Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ҳушёрӣ

**Ҳушёрӣ** — тавре ки Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ муайян кардааст — худдории доимӣ аз машрубот ва дигар моддаҳои психоактивӣ мебошад

*Ҳушёрӣ ба маънои маҷозӣ маънои бо* ақли солим аз худфиребӣ, иллюзияҳо («ҳушёрӣ дар фикркунӣ», «ҳушёрии ақл») озод будан аст .

## Мубориза бо майзадагӣ

### Дар СССР

 Маркаи почтаи СССР 1985 «Ҳушёрӣ — меъёри ҳаёт».
Дар Русия борҳо маъракаҳои ҷамъиятӣ ва давлатӣ барои мубориза барои ҳушёрӣ ба вуҷуд омадаанд. Аввалин маъракаи муборизаи зидди майзадагй дар СССР дар соли 1958 бо карори КМ КПСС ва Ҳукумати Советӣ «Дар бораи пурзур намудани мубориза ба муқобили бадмастӣ ва ба тартиб андохтани кор дар савдои нӯшокиҳои спиртӣ» cap шуда буд. . Маъракаи навбатии зидди майзадагӣ соли 1972 бо қарори Совети Вазирони СССР «Дар бораи чораҳои пурзур намудани мубориза ба муқобили бадмастӣ ва майзадагӣ» cap шуда буд.

Маъруфтарин маъракаи зидди майзадагии Михаил Горбачёв буд . 7 май соли 1985 КМ КПСС «Дар бораи чораҳои бартараф намудани бадмастӣ ва майзадагӣ» ва Совети Вазирони СССР «Дар бораи чораҳои барҳам додани бадмастӣ ва майзадагӣ, барҳам додани майпарастӣ» қабул карда шуданд, ки тамоми ҳизб, органҳои маъмурӣ ва қонунбарор вазифадор кард, ки муборизаро ба муқобили бадмастӣ ва майзадагӣ қатъиян ва дар ҳама ҷо пурзур намоянд. Маъракаи расман ба қайд гирифташуда фурӯши машруботи спиртӣ ба ҳар сари аҳолӣ дар солҳои 1985-1987 беш аз 2,5 маротиба коҳиш ёфт, таваллуднокӣ ва фавт коҳиш ёфт, давомнокии умри мардон 2,6 сол афзоиш ёфт ва дар тамоми таърихи Русия ба ҳадди максималӣ расид, ҷинояти умумиро ба таври назаррас коҳиш дод . Дар оянда маъракаи зидди майзадагӣ барбод рафт, вале дар баробари ин ташкилоти чамъиятии «Иттифоқи мубориза барои ҳушёрии халқ» ташкил карда шуд.

### Дар ислом

Ислом истифодаи ҳар гуна маводи масткунандаро дар ҳар миқдор манъ кардааст . Аз нуқтаи назари Ислом, машрубот мисли дигар маводи масткунанда, аз ҷумла маводи мухаддир ҳаром аст.

Ҳар гуна доруи масткунанда дар арабӣ Ҳамр номида мешавад ва барои мусалмонон комилан ҳаром аст . Аз ҷумла, Муҳаммад (с) «бо мақсадҳои табобатӣ истеъмоли машруботро, ҳар қадар фаврӣ ва зарурӣ бошад, маъқул намедонист» . Дар Қуръон чанд ояте омадааст, ки ба зарар ва ҷоиз будани моддаҳои масткунанда ишора мекунанд.

Туро аз шароб ва қимор савол мекунанд. Бигӯ: «Дар ин ҳарду гуноҳи калон ва барои мардум нафъҳост ва (лекин) гуноҳи ин ҳарду аз фоидаи ин ду калонтар аст». Ва туро савол мекунанд, ки чӣ чизро нафақа кунанд? Бигӯ: «Зиёдатиро», ҳамчунин Аллоҳ барои шумо оятҳои Худро баён мекунад бошад, ки шумо андеша кунед, (Қуръон 2:219)

## Эзоҳ
# Гармо

**Гармо**, **гармӣ**, **миқдори гармо** — миқдори энергияе, ки система (ҷисм) ҳангоми гармотабодул (дар вақти тағйирнопазир будани бузургиҳо ё параметрҳои берунии система – ҳаҷм ва ғайра) медиҳад ё фурӯ мебарад.

Ба мисли кор миқдори гармо низ меъёри тағйирёбии энергияи дохилии система (U) мебошад. Ҳангоми мубодилаи гармӣ дар натиҷаи таъсири мутақобилаи мустақими (бархӯрди) молекулаҳои система бо молекулаҳои ҷисмҳои атроф энергияи дохилии ҷисм тағйир меёбад. Бар хилофи U – функсияи якқимматаи бузургиҳои ҳолат, миқдори гармо, ки яке аз ҷузъҳои тағйирёбии комили U дар раванди физикӣ мебошад, дар шакли фарқи байни қиматҳои функсияҳои бузургиҳои ҳолат ифода карда намешавад. Пас, миқдори камтарини гармо (ки ба тағйирёбии содатарини ҳолати ҷисм мувофиқ аст) дар мавриди умумӣ дифференсиали функсияи бузургиҳои ҳолат буда наметавонад. Миқдори гармои ба ҷисм интиқолшаванда Q ба монанди кор А ба он вобаста аст, ки ба кадом усул система аз ҳолати ибтидоӣ ба ҳолати ниҳоӣ мегузарад. Дар равандҳои баргарданда, мувофиқи ибтидои дуюми термодинамика, миқдори камтарини гармо δQ = TdS аст, ки ин ҷо T – ҳарорати мутлақи система, dS – тағйирёбии энтропияи он мебошанд. Ҳамин тариқ, интиқоли гармо ба система ва интиқоли миқдори муайяни энтропия ба система бо ҳам муодил мебошанд. Ихроҷи гармо аз система бо камшавии энтропия баробарвазн аст. Дар мавриди умумии равандҳои барнагарданда δQ < TdS мебошад.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Гармо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
# Ҳавогард

Ҳавогард
**Ҳавогард** — ин мошинаест дар ҳаво ки онро барои сабук шудани кор сохтаанд ва барои ин онро Ҳавогард номидаанд, ки ғайр аз сатҳи об ё замин ҳаракат мекунад.

## Нигаред низ

* ҳавопаймо
* чархбол

## Эзоҳ

## Адабиёт

* *Вартанян Н. В.* . — Транспортное право. — 2010.
# Уилям Моррис

| Уилям Моррис |
| --- |
|  |
| Таваллуд | 24 март 1834(1834-03-24)[…]* Walthamstow[d], Лондони Бузург, Англия, Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d][…]
 |
| Даргузашт | 3 октябр 1896(1896-10-03)[…] (62 сол)* Ҳаммерсмит[d], Ҳаммерсмит ва Фулҳам, Лондони Бузург, Англия, Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланд[d]
 |
| Шаҳрвандӣ (табаият) | * Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланди Шимолӣ
 |
| Навъи фаъолият | меъмор, шоир, тарроҳ, graphic designer, рассом, нависандаи достонҳои илмию тахайюлӣ, сиёсатмадор, тасвиргар, насрнавис, ҳунарманд, handicrafter, social reformer, хушнавис, decorative artist, art theorist, нависанда |
| Солҳои эҷод | 1869 — 1896 |
| Жанр | decorative art[d] |
| Забони осор | инглисӣ |
| Соядаст |  |
| williammorrissociety.org​(англ.) |
|  **Осор** дар Викитека |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |
|  **Гуфтовардҳо** дар Викигуфтовард |

**Уилям Моррис** (англисӣ: William Morris; 24 март 1834[…], Walthamstow[d], Лондони Бузург[…] — 3 октябр 1896[…], Ҳаммерсмит[d], Лондони Бузург) — рассом, нависандаи англис, фаъол сотсиалист ва пионери сотсиализм дар Англия, яке аз асосгузорони

Ҳаракати Санъат ва Меҳнати Бритониё буд. Бештар ҳамчун ороишгари рӯзномаҳои деворӣ, шоир ва нависандаи асари бадеӣ, пешсафи ҳаракати сотсиалистӣ дар Бритониё намунавӣ буд. Уилям Моррис, сотсиалист ва навовар дар харакати Санъат ва Меҳнат буд.

## Эзоҳ

## Пайвандҳо

* Архиви Уилям Моррис (бо забони англисӣ)
# Рамзина

Рамзинаи хаттӣ
**Рамзина** (форсӣ: رمزینه‎), **боркуд** (англ. Barcode), **штрихкод** — маҷмӯъае аз ададҳо ва хатҳо бо паҳноҳои мухталиф, ки бар рӯйи маҳсуле сабт мешавад ва нишондиҳандаи иттилоотӣ дар бораи мавҷудии коло дар анбору навъи коло ва иттилооти дигар аст.

Рамзина гунае намоиши тасвирии иттилоот бар рӯйи сатҳҳо аст, ки иттилооти онро метавон тавассути мошин, бозхонӣ кард.

### Хаттӣ

* EAN (EAN-8 аз 8 рақам иборат аст, EAN-13 — 13 рақам истифода мешавад)
* UPC (UPC-A, UPC-E)
* Кодекси 56
* Code128 (UPC / EAN-128)
* Codabar
* «Interleaved 2 of 5»

### Дубуъдӣ

 Намунаи рамзи Data Matrix, ки ин матнро рамзбандӣ кардааст: «Википедия, донишномаи озод»
## Эзоҳ
# Сомонаи иттилоъоти ҷуғрофиёӣ

**Сомонаи иттилоъоти ҷуғрофиёӣ**, **СИҶ**, ё **ҶӣЭйЭс** (англ. Geographic Information System — GIS) — сомонаи роёнаӣ барои мудирияту воковии иттилоъоти ҷуғрофиёӣ буда, ки тавонои гирдоварӣ, захира, воковӣ ва намоиши иттилоъоти ҷуғрофиёиро дорад. Ҳадафи ниҳоии як сомонаи иттилооти ҷуғрофиёӣ, пуштибонӣ барои тасмимгириҳои поягузоришуда бар пояи додаҳои ҷуғрофиёӣ мебошад ва амалкарди асосии он ба даст овардани иттилоъотест, ки аз таркиби лояҳои мутафовити додаҳо бо равишҳои мухталиф ва бо дидгоҳҳои гуногун ба даст меоянд.

## Эзоҳ
# Каролинаи Ҷанубӣ

| Каролинаи Ҷанубӣ |
| --- |
| англ. State of South Carolina |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Парчам |

 |
| Carolina[d] ва South Carolina on My Mind[d] |
| Кишвар | ИМА |
| Маркази маъмурӣ | Columbia[d] |
| Роҳбар | Henry McMaster[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё |
| Таърихи таъсис | 23 май 1788 |
| Масоҳат | * 82 931 км²
 |
| Баландӣ | 105 м |
| Вақти минтақавӣ | EDT[d] ва America/New\_York[d] |
| Аҳолӣ |
| Аҳолӣ | * ▲5 118 425 тан (1 апрел 2020)
 |
| Шиносаҳои ададӣ |
| Рамзи ISO 3166-2 | US-SC |
| Вебгоҳи расмӣ​(англ.) |
|  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

Каролинаи Ҷанубӣ, бинои ҳукуматӣ
**Корулинои Ҷанубӣ**(англ. South Carolina, (/ˌsaʊθ kærəˈlaɪnə/ ) — иёлатест дар қисми Ҷанубу Ғарби ИМА, яке аз иёлатҳои Алантикаи Ҷанубии ИМА. Аҳолӣ — 4,896,146 наф. (2015). Марказ ва шаҳри бузургтарин — Колумбиё.

## Таърих

## Ҷуғрофия ва иқлим

## Иқтисодиёт

## Аҳолӣ

## Сохтори маъмурӣ сиёсӣ

## Фарҳанг

### Ҷозибаҳои гардишгарӣ

### Дин

Бештари динҳо: протестантӣ ва ислом ба назар мерасад.

### Идҳо

## Пайвандҳо

* sc.gov (ингл.) — вебгоҳи расмии иёлати Каролинаи Ҷанубӣ

## Эзоҳ
# Чаманзорҳои кӯҳии алпӣ

Чаманзорҳои кӯҳии алпӣ дар Гурҷистон
**Чаманзорҳои кӯҳии алпӣ —** чаманзорҳои кӯҳӣ мебошанд, ки бо гиёҳҳои алафӣ пӯшонида шудаанд. Дар қаторкӯҳҳо, онҳо дар болои хатти ҷангал, дар минтақаи алпӣ ҷойгиранд. Баландии оғозёбии чаманзорҳои алпӣ асосан аз иқлим ва арзи минтақа вобаста аст (ҳар қадар аз қутбҳо дуртар бошад, чаманзорҳои алпӣ ҳамон қадар баландтар оғоз мешаванд). Чангалзорҳои алпӣ одатан аз хатти ҷангали кӯҳӣ бо камарбанди ҷангалҳои каҷ ҷудо карда мешаванд.

Чаманзорҳои алпӣ бо гиёҳҳои хоси пастқад, инчунин гиёҳҳое, ки "болиштҳои алафӣ"-ро ташкил медиҳанд, тавсиф мешаванд. Ин намуди экосистемаро ба тундра монанд мекунад, ки боиси номи чаманзорҳои алпӣ "тундраи кӯҳӣ" мегардад. Иқлими минтақаи чаманзор сард аст, гарчанде ки нисбат ба тундраи қутбӣ камтар шадид аст. Ҳарорати миёнаи тобистон тақрибан 15°C аст, дар ҳоле ки ҳарорат дар зимистон то -10°C паст мешавад. Тағйироти ногаҳонии ҳарорат маъмул аст.

Қабати хок дар чаманзорҳои алпӣ одатан нисбатан тунук ва беҳосил буда, аз сангҳо ва шағалҳои сершумор иборат аст. Дар минтақаи мӯътадил, одатан дар хоки чаманзорҳои алпӣ қабати глей ба вуҷуд меояд.

Азбаски чаманзорҳои алпӣ қариб дар ҳар як минтақаи Замин мавҷуданд, муайян кардани намудҳои ҳайвоноте, ки хоси ҳамаи онҳо ҳастанд, ғайриимкон аст. Аксар вақт, махсусан дар минтақаҳои мадоргон ва ҷанби мадоргон, чаманзорҳои алпӣ ҷазираҳои экосистемаҳои боқимонда мебошанд, ки аз якдигар бо иқлими гармтар ва пасттар ҷудо шудаанд. Чунин минтақаҳо метавонанд намудҳоеро, ки дар минтақаҳои наздик ғоиб ё нобуд шудаанд, дар бар гиранд - аксар вақт боқимондаҳои давраи яхбандии қаблӣ. Масалан, чунин намуд шағоли Эфиопия аст, ки дар чанд популятсияи баланди ҷудогона, ки дар он ҷо иқлими нисбатан сард барои он мувофиқ аст, зинда мемонад.

 гиёҳҳои пешрав бо системаҳои решаи хеле қавӣ ва амиқ заминҳои сайёр ва сангрезаро ишғол мекунанд. Инҳо кӯкнор, кресс ва родиоларо дар бар мегиранд. Растаниҳои чаманзори кӯҳӣ алафҳои хуби хӯроки чорво мебошанд, аз ин рӯ чорво дар тобистон дар он ҷо мечаранд. Намудҳои ороишӣ, ба монанди эделвейс, дар байни олами набототи кӯҳӣ низ мавҷуданд .

## Адабиёт

* Альпийские луга // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

## Эзоҳ
# Табиатгардӣ

Табиатгардӣ дар кӯҳҳои Элоки ноҳияи Файзобод, майи 2022
**Экотуризм** ё **табиатгардӣ** ё **бумгардишгарӣ** — гунае аз гардишгарӣ аст, ки дар он гардишгарон барои дидор аз минтақаҳои табиии номаскун ва дастнохӯрдаи ҷаҳон сафар мекунанд ва ба тамошои гиёҳону парандагону моҳиҳо ва дигар ҷонварон мепардозанд.

## Эзоҳ
# Аъзо

**Аъзо** (ар. اعضا‎) — силсилаи узвҳои одам, ки як ё чанд вазифаи махсусро иҷро мекунад. Мағзи сар, дил, чашм, ҷигар, меъда ва ғ. мисолҳои аъзо мебошанд.

Ҳамаи аъзои организм ба ҳамдигар алоқаманд буда, дар иҷрои вазифаи худ ба аъзои том будани организм далолат мекунанд. Аъзо аз рӯйи вазифаҳои асосӣ тасниф карда мешавад, масалан, аъзои ҳаракат, аъзои ҳозима, аъзои нафас ва ғ.

## Нигаред низ

* Узвҳои нафаскашӣ
* Узвҳои нутқ
* Узвҳои таносул
* Узвҳои ҳозима.

## Эзоҳ

## Сарчашма

* Аъзо // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.