Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Садтумонӣ

| Садтумонӣ |
| --- |
|  |
| Таснифи илмӣ |
| **Lua error in Модул:Taxonomy/classification at line 72: attempt to concatenate a boolean value.** |
| Номи илмӣ |
| Paeonia  L., 1753 |
| Паҳншавӣ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Викинамуд |  Викианбор |

 |

**Садтумонӣ**, **гули кофар**, **гули маҷаҳ**, **саллагул**, **пио́н** (лот. Paeónia) — ҷинси гиёҳҳои бисёрсола ё буттаҳои қадпасти ҳамешасабзест аз оилаи маҷаҳиҳо (Paconiaceae).

## Тавсифоти гиёҳшиносӣ

Барги пармованди чок-чок ё себарга, гули калон-калону (бараш 6—12 см) серопулбарг (гули намудҳои худрӯл Садтумонӣ 5—8-барга)-и зард, сафед, сурх, гулобӣ ва тухми сиёҳи ҷилодор, меваи «баргак» дорад. Дар дунё 35— 47 намуди Садтумонӣ (ноҳияҳои мӯътадил ва кӯҳсори Евросиё, инчунин 2 намуд дар Америкаи Шимолӣ) месабзад. Дар СССР (Қисми аврупоӣ, Кавказ, Сибир, Шарқи Дур, Осиёи Миёна) қариб 20 ва аз ҷумла дар Тоҷикистон 1 намуди Садтумонӣ — гули мачоҳ (Paeonia intermedia) мерӯяд.

Садтумонӣ гули маъмул аст. Аз он (*Paeonia lactiflora*) навъҳои гуногуни боғиро рӯёнидаанд. Навъҳои боғии Садтумонӣ гулҳои базеб буда, боғу чорбоғ, хиёбону гулгаштҳоро оро медиҳанд. Чанд намуди Садтумонӣ (*Paeonia suffruxicosa*, *Paeonia iutea*, *Paeonia delavay*i, ва ғайра)-ро дар Боғи ботаникии Институти ботаникаи АФ ҶШС Тоҷикистон мепарваранд. Баъзе намудҳои садтумонӣ — *Paeonia intermedia*, *Paeonia officinale*, *Paeonia anomaia* шифобахшанд.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Краснова Н. С., Пионы, М., 1971;
* Флора Таджикской ССР, т. 4, Л., 1973.

## Сарчашма

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
# URL

**URL** (Uniform Resource Locator) тарҷума мешавад "Муайянкунандаи умумии манбаъ". URL ин МУМ мебошад. Мазмунан URL ин суроға аст. Аз ин суроға браузер маълумот мегирад, ки кадом файл даркор, ин файл дар куҷо воқеъ ва бо он чӣ бояд кард.
Қисми якуми URL нақша (scheme) номида мешавад. Ин қисм ба браузер бо файле, ки онро нусха бардоштанианд, чӣ кор карданро мефаҳмонад. Нақшае, ки бисёртар истифода мебаред http (HyperText Transfer Protocol) аст, ки он барои коркарди Web-саҳифаҳо офарида шудааст. Нақшаҳои дигари маъмул ин https барои Web-саҳифаҳои махфи (secured), ftp (File Transfer Protocol) барои додугирифти файлҳо, mailto барои почтаи электрони ва file барои дастрас намудани файли дар диски локали воқеъ буда мебошанд.
Қисми дуюми URL ин номи сервере, ки дар он файл ҷойгир аст.
Қисми сеюми URL ин роҳ ба файл аст, ки он дар кадом каталог ва зеркаталог воқеъ будани файлро нишон медиҳад.
Қисми чоруми URL ин номи файл аст. Бисёр вақт қисми чорум нишон дода нашуда, URL бо рамзи слэш "/" ба итмом мерасад. Дар чунин ҳолат, браузер файли аз рӯи хомуши муайяншударо (одатан, index.htm, index.html, default.html ё main.htm) инъикос мекунад.
Ҳангоми истифодаи нақшаҳои http, https, ftp баъди номи нақша рамзи дунуқта ":", ду слэш "//", номи сервер, слэш "/", номи каталогҳо, ки аз ҳам бо слеш "/" ҷудо шудаанд ва номи файл навишта мешаванд. Ҳангоми истифодаи нақшаи mailto, баъди ин нақша рамзи дунуқта ":" ва суроғаи почтаи электрони навишта мешаванд.
URL-ҳо ду намуд мешаванд: мутлақ ва нисби. Дар URL-ҳои мутлақ ҳамаи маълумот: нақша, сарвер, роҳ, файл нишон дода мешаванд. Ин монанд аст ба суроғаи пурраи ягон кас бо нишондоди коди мамлакат, мамлакат, шаҳр, кӯча, бино, хона ва ному насаби шахс.

* Зуд-зуд мо чунин тарзи нишон додани суроғаро низ истифода мебарем: "ду ҳавли поёнтар", "аз дари сурх чаптар", "баъди ин кӯча". Яъне суроға дар асоси маълумоти дигар (мавқеи ҳозира, мавқеи дар назар дошташуда) дуруст аст. Ҳамин тавр, URL-и нисби мавқеи файлро дар асоси мавқеи файле, ки дар он ин URL-и нисби омадааст, муайян мекунад.

* Масалан, барои файле, ки бо файли ҷори дар як каталог ҷойгир аст, URL-и нисби ин номи файл аст:

"index.html".

* Агар файли даркори дар зеркаталоги дохили каталоги файли ҷори ҷойгир бошад, URL-и нисби аз номи зеркаталог, слэш ва номи файл иборат аст:

"IMAGES/myphoto.jpg".

* Агар файли даркори дар каталоге, ки каталоги файли ҷори дохили он аст, ҷойгир бошад, URL-и нисби аз дуто нуқта, слэш ва номи файл иборат аст:

"../content.htm".

* Агар файли даркори дар зеркаталоги каталоге, ки каталоги файли ҷори дохили он аст, ҷойгир бошад, URL-и нисби аз дуто нуқта, слэш, номи зеркаталог ва номи файл иборат аст:

"../Chapter2/intro.htm".

* URL-ҳои мутлақ барои гузариш аз як сайт ба сайти дигар гузаштан қулай мебошанд. Истифодаи URL-ҳои нисби кучонидани Web-саҳифаҳоро аз компютере, ки дар он сайт тайёр карда мешавад ба серверро осон мегардонад.
# COBOL

**КОБОЛ** (*COBOL*, *COmmon Business Oriented Language*), забони барномасозии насли сеюм (тафсири якумаш соли 1959) буда, барои навиштани бизнес-барномаҳо истифода мешавад.

Ихтирокунандаи стандарти якум ва ягонаи Кобол Грейс Хоппер (*бибии Кобол*) мебошад.

КОБОЛ барои бисёр калима доштан ва калониаш зери танқид мондааст, зеро ки яке аз мақсадҳои асосии ихтирои он ниҳоят наздик сохтани имлои он ба забони англисӣ буд. (То ҳол забони КОБОЛ забоне ба ҳисоб меравад, ки дар он аз ҳама зиёд сатрҳои код навишта шудааст).

## Мисоли Hello world

```
        IDENTIFICATION DIVISION.
          PROGRAM-ID. HELLO-WORLD.
       *
        ENVIRONMENT DIVISION.
       *
        DATA DIVISION.
       *
        PROCEDURE DIVISION.
        PARA-1.
	  DISPLAY "Hello, world.".
       *
             EXIT PROGRAM.
          END PROGRAM HELLO-WORLD.
```

## Пайвандҳо

* COBOL programming - tutorials, lectures, exercises, examples Бойгонӣ шудааст 2 Январ 2005  сол.
* COBOL User Groups (COBUG) Бойгонӣ шудааст 14 августи 2005  сол.
* Забони барномасозии COBOL ба наздики (2009) 50 сола мешавад Бойгонӣ шудааст 3 ноябри 2007  сол.
# Алҷазира

| Алҷазира |
| --- |
| ар. الجزائر‎ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Парчам | Нишон |

 |
| Кишвар |  Алҷазоир |
| Роҳбар | Maahdia Benghalia[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 944 |
| Масоҳат | * 363 км²
 |
| Баландӣ | 0 м |
| Вақти минтақавӣ | UTC+1[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▲3 415 811 тан (2011)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Коди телефон | 021 |
| Нишонаи почта | 16000–16132 |
| Вебгоҳи расмӣ​(ар.) |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Алҷазира** (арабӣ: الجزائر) — шаҳр, пойтахти Алҷазоир.

## Таърих

Маркази асосии маъмурӣ, иқтисодӣ ва фарҳангии мамлакат. Дар соҳили ғарбии халиҷи Алҷазира, дар домана ва байни талу теппаҳо (дар соҳили Баҳри Миёназамин) воқеъ аст. Аҳолиаш 1,7 млн нафар (бо агломератсияи атрофаш – 3,9 млн нафар – 2009), асосан арабҳо (83%), барбариҳо (16%) ва европавиҳо (1%). Дини асосии давлатӣ – ислом. Алҷазира дар садаи X аз тарафи барбариҳо дар ҷойи харобаи бандари финикии Эй-Кози (асри 9 то м.) бино ёфтааст. Дар садаи XI яке аз марказҳои бандари баҳрӣ буд. Солҳои 1516 – 1830 – пойтахти давлат дар ҳайати Империяи Усмонӣ. Алҷазираро франсавиён соли 1830 забт карда, ба маркази маъмурии мустамликаи худ табдил доданд. Солҳои Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939 – 45) Алҷазира қароргоҳи Фармондеҳии иттифоқчиён дар Баҳри Миёназамин, дар давраи инқилоби миллӣ-демократии Алҷазоир (1954 – 62) яке аз марказҳои ҳаракати озодихоҳӣ буд. Аз соли 1962 пойтахти Республикаи Халқии Демократии Алҷазоир.

## Ҷуғрофия

Алҷазира бандари бузури соҳили Баҳри Миёназамин буда, узели роҳи оҳан ва роҳҳои автомобилгард, аэропорти байналхалқӣ, метрополитен дорад. Дар Алҷазира саноати мошинсозӣ (мошинҳои хоҷагии қишлоқ, васли худрав) ва коркарди металл мавқеи асосӣ дорад.

## Иқтисодиёт

Корхонаҳои коркарди нефт, истеҳсоли семент, чарму пойафзор, саноати химия, хӯрокворӣ, нассоҷӣ, коғазу селлюлоза бештар тараққӣ кардааст. Алҷазира дорои донишгоҳ, боғи ботаникӣ, мактаби олии савдо, ин-ти кишоварзӣ, музейҳои миллии осори атиқа ва саноеи нафиса, музейи таърихи ибтидоӣ ва этнография (кӯшки Бордо), китобхонаи миллӣ, театри миллӣ мебошад. Манораҳои муҳташаму ёдгориҳои меъмории Алҷазира: Масҷиди калон (1096) бо манора (1323), Оромгоҳи (дахмаи) Сидӣ Абдурраҳмон (1611), масҷидҳои Ҷомеъ-ул-Кобир (асри 11) ва Ҷомеъ-ул-Ҷадид (1660), Қалъаи Қасбо, Маъбади масеҳии Модархудои Африка, Майдони Азиятмандон, ки ба шарафи қаҳрамонони ҷанг баҳри истиқлоли Алҷазоир (1954 – 62) номгузорӣ шудааст.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
# Суқрот

| Суқрот |
| --- |
| юн.-қад. Σωκράτης |
|  |
| Таърихи таваллуд | тақрибан 470 то м. |
| Зодгоҳ | * Алопеке[d], Антиохис[d], Афинаи Қадим ё
* Афина
 |
| Таърихи даргузашт | 15 феврал 399 то м. |
| Маҳалли даргузашт | * Афина
 |
| Кишвар | * Афинаи Қадим
 |
| Фазои илмӣ | фалсафа, эпистемология ва фалсафаи ахлоқ |
| Шогирдон | Афлотун, Ксенофонт[d], Антисфен, Aristippus[d], Isocrates[d], Euclid of Megara[d], Phaedo of Elis[d], Aeschines of Sphettus[d], Chaerephon[d], Simmias of Thebes[d], Cebes[d], Menexenus[d], Apollodorus[d] ва Alcibiades[d] |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Суқрот** (юнонии қадим: Σωκράτης, соли 469 то милод, Афина — соли 399 то милод, дар ҳамон ҷо) — файласуфи Юнони Қадим мебошад. Аз тарафи мухолифини сиёсӣ қатл карда шудааст.

Суқрот писари сангтарош Софроникс ва доя Фенарета мебошад.

## Шахсияти Суқрот

## Ақидаҳои фалсафии Суқрот

## Усули Суқрот

## Этикаи Суқрот

## Ба ин ҷо ҳам нигаред

* Мактабҳои Суқрот
* Арасту
* Афлотун

## Эзоҳ
# Гулдон

**Гулдон** — зарфест барои гузоштан ва парвардани гулу рустаниҳо (бештар рустаниҳои ороишӣ).

Гулдонро аз сафол, булӯр, биринҷ, мис, нуқра, пластика ва ғайра месозанд. Гулдонҳои аз булӯр, мис, нуқра сохташуда аз берун наққошиҳои гуногун доранд. Онҳоро дар манзилҳои шахсӣ ва утоқҳои корӣ танҳо барои гузоштани шохаҳои гулу рустаниҳои зебои боғӣ ва маснӯӣ ба кор мебаранд. Гулдонҳои сафолӣ, чӯбӣ, пластикӣ ва филиззӣ маъмултарин василаи кишту парвариши рустаниҳои боғӣ, бахусус, рустаниҳои ороишӣ мебошанд. Қутри даҳанаи чунин Гулдонҳо маъмулан 25-40 см, баландиашон 6-10 см аст. Дар таги Гулдонҳо барои берун рафтани оби зиёдатӣ чанд сӯрохи заҳкаш мавҷуд аст, ки ҳангоми бо хок пур кардани Гулдон рӯи онҳоро бо сафолпора ё сангреза пӯшонидан лозим аст, то ин ки оби аз Гулдон беруншаванда хоки даруни Гулдонро шуста набарад.

Гулдонсозӣ аз ҳунарҳои қадимии тоҷикон аст. Косибони тоҷик дар сохтани навъҳои гуногуни Гулдон шуҳрат доштаанд. Аз сафол ва булӯр сохтани Гулдон аз замонҳои қадим дар шаҳрҳои Самарқанду Бухоро, Балху Хуҷанд, Ҳулбуку Панҷакент расм будааст. Гулдон, ғайр аз ин, дар девори биноҳои сарою мақбараҳо, масҷиду мадрасаҳо (Масҷиди ҷомеи Шаҳрисабз, асрҳои 15-16, Мадрасаи Абдулазизхон, Бухоро, асри 17) ва бар рӯи санги қабрҳо акс меёфт. Дар санъати ороишу амалии асрҳои 18-19 Гулдонҳо бо нақшҳои ислимӣ ва гиреҳ, гулҳои лолаву сияҳгӯш ва ҳар гуна парандагон дар сақфу девори меҳмонхонаву масҷидҳои Истаравшан, Хуҷанд, Исфара ва ғайра наққошию кандакорӣ шудаанд. Тасвири Гулдон имрӯз низ дар амали устоҳои мардумӣ мақом дорад.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Гулдон // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
# Соли 1967

**Соли 1967 (ҳазору нуҳсаду шасту ҳафтум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи якшанбе. Ин 1967 соли даврони ҳозир, 967 соли ҳазораи 2, 67 соли садаи XX, 7 соли даҳаи 7 садаи XX, 8 соли даҳаи 1960-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1967*

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1967*

## Нигаред низ

  Соли 1967
## Эзоҳ
# Уелс

**УелсCymru
Wales**|  |  |
|  |
| Шиор: *нет* |
| Суруди миллӣ: «Hen Wlad Fy Nhadau»
  |
| **Рӯзи истиклолият** | {{{Рӯзи истиклолият}}}
  |
| **Забони расмӣ** | забони уелсӣ, забони англисӣ
 |
| **Пойтахт** | Кардиф
 |
| **Шаҳри калонтарин** | Кардиф
 |
| **Идораи давлат** |  |
|  |  |
| **Масоҳат**   • Ҳамагӣ   • Фоизи об.
  | -ум ҷой дар ҷaҳон км²  %
  |
| **Аҳолӣ**   • Ҳамагӣ   • Зичӣ
 | -ум ҷой дар ҷaҳон нафар/км²

  |
| **Пули миллӣ** |  |

**Уелс** (уелсӣ: Cymru, англисӣ: Wales) — яке аз кишварҳои Подшоҳии Муттаҳида аст.

Марк Дрейкфорд, вазири якуми парлумони Уэлс; Май 2021
# Соли 1924

**Соли 1924 (ҳазору нуҳсаду бисту чорум)** дар гоҳшумории мелодӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи сешанбе. Ин 1924 соли даврони ҳозир, 924 соли ҳазораи 2, 24 соли садаи XX, 4 соли даҳаи 3 садаи XX, 5 соли даҳаи 1920-ум.

## Рӯйдодҳо

## Зодрӯзҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1924*
22 май — Шарл Азнавур — овозхони машҳурӣ Фаронсавӣ арманӣ дар Париж таваллуд шудааст.

## Даргузаштҳо

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1924*

* Ленин — яке аз пешвоёни назарияи марксизм

## Нигаред низ

  Соли 1924
## Эзоҳ
# Гвианаи Биритониё

|  |
| --- |
| Гвианаи Биритониё |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | 1814 — 1966 |  |

 |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
|  | Дирафш | Нишон |  |

 |
| **Гимн** |
|  |
| Пойтахт | Ҷорҷтаун |
| Забон(ҳо) | инглисӣ |
| Воҳиди пул | British West Indies dollar[d], Доллари Гияна ва Eastern Caribbean dollar[d] |
| Шакли ҳукмронӣ | колония[d] |
|  |

**Гвианаи Биритониё** (англ. British Guiana, ҳамчунин **Гайана** Guyana) — собиқ мустамликаи Британиёи Кабир дар шимолу шарқии Амрикои Ҷанубӣ.

## Таърих

Дар ибтидои садаи XVII се мустамлика – Эссекибо, Демерара ва Бербике дар тобеияти Ҳолландия буданд. Соли 1796 сипоҳиёни Англия ин се мустамликаро забт намуданд. Соли 1802 онҳо ба Ҷумҳурии Батава (Ҳолландия) баргардонда шуданд, вале баъд аз як сол сипоҳиёни Британия онҳоро дубора забт намуда, соли 1831 дар як мустамликаи Гвианаи Биритониё муттаҳид карданд. Пойтахташ Ҷорҷтаун буд. Аз соли 1966 давлати мустақили Гайана.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Гвианаи Британиягӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
# Футбол

| Футбол |
| --- |
|  |
| Тавсифот |
| Гурӯҳ |
бозии даставӣ |
| Варзишгарон дар даста |
11 |
| Абзор |
тӯб |
| Аввалин мусобиқот |
| Сол |
Асри 3юм - 2юми ПАМ (Сулолаи Хон), Хитой |
| Чемпионати ҷаҳон |
соли 1930 |
| Федератсияи байналмилалӣ |
| Ном | ФИФА |
| Соли таъсис |
соли 1904 |
| Раиси федератсия |
Ҷанни Инфантино |
| Веб-сайт | FIFA.com |
| Лоиҳаҳои марбут |
|
Гурӯҳ:Футбол |
|
Портал:Футбол |
|
Лоиҳа:Футбол |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Футбол** (аз англисӣ: *football*, «тӯби поӣ») — навъи варзиши даставист, ки ҳадафаш ба миқдори бештар ба дарвозаи ҳариф ворид сохтани тӯб мебошад. Дар айни замон аз ҳама маъмултарин намуди варзиш дар рӯи олам мебошад.

Дарвозабон
Тӯби Футбол
Дар футбол ҳадафи аслии мухлисон ташвиқ кардани дастаи онҳо ҳангоми бозӣ аст
### Таърихи футбол

Бозиҳои ба монанди футбол дар байни халқҳои гуногун аз қадим мавҷуд буданд, вале аввалин қоидаҳои ин навъи варзиш соли 1848 навишта шудаанд. Соли расмии бавуҷудоии футбол соли 1863 дониста шудааст. Дар ин сол Федератсияи футболи Англия таъсис ёфтааст, ва қоидаҳои ба қоидаҳои ҷорӣ наздик тасдиқ шудаанд.
Чунонеки малум аст, футбол аввалин бор дар Англия таъсис ёфтааст.

### Қоидаҳои бозӣ

Қоидаҳои кунунии футбол аз 17 боб иборат аст. Дар онҳо ҳама ҷабҳаҳои бозӣ аз тарзи рангкунии майдони футбол то ҷазои бозингарон барои бозии номашрӯъ оварда шудаанд. Ба дурустии иҷрои қоидаҳои бозӣ дар майдон, ҳайати доварон назорат мекунанд.
Дарвозабон, бешубҳа, як бозингари беназир дар майдон аст. Вай дар тан либоси беназире дорад, посгоҳро посбонӣ мекунад, тӯбро бо дастонаш дар дохили майдони ҷаримавӣ идора мекунад.

### Раванди бозӣ

Як бозии футбол аз ду тайми 45 дақиқагӣ иборат аст. Дар танаффуси байни таймҳо дастаҳо дарвозаҳояшонро иваз мекунанд.

Футболро дар майдони бо алафи табиӣ ё сунъӣ пӯшидашуда бозӣ мекунанд. Дар бозӣ ду дастаи 11 нафара иштирок мекунанд. Як бозингар — дарвозабон метавонад бо даст дар майдончаи ҷаримавӣ тӯбро нигоҳ дорад. Вазифаи асосии ӯ ҳимояи дарвоза мебошад. Дигар бозингарон низ вазифа ва мавқеи худро дар майдон доранд. Ҳимоятгарон — дар қисми майдони худашон меистанд, вазифаи онҳо — нагузоштани ҳуҷуми ҳарифон мебошад.

## Нигаред

|  |  |
| --- | --- |
|  | Портали Футбол |

* ФИФА
* Ҷоми ҷаҳонии футбол
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022
* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026

## Пайвандҳо

* FIFA, Федератсияи Асотсиатсияҳои Футболии Байналмилалӣ
* UEFA, Иттиҳодияии Асотсиатсияҳои Футболии Аврупо
* ИФР, Иттиҳодияи Футболии Русия (бо забони русӣ)
* ПФЛ, Лигаи Футболии Профессионалӣ (Русия) (бо забони русӣ) Бойгонӣ шудааст 17 июли 2007  сол.
* Ҳама чиз дар бораи футболи ИДМ ва Балтия Бойгонӣ шудааст 28 Январ 2022  сол.
* Коллексияи тамоми сайтҳои футболӣ Бойгонӣ шудааст 19 июни 2006  сол.

## Эзоҳ
# Мехак

**Мехак** - **мехчагул**, **мехакгиёҳ**,ҷинси рустаниҳои яксола ва бисёрсолаест аз оилаи мехакихо.Баргаш борику нугтез, гулаш гулоби,аргувони,зардтоби сабз буда,дар нуги появу шохча яктои ё 2-3-тои мешукуфад;меваш гузаи дарозруя аст.Дар дунё кариб 300 намуди М. хаст,ки асосан дар минтакаҳои муътадил ва субтропики Нимкураи шимоли (дар Аврупо,алалхусус дар ноҳияи б.Миёнзамин,Африка,ва Осиё)меруяд.
# Замони нав

**Замони нав**, **Таърихи нав** — марҳалаи муайяни инкишофи таърихи инсоният, ки аз асрҳои миёна (охири асри 15) то ибтидои асри 20-ро дар бар мегирад.

Мафҳуми Замони навро донишмандони давраи Эҳё барои ифодаи падидаю ҳодиса ва равандҳои ҷамъиятии тамаддуни нави Ғарб пешниҳод карда буданд. Онҳо таърихи инсониятро ба се давра: бостон, миёна ва нав тақсим карда, меъёри муайянсозии Замони навро гулгулшукуфии илмҳои дунявӣ ва инкишофи фарҳанг донистаанд. Аммо ин даврон аз рӯи моҳияти худ бисёр пуртазод будааст: Эҳё, Реформатсия ва ҳуманизм ҳамроҳ бо тӯфони оммавии ирратсионалӣ (ғайриақлонӣ) ва «шикори ҷодугарзанҳо» амал мекарданд. Аз ибтидои Замони нав арзишҳо, меъёрҳои муносибат ва усулҳое ба миён омаданд, ки ба инкишофи тамоми раванду ҳодисаҳои ҷомеаи инсонӣ такони пурзӯр бахшида, ҳастии онҳоро дар доираи тафаккури сифатан нав маънидод карданд. Сатҳи тозаи тафаккури таҷридӣ ва ҷаҳонбинии махсус ташаккул ёфт, ки аз ҳамтоҳои пешинаи худ куллан фарқ мекард. Назари дигар ба рушди ҷомеаи инсонӣ, муносибати инсон ба табиат, муносибатҳои мутақобилаи ҷомеа ва табиат пайдо шуд. Мафҳуми Замони навро дар ибтидо таърихнигорон қабул карданд ва он минбаъд дар илми муосир роиҷ гардид.

Нахустин нишонаи таназзули асрҳои миёна ва оғози Замони нав идораи марказонидаи давлат дар Аврупо ҳисобида мешавад, ки ба ҷангҳои байнифеодалӣ хотима бахшид ва дар ҳаёти ҷамъиятӣ дигаргуниҳои куллӣ ба амал омаданд. Раванди рушди босуръати иқтисод, савдо, молия ва бонкдорӣ, бунёд ва инкишофи истеҳсолоти мануфактура ва саноат бо пояҳои иқтисоди анъанавӣ дар тазод буданд. Сохтори иҷтимоии ҷомеа дигаргун шуд, буржуазия дар ҳаёти сиёсии давлатҳои Аврупо нақши муассир касб кард. Дар соҳаҳои маънавӣ тағйироти инқилобӣ рух дода, ҷараёни нави фалсафӣ — ҳуманизм инсонро ҳамчун шахсияти озод тавсиф кард. Дигар нишонаҳои Замони нав: сохтани киштиҳои бузурги уқёнусгард, ихтирои компас ва кашфиёти бузурги ҷуғрофиёӣ (кушоиши роҳҳои баҳрӣ ба сӯи Африқо, Ҳинд, Амрико), коҳиш ёфтани эътибори калисо (инквизитсия) ва ғалабаи илм бар таассубу хурофот, ихтирои дастгоҳҳои чопи китоб, нашри бешумору бесобиқаи китобҳои илмӣ ва дастрасии шумори зиёди одамон ба онҳо, нашри китоби Коперник «Дар бораи даврзании ҷирмҳои осмонӣ» (1543), ки бо биниши нави гелиосентрӣ ба таълимоти геосентрии Батламиюс хотима бахшид, бунёди мануфактураҳои хурду бузург ва ба корхонаҳои азими истеҳсолӣ табдил ёфтани онҳо, рушду равнақи металлургия ва кашфи конҳо, сохтмони киштиҳои буғӣ, ихтирои борут ва аввалин аслиҳаи оташфишон, гузариш аз истеҳсолоти аграрӣ ба саноатӣ, бунёд ва инкишофи низоми сармоядорӣ, инқилобҳои илмӣ-техникӣ, Инқилоби бузурги Фаронса, Инқилоби буржуазии Англия, ташаккули муносибатҳои буржуазӣ, ихтирои қатора ва сохтмони р. о., ихтирои телеграф, телефон ва ғ.

## Эзоҳ

## Адабиёт

* Замони нав / Г. Зокиров // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
# Пачо Кампос

Пачо Кампос| Маълумоти шахсӣ |
| --- |
| Номи пурра | Франсиско Кампос Саламанка (Francisco Campos Salamanca) |
| Санаи таваллуд | (1916-03-08)8 марти 1916 |
| Макони таваллуд |
Лас Палмас, Испания |
| Санаи вафот |
8
Сентябр 1995(1995-09-08)
(Шаблон:Син сола) |
| Макони вафот |
Мадрид, Испания |
| Қад |
1.81 м (5 ft 11 1⁄2 in) |
| Мавқеъ |
ҳамлагар |
| Маснад |
|

| Маснади ҷавонӣ |
| --- |
| 1934–1936 |
Marino F.C.en |
| 1939 |  Атлетико Мадридen |
| Маснади бошгоҳӣ\* |
| Солҳо | **Даста** | **Apps** | **(Gls)** |
| 1940–1948 |  Атлетико Мадридen |
193 |
(120) |
| 1948–1952 |  Спортинг Хихонen |
82 |
(68) |
| Умумӣ |  | **204** | **(127)** |
| Дастаи миллӣ |
| 1941–1942 |  Испанияen |
6 |
(5) |
| Маснади мураббигӣ |
| 1950 |  Спортинг Хихонen |
| 1954–1955 |
Sporting Gijónen |
| 1957–1958 |  Бадахосen |
| 1960–1961 |
UD Salamancaen |
| 1961–1962 |  ЛАС Палмасen |
| 1963–1964 |  Тенерифеen |

 |
|
\*Миқдори бозиҳо (Apps) ва голҳо (Gls) дар маснади бошгоҳи фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад. .  |

**Франсиско Кампос Саламанка** (исп. **Francisco Campos Salamanca**; 8 марти 1916, — (1995-09-08)8
Сентябр 1995, Лас Палмас, Испания) — футболбози испанӣ, ҳамлагар, муррабӣ.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
# Дэвид Силва

Дэвид Силва| Silva playing for Spain at Euro 2012 |
| Маълумоти шахсӣ |
| Номи пурра | Дэвид Хосэ Хименес Силва (David Josué Jiménez Silva) |
| Санаи таваллуд |
8 Январ 1986 |
| Макони таваллуд |
Аргуинегуин, Испания |
| Қад |
1.70 м (5 ft 7 in) |
| Мавқеъ |
нимҳимоятгари Ҳамлагар |
| Бошгоҳи кунунӣ |
| Дастаи кунунӣ |  Манчестер Ситиen |
| Рақам |
21 |
| Маснад |
|

| Маснади ҷавонӣ |
| --- |
| 1995–2000 |
San Fernandoen |
| 2000–2003 |  Валенсияen |
| Маснади бошгоҳӣ\* |
| Солҳо | **Даста** | **Apps** | **(Gls)** |
| 2003–2004 |  Валенкия Месталаen |
14 |
(1) |
| 2004–2010 |  Валенсияen |
119 |
(21) |
| 2004–2005 |  → Эйбар (кироӣ)en |
35 |
(4) |
| 2005–2006 |  → Селта Виго (кироӣ)en |
34 |
(4) |
| 2010– |  Манчестер Ситиen |
220 |
(39) |
| Дастаи миллӣ‡ |
| 2001–2002 |  Испания U16en |
6 |
(2) |
| 2002–2003 |  Испания U17en |
20 |
(5) |
| 2004–2005 |  Испания U19en |
14 |
(5) |
| 2005 |  Испания U20en |
5 |
(4) |
| 2004–2006 |  Испания U21en |
9 |
(7) |
| 2006– |  Испанияen |
113 |
(32) |

 |
|
\*Миқдори бозиҳо (Apps) ва голҳо (Gls) дар маснади бошгоҳи фақат барои лигаҳои мухталифи миллӣ ба назар гирифта мешавад.  and correct as of 16:27, 21 May 2017 (UTC). ‡ Бозиҳо ва голҳои дастаи миллӣ аз санаи 11 June 2017 |

**Дэвид Хосэ Хименес Силва** (исп. **David Josué Jiménez Silva**; 8 январи 1986, Аргуинегуин, Испания) — футболбози испанӣ, нимҳимоятгари Ҳамлагар.

## Зиндагинома

## Маснади бошгоҳӣ

## Мунтахаби миллӣ

## Эзоҳ

## Пайвандҳо
# Абсорбсия

**Абсо́рбсия** (лот. absorptio аз absorbere — ҷабидан) — ҷаббидан, ба худ кашида гирифтан, ҷаббиш, фурӯбарӣ.

Аз омехтаи газҳо ба тавассути моеъ ҷаббида шудани модда. Ҳангоми абсорбсия ҷаббиш дар тамоми ҳаҷми абсорбент мегузарад. Абсорбсия асоси як қатор усулҳои технологии истеҳсолоти майкашӣ мебошад. Абсорбсияи ангидриди сулфат аҳамияти калон дошта, дар майкашӣ ва истеҳсоли шарбат чун антисептик ва антиоксидант истифода мегардад. Абсорбсия ва десорбсияи гази карбонат бо май равандҳои асосии истеҳсоли майҳои пурҷӯш ва газнок мебошанд. Бисёр равандҳои асосии саноатӣ, масалан, истеҳсоли кислотаҳои нитрат, сулфат ва оксалат, сода ва ғайра тавассути Абсорбсия амалӣ мегарданд. Абсорбсия ҳангоми аз омехтаҳои заҳрнок тоза кардани газ ва коркарди нефт, инчунин дар равандҳои физиологӣ низ корбаст мешавад.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Абсорбсия // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.