# హిందూ పాలనలో ముంబై చరిత్ర

ముంబై పురాతన చరిత్ర 300 కీ.శ నుండి 1348 కీ.శ. వరకు ముంబై చరిత్రను వివరిస్తుంది.

## చరిత్ర

బొంబాయి ఏడు ద్వీపాలు.
ప్రస్తుత ముంబై మొదట ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన ద్వీపసమూహం. 1939లో టాడ్ చేత ఏడు ద్వీపాలకు ఉత్తరాన ఉన్న సాల్సెట్ ద్వీపం కండివాలి చుట్టూ కనుగొనబడిన ప్లీస్టోసీన్ అవక్షేపాలు, ఈ ద్వీపాలలో రాతి యుగం నుండి నివాసాలు ఉండేవని సూచిస్తున్నాయి. ఈ ద్వీపసమూహానికి కోలి దేవత ముంబాదేవి పేరు పెట్టారు. పురాతన కాలంలో సోపారా నౌకాశ్రయం (ప్రస్తుత ముంబై సమీపంలోని నాలా సోపారా) ఒక ముఖ్యమైన వాణిజ్య కేంద్రంగా ఉండేది. క్రీ పూ 3వ శతాబ్దంలో, మగధ చక్రవర్తి అశోకుడి విస్తరణ ప్రచారం కింద ఈ ద్వీపాలు మౌర్య సామ్రాజ్యం చేర్చబడ్డాయి. సామ్రాజ్యం పోషణ క్రమంగా ఈ ద్వీపాలను హిందూ, బౌద్ధ మతం, సంస్కృతికి కేంద్రంగా మార్చింది. బౌద్ధ సన్యాసులు, పండితులు, కళాకారులు కన్హేరి, మహాకాళి గుహల కళాకృతులు, శాసనాలు, శిల్పాలను సృష్టించారు. బౌద్ధ గుహ దేవాలయాల మొత్తం సంఖ్య 109, ఇది క్రీ పూ 2 వ శతాబ్దం చివరి నాటిది. క్రీస్తుపూర్వం 185 ప్రాంతంలో మౌర్య సామ్రాజ్యం క్షీణించిన తర్వాత, ఈ ద్వీపాలు శాతవాహనుల ఆధీనంలోకి వచ్చాయి.

వాల్కేశ్వర్ ఆలయం చుట్టూ ఉన్న సిల్హారా రాజవంశం పురాతన విగ్రహాలు
క్రీ. శ. 150 లో గ్రీకు భౌగోళిక శాస్త్రవేత్త టోలెమీకి ఈ ద్వీపాలను హెప్టానేషియా (Anient یونانیః *ఏడు దీవుల సమూహం*) అని పిలిచేవారు. క్రీ. శ. 250 లో శాతవాహన పాలన ముగిసిన తరువాత, పశ్చిమ మహారాష్ట్ర చెందిన అభిరాలు, విదర్భ చెందిన వాకాటకులు బొంబాయిపై ఆధిపత్యం సాధించారు. అభిరాలు క్రీ. శ. 417 వరకు 167 సంవత్సరాలు పాలించారు. 5వ శతాబ్దంలో బొంబాయిని కలచురిలు పాలించారు. ఈ ద్వీపాలను కొంకణ్ మౌర్యులు స్వాధీనం చేసుకున్నారు, వీరు కలచురీల సామంతులు. ఈ జోగేశ్వరి గుహలను మౌర్య పాలనలో 520, 550 మధ్య నిర్మించారు. రెండవ పులకేశి ఆధ్వర్యంలో చాళుక్యులు 610లో బొంబాయి మీద దాడి చేసినప్పుడు మౌర్యుల ఉనికి ముగిసింది. 749-750 సమయంలో, రాష్ట్రకూట రాజవంశానికి చెందిన దంతిదుర్గ బొంబాయిని జయించాడు. సిల్హారా రాజవంశం 810, 1240 మధ్య ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించింది. సిల్హారా పాలకుల ఆధ్వర్యంలో బాణగంగా ట్యాంక్, వాల్కేశ్వర్ ఆలయం, ఎలిఫెంటా గుహలు నిర్మించబడ్డాయి. ఇటాలియన్ అన్వేషకుడు మార్కో పోలో 13వ శతాబ్దంలో బొంబాయి దీవుల గుండా ప్రయాణించాడు. 13వ శతాబ్దంలో భీమ్దేవ్ రాజు తన రాజధానిని *మహికావతి*, ప్రస్తుత మహిమ్, ప్రభాదేవి నిర్మించాడు. 1303లో ఆయన మరణించిన తరువాత, ఆయన కుమారుడు ప్రతాప్ బింబా ఆయన తరువాత సల్సెట్‌లోని మరోల్‌ వద్ద తన రాజధాని నగరాన్ని నిర్మించాడు, దానికి అతను ప్రతాప్పూర్ అని పేరు పెట్టాడు. 1318లో తన విస్తరణ ప్రచారంలో మాహిం, సల్సెట్‌ను ఆక్రమించిన ఢిల్లీ చక్రవర్తి ముబారక్ ఈ దీవులను ప్రతాప్ బింబ నియంత్రణ నుండి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. కానీ తరువాత ప్రతాప్ బింబా దీనిని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు, అతను 1331 వరకు పాలించాడు. తరువాత, అతని బావమరిది నాగర్దేవ్ 1348 వరకు 17 సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఈ దీవులు 1348లో గుజరాత్‌లోని ముజాఫరిద్ రాజవంశం నియంత్రణలోకి వచ్చాయి, తద్వారా బొంబాయి దీవులపై హిందూ పాలకుల సార్వభౌమత్వాన్ని ముగించాడు.

## ఇవికూడా చూడండి

* హిందూ పాలనలో ముంబై చరిత్ర
* ముంబైలోని కోటల జాబితా
* ఇస్లామిక్ పాలనలో ముంబై చరిత్ర

## మూలాలు

## ప్రస్తావనలు

* ఘోష్, అమలానంద (1990). *యాన్ ఎన్‌సైక్లోపీడియా ఆఫ్ ఇండియన్ ఆర్కియాలజీ*. బ్రిల్. ISBN 9004092641. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-19.
* డేవిడ్, ఎండి. (1973). *బొంబాయి చరిత్ర, 1661-1708: 1661-1708*. బొంబాయి విశ్వవిద్యాలయం.
* ఖండేకర్, విష్ణు సఖారం; ఎకె భగవత్; అచ్యుత కేశవ భాగవత (1977). *మహారాష్ట్ర, ప్రొఫైల్*. వి.ఎస్. ఖండేకర్ అమృత్ మహోత్సవ సత్కార్ సమితి.
* *గ్రేటర్ బాంబే డిస్ట్రిక్ట్ గెజిటీర్*. మహారాష్ట్ర స్టేట్ గెజిటీర్‌లు. Vol. I. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం. 1986. the original నుండి 2008-09-06 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-13.
* *గ్రేటర్ బాంబే డిస్ట్రిక్ట్ గెజిటీర్*, మహారాష్ట్ర స్టేట్ గెజిటీర్స్, vol. III, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం, 1986, the original నుండి 9 March 2008 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది, ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 15 August 2008
* *థానా — ఆసక్తికర ప్రదేశాలు*. బాంబే ప్రెసిడెన్సీ గెజిటీర్లు. Vol. XIV. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం. 2000 [1882]. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-14.
* కావెండిష్, మార్షల్ (2007). *ప్రపంచం & దాని ప్రజలు: తూర్పు & దక్షిణ ఆసియా*. మార్షల్ కావెండిష్ కార్పొరేషన్. ISBN 978-0-7614-7637-5. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-17.
* హిరాకావా, అకిరా (1998). పాల్ గ్రోనర్ (ed.). *భారతీయ బౌద్ధమత చరిత్ర: శాక్యముని నుండి ప్రారంభ మహాయానం వరకు*. మోతీలాల్ బనార్సిదాస్ పబ్లిషర్స్. ISBN 81-208-0955-6. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-15.
* జైన్, వర్ధమాన్ కుమార్ (1990). *పశ్చిమ భారతదేశంలో వాణిజ్యం & వ్యాపారులు. 100-1300*. మున్షిరామ్ మనోహర్‌లాల్ పబ్లిషర్స్. ISBN 81-215-0470-8.
* యూల్, హెన్రీ (1870). *ది ట్రావెల్స్ ఆఫ్ మార్కో పోలో*. Vol. 1. ప్లెయిన్ లేబుల్ బుక్స్. ISBN 978-0-7614-7637-5. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2008-08-15. `{{cite book}}`: ISBN / Date incompatibility (help)