# సెన్సెక్స్

బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్| Founded | 1 జనవరి 1986 (1986-01-01) |
| Headquarters | భారతదేశం  |

**బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్** (ఎస్ అండ్ పి బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ సెన్సిటివ్ ఇండెక్స్ లేదా కేవలం **సెన్సెక్స్** అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్‌లో లిస్టైన 30 ఆర్థికంగా పటిష్టమైన, సుస్థిరమైన కంపెనీలతో కూడిన ఫ్రీ-ఫ్లోట్ మార్కెట్ వెయిటెడ్ స్టాక్ మార్కెట్ సూచీ. ఈ 30 కంపెనీలు అతిపెద్దవి, అత్యంత చురుకుగా ట్రేడయ్యే స్టాక్‌లు, ఇవి భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలోని వివిధ పారిశ్రామిక రంగాలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. 1 జనవరి 1986 నుండి ప్రచురితమవుతున్న ఎస్ అండ్ పి బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ భారతదేశంలోని దేశీయ స్టాక్ మార్కెట్ల నాడిగా పరిగణించబడుతుంది. సెన్సెక్స్ బేస్ విలువ 1 ఏప్రిల్ 1979 న *100*గా తీసుకోబడింది, దాని బేస్ సంవత్సరం *1978–79*. 25 జూలై 2001న, బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ డాలర్‌తో ముడిపడి ఉన్న వెర్షన్ **డాలెక్స్-**ను ప్రారంభించింది.

## వ్యుత్పత్తి

సెన్సెక్స్ అనే పదాన్ని 1989లో స్టాక్ మార్కెట్ విశ్లేషకుడు దీపక్ మోహోని రూపొందించారు. అప్పటికి బీఎస్‌ఈ సెన్సిటివ్ ఇండెక్స్ సుమారు 750 పాయింట్ల వద్ద ఉండేది. సెన్సెక్స్ అనేది సెన్సిటివ్ (Sensitive), ఇండెక్స్ (Index) అనే పదాల కలయిక.

## లెక్కింపు

ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిస్థితులను ప్రతిబింబించేలా బీఎస్‌ఈ తన కూర్పును ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించి, సవరిస్తుంది. ఈ సూచీని మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ పద్ధతికి వైవిధ్యమైన ఫ్రీ ఫ్లోట్ క్యాపిటలైజేషన్ పద్ధతి ఆధారంగా లెక్కిస్తారు. కంపెనీ అవుట్‌స్టాండింగ్ షేర్లను ఉపయోగించే బదులు, ఇది ట్రేడింగ్‌కు సులభంగా అందుబాటులో ఉండే షేర్లను (ఫ్లోట్) ఉపయోగిస్తుంది. ఫ్రీ ఫ్లోటింగ్ క్యాపిటల్ అంటే డైరెక్టర్ల వాటాను తీసివేయగా వచ్చే మొత్తం క్యాపిటలైజేషన్.
ఫ్రీ ఫ్లోట్ క్యాపిటలైజేషన్ విధానం ప్రకారం, ఏ సమయంలోనైనా సూచీ స్థాయి బేస్ వ్యవధితో పోలిస్తే 30 భాగస్వామ్య స్టాక్‌ల ఫ్రీ ఫ్లోట్ మార్కెట్ విలువను ప్రతిబింబిస్తుంది. కార్పొరేట్ చర్యలు, స్క్రిప్‌ల భర్తీ ద్వారా జారీ చేయబడిన షేర్ల సంఖ్యతో స్టాక్ ధరను గుణించడం ద్వారా కంపెనీ మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ నిర్ణయించబడుతుంది. జూన్ 1990 నుండి ఇప్పటి వరకు సూచీ ఇరవై ఐదు రెట్లు పైగా పెరిగింది. ఏప్రిల్ 1979 తర్వాతి సమాచారాన్ని ఉపయోగిస్తే, ఎస్ అండ్ పి బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్‌పై దీర్ఘకాలిక రాబడి రేటు సంవత్సరానికి 18.6%గా ఉంది.

## రికార్డు విలువలు

| వర్గం | ఆల్-టైమ్ గరిష్టాలు |
| --- | --- |
| ముగింపు | 85,836.12 | గురువారం, 26 సెప్టెంబర్ 2024 |
| ఇంట్రా-డే | 85,978.25 | శుక్రవారం, 27 సెప్టెంబర్ 2024 |

## మైలురాళ్లు

జనవరి 1991 నుండి మే 2013 వరకు ఎస్ అండ్ పి బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ నెలవారీ డేటా చార్ట్.
*భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలో సెన్సెక్స్ పెరుగుదల కాలక్రమం క్రింద ఇవ్వబడింది.*

* **1000, 25 జూలై 1990** – 25 జూలై 1990న, మంచి రుతుపవనాలు, అద్భుతమైన కార్పొరేట్ ఫలితాల నేపథ్యంలో సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా నాలుగు అంకెల స్థాయిని తాకి 1,001 వద్ద ముగిసింది.
* **2000, 15 జనవరి 1992** – అప్పటి ప్రధాని పివి నరసింహారావు నాయకత్వంలో, అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి డాక్టర్ మన్మోహన్ సింగ్ చేపట్టిన సరళీకృత ఆర్థిక విధాన కార్యక్రమాల ఫలితంగా 15 జనవరి 1992న సెన్సెక్స్ 2,000 మార్కును దాటి 2,020 వద్ద ముగిసింది.
* **3000, 29 ఫిబ్రవరి 1992** – మన్మోహన్ సింగ్ ప్రకటించిన మార్కెట్-స్నేహపూర్వక బడ్జెట్ నేపథ్యంలో 29 ఫిబ్రవరి 1992న సెన్సెక్స్ 3,000 మార్కును అధిగమించింది.
* **4000, 30 మార్చి 1992** – సరళమైన ఎగుమతి-దిగుమతి విధానం ఆశల మధ్య 30 మార్చి 1992న సెన్సెక్స్ 4,000 మార్కును దాటి 4,091 వద్ద ముగిసింది. ఆ తర్వాత హర్షద్ మెహతా కుంభకోణం మార్కెట్లను తాకడంతో సెన్సెక్స్ నిరంతర అమ్మకాలను చూసింది.
* **5000, 11 అక్టోబర్ 1999** – 13వ లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలోని సంకీర్ణం మెజారిటీ సాధించడంతో 11 అక్టోబర్ 1999న సెన్సెక్స్ 5,000 మార్కును దాటింది.
* **6000, 11 ఫిబ్రవరి 2000** – ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ బూమ్ సెన్సెక్స్ 6,000 మార్కును దాటడానికి సహాయపడింది, 11 ఫిబ్రవరి 2000న 6,006 పాయింట్ల ఆల్-టైమ్ గరిష్టాన్ని తాకింది. ఈ రికార్డు దాదాపు నాలుగేళ్లపాటు కొనసాగి, 2 జనవరి 2004న సెన్సెక్స్ 6,026.59 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది.
* **7000, 21 జూన్ 2005** – 20 జూన్ 2005న అంబానీ సోదరుల మధ్య ఒప్పందం వార్తలు పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్‌ను పెంచాయి, ఆర్‌ఐఎల్, రిలయన్స్ ఎనర్జీ, రిలయన్స్ క్యాపిటల్, ఐపీసీఎల్ స్క్రిప్‌లు భారీ లాభాలను నమోదు చేశాయి. ఇది సెన్సెక్స్ మొదటిసారిగా 7,000 పాయింట్లను దాటడానికి సహాయపడింది.
* **8000, 8 సెప్టెంబర్ 2005** – ప్రారంభ ట్రేడింగ్‌లో విదేశీ, దేశీయ ఫండ్ల చురుకైన కొనుగోళ్ల నేపథ్యంలో 8 సెప్టెంబర్ 2005న బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ బెంచ్‌మార్క్ 30-షేర్ ఇండెక్స్ సెన్సెక్స్ 8,000 స్థాయిని దాటింది.
* **9000, 9 డిసెంబర్ 2005** – 28 నవంబర్ 2005న సెన్సెక్స్ 9,000 దాటి, మిడ్-సెషన్‌లో 9,000.32 పాయింట్ల గరిష్టాన్ని తాకింది. అయితే, 9 డిసెంబర్ 2005న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 9,000 పాయింట్లకు పైగా ముగిసింది.
* **10,000, 7 ఫిబ్రవరి 2006** – 6 ఫిబ్రవరి 2006న సెన్సెక్స్ మిడ్-సెషన్‌లో 10,003 పాయింట్లను తాకింది. చివరకు 7 ఫిబ్రవరి 2006న 10,000 మార్కుకు పైన ముగిసింది.
* **20,000, 11 డిసెంబర్ 2007** – 29 అక్టోబర్ 2007న సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో తొలిసారిగా 20,000 మార్కును దాటింది, కానీ 19,977.67 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది. అయితే, 11 డిసెంబర్ 2007న చివరకు ఫండ్ల దూకుడు కొనుగోళ్ల మద్దతుతో 20,000 పాయింట్లకు పైగా ముగిసింది.
* **21,000, 5 నవంబర్ 2010** – 8 జనవరి 2008న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 21,000 మార్కును దాటి, ఇంట్రా-డే గరిష్టమైన 21,078 పాయింట్లకు చేరుకుంది, ముగింపులో 20,873 వద్ద స్థిరపడింది. అయితే, 5 నవంబర్ 2010న సెన్సెక్స్ 21,004.96 వద్ద ముగియడం ద్వారా మొదటిసారిగా 21,000 పాయింట్లకు పైన ముగిసింది. ఈ రికార్డు దాదాపు మూడేళ్లపాటు కొనసాగి, 30 అక్టోబర్ 2013న సెన్సెక్స్ 21,033.97 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది.
* **19 ఫిబ్రవరి 2013** – సెన్సెక్స్, ఇతర సూచీల కోసం ఎస్ అండ్ పి బ్రాండ్‌ను ఉపయోగించడానికి స్టాండర్డ్ అండ్ పూర్స్‌తో బీఎస్‌ఈ జతకట్టడంతో సెన్సెక్స్ 'ఎస్ అండ్ పి సెన్సెక్స్'గా మారింది.
* **13 మార్చి 2014** - సెన్సెక్స్ హాంగ్ సెంగ్ సూచీ కంటే ఎక్కువగా ముగిసి, అత్యధిక విలువ కలిగిన ప్రధాన ఆసియా స్టాక్ మార్కెట్ సూచీగా మొదటిసారిగా నిలిచింది.
* **22,000, 24 మార్చి 2014** – 10 మార్చి 2014న సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో తొలిసారిగా 22,000 మార్కును దాటింది. అయితే, 24 మార్చి 2014న సూచీ చివరకు 22,095.30 వద్ద ముగిసి ఈ మైలురాయిని అధిగమించింది.
* **23,000, 9 మే 2014** - 9 మే 2014న సెన్సెక్స్ మొదటిసారిగా రికార్డు స్థాయి 23,000 స్థాయిని దాటింది, కానీ మైలురాయి స్థాయికి కొద్దిగా దిగువన ముగిసింది. ఆ తర్వాతి సెషన్‌లో సూచీ 23,000 మార్కుకు పైన బాగా ముగిసింది.
* **12 మే 2014** - సుస్థిర ప్రభుత్వంపై ఆశలతో నిరంతర ఫండ్ల ప్రవాహం కారణంగా ఇంట్రాడేలో 2.42% (+556.77 పాయింట్లు) పెరిగి, సెన్సెక్స్ 23,551 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయి వద్ద ముగిసింది.
* **24,000, 13 మే 2014** - 13 మే 2014న సెన్సెక్స్ మొదటిసారిగా 24,000 స్థాయిని దాటి, 24,067.11 గరిష్టానికి చేరుకుంది. అయితే, ఇది కొద్దిగా తగ్గి 23,905 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది.
* **25,000, 16 మే 2014** - 16 మే 2014న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 25,000 రికార్డు స్థాయిని దాటి 25,364.71 గరిష్టానికి చేరుకుంది. అయితే, ఇది 25,000 మార్కుకు దిగువన ముగిసింది. అయినప్పటికీ, సూచీ దాని ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయి 24,121.74 వద్ద ముగిసింది, ఇది 24,000 పాయింట్లకు పైగా మొదటి ముగింపు. 5 జూన్ 2014న సెన్సెక్స్ 25,019.51 వద్ద ముగిసింది, ఇది 25,000 మైలురాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **26,000, 7 జూలై 2014**- 7 జూలై 2014న సెన్సెక్స్ మొదటిసారిగా 26,000 స్థాయిని దాటి 26,123.55 గరిష్టానికి చేరుకుంది, కొత్త ప్రభుత్వం సంస్కరణలతో కూడిన బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడుతుందన్న అంచనాలతో కొద్దిగా తగ్గి 26,100.08 వద్ద ముగిసింది.
* **27,000, 2 సెప్టెంబర్ 2014** - 2 సెప్టెంబర్ 2014న సెన్సెక్స్ 27,019.39 వద్ద ముగిసింది, ఇది 27,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు. 2014లో సూచీ దాటిన ఆరవ 1000-పాయింట్ల మైలురాయి ఇది, 2007లో సృష్టించిన రికార్డును సమం చేసింది.
* **28,000, 5 నవంబర్ 2014** - 5 నవంబర్ 2014న సెన్సెక్స్ 28,000 మార్కును దాటింది. ఒక వారం తర్వాత, 12 నవంబర్ 2014న, సూచీ మొదటిసారిగా మైలురాయికి పైన ముగిసింది. ఇది 2014లో సూచీ దాటిన ఏడవ 1000-పాయింట్ల మైలురాయి, 2007లో నెలకొల్పిన ఆరు 1000-పాయింట్ల రికార్డును బద్దలు కొట్టింది.
* **29,000, 23 జనవరి 2015** - 23 జనవరి 2015న బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ 29,408 పాయింట్ల కొత్త గరిష్టాన్ని తాకి, 272.82 పాయింట్లు పెరిగి 29,278.84 ఆల్-టైమ్ ముగింపు గరిష్టాన్ని నెలకొల్పింది.
* **30,000, 4 మార్చి 2015** - ఆర్‌బీఐ రెపో రేట్లను తగ్గించడంతో సెన్సెక్స్ 30,000 మార్కును అధిగమించింది.
* **26 ఏప్రిల్ 2017** - సెన్సెక్స్ 30,133.35 వద్ద ముగిసింది, ఇది 30,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **31,000, 26 మే 2017**- 26 మే 2017న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 31,000 రికార్డు స్థాయిని దాటి 31,074.07 గరిష్టానికి చేరుకుంది, ఆ తర్వాత కొద్దిగా తగ్గి 31,028.21 వద్ద ముగిసింది.
* **32,000, 13 జూలై 2017** - 13 జూలై 2017న సెన్సెక్స్ 32,037.38 వద్ద ముగిసింది, ఇది 32,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **33,000, 25 అక్టోబర్ 2017** - సెన్సెక్స్ 33,042.50 వద్ద ముగిసింది, ఇది 33,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **34,000, 26 డిసెంబర్ 2017** - సెన్సెక్స్ 34,010.62 వద్ద ముగిసింది, ఇది 34,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **35,000, 17 జనవరి 2018** - సెన్సెక్స్ 35,081.82 వద్ద ముగిసింది, ఇది 35,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **36,000, 23 జనవరి 2018** - సెన్సెక్స్ 36,139.98 వద్ద ముగిసింది, ఇది 36,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **37,000, 27 జూలై 2018** - 26 జూలై 2018న సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో తొలిసారిగా 37,000 మార్కును దాటింది. 27 జూలై 2018న సూచీ మైలురాయికి పైన ముగిసింది.
* **38,000, 9 ఆగస్టు 2018** - తొలిసారిగా సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో 38,000 స్కోరును దాటి, 38,024.37 వద్ద ముగిసింది.
* **39,000, 1 ఏప్రిల్ 2019** – 1 ఏప్రిల్ 2019న సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో తొలిసారిగా 39,000 మార్కును దాటింది.
* **2 ఏప్రిల్ 2019** – సెన్సెక్స్ 39,056.65 వద్ద ముగిసింది, ఇది 39,000 స్థాయికి పైగా మొదటి ముగింపు.
* **40,000, 23 మే 2019** – సెన్సెక్స్ ఉదయం 10:45 గంటలకు తొలిసారిగా "40,000.100" దాటింది. (2019 లోక్‌సభ ఎన్నికల ఫలితాలు వెలువడుతున్న సమయం)
* **41,000, 26 నవంబర్ 2019** – సెన్సెక్స్ ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్‌లో తొలిసారిగా "41,120.28" దాటింది.
* **42,000, 16 జనవరి 2020** - సెన్సెక్స్ ఉదయం 09:47 గంటలకు 42,059.45 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 42,000 మార్కును దాటింది.
* **45,000, 4 డిసెంబర్ 2020** - సెన్సెక్స్ ఉదయం 10:30 గంటలకు 45,033 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 45,000 మార్కును దాటింది.
* **46,000, 9 డిసెంబర్ 2020** - సెన్సెక్స్ మధ్యాహ్నం 1:30 గంటలకు 46,017 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 46,000 మార్కును దాటింది.
* **50,000, 21 జనవరి 2021** - సెన్సెక్స్ మధ్యాహ్నం 1:31 గంటలకు 50,181 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 50,000 మార్కును దాటింది.
* **60,000, 24 సెప్టెంబర్ 2021** - సెన్సెక్స్ ఉదయం 9:30 గంటలకు 60,218 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 60,000 మార్కును దాటింది.
* **70,000, 11 డిసెంబర్ 2023** - సెన్సెక్స్ ఉదయం 10:25 గంటలకు 70,057.83 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 70,000 మార్కును దాటింది.
* **80,000, 3 జూలై 2024** - సెన్సెక్స్ ఉదయం 9:52 గంటలకు 80,074.30 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయితో 80,000 మార్కును దాటింది.

## 2006 నుండి సెన్సెక్స్

### మే–డిసెంబర్ 2006

22 మే 2006న, ఇంట్రా-డే ట్రేడింగ్‌లో సెన్సెక్స్ 1,100 పాయింట్లు పడిపోయింది, దీనివల్ల 17 మే 2004 తర్వాత మొదటిసారిగా ట్రేడింగ్ నిలిపివేయబడింది. సెన్సెక్స్ అస్థిరత కారణంగా ఏడు ట్రేడింగ్ సెషన్లలో పెట్టుబడిదారులు ₹6 లక్షల కోట్లు (US$131 బిలియన్లు) నష్టపోయారు. ట్రేడింగ్ నిలిపివేయబడినప్పుడు అప్పటి భారత ఆర్థిక మంత్రి, పి. చిదంబరం, ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రాథమిక అంశాలలో ఎలాంటి లోపం లేదని పెట్టుబడిదారులకు భరోసా ఇవ్వడానికి, అలాగే రిటైల్ పెట్టుబడిదారులను పెట్టుబడులు కొనసాగించాలని సలహా ఇవ్వడానికి ఊహించని ప్రెస్ స్టేట్‌మెంట్ ఇచ్చారు. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా, సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) ఇచ్చిన భరోసాల తర్వాత ట్రేడింగ్ పునఃప్రారంభమైనప్పుడు, సెన్సెక్స్ 700 పాయింట్లు కోలుకోగలిగింది, కానీ సెషన్ ముగిసే సమయానికి 457 పాయింట్ల నష్టంతో ముగిసింది.

చివరికి సెన్సెక్స్ అస్థిరత నుండి కోలుకుంది, 16 అక్టోబర్ 2006న, సెన్సెక్స్ 12,953.76 ఇంట్రా-డే గరిష్టంతో 12,928.18 ఆల్-టైమ్ గరిష్ట స్థాయి వద్ద ముగిసింది. ఆర్థిక వ్యవస్థపై పెరిగిన విశ్వాసం, ఆగస్టు 2006లో భారతదేశ ఉత్పాదక రంగం 11.1% వృద్ధి చెందిందన్న నివేదికల ఫలితంగా ఇది జరిగింది.

* **13,000, 30 అక్టోబర్ 2006** – 30 అక్టోబర్ 2006న సెన్సెక్స్ మొదటిసారిగా 13,000 మార్కును దాటి, 13,039.36 గరిష్టాన్ని తాకి, 13,024.26 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది. ఇది 12,000 నుండి 13,000కు చేరుకోవడానికి 135 రోజులు, 12,500 నుండి 13,000కు చేరుకోవడానికి 124 రోజులు తీసుకుంది.
* **14,000, 5 డిసెంబర్ 2006** – 5 డిసెంబర్ 2006న సెన్సెక్స్ ఉదయం 9.58 (IST) గంటలకు 14,028 గరిష్టంతో రోజును ప్రారంభించిన తర్వాత తొలిసారిగా 14,000 మార్కును దాటింది.

### జూలై–సెప్టెంబర్ 2007: అమెరికాలో సబ్‌ప్రైమ్ సంక్షోభం ప్రభావాలు

* **15,000, 6 జూలై 2007**- 6 జూలై 2007న సెన్సెక్స్ మరో మైలురాయిని దాటి 15,000 మ్యాజిక్ ఫిగర్‌ను చేరుకుంది. తొలిసారిగా 14,000 మైలురాయిని చేరుకున్న 7 నెలల ఒక రోజు తర్వాత ఈ చారిత్రక మైలురాయిని తాకింది.

23 జూలై 2007న సెన్సెక్స్ 15,733 పాయింట్ల కొత్త గరిష్టాన్ని తాకింది. 27 జూలై 2007న విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల అమ్మకాలు, గ్లోబల్ సూచనల కారణంగా సెన్సెక్స్ భారీ క్షీణతను చూసి మధ్యాహ్నానికి 15,160 పాయింట్లకు పడిపోయింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారీ అమ్మకాలు, గ్లోబల్ సూచనల నేపథ్యంలో, 1 ఆగస్టు 2007న ఒక్క రోజులోనే బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ 615 పాయింట్లు పడిపోయింది.

* **16,000, 19 సెప్టెంబర్ 2007**- 19 సెప్టెంబర్ 2007న సెన్సెక్స్ 16,000 మార్కును దాటి, 16,322 చారిత్రక గరిష్ట స్థాయి వద్ద ముగిసింది. ఫెడ్ చీఫ్ బెన్ బెర్నాంకే డిస్కౌంట్ రేటులో 50 bit/s కోత విధించడం వల్ల ఈ బుల్ రన్ జరిగింది.
* **17,000, 26 సెప్టెంబర్ 2007**- 26 సెప్టెంబర్ 2007న, సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 17,000 మార్కును దాటింది, కేవలం 5 ట్రేడింగ్ సెషన్లలో 1000 పాయింట్ల లాభంతో రెండవ అత్యంత వేగవంతమైన రికార్డు సృష్టించింది. అయితే ఇది ఆ వేగాన్ని కొనసాగించలేకపోయి 17,000కు దిగువన ముగిసింది. మరుసటి రోజు సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 17,000కు పైన ముగిసింది. ఈ బుల్ రన్‌లో రిలయన్స్ గ్రూప్ ప్రధాన పాత్ర పోషించి, 256 పాయింట్లను అందించింది. ఇది ముఖేష్ అంబానీ నికర విలువ ₹2 లక్షల కోట్లకు ($50 బిలియన్లు) పెరగడానికి కూడా సహాయపడింది. ఈ రికార్డు బుల్ రన్ సమయంలోనే సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా జపాన్ **నిక్కీ** సూచీని అధిగమించింది.

### అక్టోబర్–డిసెంబర్ 2007: పార్టిసిపేటరీ నోట్స్ ఇష్యూ

* **18,000, 9 అక్టోబర్ 2007**- 9 అక్టోబర్ 2007న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 18,000 మార్కును దాటి, 788 పాయింట్లు లాభపడి 18,280 వద్ద ముగిసింది. 17,000 నుండి 18,000 వరకు ప్రయాణించడానికి కేవలం 8 ట్రేడింగ్ సెషన్లు పట్టింది, ఇది సెన్సెక్స్ చరిత్రలో మూడవ అత్యంత వేగవంతమైన 1000-పాయింట్ల పెరుగుదల.
* **19,000, 15 అక్టోబర్ 2007**- 15 అక్టోబర్ 2007న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 19,000 మార్కును దాటి, 640 పాయింట్లు లాభపడి 19,059 వద్ద ముగిసింది. సెన్సెక్స్ 18,000 నుండి 19,000కు చేరడానికి కేవలం 4 ట్రేడింగ్ సెషన్లు మాత్రమే పట్టింది. సూచీకి ఇది అత్యంత వేగవంతమైన 1000-పాయింట్ల పెరుగుదల. అంతేకాకుండా, 17 ట్రేడింగ్ సెషన్లలో 16,000 నుండి 19,000కు పెరగడం ద్వారా సెన్సెక్స్ చరిత్రలో అత్యంత వేగవంతమైన 3,000-పాయింట్ల ర్యాలీగా రికార్డు సృష్టించింది.

16 అక్టోబర్ 2007న, 2007లో దాదాపు 50% విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) పెట్టుబడులకు కారణమైన పార్టిసిపేటరీ నోట్స్‌పై సెబీ ఆంక్షలను ప్రతిపాదించింది. అండర్లైయింగ్ సెక్యూరిటీలను ఎవరు కలిగి ఉన్నారో తెలుసుకోవడం సాధ్యం కానందున, పి-నోట్స్ ద్వారా పనిచేసే హెడ్జ్ ఫండ్ల వల్ల భారతీయ మార్కెట్లలో అస్థిరత ఏర్పడవచ్చని సెబీ పి-నోట్స్‌ పట్ల అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది.

అయితే సెబీ ప్రతిపాదనలు స్పష్టంగా లేకపోవడంతో మరుసటి రోజు (17 అక్టోబర్ 2007) మార్కెట్లు తెరుచుకున్నప్పుడు ఆకస్మిక కుప్పకూలడానికి దారితీసింది. ట్రేడింగ్ ప్రారంభమైన నిమిషంలోనే, సెన్సెక్స్ 1,744 పాయింట్లు లేదా దాని విలువలో దాదాపు 9% పతనమైంది – అప్పటి వరకు భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో పాయింట్ల పరంగా ఇదే అతిపెద్ద ఇంట్రా-డే పతనం. ఇది ఒక గంట పాటు ట్రేడింగ్ స్వయంచాలకంగా నిలిపివేయబడటానికి దారితీసింది. ప్రభుత్వం విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులకు వ్యతిరేకం కాదని, పి-నోట్స్‌ను తక్షణమే నిషేధించడం లేదని ఆర్థిక మంత్రి పి. చిదంబరం స్పష్టీకరణలు జారీ చేశారు. ఉదయం 10:55 గంటలకు మార్కెట్ ప్రారంభమైన తర్వాత, సూచీ కోలుకుని మునుపటి రోజు ముగింపు నుండి 336.04 పాయింట్ల నష్టంతో 18715.82 వద్ద ముగిసింది.

అయినప్పటికీ, అస్థిరత అంతటితో ముగియలేదు. మరుసటి రోజు (18 అక్టోబర్ 2007), సెన్సెక్స్ 717.43 పాయింట్లు – 3.83 శాతం పతనమై 17,998.39 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది. ఈ క్షీణత మరుసటి రోజు (19 అక్టోబర్ 2007) కూడా కొనసాగింది, ఆ రోజు ఇంట్రా-డేలో 17,226.18 కనిష్ట స్థాయిని తాకి, చివరకు 438.41 పాయింట్లు పడిపోయి వారం ముగిసే సరికి 17,559.98 వద్ద స్థిరపడింది.

కొత్త నిబంధనలకు సంబంధించి సెబీ చీఫ్ ఎం. దామోదరన్ ఇచ్చిన సవివరమైన స్పష్టీకరణల తర్వాత, అక్టోబర్ 23న మార్కెట్ 879 పాయింట్ల లాభాన్ని ఆర్జించింది, తద్వారా పి-నోట్ సంక్షోభం ముగిసిందని సూచించింది.

* **20,000, 11 డిసెంబర్ 2007**- 29 అక్టోబర్ 2007న, సెన్సెక్స్ భారీగా 734.5-పాయింట్ల లాభంతో తొలిసారిగా 20,000 మార్కును దాటింది, కానీ 20,000 మార్కుకు దిగువన ముగిసింది. 11 డిసెంబర్ 2007న సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 20,000 మార్కుకు పైన ముగిసింది. 19,000 మైలురాయిని చేరుకున్న 42 రోజుల తర్వాత ఇది తొలిసారిగా 20,000 పాయింట్లకు పైన ముగిసింది. 100 పాయింట్ల బేస్ విలువ నుండి 10,000 మార్కును తాకడానికి 7,297 సెషన్లు పట్టగా, చివరి 10,000 పాయింట్ల ప్రయాణాన్ని కేవలం 483 సెషన్లలో పూర్తి చేసింది. 2007 ద్వితీయార్థంలోనే సెన్సెక్స్ ఆరు 1,000 పాయింట్ల మైలురాళ్లను చేరుకుంది.

### మే 2009

18 మే 2009న, సెన్సెక్స్ మునుపటి ముగింపు 12,174.42 నుండి 2,110.79 పాయింట్లు పెరిగి 14,285.21 వద్ద ముగిసింది, ఇది ఒక రోజులో అత్యధిక ర్యాలీ. ఒక నెల లోపే, 4 జూన్ 2009న, సెన్సెక్స్ 15,000 మార్కును దాటింది.

అయినప్పటికీ, 2009 వేసవిలో సెన్సెక్స్ అస్థిరంగా కొనసాగింది. అధిక ఆర్థిక లోటుపై ఆందోళనల కారణంగా పార్లమెంటులో కేంద్ర బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టిన రోజైన 6 జూలై 2009న సెన్సెక్స్ 869.65 పాయింట్లు పడిపోయింది. సూచీకి ఇది అతిపెద్ద బడ్జెట్-డే నష్టం. 17 ఆగస్టు 2009న, సెన్సెక్స్ 626.71 పాయింట్లు నష్టపోయింది.

మరొకసారి, సెన్సెక్స్ అస్థిరత నుండి కోలుకుంది. 7 సెప్టెంబర్ 2009న, సెన్సెక్స్ 16,000 మార్కును దాటి, 16,016.32 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది. రాబోయే 12 నెలల్లో సూచీ 3,000 పాయింట్లు లాభపడింది, 13 సెప్టెంబర్ 2010న సెన్సెక్స్ 19,000 మార్కును దాటి 19,208.33 పాయింట్ల వద్ద ముగిసింది.

* **21,000, 5 నవంబర్ 2010** - సెన్సెక్స్ 21,004.96 వద్ద ముగిసింది, ఇది 21,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు. ఈ స్థాయి పైన సూచీ తదుపరి ముగింపు సాధించడానికి దాదాపు మూడేళ్లు పట్టింది.
* **22,000, 24 మార్చి 2014** - సెన్సెక్స్ 22,055.48 వద్ద ముగిసింది, ఇది 22,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు. తొలిసారిగా, సెన్సెక్స్ **హాంగ్ సెంగ్ సూచీ**ని అధిగమించింది.
* **23,000, 12 మే 2014** - సెన్సెక్స్ 23,551.00 వద్ద ముగిసింది, ఇది 23,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు,
* **24,000, 16 మే 2014** - సెన్సెక్స్ 24,121.74 వద్ద ముగిసింది, ఇది 24,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు, మునుపటి రికార్డులన్నింటినీ బద్దలు కొట్టి, ప్రపంచంలోని ఇతర సూచీల కంటే పైకి చేరింది.
* **25,000, 5 జూన్ 2014** - సెన్సెక్స్ 25,019.51 వద్ద ముగిసింది, ఇది 25,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు,
* **26,000, 7 జూలై 2014** - సెన్సెక్స్ 26,123.55 వద్ద ముగిసింది, ఇది 26,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు,
* **27,000, 2 సెప్టెంబర్ 2014** - సెన్సెక్స్ 27,019.39 వద్ద ముగిసింది, ఇది 27,000 మార్కుకు పైగా మొదటి ముగింపు,
* **28,000, 5 నవంబర్ 2014** - 5 నవంబర్ 2014న సెన్సెక్స్ 28,000 మార్కును దాటింది. ఇది 2014లో సూచీ దాటిన ఏడవ 1000 పాయింట్ల మైలురాయి, 2007లో నెలకొల్పిన ఆరు 1000 పాయింట్ల రికార్డును బద్దలు కొట్టింది.

## సెన్సెక్స్ స్టాక్ మార్కెట్ భారీ పతనాలు

### జనవరి 2008

జనవరి 2008 మూడవ వారంలో, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర మార్కెట్లతో పాటు సెన్సెక్స్ భారీ పతనాలను చవిచూసింది. 21 జనవరి 2008న, సెన్సెక్స్ సెషన్ ముగిసే సమయానికి 1,408 పాయింట్ల నష్టాన్ని చూసింది, ఇది అప్పటికి రికార్డు స్థాయి పతనం. అమెరికాలో మాంద్యం భయాల మధ్య బలహీనమైన గ్లోబల్ సూచనల నేపథ్యంలో పెట్టుబడిదారులు భయాందోళనలకు గురవడంతో అధిక అస్థిరత కారణంగా ఆ రోజు కనిష్ట స్థాయి 16,963.96 కు పడిపోయి ఆ తర్వాత కోలుకుని 17,605.40 వద్ద ముగిసింది.

మరుసటి రోజు, బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ సూచీ నిలువునా పడిపోయింది. ఉదయం 10 గంటలకు మార్కెట్లు తెరుచుకున్న కేవలం ఒక నిమిషంలోనే సూచీ లోయర్ సర్క్యూట్ బ్రేకర్‌ను తాకింది. ట్రేడింగ్ ఒక గంట పాటు నిలిపివేయబడింది. ఉదయం 10.55 కి (IST) పునఃప్రారంభమైనప్పుడు, మార్కెట్ 2,273 పాయింట్లు క్షీణించి 15,332 కనిష్ట స్థాయిని తాకడం ద్వారా దాని అతిపెద్ద ఇంట్రా-డే పతనాన్ని చవిచూసింది. అయితే, భారత ఆర్థిక మంత్రి భరోసా ఇచ్చిన తర్వాత, మార్కెట్ తిరిగి పుంజుకుని 875 పాయింట్ల నష్టంతో 16,730 వద్ద ముగిసింది.

రెండు రోజుల వ్యవధిలో, భారతదేశంలోని బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ సోమవారం ఉదయం 19,013 నుండి మంగళవారం సాయంత్రం నాటికి 16,730 కు పడిపోయింది, ఇది రెండు రోజుల వ్యవధిలో 13.9% పతనం. ఒక నెల లోపే, 11 ఫిబ్రవరి 2008న, భారీ పబ్లిక్ ఆఫర్ తర్వాత తొలి ట్రేడ్‌లోనే రిలయన్స్ పవర్ దాని ఐపీఓ ధర కంటే దిగువకు పడిపోవడంతో సెన్సెక్స్ 833.98 పాయింట్లు నష్టపోయింది.

### మార్చి 2008

సెన్సెక్స్ పతనం మార్చి 2008లో తీవ్రమైంది. అమెరికాలో పెరుగుతున్న క్రెడిట్ నష్టాల గురించిన ఆందోళనల కారణంగా 3 మార్చి 2008న సెన్సెక్స్ 900.84 పాయింట్లు నష్టపోవడంతో ఆ నెల ప్రారంభమైంది. ఆ నెలలో 700 పాయింట్లకు పైగా పతనమైన నాలుగు రోజుల్లో ఇది మొదటిది. 13 మార్చి 2008న, గ్లోబల్ ఆర్థిక అనిశ్చితిపై సెన్సెక్స్ మరో 770.63 పాయింట్లు కుప్పకూలింది.

* **14,810, 17 మార్చి 2008** - గ్లోబల్ క్రెడిట్ సంక్షోభం, ఇబ్బందుల కారణంగా సెన్సెక్స్ 951.03 పాయింట్లు పడిపోయి, 15,000 మార్కుకు దిగువన, 14,810 వద్ద ముగిసింది.

ప్రపంచ ఆర్థిక భయాలతో బ్లూ-చిప్ స్టాక్స్‌లో భారీ అమ్మకాలు జరగడంతో 31 మార్చి 2008న సెన్సెక్స్ 726.85 పాయింట్లు క్షీణించడంతో ఆ నెల ముగిసింది.

* **13,802, 27 జూన్ 2008** - సెన్సెక్స్ 600 పాయింట్లు పడిపోయి 14,000 మార్కుకు దిగువన, 13,802 వద్ద ముగిసింది.
* **12,962, 1 జూలై 2008** - సెన్సెక్స్ 13,000 మార్కుకు దిగువన పడిపోయి 12,962 వద్ద ముగిసింది.
* **11,802, 6 అక్టోబర్ 2008** - యూఎస్ మాంద్యం భయాలు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వాలు విఫలమవుతున్న తమ బ్యాంకులను రక్షించే ప్రయత్నాల మధ్య సెన్సెక్స్ 724.62 పాయింట్లు పడిపోయి 12,000 మార్కుకు దిగువన 11,802 వద్ద ముగిసింది.
* **10,527, 10 అక్టోబర్ 2008** - బలహీనమైన పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి డేటా, భారతదేశంలోని ఐటీ, బ్యాంకింగ్ సంస్థలపై ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం ప్రభావం గురించిన ఆందోళనల మధ్య సెన్సెక్స్ 800.51 పాయింట్లు పడిపోయి, 11,000 మార్కుకు దిగువన 10,527 వద్ద ముగిసింది.
* **9,975, 17 అక్టోబర్ 2008** – యూఎస్, ఇతర దేశాలలో అత్యంత ప్రతికూలమైన ప్రపంచ ఆర్థిక సూచనల నేపథ్యంలో సెన్సెక్స్ మానసిక 5-అంకెల మార్కు అయిన 10,000 పాయింట్ల దిగువకు పడిపోయి, 9,975.35 వద్ద ముగిసింది. కేవలం పది నెలల క్రితం, డిసెంబర్ 2007లో, సెన్సెక్స్ తొలిసారిగా 20,000 మార్కుకు పైన ముగిసింది.
* **8,701.07, 24 అక్టోబర్ 2008** - ప్రపంచ ఆర్థిక ఆందోళనల కారణంగా ఆర్‌బీఐ తన జీడీపీ వృద్ధి అంచనాలను తగ్గించిన తర్వాత ఇంట్రా-డే ట్రేడ్‌లో సెన్సెక్స్ తన విలువలో 10.96% (1070.63 పాయింట్లు) నష్టపోయి, 8,701.07 వద్ద ముగిసింది. 14 జూన్ 2006 తర్వాత మొదటిసారి 9,000 మార్కుకు దిగువన ముగిసింది. సూచీ చరిత్రలో ఒక రోజు వ్యవధిలో మొత్తం పాయింట్ల పరంగా ఇది రెండవ అత్యధిక పతనం, శాతం పరంగా మూడవ అత్యధిక పతనం.
* **8,509.56, 27 అక్టోబర్ 2008** - సెన్సెక్స్ ఇంట్రా-డే కనిష్ట స్థాయి 7,697.39కి చేరుకుని, 8,509.56 వద్ద ముగిసింది. 14 నవంబర్ 2005 తర్వాత ఇది అత్యల్ప ముగింపు.

### 2009 ప్రారంభంలో

సత్యం కుంభకోణం వెలుగులోకి వచ్చినప్పుడు 7 జనవరి 2009న సెన్సెక్స్ 749.05 పాయింట్లు పడిపోయింది.

* **8,160.40, 9 మార్చి 2009** - సెన్సెక్స్ 8,160.40 వద్ద ముగిసింది, ఇది 2 నవంబర్ 2005 తర్వాత అత్యల్ప ముగింపు.

### 2015

ఆర్‌బీఐ రెపో రేటు తగ్గింపు ప్రకటన తర్వాత సూచీ చారిత్రక 30,000 మార్కును అధిగమించింది.

24 ఆగస్టు 2015న సూచీ 1,624.51 పాయింట్లు కుప్పకూలింది, ఇది ఆ సమయానికి సూచీ చరిత్రలో ఒక్క రోజులో సంభవించిన అత్యంత దారుణమైన పతనం.

### 2020

9 మార్చి 2020న, కరోనావైరస్ మహమ్మారి భయాలు, యెస్ బ్యాంక్ సంక్షోభం మధ్య సెన్సెక్స్ 1941.67 పాయింట్లు పడిపోయింది. ఇది చరిత్రలో రెండవ అత్యంత దారుణమైన సింగిల్-డే పతనం, ఈ సమయంలో పెట్టుబడిదారులు ₹6.50 లక్షల కోట్లను ($91 బిలియన్లు) నష్టపోయారు.
12 మార్చి 2020న, సూచీ 2919.26 పాయింట్లు కుప్పకూలింది, ఇది చరిత్రలో రెండవ అతిపెద్ద పతనం, 33-నెలల కనిష్ట స్థాయి 32,778.14 కు పడిపోయింది. ఈ పతనం ₹11.2 లక్షల కోట్ల సంపదను ($160 బిలియన్లు) తుడిచిపెట్టింది.

శుక్రవారం, 13 మార్చిన లోయర్ సర్క్యూట్ కారణంగా జనవరి 2008 తర్వాత 12 సంవత్సరాలలో మొదటిసారిగా ట్రేడింగ్ 45 నిమిషాల పాటు నిలిపివేయబడింది. సెన్సెక్స్ 3090.62 పాయింట్లు (లేదా 9.43%) పడిపోయి 29,687.52 కనిష్ట స్థాయిని తాకింది. అయితే, 45 నిమిషాల విరామం తర్వాత, సూచీ ఇంట్రా-డేలో 5,380 పాయింట్ల అతిపెద్ద రికవరీని చూసి 1325 పాయింట్ల లాభంతో ముగిసింది.

నష్టాల పరంపర కొనసాగిస్తూ, 23 మార్చి 2020న బీఎస్‌ఈ సెన్సెక్స్ 3,934.72 పాయింట్లు కోల్పోయి 25,981.24 వద్ద ముగియడంతో ₹14.22 లక్షల కోట్ల ($200 బిలియన్లు) సంపద ఆవిరైంది.

21 జనవరి 2021 నాటికి, సెన్సెక్స్ 50,167.71 కు కోలుకుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* నాస్‌డాక్

## మూలాలు