Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Забони гагаузӣ

| Забони гагаузӣ |
| --- |
| Шаблон:Wrap |
| Коди забонӣ |
| ГОСТ 7.75–97 | гаг 145 |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 |
— |
| ISO 639-3 |
— |
| WALS | gag |
| Atlas of the World’s Languages in Danger | 354, 389, 671 ва 673 |
| Ethnologue | gag |
| ELCat | 3406 |
| IETF | gag |
| Glottolog | gaga1249 |
| Ниг. низ: Лоиҳа:Забоншиносӣ |

**Гагаузӣ** як забони туркиест, ки танҳо дар Гагаузия гуфтугӯ мекунанд.

## Эзоҳ
# Окандасозӣ

Чанд ҷонвари окандасозишуда
**Окандасозӣ** (форсӣ: آکَنده‌سازی‎), **таксидерми́я** (юн.-қад. τάξις — ба тартиб овардан δέρμα — пӯст) — фанни нигаҳдории дарозмуддати пайкари ҷонварон барои намоиш аст.

## Ном

Вожаи «таксидермия» реша дар забони юнонии бостон дорад ва аз ду бахш τάξις (таксис, ба маънии назм додан ва оростан) ва δέρμα (дерма, ба маънӣ пӯст) сохта шудааст ва маънӣ муназзам кардан ва оростани пӯст (ҷонвар) медиҳад. Дар форсӣ гоҳ онро «хушк кардан (ҷонвар)» ҳам гуфтаанд.

## Равиш

Дар ин кор бадани ҷонваронро холӣ мекунанд ва ба ҷойи чашми ҷонварон чашмҳои сохтагӣ, ки аз пилостики фишурда сохташуда ба кор меравад.

## Эзоҳ
# Назарияи хуршедмарказӣ

Тарроҳии Ондериюс Селориюс аз манзумаи куперникӣ, аз китоби *Harmononia Maccosmica* (1708)
**Назарияи хуршедмарказӣ** (**ҳелиюсентрисм**) (аз юн.-қад. ἥλιος — хуршед ва лот. centrum — *марказ*) — тасаввурот дар бораи ҷирми марказии Манзумаи офтобӣ будани Офтоб. Назарияи хуршедмарказӣ дар аҳди бостон падид омадааст, вале ҳамчун низоми олам дар муқобили ҳелиюсентрисм дар китоби Куперник «Дар бораи гардиши кураҳои осмонӣ» (1543) такмил дода шудааст.

## Эзоҳ
# Озмоишгоҳҳои Белл

| Озмоишгоҳҳои Белл |
| --- |
| англ. Bell Labs |
|  |
|  |
| Навъ | ширкати хусусӣ, муассисаи таҳқиқотӣ[d] ва нашриёт |
| Таъсисёбӣ | 1925 |
| Бунёнгузорон | Белл Александр Грэҳэм |
| Макон | * Murray Hill[d], Union County[d], Ню-Ҷерси, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |
| Бахш | IT, санъати нармафзор[d] ва тадқиқот[d] |
| Ширкати модарӣ | Nokia[d] |
| Сайт | nokia.com/bell-la…​(англ.) |

**Озмоишгоҳҳои Белл** (**Bell Laboratories** маъруф ба **Bell Labs**, номгузориҳои пешина — AT&T Bell Laboratories, Bell Telephone Laboratories) — озмоишгоҳи илмии бособиқа дар Амрико, ки дар соли 1880 тавассути Александр Греҳем Белл таъсис шуд.

Ин озмоишгоҳ яке аз бахшҳои таҳқиқот ва тавсеаи муассисаи Alcatel-Lucent буд, ки соли 2015 ин ширкат ба ҳамроҳи ин озмоишгоҳ аз ҷониби Нокиа харидорӣ шуд.

Дар озмоишгоҳҳои Белл иттифоқот, ихтироот ва иктишофоти бузурге рух дода, ки аз он ҷумла метавон ба тарроҳӣ ва тавлиди таранзистор, лазер, назарияи иттилоот, системомили Юникс (*Unix*), забонҳои барноманависии C++, C ва бисёре иттифоқоти бузурги дигар ишора кард.

Ба далели фаъолиятҳои бузург ва ҳушмандонае, ки дар ин озмоишгоҳҳо токунун анҷом шудааст, ҳашт ҷоизаи Нобел ба онҳо ихтисос ёфтааст.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* *Klass, Philip J.* Bell Advances Avionics on Wide Front. // *Aviation Week*, June 3, 1957, v. 66, no. 22, pp. 235—251.
# Фенолҳо

Фенол — содатарин намояндаи синфи фенолҳо
**Фенолҳо** — пайвастаҳои органикиеанд, ки дар молекулаашон гурӯҳҳои гидроксил ба ҳалқаи бензол пайваст мебошад. Онҳо ҳосилаҳои карбоҳидрогенҳои ароматӣ мебошанд. Формулаи молекулавӣ C6H5OH

## Эзоҳ
# Hachette

| Hachette |
| --- |
|  |
| Навъ | нашриёт, созмон ва ширкати тиҷорӣ |
| Таъсисёбӣ | 1826 |
| Бунёнгузорон | Луи Кристоф Франсуа Ашетт[d] |
| Макон | * минтақаи 15 Порис[d], Порис, Фаронса
* Порис, Фаронса
* Vanves[d]
 |
| Бахш | нашр, paper and publishing industry[d] ва book publishing[d] |
| Ширкати модарӣ | Lagardère Publishing[d] ва Lagardère Group[d] |
| Ширкатҳои духтарӣ | Hachette Books[d], Hodder & Stoughton[d], Librairie générale française[d], Orbit[d], Hachette Book Group[d], Chambers Harrap[d], Éditions Grasset[d], Teach Yourself[d], Deux coqs d'or[d], Éditions Larousse[d], Hachette India[d], Orion Publishing Group[d], Hachette Fascicoli[d] ва Bragelonne[d] |
| Сайт | hachette.com hachette.fr |

**Hachette** (ба тоҷикӣ **Ашетт**) — ширкати саҳҳомии табъу нашри Фаронса. Соли 1826 аз ҷониби Л. Ашетт дар Париж ташкил карда шудааст. Ашетт 20 дарсади бозори матбуоти ин кишварро назорат мекунад. Дар бозори нашри китобҳо дар Фаронса пештоз аст. Адабиёти бадеӣ ва таълимиро ба табъ мерасонад. Дар бисёр мамлакатҳои ҷаҳон намояндагӣ дорад.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Ашет // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.