# నార్వేలో అరాజకత్వం

నార్వేలో అరాచకత్వం మొదట 1870లలో ఉద్భవించింది. నార్వేలో తమను తాము అరాచకవాదులుగా పిలుచుకున్న వారిలో ఆర్నే గార్బోర్గు ఇవారు మోర్టెన్సను-ఎగ్నుండు ఉన్నారు. వారు 1877–91లో వెలువడిన రాడికలు టార్గెటు మ్యాగజైను ఫెడ్రాహైమెను‌ను నడిపారు. క్రమంగా ఈ పత్రిక మరింత అరాచకవాద-ఆధారితంగా మారింది. దాని జీవితాంతం దీనికి అరాచకవాద-కమ్యూనిస్టు బాడీ అనే ఉపశీర్షిక వచ్చింది. అరాచకవాద రచయిత హన్సు జేగరు 1906లో "ది బైబిలు ఆఫ్ అరాచకం" అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు. ఇటీవలి కాలంలో జెన్సు బ్జోర్నెబో అరాచకవాదానికి ప్రతినిధిగా ఉన్నారు - "పోలీసు అండు అరాచకం" అనే పుస్తకంలో ఇతర విషయాలతోపాటు.

## చరిత్ర

నార్వేలో అరాచకవాద చరిత్రను 1848లో డ్రమ్మెను‌లో మార్కసు థ్రానే దేశంలోని మొట్టమొదటి కార్మిక సంఘాన్ని ప్రారంభించి కార్మిక ఉద్యమం కొనసాగించాడని గుర్తించవచ్చు. మరుసటి సంవత్సరం ఆయన "ఆర్బీడరు-ఫోరెనింగెర్నెసు బ్లాడు"ను స్థాపించాడు. ఈ పత్రిక ఫ్రెంచి అరాచకవాది పియరీ-జోసెఫు ప్రౌడాను రచనల నుండి, దర్జీ విల్హెల్ము వీట్లింగు ఆదర్శధామ సోషలిజం నుండి, ఎటియన్నే కాబెటు కమ్యూనిస్టు విశ్వాసం నుండి హెన్రీ డి సెయింటు-సైమను, లూయిసు బ్లాంకు, ఇతర ప్రారంభ సోషలిస్టుల రచనల నుండి విస్తృతమైన సారాంశాలను తీసుకువచ్చింది. థ్రానే ప్రౌడాను, ఆరాధకుడు. ఆయనను "నిస్సందేహంగా మన కాలంలోని గొప్ప మేధావి"గా అభివర్ణించాడు, కానీ ఆయన తనను తాను అరాచకవాదిగా భావించలేదు. ఆయనప్పటికీ థ్రానేను నార్వే మొదటి సోషలిస్టు‌గా, సహకార ఉద్యమ పితామహుడిగా పరిగణిస్తారు. 1850 జూన్ చివరి నాటికి కార్మిక సంఘాలు 273 యూనియన్లలో 20,854 మంది సభ్యులను కలిగి ఉన్నాయి. 1851లో థ్రానే అరెస్టు చేయబడి చివరికి జైలు పాలయ్యాడు. కార్మికుల సంఘాలు మూసివేయబడ్డాయి. లేదా వాటి గ్రేడు‌లు మార్చబడ్డాయి. 1859లో థ్రానే విడుదలయ్యాడు. 1863లో యునైటెడు స్టేట్సు‌కు వలస వెళ్ళాడు. 1884 మేలో చికాగోలో జరిగిన హేమార్కెటు అల్లర్ల తర్వాత కొంతమంది అరాచకవాదుల హత్యల నుండి ఆయన దూరంగా ఉన్నాడు. ఉరితీయబడిన వారిలో ఒకరితో థ్రానేకు వ్యక్తిగతంగా పరిచయం ఉంది.

సోరెను జాబెకు 1865లో మండలు‌లో మొదటి రైతు స్నేహితుల సంఘాన్ని స్థాపించాడు. రైతు స్నేహితులు వికేంద్రీకరణ, స్థానిక స్వపరిపాలన మీద ప్రాధాన్యతనిస్తూ కమ్యూనిస్టు లేదా స్థానికవాద ధోరణికి మద్దతు ఇచ్చారు. రైతు-స్నేహితుల విధానంలో సహకార ఉద్యమం ఒక ముఖ్యమైన అంశం. y.

ఆర్నే గార్బోర్గు, ఇవారు మోర్టెన్సను-ఎగ్నుండు, హాన్సు జాగరు తమను తాము అరాచకవాదులుగా పేర్కొన్న వారిలో మొదటివారు. వారు 1877–91లో ప్రచురించబడిన ఫెడ్రాహైమెను పత్రికను నడిపారు. అరాజకత్వం మీద గార్బోర్గు ఆసక్తి డోలెరింగెను మీద ఆధారపడింది. ఇది ఆస్ముండు ఒలావ్సను వింజే, ఎర్నెస్టు సార్సు చుట్టూ ఉన్న వాతావరణంలో ఉద్భవించింది. 1860లలో నార్వేలో ప్రబలంగా ఉన్న రాజకీయ, సాంస్కృతిక జాతీయవాదానికి ప్రతిరూపం.

విద్యార్థి, వార్తాపత్రిక వ్యక్తిగతంగా రాస్మసు స్టెయిన్సు‌వికు గార్బోర్గు శిష్యులలో ఒకరు. 1887లో ఆయన తన స్వస్థలమైన వోల్డాలో రాడికలు టార్గెటు మ్యాగజైను వెస్టు‌మన్నెను‌ను స్థాపించాడు. స్టెయిన్సు‌వికు గ్రామీణ సమాజంలో ఐక్యత సహకారంతో అరాజకత్వాన్ని విలీనం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. చిన్న ప్రాంతీయ స్థానిక యూనిట్లు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందిన స్థానిక ప్రజాస్వామ్యం ద్వారా తమను తాము పరిపాలించుకోవాలని ఆయన వాదించారు. దీనిని ఆయన ప్రభుత్వ స్వేచ్ఛ అని పిలిచారు. 1889లో నార్వే యూనియను‌ను ఎంత త్వరగా విడిచిపెట్టాల్సి వస్తే అంత మంచిదని స్టెయిన్సు‌వికు నమ్మాడు. అస్థిరమైన సమకాలీనుల వెనుక సమానత్వం, న్యాయం, స్వీయ-నిర్ణయ హక్కు, అంతర్లీన సందేశంతో ప్రత్యేక నార్వేజియను సమాజం ఉందని నార్వేలోని అరాచకవాదులు నమ్మారు. అదే సమయంలో అరాచకవాదులు వారి ప్రాథమిక వైఖరిలో చాలా అంతర్జాతీయంగా ఉన్నారు. కానీ వారి అభిప్రాయాలను జాతీయ గుర్తింపు. స్వీయ-ధృవీకరణతో అనుసంధానించినప్పుడు వారు పూర్తిగా స్థిరపడ్డారు. దీని తర్వాత నార్వేజియను అరాచకవాద ఉద్యమం "చనిపోయింది". అయినప్పటికీ లిబరలు పార్టీ జాతీయ ప్రజాస్వామ్య ప్రాజెక్టులో దాని జాడలు ఉన్నాయి.

ఫెడరేషను ఆఫ్ అరాచకవాద యువత (ఎఫ్ఎయు) 1966/67లో క్రిస్టియను‌సుండు‌లో ప్రారంభమైంది. కానీ 1968లో పారిసు‌లో జరిగిన విద్యార్థుల తిరుగుబాటు తర్వాత మాత్రమే అరాచకత్వం మీద ఆసక్తి నిజంగా పునరుద్ధరించబడింది. జెన్సు బ్జోర్నెబో 1969లో "అరాచకత్వం ఒక భవిష్యత్తు" అనే వ్యాసం రాశారు. 1971లో ఆయన ఓస్లోలోని స్టూడెంటు సొసైటీకి "అరాచకత్వం... నేడు?" అనే అంశం మీద పరిచయం చేశాడు. కొత్తగా అభివృద్ధి చెందుతున్న అరాచకవాద ఉద్యమం మీద బ్జోర్నెబో గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపాడు.

## 21వ శతాబ్దం

ఈ క్రింది ప్రాజెక్టులు అరాచకవాదం లేదా అరాచకవాదులకు సంబంధించినవి:

* హౌస్మానియా – చాలా మంది అరాచకవాదులు ఓస్లోలోని కల్తుర్హుసెట్ హౌస్మానియాలో పాల్గొంటున్నారు. బుక్ కేఫ్ హమ్లా, ఫిల్ము కలెక్టివు స్పిసు డి రైక్ ఇక్కడ ఉన్నాయి. ఇండిమీడియా కూడా అక్కడ సమావేశాలు నిర్వహించేది. అదనంగా స్వయంప్రతిపత్త గృహ సంఘాలు వెస్టు‌బ్రెడెను, హెచ్42 హౌస్మానియా ఉన్న అదే త్రైమాసికంలో ఉన్నాయి. వీటిలో అరాచకవాదులు నివసిస్తున్నారు. ప్రత్యక్ష ప్రజాస్వామ్యం పాలించబడుతుంది. పంక్ సన్నివేశం బారికాడెను వెస్టు బ్యాంకు‌లోని నేలమాళిగలో ఉంది.
* బ్లిట్జి – బ్లిట్జి అనేది ఓస్లోలో స్వీయ-నిర్వహణ యువ కేంద్రం. ఇది ఎక్కువగా అరాచకవాద ప్రాజెక్టు.
* యాంటి ఫాసిస్టు యాక్షన్ (ఎఎఫ్ఎ) 1990లలో నార్వేలో అత్యంత చురుకైన అరాచకవాద వాతావరణంగా ఉంది.

* గేటవిసా – నార్వే పురాతన అరాచకవాద వార్తాపత్రిక.గేట్‌విసాకు హెల్మ్సు‌గేట్ 3లో కార్యాలయం ఉంది. ఇక్కడ, లిబర్టీ ఫోరం కూడా సాపేక్షంగా క్రమం తప్పకుండా సమావేశమవుతుంది. లిబర్టీ ఫోరం అనేది సిద్ధాంతాన్ని చర్చించడానికి సమావేశమయ్యే అరాచకవాదులు, స్వేచ్ఛావాద సోషలిస్టుల చిన్న సమూహం. హెల్మ్సు‌గేటు‌లో జాపు వాన్ హుయ్సు‌మాన్స్ మిండే అని పిలువబడే అరాచకవాద పుస్తక కేఫు కూడా ఉంది.

* యూత్ ఫర్ ఫ్రీ యాక్టివిటీ (యుఎఫ్ఎఫ్ఎ) అనేది ట్రోండు‌హీం‌లో స్వీయ-నిర్వహణ యువ కేంద్రం. ఇది 1981లో ఓస్లోలో బ్లిట్జి కంటే ఆరు నెలల ముందు ప్రారంభించబడింది. ఇంట్లోని కార్యకర్తలు ఎక్కువగా అరాచకవాదులు, ఇల్లు అరాచకవాద సూత్రాలచే నిర్వహించబడుతుంది. ఇందులో ఇతర విషయాలతోపాటు ఒక శాఖాహార కేఫ్, బుక్ కేఫ్, ఒక పంక్ ఫ్యాన్‌జైను (డోంక్ జైన్), చలనచిత్ర సమిష్టి స్పిస్ డి రైక్ ఉన్నాయి.
* స్వార్టు‌లామోన్ - స్వార్టు‌లామోన్ అనేది ట్రోండు‌హీం‌లోని ఒక చిన్న జిల్లా. ఇది సుమారు 200 మంది నివాసితులతో ఉంటుంది. 1990లలో మునిసిపాలిటీ కూల్చివేతకు బెదిరించింది కానీ చివరికి దానిని సుదీర్ఘ యుద్ధం తర్వాత రక్షించారు.

## ఇవికూడా చూడండి

* మొదటి స్వీడిష్–నార్వేజియన్ యూనియన్
* కల్మార్ యూనియన్
* నార్వేజియన్ రాచరికం చరిత్ర
* నార్వే అంతర్యుద్ధం
* నార్వే ఏకీకరణ

* నార్వే చిన్న రాజ్యాలు
* నార్వా యుద్ధం (1700)
* డెన్మార్కు–నార్వే
* కల్మారు యుద్ధం
* నార్వే సైనిక చరిత్ర

* గ్రేట్ నార్తర్ను యుద్ధసమయంలో నార్వే
* స్వీడిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
* గన్‌బోట్ యుద్ధం
* సిల్డా యుద్ధం
* పీటరు వెస్సెలు

* డెన్మార్కు - నార్వే - హోల్‌స్టెయిను సంస్కరణ
* నార్వేలో కాథలిక్ వ్యతిరేకత
* రాజ్యాంగ దినోత్సవం (నార్వే)
* టోరు‌స్టెన్సను యుద్ధం
* క్రిస్టియను‌షోం కోట

* డానిషు నావికాదళ చరిత్ర
* క్రింజెను యుద్ధం
* క్వామ్ కోసం యుద్ధం
* లింగోరు యుద్ధం
* రాయల్ నార్వేజియన్ నేవీ

* ఉత్తర నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
* నార్వేజియను ఎయిర్ అంబులెన్సూ
* నార్వేలో విమానయానం
* నార్వేలో ఎన్నికలు
* నార్వేజియను మున్సిపలు ఎన్నికలు

* దక్షిణ నార్వే జాయింటు రెస్క్యూ కోఆర్డినేషను సెంటరు
* నార్వేజియను సాయుధ దళాలు
* రాయలు ప్యాలెసు ఓస్లో
* బైగ్డోయ్ రాయల్ ఎస్టేట్
* అకేర్షసు కోట

* టోన్సుబర్గు కోట
* హాఫ్ర్స్‌ఫ్జోర్డు యుద్ధం
* స్టాంఫోర్డు బ్రిడ్జి యుద్ధం
* స్కాటిషు–నార్వేజియను యుద్ధం
* ఫుల్ఫోర్డు ‌యుద్ధం

* నార్డికు రాతి యుగం
* నార్వేజియను హోం గార్డు
* వేర్నెసు ఎయిర్ స్టేషను
* థియేటరు యుద్ధం
* జార్స్కోయి సెలొ ఒప్పందం

* బ్లిట్జి హౌసు
* నార్వేలో అరాజకత్వం
* చతురస్ర యుద్ధం
* నార్వేజియను రాచరికం ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ 1905
* నార్వేలో మరణశిక్ష

## మూలాలు