматрасонии иҷтимоӣ
* Хизматгорон
* Сектори сеюми иктисодиёт
* Хадамоти иқтисодии хориҷӣ

## «Иқтисоди хидматрасонӣ»

## Адабиёт

* *В.В. Батрименко, А. П. Румянтсев* . Бозорҳои хидматрасонии ҷаҳонӣ // Энсиклопедияи дипломатии Украина : Дар 2 ҷилд / Муҳаррир: Л. В. Хуберский (раис) ва дигарон.- Киев: Знання Украина, 2004 — Ҷилди 2 — 812с. ISBN 966-316-045-4

## Пайвандҳо

* Хидмат Бойгонӣ шудааст 22 листопада 2016. // Юридична енциклопедія : [дар 6 ҷилд] / таҳрир. колонна: Ю. С Шемшученко (ред.) [ва дигарон] . — К. : Энсиклопедияи Украина ба номи М.П.Бажан, 2003. - ҷилди. 5 : П — С. — 736 саҳ. - ISBN 966-7492-05-2 .
* ХИДМАТРАСОН Бойгонӣ шудааст 11 червня 2016. // Энсиклопедияи фармасевтӣ
* СЕРВИС Бойгонӣ шудааст 3 серпня 2016. // Энсиклопедияи фармасевтӣ

## Эзоҳ