Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# వేలు

| వేలు |
| --- |
|  |
| Details |
| Identifiers |
| Latin | *డిజిటి మానస్* |
| MeSH | D005385 |
| TA98 | A01.1.00.030 |
| TA2 | 150 |
| FMA | 9666 |
| Anatomical terminology |

**వేలు**, **వ్రేలు** లేదా **అంగుళి** అనగా జంతువుల చేతికి లేదా కాలికి ఉండే చిన్న శరీరభాగాలు. చేతిని ఉన్న వేళ్ళను చేతివేలు అని కాలికి ఉన్న వేళ్ళను కాలివేలు అంటారు. మానవులకు 10 చేతివేళ్ళు, 10 కాలివేళ్ళు ఉంటాయి. మనం చేయితో చేయు చాలా సున్నితమైన పనులకు వేలు కీలకమైనది. అన్ని వేళ్ళకు చివరిభాగంలో గోర్లు ఉంటాయి. కొంతమంది వేలికి ఆభరణంగా ఉంగరం ధరిస్తారు.

## చేతివేళ్లు

1. బొటన వేలు: బొటన వేలు చేతిలో మొదటి వేలు.
2. చూపుడు వేలు: చూపుడు వేలు చేతి వేళ్ళలో రెండవ వేలు.
3. మధ్య వేలు: మధ్య వేలు మూడవ వేలు.
4. ఉంగరపు వేలు: మనిషి చేతి వేళ్ళలో నాలుగవది. దీనిని అనామిక లేదా పవిత్రపు వేలు అని కూడా అంటారు.
5. చిటికెన వేలు: చిటికెన వేలు మనిషి చేతి వేళ్ళలో ఐదవ వేలు.

## రతిక్రీడలో అంగుళీ ప్రవేశము

సంభోగారంభ దశయందు భార్యతో రతిక్రీడకి తగిన ఆవేశమును కలిగించుటకు మదనచ్ఛత్రమును చేతితో తాకవలెనని తెలిసినదే. అట్లు కేవలము వ్రేలితో మదనచ్ఛత్రమును తాకుటయేకాక పురుషుడు తన చేతివ్రేళ్ళను భార్యయొక్క యోని యందు ప్రవేశపెట్టుట కూడ జరుగుతుంది. దానికి అంగుళీ ప్రవేశమని పేరు. అది యీ దిగువ వివరింపబడుతోంది -

ఈ అంగుళీ ప్రవేశ విధానములు మొత్తం ఆరు.

* 1. **కరణము**:- భర్త భార్యయొక్క యోనియందు తన చూపుడు వ్రేలిని ప్రవేశపెట్టినచో దానికి ' కరణము ' అనిపేరు.
* 2. **కనకము**:- భర్త తన చూపుడువ్రేలిని తన నడిమి వ్రేలిమీద కెక్కించి భార్య యోనియందు ప్రవేశపెట్టినచో అది ' కనకము ' అనబడుతుంది.
* 3. **వికనము**:- కనకమునందువలెనే భార్యయొక్క యోనియందు ప్రవేశపెట్టిన వ్రేళ్ళను (చూపుడువ్రేలు, నడిమివ్రేలు) యోనియందేయుంచి మార్చుట (అనగా నడిమి వ్రేలిమీదనున్న చూపుడువ్రేలిని దిగువచేసి నడిమివ్రేలిని చూపుడువ్రేలిమీదకు ఎక్కించుట) మాటిమాటికి జరిగినచో అది ' వికనము ' అనబడుతుంది.
* 4. **పతాక**:- భార్య యోనియందు ప్రవేశపెట్టబడిన రెండు వ్రేళ్ళను ఒకదానికొకటి ఎడమగా విస్తరింపజేయుట ' పతాక ' అనబడుతుంది.
* 5. **త్రిశూలము**:- చూపుడువ్రేలు, నడిమివ్రేలు మాత్రమే కాక ఉంగరపువ్రేలిని కూడా భార్య యోనియందు ప్రవేశపెట్టి వానిని యోనియందే ఒకదానికొకటి ఎడము కావించినచో ఆస్థితి ' త్రిశూలము ' అనబడుతుంది.
* 6. **శనిభోగము**:- పైన చెప్పినవిధముగా భార్య యోనియందు ప్రవేశపెట్టిన మూడువ్రేళ్ళను ఎడముగాకాక దగ్గరగా చేర్చినచో ఆస్థితి ' శనిభోగము ' అనబడుతుంది.

ఈ అంగుళ ప్రవేశ విధానముల నారింటినికూడ పురుషుడు క్రమముగా ఉపయోగించాలి. ఇట్లు అంగుళ ప్రవేశము చేయుటవలన వనిత ఎట్టిదైనను రతికి అభిముఖ అవుతుంది. ఆమెయందు సంభోగము కొరకై ఒక పరమమైన విహ్వలత ఏర్పడుతుంది. ఈ అంగుళ ప్రవేశము వలన ఆమెయందు రతి కొరకైన విహ్వలత ఏర్పడుతుందేకాని తృప్తి ఏర్పడదు. స్త్రీకి తృప్తి పురుషాంగ సంయోగము చేతనే లభిస్తుంది. ఈ విషయం పురుషుడు గ్రహించాలి. కేవలం అంగుళీ రతంతో మాత్రమే ఆచరించేవాడు పురుషాధముడు. రతిక్రీడయందు మిక్కిలి ఉత్సుకతను కనబరచని స్త్రీల విషయమునందు మాత్రమే ఆవశ్యకత నెరిగి పురుషుడీ అంగుళీ ప్రవేశ విధానమును ఆచరించాలి.

## మూలాలు
# జీవి

కారెలొస్ లినేయస్ ఆధునిక వర్గీకరణ శాస్త్ర పితామహులు.

| Life on Earth Temporal range: Late Hadean - Recent |
| --- |
|  |
| These *Escherichia coli* cells provide an example of a microorganism |
| Scientific classification |
| (unranked): | Life on Earth (*Gaeabionta*) |
| Domains and Kingdoms |
| * Nanobes ?
* Acytota \*\*?
* Cytota
	+ బాక్టీరియా
	+ Neomura
		- Archaea
		- Eukaryota
			* Bikonta
				+ Apusozoa
				+ Cabozoa
					- Rhizaria
					- Excavata
				+ Corticata
					- Archaeplastida
						* Rhodophyta
						* Glaucophyta
						* **ప్లాంటే**
					- Chromalveolata
						* Heterokontophyta
						* Haptophyta
						* Cryptophyta
						* ఆల్వియోలేటా
			* Unikonta
				+ Amoebozoa
				+ Opisthokonta
					- Choanozoa
					- **శిలీంద్రాలు**
					- **ఏనిమేలియా**
 |

**జీవం** ఉన్న ప్రాణులన్నీ **జీవులు**. సృష్టిలో గల జీవులను గురించిన అధ్యయనాన్ని జీవ శాస్త్రము అంటారు. జీవుల వర్గీకరణ, ఉనికి, ఆవాసం, అలవాట్లు, స్వరూపం, వివిధ అవయవాల నిర్మాణం, అవి చేసే పనులు, ఆవాసంలోని భౌతిక, రసాయనిక, భౌగోళిక, జీవ, నిర్జీవ కారకాలు - వాటి ప్రభావం, జంతువుల ప్రవర్తన మొదలైనవన్నీ జీవ శాస్త్రంలో అంతర్భాగాలు.

## వృద్ధాప్యం - స్పెర్మిడైన్

ప్రతి జీవి నిర్ణీత కాలం వరకు బ్రతికి మరణిస్తుంది. శరీరంలోని కణాల క్రమక్షయం వల్లే వయసు పైబడుతుంది. ఈ కణాల అభివృద్ధికి స్పెర్మిడైన్ తోడ్పడుతుంది. శరీరంలోని జీవ కణాలను దెబ్బతీసి వృద్ధాప్యానికి చేరువచేసే 'ఫ్రీ రాడికల్స్' నుంచి కాపాడే 'స్పెర్మిడైన్' అనే మాలిక్యూల్ వయసు పైబడకుండా కాపాడి... ఆయుష్షును పాతికేళ్లదాకా పెంచుతుందని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఇతర కణాల కంటే స్పెర్మిడైన్ ప్రభావం పడిన కణాల జీవిత కాలం 4 రెట్లు పెరిగింది. ఈగల జీవిత కాలం 30 శాతం అధికమైంది. ఎలుకలకు సుమారు 200 రోజులపాటు నీరు, ఆహారంతోపాటు స్పెర్మిడైన్ అందించారు. వీటిలో ఫ్రీ రాడికల్స్ 30 శాతం తగ్గినట్లు గుర్తించారు. వెరసి... స్పెర్మిడైన్ ద్వారా వృద్ధాప్యాన్ని దూరం చేసి, శరీరాన్ని ఆరోగ్యంగా ఉంచవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు తేల్చారు.

## జీవుల వర్గీకరణ

జీవరాశులను వివిధ రాజ్యాలుగా విభజించడానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు జరిగాయి. వీటన్నింటిలో 'ఐదు రాజ్యాల వర్గీకరణ' (Five Kingdom Classification) ఎక్కువమంది ఆమోదం పొందింది. జీవ పరిణామ రీత్యా జీవులలోని మూడు ప్రాథమికాంశాలను పరిగణలోకి తీసుకొని విట్టకర్, 1969లో దీన్ని ప్రతిపాదించారు. ఇవి కణ నిర్మాణ స్వభావం (కేంద్రకపూర్వం, నిజకేంద్రక కణాలు), దేహనిర్మాణంలో క్లిష్టత (ఏకకణ, బహుకణ), పోషక విధానం (స్వయం పోషణ, పరపోషణ) ప్రధానాంశాలు.

* రాజ్యం 1: మొనీరా (Monera):
	+ యూబాక్టీరియా: ఉ. కాకై, బాసిల్లై, స్పైరెల్లె
	+ ఏక్టినోమైసిటిస్: ఉ. ఏక్టినోమైసెస్, కొరెనిబాక్టీరియం, మైకోబాక్టీరియం, స్త్రెప్టోమైసిస్
	+ ఆర్కి బాక్టీరియా: ఉ. హేలోబాక్టీరియం
	+ సయనో బాక్టీరియా: ఉ. ఆసిల్లటోరియా, నాస్టాక్
	+ మైకోప్లాస్మాలు: ఉ. మైకోప్లాస్మా గాలిసెప్టికం
* రాజ్యం 2:ప్రోటిస్టా (Protista)
	+ స్వయం పోషక ప్రోటిస్ట్ లు. ఉ. శైవలాలు, డయాటమ్ లు, యూగ్లీనాయిడ్ లు
	+ విచ్ఛేద కారక ప్రోటిస్ట్ లు. ఉ. శిలీంద్ర ప్రోటిస్ట్లు, జిగురు బూజులు
	+ వినియోగదారులైన ప్రోటోజోవన్ ప్రోటిస్ట్ లు. ఉ. ప్రోటోజోవా
* రాజ్యం 3: శిలీంధ్రాలు (Fungi)
* రాజ్యం 4: ప్లాంటే (ఫ్లాంటె)
* రాజ్యం 5: ఏనిమేలియా (మెటాజోవా)

## ఇవి కూడా చూడండి

* జీవావరణ శాస్త్రము
* జీవితకాలం
# హై రోలర్ (ఫెర్రిస్ వీల్)

| హై రోలర్ |
| --- |
| హై రోలర్ |
| Interactive map of the హై రోలర్ area |
| General information |
| Status | కార్యకలాపాలు సాగుతున్నాయి |
| Type | ఫెర్రిస్ వీల్ |
| Location | లాస్ వేగాస్ స్ట్రిప్, పారడైజ్, నెవాడా, 3545 సౌత్ లాస్ వెగాస్ బౌలేవార్డ్ |
| Coordinates | ﻿ / ﻿ |
| Owner | సీజర్స్ ఎంటర్టైన్మెంట్ కార్పొరేషన్ |
| Height |
| Height | 550 feet (167.6 m) |
| Dimensions |
| Diameter | 520 feet (158.5 m) |
| Design and construction |
| Engineer | అరుప్ ఇంజనీరింగ్ |

**హై రోలర్** అనేది 550 అడుగుల పొడవు (167.6 మీటర్లు), 520 అడుగుల (158.5 మీటర్లు) వ్యాసంతో పారడైజ్, నెవాడా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో లాస్ వేగాస్ స్ట్రిప్ నందున్న ఒక జెయింట్ ఫెర్రిస్ వీల్. ఇది మార్చి 31, 2014 న ప్రారంభించబడింది, ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో అత్యంత ఎత్తైన ఫెర్రిస్ వీల్. ఇది 2008 నుండి 541 అడుగుల (165 మీటర్లు) పొడవుతో ప్రపంచంలో అత్యంత పొడవైనదిగా ఉన్న సింగపూర్ ఫ్లైయర్ కంటే 9 అడుగుల (2.7 మీటర్లు) ఎక్కువ పొడవు ఉంటుంది.

## మూలాలు
# అన్నం

శాకాహార సాధారణ ఇంటి భోజనము
**అన్నం,** భారతదేశంలో ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతదేశంలో సాధారణంగా రోజూ భుజించే ఆహారం. వరి ధాన్యం నుండి వేరుచేసిన బియ్యం నీటిలో ఉడికించగా అన్నం తయారవుతుంది. పుట్టిన పిల్లలకు మొట్టమొదటి సారిగా అన్నం తినిపించడం హిందూ సంప్రదాయంలో అన్నప్రాసన అనే కార్యక్రమం తప్పనిసరిగా జరుపుకుంటారు.

## వండే విధానం

* **సాధారణ పద్ధతి**: కావలసిన బియ్యం తీసుకుని అవసరమైన దాని కంటే ఎక్కువగా నీరు పోసి పెద్దదైన గిన్నెలో ఉడికించాలి. బియ్యం ఉడికిన తరువాత, ఎక్కువైన నీటిని వంచేయాలి.
* **అత్తెసరు పద్ధతి**: కావలసిన బియ్యం తీసుకుని అవి ఉడకడానికి కావలసినన్ని మాత్రమే నీరు పోసి ఉడికించాలి. నీరు వంచాల్సిన అవసరం లేదు.
* **కుక్కర్ పద్ధతి**: కావలసిన బియ్యం తీసుకుని అవి ఉడకడానికి కావలసినన్ని మాత్రమే నీరు పోసి, కుక్కర్లో ఉంచి నీటి ఆవిరి మీద నిర్ణీత సమయంలో వంటచేసే పద్ధతి.

## నూకల అన్నం

దక్షిణ భారతీయ వంటకాల్లో నూకల అన్నం నిన్న, మొన్నటి వరకు కనిపించేది. ఇది సాధారణంగా ఉదయాన్నే తినే పదార్థం. మన పెద్దలు ముఖ్యంగా వ్యవసాయదారులు ఉదయాన్నే పొలాలకు వెళ్ళే ముందు నూకల అన్నం తిని బయల్దేరేవారు. బియ్యాన్ని జల్లెడ పడితే నూకలు లభిస్తాయి. ఒక వంతు నూకలకు 2 వంతుల నీళ్ళు పోసి అచ్చం అన్నం లాగానే ఉడకబెట్టేవారు. దించి కొంచెం చల్లారిన తర్వాత కొద్దిగా తొక్కు లేదా పప్పు వేసుకుని తినేవారు. నేడు ఈ వంటకం చేసుకోవడం దాదాపుగా అంతరించిపోయింది. అందుకు ముఖ్య కారణం ఇప్పుడు ధాన్యం అధికంగా లభించడం. పూర్వ కాలంలో యుద్ధాలు, కరువు మొదలయిన వాటి వల్ల బియ్యం దొరకక నూకలను కూడా తినేవారు.

## ప్రభుత్వాల అన్నదాన పథకాలు

ఢిల్లీ సర్కారు పేదలకు హల్వా, అన్నం, పూరీ, చపాతీ తదితర వంటకాలతో రూ.15కే భోజనం అందించే పథకాన్ని చేపట్టింది. ముఖ్యంగా తెలంగాణ ప్రభుత్వం అన్నపూర్ణ పథకం కింద హైదరాబాదులోని పేదల కొరకు 5 రూపాయాలకే భోజనాన్ని అందిస్తుంది.

## మూలాలు

## వెలుపలి లింకులు
# రాజ్యాంగం

భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశిక
**రాజ్యాంగం** ప్రభుత్వం సంవిధానం. సాధారణంగా వ్రాతపూర్వకంగా వుంటుంది. ఈ రాజ్యాంగంలో చట్టాలు, ప్రభుత్వాలు నడుచుకునే విధానాలు, ఆదేశిక సూత్రాలు, రాజ్యాంగపరమైన విధులు, విధానాలూ పొందుపరచబడి వుంటాయి. ప్రతి దేశానికి ప్రభుత్వమనేది సర్వసాధారణం. ప్రతి ప్రభుత్వానికి రాజ్యాంగం అనేది అతి ముఖ్యమైంది. ప్రభుత్వం అనేది శరీరమైతే, రాజ్యాంగం అనేది ఆత్మ లాంటిది. ప్రభుత్వాలకు దిశా నిర్దేశాలు చూపించేదే ఈ రాజ్యాంగం.

## ఇవీ చూడండి

* భారత రాజ్యాంగం
* *పాకిస్తాన్ రాజ్యాంగం*
* భారత రాజ్యాంగం - ఆదేశిక సూత్రాలు
* కంపెనీల చట్టం
* వివిధ దేశాల రాజ్యాంగాల జాబితా
* ఐక్యరాజ్యసమితి
* ఆంగ్ల రాజ్యాంగం - (పుస్తకం)

## మూలాలు

* Report on the British constitution and proposed European constitution by Professor John McEldowney, University of Warwick Submitted as written evidence to House of Lords Select Committee on Constitution, published to the public on 15 October 2003.

## బయటి లింకులు

* Dictionary of the History of Ideas Constitutionalism
* *Constitutional Law*, "Constitutions, bibliography, links"
* *International Constitutional Law*: English translations of various national constitutions
* *constitutions of countries of the European Union*
* *Democracy in Ancient India* by Steve Muhlberger of Nipissing University
# సిన్నామోనం కాంఫొర

| సిన్నామోనం కాంఫొర |
| --- |
|  |
| Scientific classification |
| Kingdom: | ప్లాంటే |
| Order: | లారెలస్ |
| Family: | లారియెసి |
| Genus: | సిన్నామోనం |
| Species: | c. సిన్నామోనం |
| Binomial name |
| **సిన్నామోనం కాంఫొర** |

**సిన్నామోనం కాంఫొర** (సాధారణంగా కర్పూరం చెట్టు, కాంఫొరచవూడ్ లేదా కర్పూరం సతత అని పిలుస్తారు) 20–30 m (66–98 ft) పొడవు వరకు పెరుగుతుంది ఒక పెద్ద సతతహరిత వృక్షం. చూర్ణం ఆకులు కర్పూరం ఒక నిగనిగలాడే, మైనం ప్రదర్శన, వాసన కలిగి ఉంటాయి. వసంతకాలంలో, అది చిన్న తెలుపు పుష్పాలు ప్రజల్లో ప్రకాశవంతమైన ఆకుపచ్చ ఆకులు ఉత్పత్తి చేస్తుంది.ఇది వ్యాసం 1 cm (0.39 in) చుట్టూ నలుపు, రేగిపండు మాదిరి పండు యొక్క సమూహాలు ఉత్పత్తి చేస్తుంది. దీని లేత బెరడు నిలువుగా చాలా కఠినమైన ఉంటూంది.

సిన్నామోనం కాంఫొర దక్షిణ యాంగ్జీ నది చైనా, తైవాన్, దక్షిణ జపాన్, కొరియా, వియత్నాం, స్థానిక ఉంటూంది, అనేక ఇతర దేశాలకు పరిచయం.

చెట్టును కుసునోకి అంటారు జపాన్ లో ఐదు కర్పూరం చెట్లు అతిపెద్ద చెట్టు 24.22 మీటర్ల చుట్టుకొలత చేరుకుంటూంది, 20 మీటర్ల కంటే ఒక ట్రంక్ చుట్టుకొలతతో కొలుస్తారు.

## chemical constituents(రసాయన నియోజక వర్గాల)

కర్పూరం సతత అనె మొక్క భాగాలు ఆందోళనకర రసాయన సమ్మేళనాలు కలిగి వుంటూంది, కలప, ఆకులు ముఖ్యమైన నూనెలు కోసం స్వేదనం ఆవిరి ఉన్నాయి. కర్పూరం సతత, కిమొరకాలు అని ఆరు వేర్వేరు రసాయనిక రకాల్లో వుంటాయ్. కర్పూరం, లినలూల్ వారి వాసన ద్వారా సాగు చేసినప్పుడు చైనా, క్షేత్ర కార్మికులు కిమొరకాలు మిక్సింగ్ నివారించడానికి కర్పూరం లారెల్ యొక్కసినెఒలఇ భిన్నం నకిలీ "యూకలిప్టస్ నూనె" తయారీకి చైనాలో ఉపయోగిస్తారు.రసాయన రకాలు (లేదా కిమొరకాలు) చెట్టు యొక్క మూలం దేశం మీద ఆధారపడి కనిపిస్తుంది. చెట్టు చైనా, జపాన్, తైవాన్ స్థానిక ఉంది. ఇది కనుగొనబడింది ఇతర దేశాలలో పరిచయం, రసాయన వేరియంట్స్ దేశం ద్వారా గుర్తించగలిగే చెయ్యబడింది.

తైవాన్, జపాన్ లో పెరిగిన c.కాంఫొర 80, 85% మధ్య తరచుగా సాధారణంగా లినలూల్ లో చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. భారతదేశం, శ్రీలంక లో, అధిక కర్పూరం వివిధ / కిమొరకాలు ఆధిపత్య ఉంది. మడగాస్కర్ పెరిగిన C.కాంఫొర, అయితే, (% 40 మధ్య, 50 సగటున) cineole ఎక్కువగా ఉంటుంది. మడగాస్కర్ చెట్లు నుండి సుగంధ తైలం వాణిజ్యపరంగా వడాతారు.

## camphor(కర్పూరం)

కర్పూరం చెట్టు C. camphora నుండి పొందిన ఒక తెల్లటి క్రిస్టల్ పదార్థం. కర్పూరం ఒక పాక మసాలా, ధూపం ఒక భాగం, ఒక ఔషధంగా అనేక శతాబ్దాలుగా వాడుతున్నారు. ఇది కూడా ఒక క్రిమి వికర్షకం, ఒక ఫ్లీ-చంపడం పదార్థం ఉంటుంది.

C. camphora అది కూడా కర్పూరం, కలప ఉత్పత్తి కోసం పండించే కొరియా, తైవాన్, దక్షిణ జపాన్లతో సహా ఆగ్నేయ చైనా, ఇండోచైనా, స్థానికంగా పెరుగుతుంది. ఉత్పత్తి, కర్పూరం వలసల కాలం (1895-1945) సమయంలో తైవాన్లో ప్రధాన పరిశ్రమగా భాసిల్లింది. ఇది ఔషధాల్లో ఉపయోగిస్తారు, కూడా smokeless గన్పౌడర్, సెల్యులాయిడ్ ఉత్పత్తిలో ఒక ముఖ్యమైన అంశంగా చెప్పవచ్చు. Primitive స్టిల్స్ చెట్టు సాధారణంగా కనిపించే పర్వత ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేశారు. చెక్క అద్భుతమైన జరిగినది; ఆవిరి చల్లని ఛాంబర్ గుండా తర్వాత ఈ చిప్స్, కర్పూరం ఒక స్ఫటికీకరణ బాక్స్ లోపల కుదుట అనుమతిస్తుంది, ఒక ప్రతిచర్యలో ఆవిరి చేశారు.

## Insect herbivores(కీటక శాకాహారి)

ఆస్ట్రేలియాలో రెండు స్థానిక పురుగుల కీటకాలు, వంగపండు, గోధుమ-కన్ను, సాధారణ ఎర్ర-కన్ను, లార్వా దశల్లో అది ఒక పరిచయం మొక్క ఉన్నప్పటికీ కర్పూరం ఆహారంగా తీసుకుంటాయి.
# 1871

**1871** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క మామూలు సంవత్సరము.

|  |  |
| --- | --- |
| **సంవత్సరాలు:** | 1868 1869 1870 - 1871 - 1872 1873 1874 |
| **దశాబ్దాలు:** | 1850లు 1860లు - **1870లు** - 1880లు 1890లు |
| **శతాబ్దాలు:** | 18 వ శతాబ్దం - **19 వ శతాబ్దం** - 20 వ శతాబ్దం |

## సంఘటనలు

* మార్చి 27: మొట్టమొదటి రగ్బీ ఇంటర్నేషనల్ ఇంగ్లాండు, స్కాట్లాండ్‌ల జరిగింది.

### తేదీ వివరాలు తెలియనివి

* అడాల్ఫ్ వాన్ బేయర్ ఫినాప్తలీన్ను కనుగొన్నాడు.
* కొక్కొండ వెంకటరత్నం పంతులు *ఆంధ్రభాషా సంజీవని* అనే పత్రికను ప్రారంభించాడు.
* అహ్మదాబాద్-విరాంగం రైలు మార్గము ప్రారంభమైంది.

## జననాలు

రతన్‌జీ టాటా
జాన్ మిల్లింగ్టన్ సింజ్
అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూరు
ఓర్విల్లె రైట్
రూథర్‌ఫర్డ్
గ్రేజియా డెలెడా
* జనవరి 20: రతన్‌జీటాటా, జెంషెడ్జీటాటా కుమారుడు. (మ.18)
* ఏప్రిల్ 16: జాన్ మిల్లింగ్టన్ సింజ్, ఐర్లాండ్ దేశానికి చెందిన ఆంగ్ల కవి, నాటక రచయిత. (మ.1909)
* ఏప్రిల్ 28: కాళ్ళకూరి నారాయణరావు, నాటక కర్త, సంఘ సంస్కర్త, ప్రథమాంధ్ర ప్రచురణ కర్త, జాతీయవాది, ఛాయా గ్రహణ వాద్యాదురంధరుడు. (మ.1927)
* జూలై 4: హుబెర్ట్ సెసిల్ బూత్, ఆంగ్ల శాస్త్రవేత్త. (మ.1955)
* ఆగష్టు 7: *అబనీంద్రనాథ్ ఠాగూరు* చిత్రకారుడు, రచయిత. (మ.1951)
* ఆగష్టు 19: రైట్ సోదరులులో ఒకరైన ఓర్విల్లే రైట్. (మ.1948)
* ఆగష్టు 30: రూథర్‌ఫర్డ్, రసాయన శాస్త్రవేత్త, నోబెల్ బహుమతి గ్రహీత. (మ.1937)
* సెప్టెంబర్ 27: గ్రేజియా డెలెడా, నోబెల్ శాంతి బహుమతి గ్రహీత. (మ.1936)
* నవంబర్ 11: కొచ్చెర్లకోట రామచంద్ర వేంకటకృష్ణారావు రచయిత, సరస్వతి మాసపత్రిక స్థాపకుడు. (మ.1919)

### తేదీ వివరాలు తెలియనివి

* వెంపటి వెంకటనారాయణ కూచిపూడి నాట్యాచార్యుడు. (మ.1935)
* [[నడకుదుటి వీరరాజు]] రచయిత, పండితుడు. (మ.1937)
* గోరంట్ల వెంకన్న, దాత, సంస్కృత విద్యాపీఠము స్థాపకుడు.

## మరణాలు

అగస్టస్ డీ మోర్గాన్
ఛార్లెస్ బాబేజ్
* మార్చి 18: అగస్టస్ డీ మోర్గాన్, భారత సంతతికి చెందిన గణిత, తర్క శాస్త్రవేత్త. (జ.1806)
* మే 12: జాన్ ఎఫ్.డబ్లు. హెర్షెల్, బ్రిటిష్ ఖగోళ శాస్త్రవేత్త.
* అక్టోబరు 18: ఛార్లెస్‌ బాబేజ్‌, ఇంగ్లీషు గణితశాస్త్రవేత్త, తత్త్వవేత్త, మెకానికల్ ఇంజనీరు, కంప్యూటర్ పితామహుడు. (జ.1791)

## పురస్కారాలు
# భారత ప్రభుత్వం

|  |
| --- |
| **భారతదేశం** |
|
ఈ వ్యాసం **భారతదేశం రాజకీయాలు, ప్రభుత్వం**లో ఒక భాగం.
 |
|

---

 |
| **కేంద్ర ప్రభుత్వం** |
| **రాజ్యాంగంభారత రాజ్యాంగం**
	+ అవతారిక
	+ ప్రాథమిక హక్కులు
	+ ప్రాథమిక విధులు
	+ ఆదేశిక సూత్రాలు
 |
| * **కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ**
	+ ప్రభుత్వం
	+ రాష్ట్రపతి
	+ ఉప రాష్ట్రపతి
	+ ప్రధానమంత్రి
	+ కేంద్ర మంత్రిమండలి
 |
| * **శాసన వ్యవస్థ**
	+ పార్లమెంట్
	+ లోక్‌సభ
	+ లోక్‌సభ స్పీకర్
	+ రాజ్యసభ
	+ రాజ్యసభ చైర్మన్
 |
| * **భారత న్యాయ వ్యవస్థ**
	+ సుప్రీం కోర్టు
	+ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
	+ హైకోర్టు
	+ జిల్లా కోర్టులు
 |
| * **రాష్టాలు**
	+ శాసనసభ
	+ శాసనమండలి
	+ గవర్నరు
	+ ముఖ్యమంత్రి
	+ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
 |
| * **స్థానిక స్వపరిపాలన**
	+ పట్టణ స్థానిక సంస్థలు
	+ గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలు
	+ జిల్లా పరిషత్
 |
| * **ఎన్నికల వ్యవస్థ**
	+ రాజకీయ పార్టీలు
	+ జాతీయ పార్టీలు
	+ లోక్‌సభ ఎన్నికలు
	+ రాజ్యసభ ఎన్నికలు
	+ భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ భారత ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ రాష్ట్ర పార్టీలు
	+ రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలు
	+ రాష్ట్ర శాసన మండలి ఎన్నికలు
	+ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
* **జాతీయ కూటమి పార్టీలు**
	+ లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్
	+ నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA)
	+ యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ (UPA)
	+ ఇండియా కూటమి

---

భారత ప్రభుత్వ పోర్టల్ |
|  |
|

---

* view
* talk
* edit
 |

**భారత ప్రభుత్వం,** లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది. దీనికి దేశంలో గల 28 రాష్ట్రాలు, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల మీద అధికారం ఉంటుంది. భారత రాజధాని ఢిల్లీలో ఇది కేంద్రీకృతమైంది.

ప్రభుత్వానికి భారత రాష్ట్రపతి (2022 జూలై 25 నుండి ద్రౌపది ముర్ము) నాయకత్వం వహిస్తారు, వీరు అత్యధిక కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని వినియోగించి, సహాయం, సలహా కోసం భారత ప్రధానమంత్రి ఇతర మంత్రులను ఎంపిక చేస్తారు. 2014 నుండి దేశం నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ నేతృత్వంలోని శాసనసభ ద్వారా చట్టాలను రూపొందిస్తోంది. ప్రధానమంత్రి, సీనియర్ మంత్రులతో భారత కేంద్ర మంత్రిమండలి తయారవుతుంది.

**నూతన పార్లమెంటు భవనం, న్యూఢిల్లీ.**
భారత ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మూడు స్వతంత్ర విభాగాలుగా ఏర్పడి ఉంది.  **కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ**. కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ రాష్ట్రపతి ఆద్వర్యంలో నడుస్తుంది. శాసన వ్యవస్థలో (పార్లమెంటు) ఎగువసభగా పిలిచే రాజ్యసభ, దిగువసభగా పిలిచే లోక్‌సభ, రాష్ట్రపతి ఉంటాయి. న్యాయ వ్యవస్థ శీర్షమున అత్యున్నత న్యాయస్థానమును (సుప్రీమ్ కోర్టు), 21 ఉన్నత న్యాయస్థానాలనూ (హై కోర్టు), ఇంకా జిల్లా స్థాయిలో పౌర (సివిల్), నేర (క్రిమినల్), కుటుంబ (ఫామిలీ) న్యాయస్థానాలుంటాయి. భారత పౌరులకు దిశా నిర్దేశము చేయు పౌర విధాన స్మృతి, భారతీయ శిక్షా స్మృతి, నేర విధాన స్మృతి వంటి సాధారణ న్యాయ సూత్రాలను కేంద్ర శాసన వ్యవస్థ రూపొందిస్తుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వము వలెనే ప్రతీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లోను కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయవ్యవస్థ లుంటాయి. కేంద్రానికి, రాష్ట్రాలకి వర్తించు న్యాయ వ్యవస్థ ఇంగ్లీష్ కామన్, స్టాట్యుటరీ లా ఆధారంగా తయారు చెయ్యబడింది. భారతదేశము కొన్ని సౌలభ్యములతో అంతర్జాతీయ న్యాయ స్థానము (ఇంటర్‌నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్) ను అంగీకరిస్తోంది. ప్రాంతీయ పరిపాలన కొరకు, అధికార వికేంద్రీకరణకు ఉపకరంచిన **పంచాయతీ రాజ్** వ్యవస్థ రాజ్యాంగములోని 73వ, 74వ సవరణల ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ అమలులోకి వచ్చింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
# ఫరో

మూడవ వంశానికి చెందిన జోసెర్ తర్వాత వచ్చిన ఫారోలందరిని నెమెస్ తలపాగా, ఉత్తుత్తి గడ్డం, అలంకరించిన ధోవతిలతో చిత్రించడం జరిగింది

| nesu-bit "King of Upper and Lower Egypt" in hieroglyphs |
| --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |

ఈజిప్టును పాలించిన రాజులందరినీ, ఆధునిక వ్యవహారంలో ఫరో లేదా **ఫారో** ( ఫిరౌన్) అనే ముకుటంతో వ్యవహరిస్తారు.

## బైబిల్‌లో ఫారోలు

యూదులు ఈజిప్టుకు వలస వచ్చి ఇటుకరాళ్ళు తయారుచెయ్యటం మొదలైన చాకిరీ చేసేవారు. మోషే తన జాతి ప్రజల్ని దేవుడు వాగ్దానం చేసిన పాలస్తీనాకు తీసుకువెళతానంటాడు.ఎన్ని అద్భుతాలు చేసినా ఎంత ప్రజానష్టంజరిగినా ఈ యూదు కూలీ లను ఫరో వదలనంటాడు. చివరికి సరే వెళ్ళమంటాడు. మళ్లీ మనసు మార్చుకుంటాడు. యూదులు వెళ్ళిపోతే తన దేశంలో ఊడిగం ఎవరు చేస్తారని భయపడి, ఎర్రసముద్రంలో బడి వెళుతున్న యూదుల్ని తరుముతాడు. మూసా దేవుని ఆజ్ఞతో సముద్రాన్నిమూసివేస్తాడు. ఫరో తన ప్రాణం పోయేటప్పుడు "లాయిలాహ ఇల్లల్లాహు" (అల్లా ఒక్కడే దేవుడు) అని ఒప్పుకొని ముస్లిం అయ్యాడు.