# Луис Пастер

| Луис Пастер |
| --- |
| фр. Louis Pasteur |
|  |
| Таърихи таваллуд | 27 декабр 1822(1822-12-27)[…] |
| Зодгоҳ | * Dole[d], Bourbon Restoration in France[d]
 |
| Таърихи даргузашт | 28 сентябр 1895(1895-09-28)[…] (72 сол) |
| Маҳалли даргузашт | * Castle of Villeneuve-l'Étang[d], Marnes-la-Coquette[d]
 |
| Кишвар | * Фаронса
 |
| Фазои илмӣ | кимиё ва микробиология |
| Ҷойҳои кор | * Донишгоҳи Страсбург[d]
* Université de Lille[d]
* École normale supérieure - PSL[d]
* École Centrale de Lille[d]
* Pasteur Institute[d]
 |
| Дараҷаи илмӣ: | доктори тиб[d], Doctor of Natural Sciences[d], доктори ифтихорӣ[d] ва доктори фалсафа[d] |
| Алма-матер | * École normale supérieure - PSL[d] (1845)
* Lycée Saint-Louis[d]
* Донишгоҳи Порис
* Conservatoire national des Arts et Métiers[d]
 |
| Роҳбари илмӣ | Antoine Jérôme Balard[d] ва Жан-Батист Био |
| Шогирдон | Charles Friedel[d], Charles Chamberland[d] ва Émile Roux[d] |
| Ҷоизаҳо |           Leeuwenhoek Medal[d] (1895)  Rumford Medal[d] (1856) National Inventors Hall of Fame[d] (1978) Jecker Prize[d] (1861) Albert Medal[d] (1882) Конкур ҷенерол[d] Foreign Member of the Royal Society[d] (29 апрел 1869) Bressa Prize[d] (1883) Cameron Prize of the University of Edinburgh[d] Prix Jean-Reynaud[d] (1886) Доктори фахрии Донишгоҳи Леж[d] (1893) |
| Имзо |  |
|  Парвандаҳо дар Викианбор |

**Луи Пастер** ( фр. Louis Pasteur, талаффузи фаронсавӣ: ​[lwi pastœʁ] ; 27 декабри 1822, Доле, департаменти Юра – 28 сентябри 1895, Château Villeneuve-l'Étang дар наздикии Гарше ) – шимидони фаронсавӣ ва микробиолог, узви Академияи Фаронса (аз соли 1881; дар кафедраи № 17 ). Пастер, ки моҳияти микробиологии ферментатсия ва бисёр бемориҳои ҳайвонот ва инсонро нишон дода буд, яке аз асосгузорони микробиология, муасиссиси илмии эмгузаронӣ ва ваксинаҳо бар зидди сиёҳзахм, вабои мурғ ва ҳорӣ шуд . Корҳои ӯ дар соҳаи сохтори булӯрӣ ва падидаи поляризатсия асоси стереошимиро ташкил доданд . Пастер инчунин ба баҳси асрҳо дар бораи пайдоиши худсаронаи баъзе шаклҳои ҳаёт дар замони муосир хотима бахшид ва имконнопазирии инро бо роҳи таҷрибавӣ исбот кард. Номи ӯ ба шарофати фанновари офаридаи ӯ ки баъдтар ба номи ӯ *пастеризатсия,* гузошта шудааст, маҳбубияти фаровонеро кашф кардааст.

Ӯ аз оилаи чармгар буд ва маълумоти васеъ, бахусус дар соҳаи истеъдоди бадеӣ, гирифт. Пастер, ки касби илмро интихоб карда буд, дар синни 26-солагӣ ба шарофати кашфи сохтори кристаллҳои кислотаи тартарӣ профессори физик шуд. Ӯ муддате дар литсейи Дижон ва Донишгоҳи Страсбург кор кард ва се сол декани факултаи илмҳои табиӣ дар Лил буд. Аз соли 1859 то 1867, ӯ яке аз директорони École Normale Superieure буд. Пас аз нооромиҳои донишҷӯён, ӯ худро пурра ба таҳқиқоти илмӣ бахшид ва аз соли 1867 то 1888 лабораторияи химияи физиологиро роҳбарӣ кард. Аз соли 1859 то 1864, Пастер ба омӯзиши назарияи тавлиди худсаронаи микроорганизмҳо тамаркуз кард ва ҳамзамон равандҳои ферментатсияро дар робита бо вайроншавии васеъи шароб ва пиво ҳангоми тайёр кардан ва интиқоли онҳо омӯхт. Дар соли 1865, Луи Пастер ба омӯзиши сабабҳои эпидемияи кирми абрешим дар ҷануби Фаронса шурӯъ кард, ки ба саноати кирмпарварӣ зарари ҷиддӣ расонида буд. Пас аз солҳои 1870-ум, Пастер қариб пурра ба таҳқиқоти тиббӣ бахшида шуд (ӯ соли 1873 узви Академияи миллии тиб шуд), зеро се фарзандаш бар асари бемории тиф фавтиданд. Соли 1868 Донишгоҳи Бонн ба Пастер дараҷаи доктори тибро бо номи "Honoris Causa" дод, аммо пас аз ҷанги Франко-Пруссия дар соли 1871, ӯ аз он бо сабабҳои сиёсӣ даст кашид. Соли 1888 ӯ ифтитоҳи Институти Пастерро дар Париж таъмин кард, ки аввалин директори онро то маргаш ба ӯҳда дошт. Ӯро дар дахма институт дафн карданд.

Ӯ аз кишварҳои гуногуни ҷаҳон ҷоизаҳои илмӣ ва давлатии сершумор ба даст оврадаст. Солгарди марги Луис Пастер ҳар сол ҳамчун Рӯзи ҷаҳонии мубориза бо бемории ҳор таҷлил мешавад [ .

## Ташаккул (1822–1848)

*Хонае дар Доле, ки Луис Пастер дар он таваллуд шудааст. Акси соли 2016.*
## Эзоҳҳо

## Адабиёт

## Пайвандҳо

* L’Institut Pasteur(фр.). 23 Январ 2019 санҷида шуд.
* Maison Louis Pasteur(фр.).  Académie des sciences. 26 Январ 2019 санҷида шуд.
* Oeuvre artistique de Pasteur.  Photothèque de l’Institut Pasteur. 24 марти 2019 санҷида шуд.
* Pasteur Museum, Crypt and Institute — Paris.  Travel France Online (24 ноябри 2018). 10 марти 2019 санҷида шуд.
* Благодарное человечество своему благодетелю PASTEUR. *VIVOS VOCO!*. 23 Январ 2019 санҷида шуд.
* *Созонов С. И.* Пастёр, Луи // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.