Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Соли 1801

**Соли 1801 (ҳазору ҳаштсаду якум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 1801 соли даврони ҳозир, 801 соли ҳазораи 2, 1 соли садаи XIX, 1 соли даҳаи 1 садаи XIX, 2 соли даҳаи 1800-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1801*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1801*

## Нигаред низ

  Соли 1801
## Эзоҳ
# 20 июл

|  |
| --- |
| ← **Июл** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| с. 2026 |

**20 июл** — 201-умин рӯзи сол (202-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 164 рӯз боқӣ мемонад.

## Ҷашнҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 20 июл*

### Миллӣ

* Рӯзи истиқлоли Кулумбиа

### Динӣ

## Рӯйдодҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 июл*

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 20 июл*

* 1928 — 2010 — Алӣ Девонақулов, адабиётшинос.
* 1938 — Сулаймон Султонов, олими соҳаи физика.
* 1943 — Ғуломҷон Мирзоев, файласуф.
* 1943 — Муяссара Бобохонова, олимаи соҳаи иқтисод.
* 1948 — Одинашоҳ Солеҳов, олими соҳаи математика.
* 1953 — Аҳмадҷон Раҳматзод, шоири халқии Тоҷикистон, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ.
* 1953 — Аюбҷон Юсуфов, олими соҳаи математика.
* 1953 — Хушдили Абдулғафур, шоир.
* 1958 — 2013 — Собирҷон Наврӯзов, доктори илми техникӣ.

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 июл*

## Тақвими мардумӣ

**Саратон** (22 Июн — 22 Июл) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Тир дар тақвими Эронӣ аст.

Саратон

## Ҳамчунин нигаред

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо(боб):*
  20 июл |

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

*  Бойгонӣ шудааст 15 июли 2014  сол.
*
* Наука, 20.07
* cyclowiki 20.07
* wikiwand ба забони тоҷикӣ

## Эзоҳ
# Соли 1892

**Соли 1892 (ҳазору ҳаштсаду наваду дувум)** дар гоҳшумории мелодӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи ҷумъа. Ин 1892 соли даврони ҳозир, 892 соли ҳазораи 2, 92 соли садаи XIX, 2 соли даҳаи 10 садаи XIX, 3 соли даҳаи 1890-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1892*

* Светаева, Марина Ивановна — шоираи класикии адабиёти русӣ

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1892*

## Нигаред низ

  Соли 1892
## Эзоҳ
# Соли 1446

**Соли 1446 (ҳазору чорсаду чилу шашум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи шанбе. Ин 1446 соли даврони ҳозир, 446 соли ҳазораи 2, 46 соли садаи XV, 6 соли даҳаи 5 садаи XV, 7 соли даҳаи 1440-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1446*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1446*

## Нигаред низ

  Соли 1446
## Эзоҳ
# Ким Чен Ир

| Ким Чен Ир |
| --- |
| 김정일 |
|  |
|  |
|

 раҳбари ҷумҳурии халқӣ-демократии корея
 |
|

---

 |
| Таваллуд | 16 феврал 1941(1941-02-16) 17 Декабр, 2011 |
| Даргузашт | 17 декабр 2011(2011-12-17) (70 сол)* Пхенян, Куриёи Шимолӣ
 |
| Оромгоҳ | * Kumsusan Palace of the Sun[d]
 |
| Ном ҳангоми таваллуд | русӣ: Юрий Ирсенович Ким |
| Падар | Ким Ир Сен |
| Модар | Kim Jong-suk[d] |
| Ҳамсар | Hong Il-chon[d], Song Hye-rim[d], Kim Young-sook[d], Ko Yong-hui[d] ва Kim Ok[d] |
| Фарзандон | Kim Jong-nam[d], Kim Sul-song[d], Kim Jong-chul[d], Ким Чен Ун, Kim Yo-jong[d] ва Kim Chun-song[d] |
| Ҳизб | * Ҳизби меҳнатии Корея
 |
| Таҳсилот | * Kim Il-sung University[d] (1964)
* University of Malta[d]
* Mangyongdae Revolutionary School[d]
 |
| Дин | атеизм |
| Соядаст |  |
| Ҷоизаҳо |                       |
| Навъи артиш | Korean People’s Army[d] |
| Рутба | Генералиссимус ва Taewonsu[d] |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |
|  **Осор** дар Викитека |

**Ким Чен Ир** (Ким Чжон Ил, Ким Юрий Ирсенович, тав. 16 феврал, 1941 — 17 Декабр, 2011) — раҳбари Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Корея, котиби генералии Ҳизби кории Корея, фармондеҳи олии Артиши миллии Корея, раиси Кумитаи Давлатии Муҳорибаи ҶХДК, писари «пешвои бузург» Ким Ир Сен.

## Пайвандҳо

*  Бойгонӣ шудааст 14 феврали 2007  сол.
# Хатти ҷовия

Алифбои Ҷовия. Ҷадвал бояд аз рост ба чап, аз боло ба поён хонда шавад.
**Ҷавӣ (Алифбои Ҷовӣ, Ҳуруфи Ҷавия(ҳ), Алфибои Ҷовия(ҳ))**алифбои тағирёфтаи арабист, ки барои навиштани забони малайзиявӣ истифода мешавад. Ин яке аз ду системаҳои расмии хаттии Бруней, ки ба таври маҳдуд дар Малайзия, Филиппин, Индонезия ва Сингапур, асосан бо мақсадҳои динӣ истифода мешавад, мебошад. То соли 2003, бузургтарин рӯзномаи "Утусан Мелайю"- Малайзия тавассути ҳуруфи ҷовия чоп мешуд.

## Тавсифи мухтасар

Алифбои ҷавия чандин асрҳо дар Нусантара (олами малайӣ) вуҷуд дошт. Рушди он бо пазириши ислом робита дошт. Алифбо асосан аз ҳарфҳои арабӣ ва баъзе аломатҳои иловагии марбут ба ҷавия иборат аст. Ба 29 ҳарфи арабӣ шашто илова карда шудаанд: ca, ba, ga, nga, nya, va. Охирин ҳарфашроШӯрои забон ва адабиёт дар солҳои 90-ум ба муомилот баровардааст..

Алифбои ҷавия яке аз аввалин системаҳои навишти малайӣ мебошад. Ҷавия аз давраи Пасай, дар давраи султонаҳои Малака, Ҷоҳор ва Ачех дар садаи XVII истифода мешавад. Исботи ин дар лавҳаҳои Теренгану (Бату Берсурат Теренгану) аз соли 1303 милодӣ (702 тибқи тақвими ислом ) пайдо шудааст, дар ҳоле ки истифодаи аввали алифбои лотинӣ танҳо дар охири садаи XIX пайдо мешавад.

## Ҳарфҳо

| Ҳарф | Ҷудогона | Дар оғози калима | Дар миёни дигар ҳарфҳо | Дар охири калима | Ном |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا | ﺍ |  |  | ﺎ | alif |
| ب | ﺏ | ﺑ | ﺒ | ﺐ | ba |
| ت | ﺕ | ﺗ | ﺘ | ﺖ | ta |
| ة | ة |  |  | ـة‎ | ta marbutah |
| ث | ﺙ | ﺛ | ﺜ | ﺚ | sa (tha) |
| ج | ﺝ | ﺟ | ﺠ | ﺞ | jim |
| چ | ﭺ | ﭼ | ﭽ | ﭻ | ca |
| ح | ﺡ | ﺣ | ﺤ | ﺢ | ha |
| خ | ﺥ | ﺧ | ﺨ | ﺦ | kha (khO) |
| د | ﺩ |  |  | ﺪ | dal |
| ذ | ﺫ |  |  | ﺬ | zal |
| ر | ﺭ |  |  | ﺮ | ra (rO) |
| ز | ﺯ |  |  | ﺰ | zai |
| س | ﺱ | ﺳ | ﺴ | ﺲ | sin |
| ش | ﺵ | ﺷ | ﺸ | ﺶ | syin |
| ص | ﺹ | ﺻ | ﺼ | ﺺ | sad (sOd) |
| ض | ﺽ | ﺿ | ﻀ | ﺾ | dad (dOd) |
| ط | ﻁ | ﻃ | ﻄ | ﻂ | ta (tO) |
| ظ | ﻅ | ﻇ | ﻈ | ﻆ | za (zO) |
| ع | ﻉ | ﻋ | ﻌ | ﻊ | ain |
| غ | ﻍ | ﻏ | ﻐ | ﻎ | ghain |
| ڠ | ڠ | ڠـ | ـڠـ | ـڠ | nga |
| ف | ﻑ | ﻓ | ﻔ | ﻒ | fa |
| ڤ | ﭪ | ﭬ | ﭭ | ﭫ | pa |
| ق | ﻕ | ﻗ | ﻘ | ﻖ | qaf |
| ک | ک | کـ | ـکـ | ـک | kaf |
| ݢ | ݢ | ݢـ | ـݢـ | ـݢ | ga |
| ل | ﻝ | ﻟ | ﻠ | ﻞ | lam |
| م | ﻡ | ﻣ | ﻤ | ﻢ | mim |
| ن | ﻥ | ﻧ | ﻨ | ﻦ | nun |
| و | ﻭ |  |  | ﻮ | wau |
| ۏ | ۏ |  |  | ـۏ | va |
| ه | ﻩ | ﻫ | ﻬ | ﻪ | ha |
| ء | ء |  |  | ء | hamzah |
| ي | ﻱ | ﻳ | ﻴ | ﻲ | ya |
| ی | ی |  |  | ﻰ | ye |
| ڽ | ڽ | پـ | ـپـ | ـڽ | nya |

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Паттерсон Х.С. (& CO Благден), 'Навиштаи барвақти Малай аз садаи XIV Тренганган', *Журн.* *Мал.* *Бр. РАС* , II, 1924, саҳ. 258-263 нест.
* RO Winstedt, *Таърихи Малайа*, таҳрири таҳриршуда 1962, саҳ. 40 бошад.
* JG de Casparis, *Палеографияи Индонезия*, 1975, саҳ. 70-71 нест.
* Википедиаи русӣ

## Пайвандҳо

* Ман. П. Сусов. Таърихи забоншиносӣ
* Мақолаи Omniglot дар бораи малайӣ навишта шудааст
# Ода

**大田市Ода**|  |
| [[Акс:|250px|center]]
  |
|  |
| Ташкил шудааст: | 1 январ, 1954 |
|  |
| Кишвар: | Ҷопон |
|  |
| Префектура: | Шимане |
| **Аҳолӣ**  (2000) |
|  - **Аҳолӣ** | 32776
  |
|  - **Зичии аҳолӣ** | 98.52 нафар/км²
  |
|  |
| Масоҳат: | 332.67 км² |

**Ода** (ҷопонӣ: 大田市) — яке аз шаҳрҳои префектураи Шимане, Ҷопон аст.

## Таърих

## Ҷуғрофия

## Иқтисодёт

## Инҷоро ҳам бингаред

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Ода дорад
# Кинтана-Роо

| Quintana Roo |
| --- |
| Иёлати Кинтана Роо |
| [[Image:|100px]] |  |
| Location |
| Акс:Quintana Roo.png |
| Инфо |
| **Пойтахт:** | [[Четумал]] |
| **Аҳолӣ:** | 1 134 000 |
| **Масоҳат:** | 42 535 км² |

**Иёлати Кинтана Роо** (испанӣ: Quintana Roo) — яке аз иёлатҳои Мексика аст.

## Ҷуғрофия

## Бахшбандии иёлатӣ

## Таърих

## Иқтисодиёт

## Инҷоро ҳам бингаред

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Кинтана-Роо дорад

|  |  |
| --- | --- |
| Иёлатҳои Мексика |  |
| Агуаскалентес • Калифорнияи Поёнии Шимолӣ • Калифорнияи Поёнии Ҷанубӣ • Кампече • Чяпас • Чиуауа • Коауила • Колима • Дуранго • Гуанахуато • Герреро • Идалго • Халиско • México • Мичоакан • Морелос • Наярит • Нуэво-Леон • Оахака • Пуэбла • Керетаро • Кинтана-Роо • Сан-Луис-Потоси • Синалоа • Сонора • Табаско • Тамаулипас • Тласкала • Веракрус • Юкатан • Сакатекас **Ҳавзаи Федералӣ:** Ҳавзаи Федепалии Мексикоӣ |
# Соли 1891

**Соли 1891 (ҳазору ҳаштсаду наваду якум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 1891 соли даврони ҳозир, 891 соли ҳазораи 2, 91 соли садаи XIX, 1 соли даҳаи 10 садаи XIX, 2 соли даҳаи 1890-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1891*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1891*

## Нигаред низ

  Соли 1891
## Эзоҳ
# Соли 1906

**Соли 1906 (ҳазору нуҳсаду шашум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи душанбе. Ин 1906 соли даврони ҳозир, 906 соли ҳазораи 2, 6 соли садаи XX, 6 соли даҳаи 1 садаи XX, 7 соли даҳаи 1900-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1906*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1906*

## Нигаред низ

  Соли 1906
## Эзоҳ
# 1 август

|  |
| --- |
| ← **Август** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| с. 2026 |

**1 август** — 213-умин рӯзи сол (214-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 152 рӯз боқӣ мемонад.

## Ҷашнҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 1 август*

### Миллӣ

* 1291 — Конфедератсияи Шветсария таъсис шудааст
* Рӯзи истиқлоли Бенин

### Динӣ

## Рӯйдодҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 1 август*

* 1774 — элементи кимёвии кислород кушода шуд
* 1939 — Намоишгоҳи дастовардҳои хоҷагии халқ дар Маскав таъсис ёфт
* 1941 — якумин Ҷип ба кор бароварда шуд

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 1 август*

* 1744 — Жан Батист Ламарк, биологи фаронсавӣ.
* 1923 — Раҷаб Амонов, доктори илми филологӣ, профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ, дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Ибни Сино.
* 1933 — Нӯъмон Қосимов, муаррих.
* 1943 — Маҳмадқул Раҳимов, арбоби фарҳангӣ, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* 1943 — Шарифҷон Орифов, мутриб, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1943 — Шарифҷон Турдиматов, олими соҳаи иқтисод.
* 1948 — Абдулҳомид Қодиров, рассом, кулол, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон.
* 1958 — Файзалӣ Қурбонов, олими соҳаи техника.
* 1968 — Зайнулобиддин Восихов, кинооператор.
* 1968 — Маҳмадалӣ Талабов, доктори илми тиб, профессор.

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 1 август*

## Тақвими мардумӣ

**Асад** (23 Июл — 22 Август) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Мурдод дар тақвими Эронӣ аст.

Асад
* Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал

## Нигаред низ

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо(боб):*
  1 август |

## Пайвандҳо

*  Бойгонӣ шудааст 18 июли 2006  сол.
*
* Наука, 1.08
* BBC On this day, 1.08
# Мидриаз

| Мидриаз |
| --- |
|  Мидриази доругӣ ҳангоми муоинаи وقعи чашм. Мардумак ба нур вокуниш нишон намедиҳад. |
| МКБ-10 |
H57.0 |
| МКБ-9 | 379.43 |
| OMIM | 159420 |
| DiseasesDB | 8603 |
| eMedicine |
/  |
| MeSH | D015878 |

**Мидриаз** (лот. mydriasis) — васеъ шудани мардумаки чашм. Сабабҳо метавонанд ҳам физиологӣ ва ҳам патологӣ (беморӣ) бошанд. Мидриаз дар ҳолати муътадил — дутарафа ва симметрӣ мебошад. Дар шароити физиологӣ он ҳангоми паст шудани сатҳи равшанӣ, масалан дар торикӣ ё утоқҳои камнур ба вуҷуд меояд. Инчунин ин ҳолат зуд-зуд дар натиҷаи истифодаи доруворӣ (масалан, атропин) ба амал меояд.

Фарқ кардани мидриази патологӣ аз физиологӣ тавассути вокуниш ба нур мумкин аст. Ҳангоми равшан кардани чашм дар ҳолати муътадил танг шудани мардумак ба амал меояд, аммо дар ҳолати патологӣ васеъшавӣ боқӣ мемонад ё хеле кам тағйир меёбад. Носимметрии шадиди мидриаз метавонад нишонаи ҷароҳати вазнини косахонаю мағзи сар бошад.

## Намудҳои мидриаз

* **Мидриази доругӣ** (лот. mydriasis medicamentosa) — мидриазе, ки дар натиҷаи истифодаи маводи дорувории фалаҷкунандаи сфинктери мардумак ё ангезандаи дилататори мардумак ба вуҷуд меояд.
* **Мидриази паралитикӣ** (лот. mydriasis paralytica) — мидриазе, ки бо фалаҷи сфинктери мардумак ҳангоми осеби асаби чашмҷунбон алоқаманд аст.
* **Мидриази спастикӣ** (лот. mydriasis spastica) — мидриазе, ки бо спазми дилататори мардумак ҳангоми ангезиши қисми гардани танаи симпатикӣ ба вуҷуд меояд.
* **Мидриази травматикӣ** (лот. mydriasis traumatica) — мидриазе, ки дар натиҷаи ҷароҳати (контузияи) чашм ба амал омадааст.

## Сабабҳои рушд

Мидриаз метавонад ҳангоми ҳолатҳои зерин инкишоф ёбад:

* Истифодаи маводи психоактивӣ;
* Бехобии тӯлонӣ;
* Ҷароҳатҳои косахонаю мағзи сар;
* Ҳолати кома;
* Бемориҳои системаи асаби марказӣ.

## Табобат

Дар асоси табобати мидриаз истифодаи доруҳои холиномиметикӣ (масалан, атсетилхолин, пилокарпин) ва алфа-адреноблокаторҳо меистад. Интихоби табобат аз сабаби пайдоиши беморӣ вобаста аст.

## Ҷусторҳои вобаста

* Миоз
* Анизокория
* Птоз

## Сарчашмаҳо
# Захираҳои табиӣ

**Захираҳои табиӣ** ё **сарватҳои табиӣ**— маҷмӯи объектҳо ва системаҳои табиати зинда ва беҷон, ҷузъҳои муҳити табиие мебошанд, ки инсонро иҳота мекунанд ва аз ҷониби ӯ дар раванди истеҳсолоти ҷамъиятӣ барои конеъ гардондани талаботи моддӣ ва мадании инсон ва ҷамъият истифода мешаванд.

## Тасниф

Аз рӯи пайдоиш:

* Захираҳои ҷузъҳои табиӣ (минералӣ, иқлимӣ, обӣ, набототӣ, хокӣ, заминӣ, олами ҳайвонот)
* Сарчашмаҳои комплексҳои табиию минтақавӣ (саноати кӯҳӣ, хоҷагии об, манзил, хоҷагии ҷангал)

Аз рӯи намуди истифодаи иқтисодӣ:

* Захираҳои истеҳсолоти саноатӣ:
	+ Захираҳои энергетикӣ (сӯзишвории истихроҷшуда, захираҳои гидроэнергетикӣ, сӯзишвории биологӣ, сӯзишвории атомӣ)
	+ Захираҳои ғайриэнергетикӣ (захираҳои маъданӣ, об, замин, ҷангал, моҳӣ)
	+ Захираҳои истеҳсолии кишоварзӣ (агроиқлимӣ, замин ва хок, захираҳои растанӣ - таъминоти ғизо, обёрӣ, обдиҳӣ ва нигоҳдорӣ)

Аз рӯи намуди ифлосшавӣ:

* Ифлосшаванда:
	+ Баркарорнашаванда (захираҳои маъданӣ, замин);
	+ Барқароршаванда (захираҳои олами набототу ҳайвонот);
	+ Нерӯҳои пурра барқароршаванда - сатҳи барқароршавӣ аз сатҳи истеъмоли иқтисодӣ пасттар аст (заминҳои корам, ҷангалҳои пухта, захираҳои оби минтақавӣ);
	+ Захираҳои адонашаванда (об, иқлим).

Аз рӯи дараҷаи ивазшавандагӣ:

* Ҳатмӣ;
	+ Ивазшаванда.

Аз рӯи меъёри истифода:

* Истеҳсолот (саноатӣ, кишоварзӣ);
* Потенсиали умедбахш;
* Рекреационӣ (комплексҳои табиӣ ва ҷузъҳои онҳо, ҷозибаҳои фарҳангӣ ва таърихӣ, иқтидори иқтисодии минтақа).

## Нигаред низ

* Минтақа
* Сарватҳои табиии Тоҷикистон

## Эзоҳ

* *Ондаш А. О.* Проклятие природных ресурсов Бойгонӣ шудааст 1 июли 2014  сол.
* Проблемы собственности на природные ресурсы. — Новосибирск: Изд-во СО РАН, 1999. — 81 с.
* Природная рента // Сайт «Экономическая демократия»

## Пайвандҳо
# Гоҳшумории ҳиҷрӣ

**ИмрӯзЯкшанбе**

14 Июн 2026 мелодӣ

---

24 Хурдод 1405 хуршедӣ

---

28 Зулҳиҷҷа 1447 қамарӣ

---

[]

**Моҳҳои қамарӣ**
1. Муҳаррам
2. Сафар
3. Рабеулаввал
4. Рабеуссонӣ
5. Ҷимодулаввал
6. Ҷимодуссонӣ
7. Раҷаб
8. Шаъбон
9. Рамазон
10. Шаввол
11. Зулқаъда
12. Зулҳиҷҷа

**Солшумори Ҳиҷри қамарӣ** (порсӣ:  گاهشماری هجری قمری ), **Тақвими Ҳиҷри қамарӣ** (арабӣ: تقویم هجری قمری) ё , ки Тақвими қамарӣ ва Исломӣ аст, ки дар кишварҳои мусулмон қарор дорад.

## Моҳи Ҳиҷри қамарӣ

Моҳи Ҳиҷри қамарӣ (англисӣ - арабӣ):

1. Муҳаррам (*Muharram - المحرم*)
2. Сафар (*Safar - صفر*)
3. Рабиъу-л-аввал (*Rabi' al-awwal - ربيع الأول*)
4. Рабиъу-л-охир (*Rabi' al-akhir- ربيع الآخر*)
5. Ҷумода-л-увло (*Jumada al-uwla - جمادى الأولى*)
6. Ҷумода-л-охира (*Jumada al-akhira - جمادى الآخرة*)
7. Раҷаб (*Rajab - رجب*)
8. Шаъбон (*Sha'ban - شعبان*)
9. Рамазон (*Ramadan - رمضان*)
10. Шаввол (*Shawwal - شوال*)
11. Зулқаъда (*Dhu al-Qa'dah - ذو القعدة*)
12. Зулҳиҷҷа (*Dhu al-Hijjah - ذو الحجة*)

## Эзоҳ
# Чӯб

Чӯб
Чӯб

**Чӯб** - яке аз намудҳои васеъ истифодашавандаи масолеҳи сохтмонӣ, ки онро дар сохтмони биноҳо, хонаҳои истиқоматӣ бештар истифода мебаранд. Ин масолеҳи сохтмонӣ аз дарахтони гуногун гирифта мешавад. Чӯбҳо дорои хусусиятҳои гуногун мебошанд. Тафовути онҳо дар ранг, зичӣ, таркиб мушоҳида карда мешаванд. Инчунин чӯб дар кандакорӣ, дуредгарӣ истифода бурда мешавад.

## Нигаред

* Кандакорӣ
* Дуредгарӣ
# Салта (вилоят)

**Салта**|

---

 *Нишона* |
| **Пойтахт** | Салта |
| **Масоҳат** | 155,488 км² |
| **Аҳолӣ** | 1,079,051 (2001) |
| **Зичии аҳолӣ** | 6.94/км² |
| **Губернатор** | Др. Хуан Карлос Ромеро |
| **Demonym** | *Salteño* |
| **ISO 3166-2** | AR-A |
|  |
|  |

**Салта** вилоят дар Аргентина. Маркази маъмурӣ - Салта мебошад.

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Пайвандҳо

* Сайти расмӣ

Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
Салта (вилоят)
# Аляска

| Аляска |
| --- |
| англ. State of Alaska |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Парчам | Нишон |

 |
| Alaska's Flag[d] |
| Кишвар | ИМА |
| Маркази маъмурӣ | Juneau[d] |
| Роҳбар | Mike J. Dunleavy[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 3 январ 1959 |
| Масоҳат | * 1 717 856 км²
 |
| Баландӣ | 580 м |
| Вақти минтақавӣ | UTC−09:00[d], UTC+14:00[d], HAST[d] ва America/Anchorage[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▼733 391 тан (1 апрел 2020)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Рамзи ISO 3166-2 | US-AK |
| Вебгоҳи расмӣ​(англ.) |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

шаҳри Ҷуно
**Аляска** (англ. Alaska [əˈlæskə], забони эскимосӣ - Alaskaq, Aqłuq) — иёлати масоҳаташ бузургтарин дар шимоли ИМА; дар шимолу ғарбии Амрикои Шимолӣ ҷойгир аст. Дар гулугоҳи Беринг, сарҳади баҳрӣ бо Русия дорад. Инчунин нимҷазираи Аляска бо ҷазираҳои атроф (ҷазираҳои Алеут) ва қисман бо Канада ҳамсарҳад аст.

Масоҳати Аляска — 1 717 854 км², аз ҷумла 236 507 км² масоҳати баҳрӣ. Аҳолӣ — 737 438 наф. (2018). Марказ — шаҳри Ҷуно.

## Таърих

## Ҷуғрофия ва иқлим

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ

## Фарҳанг

### Ҷозибаҳои гардишгарӣ

### Дин

Бештари динҳо: протестантӣ ва католикӣ ба назар мерасад.

### Идҳо

## Пайвандҳо

* alaska.gov (ингл.) — вебгоҳи расмии иёлати Аляска

## Эзоҳ
# Забонҳои олмонӣ

| Ҳинду-Аврупоӣ |
| --- |
| Забоҳои Ҳинду-Аврупоӣ |
| Албанӣ | Анатолӣ | Арманӣ Балтикӣ | Келтӣ | Дасӣ | Олмонӣ Юнонӣ | Ҳинду-Эронӣ | Итолиёӣ Славянӣ | Срасиянӣ | Тохарӣ |
| Одамони Ҳинду-Аврупоӣ |
| Албаниҳо | Анатолиҳо | Арманиҳо Балтҳо | Келтҳо | Олмониҳо Юнониҳо | Ҳинду-Ориёиҳо | Эрониҳо Итолиёиҳо | Славяниҳо | Срасияниҳо | Тохариҳо |
| Прото-Ҳинду-Аврупоӣ |
| Забон | Ҷамъият | Дин Теппа | Йамна | Corded Ware |
| Омӯзиши забони Ҳинду-Аврупоӣ |

| Забонҳои олмонӣ |
| --- |
| Шаблон:Wrap |
| Коди забонӣ |
| ГОСТ 7.75–97 | гем 150 |
| ISO 639-1 |
— |
| ISO 639-2 |
— |
| ISO 639-3 |
— |
| ISO 639-5 | gem |
| ISO 639-6 | grmc |
| LINGUIST List | germ |
| ABS ASCL | 13 |
| IETF | gem |
| Glottolog | germ1287 |
| Ниг. низ: Лоиҳа:Забоншиносӣ |

**Забонҳои Олмонӣ** яке аз забонҳои гурӯҳи забонҳои ҳиндуаврупоӣ аст.

Акс:Germanic language zones 3.PNGThe global distribution of Germanic languages. Solid red indicates that a majority of inhabitants speaks a Germanic language. Striped red indicates that a sizeable minority (more than 10%) speaks a Germanic language.
## Олмонии шимолӣ

### Скандинавии ғарбӣ

* Забони исландӣ
* Забони норвегӣ
* Забони норн

### Скандинавии шарқӣ

* Забони даниягӣ
* Забони шведӣ

## Олмонии ғарбӣ

* Забони англисӣ
* Забони нидерландӣ
* Забони олмонӣ

## Эзоҳ
# Соли 1989

## Рӯйдодҳо

* 7 январ — Шоҳзодаи Ҷопон Акихито императори нав эълон карда шуд.
* 15 феврал — Артиши Шӯравӣ аз хоки Афғонистон баромад.
* 24 сентябр — Папаи Рим Иоанн Павел II эълон дошт, ки суханони Галилей ҳақ буданд.
* 9 ноябр — Девори Берлин вайрон карда шуд.
* 20 ноябр — аз ҷониби СММ қабул намудани «Конвенсияи ҳуқуқи кӯдак» (англ. Convention on the Rights of the Child)

## Таваллудшудагон

* 14 феврал — Таҳмина Ниёзова — овозхони сурудҳои эстрадӣ аз Тоҷикистон.
* 11 июл — Фарзонаи Хуршед — овозхони сурудҳои эстрадӣ аз Тоҷикистон.
* 23 июл — Дэниел Редклифф (Лондон, Англия) — ҳунарманди офарандаи нақши Гарри Поттер

## Вафоткардагон

* 7 январ — Хирохито, императори Ҷопон, ки аз соли 1926 буд.
* 23 январ — Салвадор Далӣ, рассоми испанӣ.
* 18 апрел — Дӯстмурод Алӣ, сароядаи тоҷик. Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон
* 4 сентябр — Жорж Сименон, нависандаи фаронсавӣ, муаллифи асарҳо дар бораи комиссар Мегре.
* 14 декабр — Андрей Сахаров, физики рус, муборизи ҳуқуқ.

## Барандагони ҷоизаи Нобелӣ
# McDonald's

| McDonald's Corporation |
| --- |
|  |
|  |
| Навъ | ширкати мардумӣ |
| Листинг дар биржа |
NYSE: MCD |
| Таъсисёбӣ |

15 майи 1940
Сан-Бернардино, Калифорния |
| Бунёнгузорон |

Дик ва Мак Макдоналдҳо (бунёнгузорони консепсияи тарабхона),
Рей Крок (таъсисдиҳандаи ширкат) |
| Макон | Оук-Брук, Иллинойс (ИМА) |
| Афроди калидӣ |
Энрике Эрнандес (роҳбари шӯрои мудирон)
Крис Кемпчински (президент ва CEO) |
| Бахш | хидматрасонии ғизоӣ |
| Маҳсулот |
ғизои фаврӣ, ҳамбургер, картошкаи бирён, нӯшоба, яхмос, коктейли ширӣ, қаҳва |
| Сармояҳои хусусӣ | * ▼−7,82 млрд $ (2020)
 |
| Гардиш | ▼ $21,025 млрд (2018) |
| Даромади амалиётӣ | ▼ $8,824 млрд (2018) |
| Фоидаи соф | ▼ $5,924 млрд (2018) |
| Активҳо | ▼ $32,811 млрд (2018) |
| Сармоягузорӣ | ▼ $161 млрд (26.09.2019) |
| Шумораи кормандон | ▼ 210 ҳаз. (2018) |
| Ширкатҳои духтарӣ |

McDonald's дар Канада, McDonald’s дар Исроил, McDonald's дар Зеландияи нав, Redbox, McDonald's дар Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ, McDonald's Company (Ҷопон)
Аудитор
Ernst & Young LLP |
| Сайт | www.mcdonalds.com |

**McDonald's Corporation** («Макдоналдс») — ширкати амрикоӣ, аввалин шабакаи қаҳвахонаҳо дар ҷаҳон аз рӯи гардиши савдо ба ҳисоб меравад.

## Таърих

15 майи соли 1940 бародарон Дик ва Мак Макдоналдҳо аввалин тарабхонаро ба номи **McDonald's** дар шаҳри Сан-Бернардинои иёлати Калифорния ифтитоҳ намуданд. Бори нахуст дар ҷаҳон соли 1948 принсипҳои консепсияи «ғизои фаврӣ» аз тарафи бародарон Макдоналдҳо таҳия шуд.

Дар соли 1954, Рэй Крок аз бародарон Макдоналдҳо ҳаққи иқдом ба унвони намояндаи инҳисорӣ ва ҳуқуқи раъй доданро ба даст овард. Дар соли 1955, ӯ дари аввалин "McDonald's"-и худро дар Дез Пленс, иёлати Иллинойс (айни замон осорхонаи ширкат) боз намуд. Баъдан дар ҳамон сол, Крок ширкати "McDonald's System, Inc."-ро ба қайд гирифт ва соли 1960 он ба "McDonald's Corporation" тағйири ном кард. То соли 1959 шумори тарабхонаҳое, ки Крок кушод аз сад адад гузашт, дар соли 1961 ӯ тамоми ҳуқуқҳои ширкатро аз Макдоналдҳо ба маблағи 2,7 миллион доллар харид. Инчунин дар соли 1961, аввалин Донишгоҳи ҳамбургерологӣ, муассисаи таълимӣ барои тайёр кардани мутахассисон барои саноати хӯрокворӣ, пеш аз ҳама барои кор дар системаи McDonald's ба фаъолият шурӯъ кард. Ҷамъоҷамъ дар ҷаҳон 8 Донишгоҳи ҳамбургерологӣ мавҷуд аст: дар Чикаго (ИМА), Токио (Ҷопон), Сан-Паулу (Бразилия), Лондон (Бритониёи Кабир), Мюнхен (Олмон), Шанхай (Чин), Сидней (Австралия) ва Маскав (Русия).

## Эзоҳ
# Наср

**Наср** (арабӣ: **نثر**) — асарҳои бевазну беқофия навишташуда; муқобили назм.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Мавлиду маншаъ мабин дар хоки Ҳиндустон маро, Назму **наср**ам бин, ки дар оби Хуросон омадаст.Анварӣ |  |

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Фарҳанги забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А — О./Дар зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р.Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ. — М., 1969, — c.836
# Форинти Маҷористон

| Форинти Маҷористон  |
| --- |
|  |
| **ISO 4217:** |  |
| **Кишварҳо:** | Маҷористон |
| **Symbol:** | Ft |

**Форинти Маҷористон**, Ft — воҳиди пули Маҷористон аст.

## Инҷоро ҳам бингаред

Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи
Форинти Маҷористон дорад
# Иван Айвазовский

| Иван Айвазовский |
| --- |
| арманӣ. *Հովհաննես Այվազյան* |
|  |
| Таърихи таваллуд | 17 (29) июл 1817 ё 29 июл 1817(1817-07-29) |
| Зодгоҳ: | * Feodosiia[d], Taurida Governorate[d], Русияи подшоҳӣ
 |
| Таърихи даргузашт | 19 апрел (2 май) 1900[…] (82 сол) |
| Маҳалли даргузашт | * Feodosiia[d], Taurida Governorate[d], Русияи подшоҳӣ
 |
| Мамлакат: | * Русияи подшоҳӣ
 |
| Жанр | marine art[d], наққошии манзара[d], military art[d], figure[d], наққошии саҳнаҳои худмонӣ[d], наққошии таърихӣ[d], такчеҳра, наққошии мазҳабӣ[d], наққошии устураӣ[d] ва Романтизм |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Иван Константинович Айвазовский** (арманӣ. *Հովհաննես Այվազյան*, *Ованнес Айвазян*; 17 [29] июл 1817 ё 29 июл 1817, Feodosiia[d], Taurida Governorate[d] — 19 апрел [2 май] 1900[…], Feodosiia[d], Taurida Governorate[d]) — рассом ва ҳунарманди арманитабори рус аст.

## Эзоҳ