Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# తెలుగు పదాలు

నాలుగవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలు వేదిక వద్ద ఏర్పాటు చేసిన ఎలక్ట్రానిక్ తెలుగు అక్షరమాల వృక్షం (అమృత కల్పవృక్షం)
**పదము** (Word) నిశ్చితమైన అర్ధాన్నిచ్చే ఒకటి లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ అక్షరముల సముదాయము. ఇలాంటి కొన్ని పదముల సముదాయము వాక్యము.

## పదాలలో రకాలు

వ్యుత్పత్తి పరంగా తెలుగు భాషలో పదాలు నాలుగు రకాలు. అవి:

1. తత్సమము: ప్రాకృత (సంస్కృత) పదము, తెలుగు ప్రత్యయములతో కూడి వ్యవహరింపబడినచో తత్సమము అంటారు. సంస్కృత ప్రాతిపదికపై తెలుగు విభక్తి ప్రత్యయమును చేర్చుట వలన తత్సమము ఏర్పడును. వీనినే ప్రకృతి అనికూడా అంటారు. ఉదాహరణ: బాలః - బాలురు; పుస్తకమ్ - పుస్తకము
2. తద్భవము: సంస్కృత, ప్రాకృత పదముల నుండి కొద్ది మార్పులు చెంది ఏర్పడిన పదములను తద్భవములు అంటారు. వీటినే వికృతి అనికూడా అంటారు. ఉదాహరణ: యజ్ఞము - జన్నము; పంక్తి - బంతి
3. దేశ్యము: తత్సమము, తత్భవములు కాక, తెలుగు దేశమున వాడుకలో ఉన్న పదములు దేశ్యములు అంటారు. ఉదాహరణ: పీట, చెట్టు
4. అన్యదేశ్యము: ఇతర భాషలకు చెందియుండి తెలుగులో వాడబడుచున్న పదములను అన్యదేశ్యములు అంటారు. ఉదాహరణ: స్టేషను, రోడ్డు మొదలైనవి.

## భాషాభాగాలు

తెలుగు భాషలోని పదములను ఐదు భాగములుగా విభజించవచ్చును. అవి -

* నామవాచకము: మానవుల పేర్లు, జంతువుల పేర్లు, ప్రదేశములు, వస్తువుల పేర్లు తెలియజేయునవి. ఉదా: రాముడు, పాఠశాల, విజయవాడ, బల్ల. ఈ నామవాచకములు మరళ నాలుగు విధములు. అవి
	+ సంజ్ఞావాచకము: రాముడు, గోదావరి.
	+ జాతి నామవాచకము: చెట్టు, పర్వతాలు, గోడ.
	+ గుణ నామవాచకము: తీపి, నలుపు, తెలుపు.
	+ క్రియా నామవాచకము: వంట, నడక, చేత.
* సర్వనామము: నామవాచకమునకు బదులుగా వాడబడేది. (ఇది పాశ్చాత్యుల నిర్వచనం)

సర్వులకు (అందరికీ) వర్తించే నామము సర్వనామము.ఉదా: నీవు, ఆమె, అతడు.

* విశేషణములు: నామవాచకము, సర్వనామముల గుణములను తెలియజేయునది. ఉదా: పొడవైన, ఎరుపు, తీపి.
* అవ్యయములు: లింగ, వచన, విభక్తుల చేత మార్పులు లేని పదములు అవ్యయములు. ఉదా: ఆహా! ఓహో! ఔరా! అకటా!
* క్రియలు: పనులను తెలిపే వానిని క్రియలు అంటారు. ఉదా: చదువుట, తినుట, ఆడుట.
	+ సకర్మక క్రియలు: కర్మను ఆధారముగా చేసికొనియున్న క్రియలను సకర్మక క్రియలు అంటారు. ఉదా: మధు బడికి వెళ్ళెను.
	+ అకర్మక క్రియలు: కర్మ లేకపోయినను వాక్యము అర్థవంతమైనచో అవి అకర్మక క్రియలు. ఉదా: సోముడు పరుగెత్తెను.
	+ సమాపక క్రియలు: పూర్తి అయిన పనిని తెలియజేయు క్రియలు సమాపక క్రియలు. ఉదా: తినెను, నడచెను.
	+ అసమాపక క్రియలు: పూర్తికాని పనిని తెలియజేయు క్రియలు అసమపక క్రియలు. ఉదా: వ్రాసి, తిని.

## వర్ణము

ఒకే అర్థాన్ని ఇచ్చే అనేక పదాలను పర్యాయ పదాలంటారు. అర్థం ఒకటే, కానీ ఆ అర్థాన్నిచ్చే పదాలు మాత్రం అనేకం. ఇలాంటి వాటిని **పర్యాయ పదాలు** అంటారు.

* తనయుడు = కొడుకు, పుత్రుడు, సుతుడు
* తరువు = చెట్టు, వృక్షము, మహీరుహము
* జలధి = కడలి, అర్ణవము
* పర్వం = పబ్బం, పండుగ, వేడుక
* శత్రువు = వైరి, రిపు, విరోధి
* ఆంజనేయుడు = పవనసుతుడు, మారుతి, హనుమంతుడు
* నిజము = సత్యము, నిక్కము
* తల = శిరస్సు, మస్తకము, మూర్ధము
* స్త్రీ = వనిత, మహిళ, పడతి
* జైలు = బందీఖాన, కారాగారము

## నానార్థాలు

పదం ఒకటే ఉండి అనేక అర్థాలు ఉండేదాన్ని **నానార్థాలు** అని అంటారు. పదం ఒకటే - అర్థాలు మాత్రం విడివిడిగా అనేకం ఉంటాయి.

* క్రియ: పని, చేష్ట, శ్రాద్ధము, ప్రాయశ్చిత్తము, చికిత్స
* లావు: బలము, సమర్థత, గొప్పతనము
* పృథ్వి: భూమి, విరియునది, ఇంగువచెట్టు, సముద్రతీరము
* బంధం: ముడి, కలయిక, కట్టివేత

## ఇవి కూడా చూడండి

* తెలుగు వ్యాకరణము
* తెలుగు అక్షరాలు
* వ్యతిరేక పదాలు
* సాధారణ పదదోషాలు - తప్పొప్పుల పట్టిక

## మూలాలు

## ఉపయుక్త గ్రంథాలు

* తెలుగు వ్యాకరణము: వర్రే సాంబశివరావు, దేవీ పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 1999.
# కళాశాల

కార్పస్ క్రిస్టి కాలేజ్, ఇంగ్లాండులోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం యొక్క కళాశాలలలో ఒకటి.
**కళాశాల** (**కాలేజ్**) అనగా కళను అభ్యసించే శాల. ఇక్కడ విద్యార్థులు ఉన్నత స్థాయి విద్యను పొందుతారు. సాధారణంగా ఉన్నతపాఠశాల విద్య తరువాత అనగా పదవతరగతి తరువాత విద్యార్థులు పై చదువులను కళాశాలలో అభ్యసిస్తారు. ఇంటర్మీడియట్ అనగా పదకొండు, పన్నెండు తరగతులు. ఇంటర్మీడియట్ విద్యను బోధించే విద్యాలయమును జూనియర్ కళాశాల లేదా జూనియర్ కాలేజీ అని అంటారు. జూనియర్ కళాశాలలో విద్య పూర్తయిన
తరువాత ఉన్నత విద్య కోసం తరువాత చదివే విద్యాలయమును డిగ్రీ కళాశాల అంటారు. డిగ్రీ చదువులో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్, పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ అనే చదువుల డిగ్రీలు ఉన్నాయి. సాధారణంగా కళాశాలలు విశ్వవిద్యాలయముల ఆధ్యర్యంలో పనిచేస్తాయి. కళాశాలలు ఆర్ట్స్, సైన్స్, టెక్నాలజీ, మ్యాథమెటిక్స్, ఎకనామిక్స్, హిస్టరీ రంగాలలో విద్యను అందించే విద్యా సంస్థలు.

ఇంజనీరింగ్ విద్యను బోధించే కళాశాలను ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలని, వైద్య విద్యను బోధించే కళాశాలను వైద్య కళాశాలలని, ఆర్థికశాస్త్రము, చరిత్రలను బోధించే కళాశాలలను ఆర్ట్స్ కళాశాలలని అంటారు.

కళాశాల అనేది ఒక రకమైన పాఠశాల లేదా విశ్వవిద్యాలయం, భవిష్యత్‌లో ఉద్యోగాల కోసం నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడానికి విద్యార్థులు వెళ్ళే ప్రదేశం. చాలా మంది కాలేజీ విద్యార్థులు హైస్కూల్ నుండే కాలేజీకి వెళతారు కాని కొందరు ఉన్నత విద్య తరువాత ఉద్యోగంలో చేరి మళ్ళీ కళాశాల చదువు ప్రారంభిస్తారు ఎందుకంటే ఇది ఎక్కువ డబ్బు సంపాదించడానికి, మంచి జీవితాలను గడపడానికి వారికి సహాయపడుతుంది.

విశ్వవిద్యాలయానికి సంబంధించి, కళాశాల సాధారణంగా విశ్వవిద్యాలయంలో ఒక భాగం, దీనికి సొంతంగా డిగ్రీలు ఇచ్చే అధికారం లేదు. డిగ్రీలు ఎల్లప్పుడూ విశ్వవిద్యాలయం చేత ఇవ్వబడతాయి, అయితే కళాశాలలు డిగ్రీలు పొందటానికి విద్యార్థులను సిద్ధం చేసే విద్యా సంస్థలు.

## కళాశాల సిబ్బంది

జూనియర్ కళాశాల స్థాయిలో అధ్యాపకులుగా ప్రిన్సిపాల్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, లెక్చరర్‌లు ఉంటారు.

డిగ్రీ కళాశాలలో అధ్యాపకులుగా ప్రిన్సిపాల్, వైస్ ప్రిన్సిపాల్, ప్రొపెసర్లు ఉంటారు.
# తొడ

| *తొడ* |
| --- |
|  |
| తొడ భాగము |
| MeSH
 | *Thigh* |
| Dorlands/Elsevier
 | *t\_09/12804725* |

**తొడ** (thigh) మన శరీరపు కాలు లోని భాగము. ఇది కటి ప్రాంతానికి మోకాలుకు మధ్య భాగం.
తొడలోపల ఉండే ఒకే ఒక ఎముక తొడ ఎముక (femur). ఇది మన శరీరంలోని అతి బలమైన ఎముక. ఇది కటి ప్రాంతంతోను క్రింది ముంగాలు తోను గట్టిగా కీళ్లతో సంధించబడి యుంటుంది.

## నిర్మాణము

తొడ భాగం మూడు కంపార్ట్‍మెంట్లుగా విభజించబడి వాటి మధ్య బలమైన స్థితిస్తాపక పొరతో వేరుచేయబడి ఉంటాయి. ఒక్కొక్క విభాగానికి వేరువేరుగా రక్తము, నరాల అమరిక ఉంటుంది. వీనిలో బలమైన కండరాలు ఉంటాయి.

* Medial fascial compartment of thigh, adductor
* Posterior fascial compartment of thigh, flexor, hamstring
* Anterior fascial compartment of thigh, extensor

## విశేషాలు

చిన్న పిల్లలకు పాఠశాలలో విధించే ఒక విధమైన శిక్ష (Punishment) తొడ పాశం.

కొంతమంది చేతితో తొడమీద కొట్టి మీసం మెలివేస్తారు. ఇదొక సవాల్ (Challenge) చేయడానికి ఉపయోగించే సంజ్ఞ.

స్థూలకాయం (Obesity) ఉన్నవారికి ముఖ్యంగా స్త్రీలకి తొడ పైభాగంలో ఎక్కువగా కొవ్వు చేరుతుంది.

## మూలాలు
# కువి

**కువి** బాషా అనేది గిరిజన తెగ ప్రాంతీయ బాషా.
చరిత్ర:
బీ.సి 2600-1900 లో ద్రావిడ ల మధ్య భారతదేశానికి రావడం జరిగింది . ప్రస్తుత కర్ణాటక.ఒడిశా. ఆంధ్ర ప్రదేశ్. తమిళనాడు. రాష్ట్రాలను వారి యొక్క సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించారు అందులో వారు వివిధ వివిధ ప్రాంతాలలో వారి పరిపాలన విస్తరించడం. విస్తరించిన సామ్రాజ్యాలలో అనేకమైన ప్రాంతీయ భాషలనేది ఉద్భవించడం జరిగింది. అందులో ఆంధ్ర ఒరిస్సా ప్రాంతాలలో మధ్య ద్రావిడులు తెలుగు, పరాజీ కువి.కు ఇ., కొండ బాసలనే ది ఉద్భవించడం జరిగింది ప్రస్తుత లెక్కల ప్రకారం భారతదేశంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పార్వతిపురం మన్యం. అల్లూరి సీతారామరాజు పాడేరు జిల్లాలలో 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం 55.96% జనసాంద్రత కలిగి ఉన్నట్లుగా అంచనా ఒరిస్సాలో 22.96% అందులో గజపతి. గంజాం. కోరాపుట్ .మావూరు బజ్ .అంగూర్ .రాయగడ .బలంగిర్ .మల్కనగిరి .బౌధ్ .నవరంగాపూర్ . పూరి. జిల్లాలలో ఉండడం .

నృత్యం:

వీరి యొక్క నృత్యం గిరిజన దెంస. అని చెప్పవచ్చు

సంప్రదాయాలు:

వీరి యొక్క సంప్రదాయాలు నేటి తరానికి విభిన్నంగా ఉంటాయి అంతే కాకుండా వీరి యొక్క ఆహార అలవాటు కూడా నేటి సమాజంకి నాగరికతకుకు చాలా మారుతూ ఉంటాయి అంతేకా కుండా సంప్రదాయాలలో వారి యొక్క గ్రామ ప్రత్యేక ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేశారు. అంతేకాకుండా ప్రత్యేకమైన వారి గ్రామాల కొన్ని చట్టాలను తయారు చేసుకుంటారు వారికి వారు అంటే బయట చట్టంతో కలిగిన సంబంధిత కట్టాలే కాకుండా మీరు గ్రామని చట్టాలను తయారు చేసుకుంటారు.

వివాహ సంప్రదాయాలు:

* ఈ తెగ వారు వివాహాలకు వి వాహ సాంప్ర దాయాలు విభిన్నంగా ఉంటాయి ఎందుకనగా నియమనిబంధన . ఎక్కువగా ఉంటాయి
* మీరు నేటికీ కూడా వృక్షపు ముహూర్తాలను, నక్షత్రపు ముహూర్తాలను పాటిస్తారు
* ఈ తెగలో పూర్తిగా వరకట్నం అనేది నిషేధము నేరంగా భావిస్తారు.
* వీరి యొక్క వివాహ సంప్రదాయాలలో ఎక్కువగా ఎక్కువగా ఆకర్షణ వివాహాలని, రాక్షసి వివాహాలు జరుగుతుంటాయి వారి ఆడపిల్ల యొక్క వారికి మగ పిల్లవాడు వారు ఒక అవు, సారా వారికి ఇవ్వడం జరుగుతుంది. చరిత్రలో ఆకర్షవివాహాలు, రాక్షసి వివాహాలుగా పేర్కొనడం జరిగింది

పండుగలు:

ప్రధాన ంగా వీరి యొక్క పండుగను కొన్ని వీరే పండుగలు ఉంటాయి అందులో ఇటుకుల పండగ గోదాలమ్మ దేవత గ్రామ దేవత కంది పండగ టెంకల్ పండగ మొదలైనవి వీరు జరుపుకుంటారు. వీటిలో గ్రామ దేవత పూజలు చేస్తారు ఎక్కువగా వీరు అటవీ ప్రాంతానికి దగ్గర ఉండడం వల్ల ప్రకృతిని దేవుని వలె పూజిస్తారు.
# కొండ భాష

| కొండ భాష
 |
| --- |
| మాట్లాడే దేశాలు:
 | భారతదేశం
 |
| ప్రాంతం:
 | ఆంధ్ర ప్రదేశ్, ఛత్తీస్ గఢ్, ఒడిషా
 |
| మాట్లాడేవారి సంఖ్య:
 | 32000
 |
| భాషా కుటుంబము:
 | ద్రవిడ  దక్షిణ-మధ్య   **కొండ భాష** |
| వ్రాసే పద్ధతి:
 | తెలుగు లిపి
 |
| అధికారిక స్థాయి
 |
| అధికార భాష:
 | భారతదేశం
 |
| నియంత్రణ:
 | *అధికారిక నియంత్రణ లేదు* |
| భాషా సంజ్ఞలు
 |
| ISO 639-1:
 | *none* |
| ISO 639-2:
 | — |
| ISO 639-3:
 | kfc |
|

కొండ దొరల భాషగా కూడా పిలువబడే, ఈ **కొండ భాష** ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందినది. కొండ-దొరలుగా పిలువబడుతున్న కొందరు గిరిజనులు మాత్రమే ఈ భాషని మాట్లాడుతున్నారు.

Consonants
|  | Labial
 | Dental
 | Alveolar
 | Retroflex
 | Palatal
 | Velar
 | Glottal
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nasal
 | m |  | n | ɳ |  | ŋ |  |
| Plosive
 | Voiceless
 | p | t |  | ʈ |  | k |  |
| Voiced
 | b | d |  | ɖ |  | ɡ |  |
| Fricative
 | Voiceless
 |  |  | s |  |  |  | (h)
 |
| Voiced
 |  |  | z |  |  |  |  |
| Approximant
 | w |  |  |  | j |  |  |
| Tap
 |  |  | ɾ | ɽ |  |  |  |
| trill
 | Voiceless
 |  |  | r̥ |  |  |  |  |
| Voiced
 |  |  | r |  |  |  |  |
| Lateral
 |  |  | l | ɭ |  |  |  |

## మూలాలు
# కోయ భాష

**కోయ భాష** గిరిజన జాతియైన కోయ వారు ఎక్కువగా మాట్లాడే భాష. ఆంధ్ర ప్రదేశ్‍లోని ఖమ్మం, వరంగల్, కోస్తాలోని కొన్ని అతి తక్కువ ప్రాంతాల వారు మాత్రమే కోయ భాషను మాట్లాడతారు. ముఖ్యంగా ఖమ్మం జిల్లాలోని భద్రాచలం నుండి చత్తీస్ గఢ్ బార్డర్ చుట్టు ప్రక్కల ప్రాంతాలు, మహారాష్ట్రలోని సరిహద్దు ప్రాంతాలలోనూ కోయలు ఊన్నారు. ఇది పూర్తిగా గిరిజన, లిపి లేని భాష. అంతరించిపోతున్న భారతీయ భాషల కోవలోకి చేరిన భాష. అడవి ప్రాంతాలలోని కోయలు పూర్తిగా కాకున్నా కొంత అనాగరికలుగానే ఉంటున్నారు. వీరు తమ మాతృభాషతోపాటు తెలుగు కూడా మాట్లాడగలరు. వ్యవసాయం, పశు పెంపకం వీరి ముఖ్య జీవనభృతులు. అడవుల సమూహం మధ్యలో గడ్దితో కప్పిన ఇల్లలో వీరు ఎక్కువగా నివసిస్తారు. కోయభాష గోండిభాషకు ఒక మాండలికం అనే వాదన కొందరు భాషావేత్తలలో ఉన్నా కోయభాష పూర్తిగా తెలుగు, తమిళం, కన్నడ భాష లాగానే ఒక స్వతంత్ర భాష అని అధికుల విశ్వాసం.

## కోయభాషలో కొన్ని మాటలు

1. దోడ తిత్తినే (అన్నం తిన్నావా?)
2. బాత్ కుసిరి (ఏం కూర?)
3. దెమ్ము (పడుకో)
4. ఏరు వాట (నీరు ఇవ్వు, పెట్టు)
5. మీ పెదేరు బాత ( నీ పేరు ఏమిటి?)

మరం (చెట్టు), వీసి (ఈగ), కెల్లా (చెప్పుtell) గొగ్గోడు (కోడిపుంజు), వెరకాడు (పిల్లి) ఇయ్య (నాన్న), అవ్వ (అమ్మ) .... ఇత్యాది మాటలు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
# కొలామి భాష

| కొలామి |
| --- |
| कोलामी |
| స్థానిక భాష | భారతదేశం |
| ప్రాంతం | మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, మధ్యప్రదేశ్ |
| స్వజాతీయత | 239,583 Kolam (2011 census) |
| స్థానికంగా మాట్లాడేవారు | 128,451, 54% of ethnic population (2011 census) |
| భాషా కుటుంబము | ద్రావిడ
* Central
	+ కొలామి - నాయకి
		- **కొలామి**
 |
| వ్రాసే విధానం | దేవనాగరి |
| భాషా సంకేతాలు |
| ISO 639-3 | `kfb` |
| Glottolog | `nort2699` |

కొలామి భాష భారతదేశంలోని మహారాష్ట్ర ,తెలంగాణా రాష్ట్రాల్లో మాట్లాడే గిరిజన మధ్య ద్రావిడ భాష . ఇది కొలామి-నైకీ భాషల సమూహం క్రిందకు వస్తుంది. ఇది అత్యధిక ప్రజలు మాట్లాడే మధ్య ద్రావిడ భాష.

సత్తుపాటి ప్రసన్న శ్రీ భాషతో ఉపయోగించేందుకు ప్రత్యేకమైన లిపిని రూపొందించారు.

## ధ్వని శాస్త్రం

అచ్చులు
|  | ముందు
 | మధ్య
 | వెనుక
 |
| --- | --- | --- | --- |
| చిన్న
 | పెద్ద
 | చిన్న
 | పెద్ద
 | చిన్న
 | పెద్ద
 |
| అధిక
 | i | iː |  |  | u | uː |
| మధ్య
 | e | eː |  |  | o | oː |
| తక్కువ
 |  |  | a | aː |  |  |

హల్లులు
|  | లాబియల్
 | డెంటల్ అల్వియోలార్
 | రెట్రోఫ్లెక్స్
 | పాలటాల్
 | వేలర్
 | గ్లోటల్
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| నాసిల్
 | m | n |  |  | ŋ |  |
| ప్లోసివ్
 | వాయిస్ లెస్
 | p | t | ʈ | t͡ʃ | k |  |
| వాయిస్డ్
 | b | d | ɖ | d͡ʒ | ɡ |  |
| ఫ్రికేటివ్
 | వాయిస్ లెస్
 |  | s |  |  |  | h |
| వాయిస్డ్
 |  | z |  |  |  |  |
| అప్రాక్సిమాంట్
 | సెంట్రల్
 | ʋ |  |  | j |  |  |
| లేటరల్
 |  | l |  |  |  |  |
| Rhotic
 |  | r |  |  |  |  |

## కొన్ని కొలామీ పదాలు

* రామ్ రామ్ - నమస్కారం
* అంబ= అన్నం
* తిన్ దివా =తిన్నవా
* సదర్ సోయా= అంత మంచిందేనా
* తొరెంద్-తమ్ముడు

## మూలాలు
# బ్రహుయి

సోదర ద్రావిడ భాషలు మాట్లాడే ప్రాంతం నుండి దూరంగా, పాకిస్తాన్‌లో బ్రహూయీ మాట్లాడే ప్రదేశం
**బ్రహుయి** ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన భాష**.** ప్రధానంగా పాకిస్తాన్లోని బలూచిస్తాన్ ప్రాంతములో ఈ భాష మాట్లాడుతారు. ఆఫ్ఘానిస్తాన్, ఇరాన్ లోని బ్రహుయీలు కూడా ఈ భాషను మాట్లాడతారు. 1998 ఎత్నోలాగ్ నివేదిక ప్రకారము బ్రహుయి మాట్లాడే జనాభా పాకిస్తాన్లో 20 లక్షల మంది ఉన్నారని అంచనా. ఇతర ప్రాంతాలలో 2 లక్షల దాకా ఉంటారని అంచనా. పాకిస్తాన్లో ముఖ్యముగా ఈ భాష మాట్లాడే ప్రజలు బలూచిస్తాన్ కు చెందిన కలత్ ప్రాంతములో నివసిస్తున్నారు.

బ్రహుయి ద్రావిడ భాషా అయినప్పటికీ, దీని పరిసర ప్రాంతాలలో మాట్లాడే ఇరానియన్ భాషలైన బలూచ్ భాష, పుష్తో భాషల యొక్క ప్రభావము దీని మీద చాలా ఎక్కువ.

హింద్వార్య వలస కాలములో అప్పటివరకు విస్తారముగానున్న ద్రావిడ భాషా కుటుంబానికి చెందిన భాషలు క్షీణించగా మిగిలిన అవశేషమే బ్రహుయి భాష అని భావిస్తారు. ఒక ఆలోచన ప్రకారము బ్రహుయి నేరుగా సింధు నాగరికత యొక్క వారసత్వముగా యేర్పడినదని భావిస్తారు. ఇంకొక సిద్ధాంతము ప్రకారము బ్రహుయి వంటి భాషలు ఆర్య, ద్రావిడ సంస్కృతుల సమ్మేళనముతో ఉద్భవించాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కలాత్ కాళీ దేవాలయం

## బయటి లింకులు

* బ్రహుయి భాషపై షఫీక్-ఉర్-రెహమాన్ వెబ్‌సైటు
* బ్రహుయి భాషపై శాస్త్రీయ గ్రంథాలు
* ఆంగ్ల-బ్రహుయి పదాల పట్టిక
# గులాబి (సినిమా)

|  |  |
| --- | --- |
|  | తెలుగు సినిమా\*వేదిక |

| గులాబి |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | కృష్ణవంశీ |
| నిర్మాత | రామ్ గోపాల్ వర్మ |
| తారాగణం | జె. డి. చక్రవర్తి మహేశ్వరి బ్రహ్మాజీ |
| సంగీతం | శశి ప్రీతమ్‍ |
| పంపిణీదార్లు | KAD |
| విడుదల తేదీ | 1996 |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |

**గులాబి**  1995 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం. ప్రముఖ దర్శకుడు కృష్ణవంశీకి దర్శకుడిగా ఇది మొదటి చిత్రం. రాం గోపాల్ వర్మ ఈ చిత్రానికి నిర్మాత. శశిప్రీతం ఈ చిత్రానికి సంగీతం అందించాడు. ఒక వాస్తవ సంఘటన ఆధారంగా మహిళల అక్రమ రవాణా నేపథ్యంలో అల్లుకున్న ప్రేమ కథ ఇది.

## నిర్మాణం

కృష్ణవంశీ అప్పటికే తన తొలి చిత్రమైన *అనగనగా ఒక రోజు* నిర్మాత రాంగోపాల్ వర్మ ఆ సినిమా దర్శకత్వ బాధ్యతల నుంచి తప్పించడంతో అతని వద్దే, అదే సినిమాకు సహాయ దర్శకుడిగా చేరారు. అయితే వర్మతో తన తొలి చిత్రం సగంలో ఆగిపోవడంతో, గులాబి సినిమా కథను వేరే నిర్మాతలకు చెప్పి వారితో చేసేందుకు ప్రయత్నించారు. ఐతే వర్మ అతన్ని వారించి, కేవలం బడ్జెట్ అదుపులో లేకపోవడంతో, స్క్రిప్ట్ సమస్యలు తలెత్తడంతో ఆ సినిమా విషయంలో అలా జరిగింది తప్ప సరైన స్క్రిప్ట్ తో చేసేట్టయితే అలా జరగదని, కృష్ణవంశీ తొలి చిత్రాన్ని తానే నిర్మాతగా చేస్తానని చెప్పి ఒప్పించారు. అలా రాంగోపాల్ వర్మ నిర్మాణంలో ఈ సినిమాను కృష్ణవంశీ దర్శకత్వం చేయడానికి నిర్ణయమైంది. అయితే సినిమా నిర్మాణ దశలో స్క్రిప్ట్ విషయంలో కొన్ని లోటుపాట్లను వర్మ ఎత్తిచూపడంతో, కృష్ణవంశీ వాటిని తనదైన పద్ధతిలో మార్చి సరిదిద్దుకుని మార్పులు చేసిన స్క్రిప్టుతో సినిమా తీశారు.

## చిత్రీకరణ

మేఘాలలో తేలిపొమ్మన్నది పాటను అంతా బైక్ మీదనే చిత్రీకరించారు. ఇందుకు మొదట నిర్మాత రాంగోపాల్ వర్మ మొదటగా ఇష్టం లేకపోయినా తర్వాత కృష్ణవంశీకి అనుమతి ఇచ్చాడు. ఈ పాటను అరకు లోయలో చిత్రీకరించారు.

## నటవర్గం

* జె. డి. చక్రవర్తి - చంద్రశేఖర్, చందు
* మహేశ్వరి\_పూజ
* జీవా\_నారాయణ
* బ్రహ్మాజీ\_రాంబాబు
* చంద్రమోహన్\_లక్ష్మీ నారాయణ మూర్తి, చందు తండ్రి
* గిరిబాబు\_ చంద్రమూర్తి
* కన్నెగంటి బ్రహ్మానందం\_శీను
* సునీత ఉపద్రష్ట\_ సునీత
* బెనర్జీ\_ ఇన్ స్పెక్టర్ ప్రసాద్
* కోట శ్రీనివాసరావు\_కిష్టయ్య
* చలపతిరావు\_శంకరరావు, పూజ తండ్రి
* వై.విజయ\_సరోజిని దేవి, పూజ తల్లి
* తెలంగాణ శకుంతల\_శకుంతల
* రామ్ కుమార్\_ విశ్వనాధ్
* దొడ్డన్న\_జంగయ్య .

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకుడు - కృష్ణవంశీ
* సంగీతం - శశి ప్రీతమ్
* కథ, చిత్రానువాదం: కృష్ణవంశీ
* మాటలు: నడిమింటి నరసింగరావు
* పాటలు: సిరివెన్నెల (చెంబోలు) సీతారామశాస్త్రి
* నేపథ్య గాయకులు: శశిప్రీతం, సునీత ఉపద్రష్ట, హరిహరన్, సుచిత్ర కృష్ణమూర్తి, సురేష్ పీటర్స్, మనో, గాయత్రి
* ఛాయ గ్రహణం: రసూల్ ఎల్లోరా
* ఎడిటింగ్: శంకర్
* నిర్మాత: రామ్ గోపాల్ వర్మ
* నిర్మాణ సంస్థ: వర్మ క్రియేషన్స్
* విడుదల:03:11:1995.

## పాటలు

ఈ చిత్రంలోని పాటలన్నీ సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి రచించాడు.

* క్లాసు రూంలో తపస్సు చేయుట వేస్టు రా గురూ - హరిహరన్
* డ్రీం గర్ల్, మదిలో ఈల వేసే నైటింగేల్ - సురేష్ పీటర్స్, సుచిత్రా కృష్ణమూర్తి
* మేఘాలలో తేలిపొమ్మన్నది, తూఫానులా రేగిపొమ్మన్నది - మనో, గాయత్రి
* ఏ రోజైతే చూశానో నిన్ను - శశి ప్రీతమ్
* ఈ వేళలో నీవు ఏం చేస్తూ ఉంటావు - ఉపద్రష్ట సునీత

## పురస్కారాలు

* నంది పురస్కారాలు
	+ నంది ఉత్తమ ఆడియోగ్రాఫర్స్: పి. మధుసూదన్ రెడ్డి

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *Gulabi*
# పెళ్ళి (సినిమా)

| పెళ్ళి |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | కోడి రామకృష్ణ  |
| రచన | శ్రీనివాస చక్రవర్తి (కథ), జి. సత్యమూర్తి (మాటలు) |
| నిర్మాత | ఎన్. రామలింగేశ్వరరావు |
| తారాగణం | వడ్డే నవీన్, మహేశ్వరి |
| ఛాయాగ్రహణం | కోడి లక్ష్మణరావు |
| కూర్పు | తాతా సురేష్ |
| సంగీతం | ఎస్.ఎ. రాజకుమార్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | శ్రీ రామ్ ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ |
| విడుదల తేదీ | 1997 ఆగస్టు 1 (1997-08-01) |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |

**పెళ్ళి చిత్రం** కోడి రామకృష్ణ దర్శకత్వంలో 1997 లో విడుదలైన ఒక సినిమా. ఇందులో వడ్డే నవీన్, మహేశ్వరి, పృథ్వీ రాజ్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమాను ఎన్. రామలింగేశ్వరరావు, శ్రీరామ్ ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ పతాకంపై నిర్మించారు. ఎస్. ఎ. రాజ్ కుమార్ సంగీతం అందించగా సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి పాటలు రాసారు.

## కథ

నవీన్ కు బ్యాంకు మేనేజరుగా హైదరాబాదులో ఉద్యోగం వస్తుంది. ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకోవాలని అతని కోరిక. ఒక బట్టల షాపులో మహేశ్వరి అనే అమ్మాయిని చూసి వెంటనే ప్రేమలో పడతాడు. ఆమెతో మాట్లాడాలకునే లోపే అక్కడ నుంచి వెళ్ళిపోతుంది. ఆమె కోసం వెతికి ఒక కాలనీలో ఆమెను కనిపెడతాడు. ఆమె కోసం అక్కడే ఇల్లు అద్దెకు తీసుకుంటాడు. ఆమె తన అత్తగారైన జానకమ్మతో కలిసి ఉంటుంది. తన కొడుకు ప్రవర్తన బాగాలేకపోతే కోడల్ని అతన్నుంచి దూరంగా తీసుకువచ్చి గుట్టుగా బతుకుతుంటుంది. కోడలికి మరో పెళ్ళి చేయాలని ఆమె ఆశ. నవీన్ నెమ్మదిగా వారిద్దరికీ దగ్గరవ్వాలని నానా రకాలుగా ప్రయత్నిస్తుంటాడు. నవీన్ ఉద్దేశ్యం గ్రహించిన జానకమ్మ అతన్ని పెళ్ళి చేసుకోమని కోడలిని ప్రోత్సహిస్తుంది కానీ ఆమె అందుకు ఒప్పుకోదు. జానకమ్మ కొడుకు పృథ్వీ తన కోడలిని వేధింపులకు గురి చేస్తుంటే అది చూసి ఆమె తట్టుకోలేక తన కుమారుణ్ణి తల మీద స్పృహ తప్పేలా చేసి అతని దగ్గర్నుంచి దూరంగా వచ్చేసి జీవనం సాగిస్తుంటారు.

## తారాగణం

* నవీన్ గా వడ్డే నవీన్
* మహేశ్వరిగా మహేశ్వరి
* పృథ్వీ రాజ్
* సుజాత
* సన్యాసిగా మల్లికార్జున రావు
* గిరిబాబు, రిటైర్డ్ మేజరు
* నమ్మకాల సాంబశివరావు అలియాస్ నసగా బ్రహ్మానందం
* అనంత్
* అశోక్ కుమార్
* కోవై సరళ
* నళినిగా గా వై. విజయ
* సరళమ్మగా జయలలిత
* మిఠాయి చిట్టి
* రామ్మూర్తి
* సాయి
* సి. సరస్వతమ్మ.

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: కోడి రామకృష్ణ
* కథ: శ్రీనివాస చక్రవర్తి
* సంగీతం: ఎస్.ఎ.రాజ్ కుమార్
* మాటలు: సత్యమూర్తి
* పాటలు: చెంబోలు(సిరివెన్నెల) సీతారామశాస్త్రి
* నేపథ్య గాయకులు: కె.ఎస్.చిత్ర, మనో, కె.జె.ఏసుదాస్, శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం
* ఫోటోగ్రఫి: కోడి లక్ష్మణరావు
* ఎడిటింగ్: సురేష్ తాతా
* నిర్మాత: ఎన్.రామలింగేశ్వరరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీ రాంప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్
* విడుదల: 01:08:1997.

## పాటలు

ఈ చిత్రానికి ఎస్. ఎ. రాజ్ కుమార్ సంగీతం అందించగా సిరివెన్నెల సీతారామాశాస్త్రి పాటలు రాశాడు. ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర, జేసుదాస్, మనో పాటలు పాడారు.

| వ.సం | పాట | గాయకులు | నిడివి
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | "రుక్కు రుక్కు రుక్మిణి" | మనో | 04:23
 |
| 2 | "ఓ యవ్వన వీణ" | ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం | 04:33
 |
| 3 | "జాబిలమ్మ నీకు అంత కోపమా" | ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం | 03:53
 |
| 4 | "అనురాగమే మంత్రంగా" | కె. జె. యేసుదాసు | 04:21
 |
| 5 | "పైటకొంగు ఎంతో మంచిది" | ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె. ఎస్. చిత్ర | 04:30
 |
| 6 | "ఊగే ఊగే " | ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, చిత్ర | 04:54
 |

## మూలాలు
# అమ్మాయి కాపురం

| అమ్మాయి కాపురం |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | ముత్యాల సుబ్బయ్య |
| రచన | ఎం. వి. ఎస్. హరనాథ రావు (సంభాషణలు) |
| తారాగణం | ఆలీ, మహేశ్వరి |
| సంగీతం | వందేమాతరం శ్రీనివాస్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | టి కృష్ణ మెమోరియల్ పిక్చర్స్ |
| విడుదల తేదీ | 1995 |
| భాష | తెలుగు |

**అమ్మాయి కాపురం** 1995, ఏప్రిల్ 7వ తేదీన ముత్యాల సుబ్బయ్య దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో ఆలీ, మహేశ్వరి ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. వరకట్నం అనే సాంఘిక దురాచారం మీద తీసిన సినిమా ఇది. ఈ సినిమాకు ఉత్తమ చిత్రంగా బంగారు నంది పురస్కారం దక్కింది.

## తారాగణం

* మహేశ్వరి\_అరుణ
* ఆలీ
* ఆనంద్\_అరవింద్
* కోట శ్రీనివాసరావు\_అరవింద్ తండ్రి
* కన్నెగంటి బ్రహ్మానందం\_ప్రొఫెసర్
* తాతినేని రాజేశ్వరి
* సుత్తివేలు
* చంద్రమోహన్\_ అరుణ తండ్రి
* సంగీత\_అరుణ తల్లి
* నర్రా వెంకటేశ్వరరావు
* చలపతిరావు
* జుట్టు నరసింహం .

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: ముత్యాల సుబ్బయ్య
* మాటలు: యం.వి.ఎస్.హరనాథరావు
* సంగీతం: వందేమాతరం శ్రీనివాస్
* పాటలు: చెంబోలు సీతారామశాస్త్రి, జి.సుబ్బారావు
* నేపథ్య గాయకులు: కె ఎస్.చిత్ర, శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, వందేమాతరం శ్రీనివాస్, శిష్ట్లా జానకి, మంజుల మనో
* నిర్మాత: పోకూరి బాబూరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: టి కృష్ణ మెమోరియల్ పిక్చర్స్
* విడుదల:07:04:1995.

## పాటలు

* పెళ్ళెప్పుడౌతుంది బాబూ - గానం:ఎస్.పి.బాల సుబ్రహ్మణ్యం, మంజుల, వందేమాతరం శ్రీనివాస్,వసంత్, రచన: జి.సుబ్బారావు
* భలేమంచి చౌకబేరం , గానం .మనో, రచన: జి.సుబ్బారావు
* చామంతి రో పూబంతి రో, గానం.ఎస్.పి.బాల సుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్.చిత్ర, రచన:సిరివెన్నెల
* కంచి పట్టు చీర కట్టుకున్నది ,గానం.ఎస్.పి.బాల సుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్.చిత్ర, రచన: సిరివెన్నెల
* నవ్వులే ఎటుచూచినా , గానం .కె.ఎస్.చిత్ర, రచన:సిరివెన్నెల
* అత్తా నీ భరతం పడతా , రచన: జి.సుబ్బారావు, గానం.శిష్ట్లా జానకి

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *అమ్మాయి కాపురం*
# ఖైదీ ఇన్‌స్పెక్టర్

|  |
| --- |
| **ఖైదీ ఇన్‌స్పెక్టర్** (1995 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | బి.గోపాల్ |
| నిర్మాణం | జి. ఝాన్సీ, ధనేకుల పద్మ |
| తారాగణం | సుమన్ రంభ మహేశ్వరి |
| సంగీతం | బప్పీలహరి |
| నిర్మాణ సంస్థ | సిద్ధి వినాయక పిక్చర్స్ |
| విడుదల తేదీ | సెప్టెంబరు 15, 1995 |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

**ఖైదీ ఇన్‌స్పెక్టర్** 1995, సెప్టెంబరు 15న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. సిద్ధి వినాయక పిక్చర్స్ పతాకంపై జి. ఝాన్సీ, ధనేకుల పద్మ నిర్మాణ సారథ్యంలో బి.గోపాల్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో సుమన్, రంభ, మహేశ్వరి నటించగా, బప్పీలహరి సంగీతం అందించాడు.

## నటవర్గం

* సుమన్
* రంభ
* మహేశ్వరి
* రామిరెడ్డి
* మోహన్ రాజ్
* బాబుమోహన్
* మల్లికార్జునరావు
* జె.వి. సోమయాజులు
* తనికెళ్ళ భరణి
* నర్రా వెంకటేశ్వరరావు
* పొన్నాంబళం
* ప్రసాద్ బాబు
* ప్రసన్న కుమార్
* నర్సింగ్ యాదవ్
* గౌతంరాజు
* జ్యోతి
* హరిక
* రేఖ
* ఆనంద్

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: బి.గోపాల్
* నిర్మాణం: జి. ఝాన్సీ, ధనేకుల పద్మ
* సంగీతం: బప్పీలహరి
* సమర్పణ: ఎ. గాజేందర్, నర్రా సూర్యనారాయణ
* నిర్మాణ సంస్థ: సిద్ధి వినాయక పిక్చర్స్

కధ, మాటలు, స్క్రీన్ ప్లే, పోసాని కృష్ణమురళి

* పాటలు: భువనచంద్ర
* నేపథ్య గానం: శ్రీపతి పండితారాద్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్.చిత్ర
* డైరెక్టర్ ఆఫ్ ఫోటోగ్రఫి: వి.ఎస్.ఆర్.స్వామి
* కూర్పు: గౌతంరాజు
* కళ: అశోక్ కుమార్
* నృత్యాలు: డి.కె.ఎస్.బాబు , సుచిత్ర
* విడుదల:15:09:1995.

## పాటలు

ఈ చిత్రానికి బప్పీలహరి సంగీతం అందించాడు.

1. పాప పండిస్తావా - ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్. చిత్ర - భువనచంద్ర - 04:51
2. కొమ్మచాటు - ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్. చిత్ర - భువనచంద్ర - 04:13
3. పక్కేయిరోయ్ పాలకొల్లు - ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్. చిత్ర - భువనచంద్ర - 04:22
4. పట్టుకో పట్టుకో - ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్. చిత్ర - భువనచంద్ర - 04:09
5. కొట్టమంది బోణి - ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె.ఎస్. చిత్ర - భువనచంద్ర - 03:44

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *ఖైదీ ఇన్‌స్పెక్టర్*
# దెయ్యం (సినిమా)

|  |
| --- |
| **దెయ్యం** (1996 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | రాంగోపాల్ వర్మ  |
| తారాగణం | జె.డి.చక్రవర్తి , మహేశ్వరి |
| సంగీతం | సత్యనారాయణ |
| నిర్మాణ సంస్థ | వర్మ క్రియెషన్స్  |
| భాష | తెలుగు |

**దెయ్యం** 1996లో విడుదలైన తెలుగు భయానక చిత్రం, దీనిని రామ్ గోపాల్ వర్మ రచించి, నిర్మించి, దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ చిత్రంలో జె. డి. చక్రవర్తి, మహేశ్వరి, జయసుధ, అజింక్య డియో నటించారు. ఈ చిత్రం 21 జూన్ 1996న విడుదలైంది. ఇది హాలీవుడ్ చిత్రం పోల్టర్జిస్ట్ ఆధారంగా రూపొందించబడింది.

## కథ

ఇది ఒక హారర్ సినిమా. కథ విషయానికి వస్తే జె. డి. చక్రవర్తి,,మహేశ్వరి ప్రేమికులు.,మహేశ్వరి తన అక్కా, బావ లతో కలిసి ఉంటూ ఉంటుంది. ఓ రోజు వారు ఇల్లు బదిలి అవుతారు. ఆ ఇల్లు ఎక్కడో సిటీకు దూరంగా ఉండే బంగళా. కాని అది ఒకప్పుడు శ్మశానం ఉన్న ప్రదేశం అని, ఆ బంగ్లా దెయ్యలకు, భూతాలకు నెలవైందని వారికి తెలియదు. అప్పుడప్పుడు వారికి కొన్ని విచిత్రమైన పరిస్థితులు ఎదురవతు ఉంటాయి. హఠాత్తుగా ఓ రోజు వారి 5 ఏండ్ల కొడుకు చనిపోతాడు. ఆ తర్వాత అనూహ్య రీతిలొ ఒక్కొక్కరు మృత్యువాత పడి అందరు చనిపోతారు.
ఇక డైరెక్షన్ విషయానికి వస్తె రాం గోపాల్ వర్మ చాలా సన్నివేసాలు సున్నితంగా తీసారు. కాకపొతే చివరి అంకం లో మాత్రం అందరిని దెయ్యాలుగా చూపడం మాత్రం కొంచెం ఇబ్బంది గా అనిపిస్తుంది.

## తారాగణం

* జె. డి. చక్రవర్తి నర్సింగ్‌గా, మహి ప్రియుడు
* మహేశ్వరి మహి, సింధు చెల్లెలు
* జయసుధ సింధుమతి "సింధు"గా
* అజింక్యా డియో సింధు భర్త మురళిగా
* చిన్ని, సింధు కొడుకుగా *మాస్టర్* రవిచంద్ర పద్మాల
* తనికెళ్ల భరణి సైకాలజిస్ట్‌గా
* జీవా పిచ్చివాడిగా
* రాంజగన్ దెయ్యం చేత చంపబడిన వ్యక్తిగా
* అహుతి ప్రసాద్
* బెనర్జీ
* అనంత్
* కళ్ళు చిదంబరం
* జగన్

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: రామ్ గోపాల్ వర్మ
* రచన: రామ్ గోపాల్ వర్మ
* సంగీతం: సత్యనారాయణ
* మాటలు: కొమ్మనాపల్లి గణపతిరావు
* ఛాయా గ్రహణం: చోటా కె నాయుడు
* ఎడిటింగ్: భానోదయ
* నేపథ్య గాయకులు: మనో, కె.ఎస్.చిత్ర
* నిర్మాత: రామ్ గోపాల్ వర్మ
* నిర్మాణ సంస్థ: వర్మ కార్పొరేషన్
* విడుదల: 21:06:1996.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *దెయ్యం*