# జర్మన్ సమోవా

| German Samoa*Königreich Samoa* (German) *Malo Kaisalika* (Samoan) |
| --- |
| 1900–1920 |
|
Service flag of the colonial office

Coat of arms of the German Empire

 |
| Brown: German New Guinea; yellow: German Pacific protectorates; red: German Samoa; orange: North Solomons, ceded to Britain |
| Status | Protectorate of Germany |
| రాజధాని | Apia |
| Common languages | German (official, administration) Samoan (native) |
| Tupu Sili (ruler of Samoa) |   |
|  |
| • 1900–1919  | Wilhelm II |
|  |
| Governor |   |
|  |
| • 1900–1911  | Wilhelm Solf |
| • 1911–1919  | Erich Schultz-Ewerth |
|  |
| Historical era | German colonization in the Pacific Ocean |
|  |
| • Tripartite Convention  | 2 December 1899 |
| • Colonization  | 1 March 1900 |
| • NZ occupation  | 30 August 1914 |
| • Treaty of Versailles  | 10 January 1920 |
| • League mandate  | 17 December 1920 |
|  |
| విస్తీర్ణం |
| 1912 | 2,831 km2 (1,093 sq mi) |
| జనాభా |
|  |
| • 1912  | 33,500 |
|  |
| ద్రవ్యం | Goldmark |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Kingdom of Samoa |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Western Samoa Trust Territory |  |
| Dominion of New Zealand |  |

 |

 |

'*జర్మను సమోవా**, అధికారికంగా** కింగ్డం ఆఫ్ సమోవా* (జర్మనీ: సమోవా రాజ్యం ;సమోయాను: మాలో కైసలికా ). ఇది 1900 నుండి 1920 వరకు జర్మనీ రక్షిత ప్రాంతంగా ఉంది. ఇందులో ఉపోలు, సవైʻఐ, అపోలిమా, మనోనో ద్వీపాలను కలిగి ఉన్నాయి. ఇప్పుడు పూర్తిగా స్వతంత్ర రాజ్యమైన సమోవాలో ఉంది. గతంలో *వెస్ట్రను సమోవా*. 1899 డిసెంబరు 2న వాషింగ్టను‌లో సంతకం చేయబడిన త్రైపాక్షిక సమావేశం తర్వాత పొందిన పసిఫికు మహాసముద్రంలో చివరి జర్మనీ వలసరాజ్యాల సముపార్జన సమోవా 1900 ఫిబ్రవరి 16న ధ్రువీకరణలు మార్పిడి చేయబడ్డాయి. చైనాలోని కియాట్షౌ బే లీజ్డు టెరిటరీ పక్కన పెడితే, పసిఫికు‌లోని జర్మనీ కాలనీ ఇది మాత్రమే జర్మనీ న్యూ గినియా నుండి విడిగా నిర్వహించబడింది.

## జర్మనీ ప్రభావం విస్తరణ

1855లో జె. సి. గొడెఫ్రాయి & సోహ్ను వాల్పరైసోలో గొడెఫ్రాయి ఏజెంటు ఆగస్టు అన్షెల్ము చర్చల తర్వాత పసిఫికులోకి తన వాణిజ్య వ్యాపారాన్ని విస్తరించారు. ఆయన సమోవా దీవులకు నౌకాయానం చేసాడు. వీటిని అప్పట్లో నావిగేటరు దీవులుగా పిలిచేవారు. 19వ శతాబ్దం రెండవ భాగంలో సమోవాలో జర్మనీ ప్రభావం విస్తరించింది. కొబ్బరి, కోకో, హెవియా రబ్బరు సాగు కోసం పెద్ద ఎత్తున తోటల కార్యకలాపాలను ప్రవేశపెట్టారు. ముఖ్యంగా జర్మనీ సంస్థలు కొబ్బరి, కోకో బీన్ ప్రాసెసింగు‌ను ఏకస్వామ్యంగా కలిగి ఉన్న 'ఉపోలు ద్వీపంలో ఉన్నాయి.

జె. సి. గోడెఫ్రాయి & సోహ్ను వాణిజ్య కార్యకలాపాల మధ్య పసిఫికు‌లోని దీవులకు విస్తరించాయి. 1865లో జె.సి. గోడెఫ్రాయి & సోహ్ను తరపున పనిచేసే ట్రేడింగు కెప్టెను నుకులేలే అటోలు తూర్పు ద్వీపమైన నియుకు 25 సంవత్సరాల లీజును పొందాడు. జె. సి. గోడెఫ్రాయి అండ్ సన్ 1879లో హాంబర్గు‌లోని సౌతు సీ ఐలాండ్సు ట్రేడింగు, ప్లాంటేషను సొసైటీ (డిహెచ్‌పిజి) చే స్వాధీనం చేసుకున్నారు. 1875లో స్థాపించబడిన రూజు, హెడెమాను & కో నుండి సెంట్రలు పసిఫికు‌లో వాణిజ్య కార్యకలాపాలలో పోటీ వచ్చింది. దీని తర్వాత హెచ్.ఎం. రూజ్ అండ్ కంపెనీ ఆ సంస్థ 1887లో విఫలమయ్యే వరకు కొనసాగించింది.

జర్మన్ వ్యాపారులు, తోటల యజమానులు, బ్రిటిషు వ్యాపార సంస్థలు, అమెరికను వ్యాపార ప్రయోజనాల విరుద్ధ ప్రయోజనాల వల్ల ఏర్పడిన ఉద్రిక్తతలు మొదటి సమోవాను అంతర్యుద్ధానికి దారితీశాయి. ఈ యుద్ధం దాదాపు 1886 - 1894 మధ్య జరిగింది. ప్రధానంగా సమోవాన్ల మధ్య జరిగింది. అయితే జర్మనీ సైన్యం అనేక సందర్భాలలో జోక్యం చేసుకుంది. యునైటెడు స్టేట్సు యునైటెడు కింగ్‌డం జర్మనీ కార్యకలాపాలను వ్యతిరేకించాయి. ఇది 1887లో అపియా హార్బరులో ఘర్షణకు దారితీసింది.

రెండవ సమోవాను అంతర్యుద్ధం తర్వాత 1899లో సమోవాను దీవులను మూడు ప్రమేయ శక్తులు విభజించాయి. సమోవా త్రైపాక్షిక సమావేశం 171 డిగ్రీల పశ్చిమ రేఖాంశానికి పశ్చిమాన ఉన్న దీవుల నియంత్రణను జర్మనీకి, తూర్పు దీవులను యునైటెడు స్టేట్సు (ప్రస్తుత అమెరికను సమోవా) కు అప్పగించింది. యునైటెడు కింగ్‌డం పసిఫికు, పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని ఇతర భూభాగాలతో భర్తీ చేయబడింది.

## ఆర్థిక అభివృద్ధి

 సలువాఫాటా హార్బరు (ఆర్. హెల్‌గ్రేవు, 1908), అపియాకు తూర్పున 10 మైళ్లు
వలసవాద సంవత్సరాలలో వ్యవసాయ కార్యకలాపాలను బాగా విస్తరించడానికి కొత్త కంపెనీలు ఏర్పడ్డాయి. ఇది ప్రజా పనుల కోసం పన్ను ఆదాయాలను పెంచింది. ఇది ఆర్థిక వృద్ధిని మరింత ప్రేరేపించింది; "...మొత్తం మీద, జర్మనీ పాలన కాలం దేశం అనుభవించిన అత్యంత ప్రగతిశీల ఆర్థికంగా వ్యవస్థగా ఉంది." సమోవాలో ప్రముఖ వాణిజ్య, తోటల సంస్థగా జె. సి. గొడెఫ్రాయ్, దాని వివిధ ఉపవిభాగాలు, శాఖల మధ్య, హాంబర్గు‌లోని హోం బేసు మధ్య దాని స్వంత నౌకల సముదాయంతో కమ్యూనికేషన్లను నిర్వహించింది. సమోవాను సాంస్కృతిక కవరులో "కిరాయి కోసం శ్రమ" లేనందున, చైనీసు (కూలీ) కార్మికులను ( కొంతవరకు డిహెచ్‌పిజి కోసం పనిచేస్తున్న న్యూ గినియా నుండి మెలనేషియన్లు) దిగుమతి చేసుకోవడం అమలు చేయబడింది. " 1914 నాటికి 2,000 మందికి పైగా చైనీయులు కాలనీలో ఉన్నారు, జర్మన్ తోటల కోసం సమర్థవంతమైన కార్మిక శక్తిని అందించారు."

సమోవాలోని ప్రధాన తోటల సంస్థలు:

* జె. సి. గోడెఫ్రాయి & సన్ (*డ్యూయిషు హాండెల్సు ఉండ్ ప్లాంటాజెను గెసెల్సు‌చాఫ్టు* లేదా డిహెచ్‌పిజిగా భర్తీ చేయబడింది)
* *డ్యూయిషు సమోవా గెసెల్సు‌చాఫ్టు*
* *సఫాటా-సమోవా-గెసెల్సు‌చాఫ్టు*
* *సమోవా కౌట్షుకు కొంపాగ్నీ*

## చరిత్ర

### వలసవాద పరిపాలన

 ములిను'యు, 1900 వద్ద జర్మనీ జెండాను ఎగురవేయడం (ఫోటో:ఆల్ఫ్రెడు జేమ్సు టాటర్‌సాలు)
 గ్రూప్ విత్ 1903లో జర్మన్ సమోవాకు మిల్స్ చేసిన పర్యటన సందర్భంగా గవర్నరు విల్హెల్ము సోల్ఫు (పీక్ క్యాపు ధరించి), న్యూజిలాండు పార్లమెంటేరియను చార్లెసు హెచ్. మిల్సు, పారామౌంటు చీఫు మాటా'ఫా ఐయోసెఫో
 1910లో అపియాలో గవర్నరు విల్హెల్ము సోల్ఫు
జర్మనీ వలసరాజ్యాల కాలం 14 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగింది. అధికారికంగా 1900 మార్చి 1న సామ్రాజ్య జెండాను ఎగురవేయడంతో ప్రారంభమైంది. విల్హెల్ము సోల్ఫు మొదటి గవర్నరు అయ్యారు.
సమోవాను ప్రజలతో దాని రాజకీయ సంబంధాలలో ఆర్థిక రంగంలో మాదిరిగానే సోల్ఫు ప్రభుత్వం తెలివితేటలు, శ్రద్ధ వంటి లక్షణాలను ప్రదర్శించింది. ఆయన సమోవా సంస్థలను స్థానిక ఆచారాలను అంగీకరించడం ద్వారా కొత్త వలస ప్రభుత్వ వ్యవస్థలోకి నైపుణ్యంగా ప్రవేశపెట్టాడు. సోల్ఫు స్వయంగా సమోవా ప్రజలకు ముఖ్యమైన అనేక ఆచారాలు, ఆచారాలను నేర్చుకున్నాడు, కావా ఆచారబద్ధమైన మద్యపానంతో సహా సాంస్కృతిక మర్యాదలను గమనించాడు.

"జర్మనీ పాలన మొదటిసారిగా శాంతి, శాంతిని తీసుకువచ్చింది. ... గవర్నరు వ్యక్తిలో అధికారం పితృస్వామ్యంగా, న్యాయంగా, సంపూర్ణంగా మారింది. బెర్లిను చాలా దూరంలో ఉంది; కేబులు లేదా రేడియో లేదు." జర్మనీ నిర్వాహకులు దాదాపు రెండు వందల మంది ప్రముఖ సమోవాన్లు వివిధ ప్రభుత్వ కార్యాలయాలను నిర్వహించే వ్యవస్థను వారసత్వంగా పొందారు. సంవత్సరాలుగా, ఈ పదవులకు పోటీలు, అలాగే వలస అధికారుల నియామకాలు ఉద్రిక్తతలను సృష్టించాయి. అసమ్మతి *మటై* (ముఖ్యులు) 1909లో అపియా మీద సాయుధంగా కవాతు చేయడానికి ఒక మిలిటెంటు ఉద్యమంలో కలిసిపోయారు. గవర్నరు సోల్ఫు సమోవాన్లను కలిశాడు. ఆయన దృఢమైన వ్యక్తిత్వం వారిని ఇంటికి తిరిగి రావడానికి ఒప్పించింది. అయితే రాజకీయ ఆందోళన కొనసాగింది. అనేక యుద్ధనౌకలు వచ్చాయి. సోల్ఫు సహనం ముగిసింది. ఆయన వద్ద ఉన్న పది మంది నాయకులు, వారి భార్యలు, పిల్లలు, సహాయకులు మొత్తం 72 మందిని జర్మనీ మరియానా దీవులలోని సైపానుకు బహిష్కరించారు. ఫలితంగా తిరుగుబాటు ముగిసింది.

వలసవాద నిర్వాహకుల శక్తివంతమైన ప్రయత్నాలు మొదటి ప్రభుత్వ పాఠశాల వ్యవస్థను స్థాపించాయి; ఒక ఆసుపత్రి నిర్మించబడింది. సిబ్బందిని నియమించారు. అవసరమైన విధంగా విస్తరించారు. పసిఫికు‌లోని యూరోపియను శక్తుల అన్ని వలసరాజ్యాల ఆస్తులలో, జర్మనీ సమోవా ఇప్పటివరకు ఉత్తమ రహదారి; 1942 వరకు ఉన్న అన్ని రహదారులు జర్మనీ దర్శకత్వంలో నిర్మించబడ్డాయి. జర్మనీ పాలన మొదటి ఎనిమిది సంవత్సరాలను గుర్తించిన బెర్లిను ట్రెజరీ నుండి సామ్రాజ్య గ్రాంట్లు 1908 తర్వాత అవసరం లేదు. సమోవా స్వయం సహాయక కాలనీగా మారింది. విల్హెల్ము సోల్ఫు 1910లో సమోవాను విడిచిపెట్టి బెర్లిను‌లో వలస కార్యదర్శిగా నియమితుడయ్యాడు; ఆయన తర్వాత రక్షిత ప్రాంతంలో మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎరిచు షుల్టుజు గవర్నరు‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించాడు. జర్మన్లు ​​టెలిఫంకెను రైల్‌రోడును అపియా నుండి మౌంటు వాయా వరకు నిర్మించారు. వారి టెలిఫంకెను వైర్‌లెసు స్టేషను 120 మీటర్ల ఎత్తైన మాస్టు కోసం నిర్మాణ సామగ్రిని రవాణా చేయడానికి ఇది మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైన కొద్ది రోజుల తర్వాత 1914 ఆగస్టు 1న ప్రణాళిక ప్రకారం ప్రారంభించబడింది.

జర్మనీ వలస పాలనాధికారి రచయిత రాబర్టు లూయిసు స్టీవెన్సను మాజీ ఇంటిని నివాసంగా ఉపయోగించారు; ఆ భవనం ఇప్పుడు రాబర్టు లూయిసు స్టీవెన్సను మ్యూజియంగా ఉంది.

నైరుతి ఆఫ్రికా, కామెరూను లేదా తూర్పు ఆఫ్రికాలో జరిగినట్లుగా జర్మనీ సమోవాలో ఇలాంటి స్థాయిలో హింసాత్మక వలసవాద వ్యతిరేక ప్రతిఘటనను అనుభవించలేదు. అయితే సమోవాలో ఉన్నత వర్గాల నేతృత్వంలోని *ఓలోవా,* *మౌ ఎ పులే* ఉద్యమాలు, జర్మనీ వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా యువత ఉద్యమాలు వంటి వలసవాద వ్యతిరేక నిరోధక ఉద్యమాలు ఉన్నాయి.

### ఆక్రమణ

 యూనియను జాకు‌ను అపియాలోని ఒక భవనం వద్ద ఎగురవేశారు. 1914 ఆగస్టు 30
స్థానిక సమోవా పోలీసులు కాకుండా జర్మనీ దీవులలో సాయుధ దళాలు లేవు. చిన్న గన్‌బోటు ఎస్‌ఎంఎస్ *గీయరు* నిరాయుధ సర్వే షిపు *ప్లానెటు*లను "ఆస్ట్రేలియను స్టేషను" అని పిలవబడే వాటికి కేటాయించారు (బ్రిటిషు ఆధిపత్యం ఆస్ట్రేలియా కాదు. అన్ని జర్మనీ సౌతు సీసు ప్రొటెక్టరేటు‌లను కలిగి ఉంది). కానీ *గీయరు* ఎప్పుడూ సమోవాకు చేరుకోలేదు.

1914లో సమోవాలో వ్యాపారంలో ఉన్న బ్రిట-జన్మించిన హెర్బర్టు మోర్లీ, 27వ తేదీన ఒక లేఖను పంపారు. 1914 జూలై అక్కడ ఆయన సమోవా తీరంలో ఆరు జర్మనీ యుద్ధనౌకలు డాకింగు చేస్తున్నట్లు చెబుతాడు. ఈ లేఖ 1914 నవంబరు 17న *కీగ్లీ న్యూసు*లో ప్రచురించబడింది.

యునైటెడు కింగ్డం ఆదేశం మేరకు 1914 ఆగస్టు 29 ఉదయం సమోవా ఎక్స్‌పెడిషనరీ ఫోర్సు దళాలు కాలనీని ఎటువంటి వ్యతిరేకత లేకుండా ఆక్రమించాయి. తూర్పు ఆసియా స్క్వాడ్రను వైసు అడ్మిరలు కౌంటు మాక్సిమిలియను వాన్ స్పీ ఆక్రమణ గురించి తెలుసుకుని సాయుధ క్రూయిజర్లు ఎస్‌ఎంఎస్ గ్నీసెనౌ, ఎస్‌ఎంఎస్ షార్ను‌హోర్సుటుతో సమోవాకు త్వరపడి వెళ్లాడు. ఇవి 1914 సెప్టెంబరు 14న అపియా నుండి వచ్చాయి. అయితే మిత్రరాజ్యాల ఆధిపత్య సముద్రంలో ల్యాండింగు తాత్కాలిక ప్రయోజనం మాత్రమే కలిగి ఉంటుందని ఆయన నిర్ధారించాడు. క్రూయిజర్లు బయలుదేరాయి. న్యూజిలాండు 1920 వరకు జర్మనీ కాలనీని ఆక్రమించింది. ఆపై 1962లో లీగు ఆఫ్ నేషన్సు క్లాసు సి మాండేటు‌గా స్వాతంత్ర్యం పొందే వరకు దీవులను పరిపాలించింది. తరువాత 1946 తర్వాత యునైటెడు నేషన్సు ట్రస్టు టెరిటరీగా రూపొందించబడ్డాయి.

## జర్మనీ సమోవా కోసం ప్రణాళికాబద్ధమైన చిహ్నాలు

1914లో జర్మనీ సమోవాతో సహా జర్మనీ కాలనీలు కోసం ప్రతిపాదిత కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్సు జెండాల కోసం వరుస డ్రాఫ్టు‌లు తయారు చేయబడ్డాయి. అయితే డిజైను‌లు పూర్తి కాకముందే మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైంది. చిహ్నాలను ఎప్పుడూ ఉపయోగించలేదు. యుద్ధంలో ఓటమి తర్వాత జర్మనీ తన అన్ని కాలనీలను కోల్పోయింది. కాబట్టి కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్సు జెండాలు అనవసరంగా మారాయి.

* ప్రతిపాదిత జెండా
* ప్రతిపాదిత కోట్ ఆఫ్ ఆర్మ్సు

## మూలాలు